Кіріспе

француз саяхатшысы

Агильон герцогы Арман де Вигнеро дю Плесси (Armand Désiré; 31 қазан 1761 – 4 мамыр 1800) – француз әскери шенеунігі және саясаткер. Агильон герцогы аталған Арман да бар.

Өмір және мансап

Ол Эммануэль Арман де Вигнеро дю Плесси Ришелье мен оның әйелі Луиза Фелисита де Бреханның жалғыз ұлы болды. 1788 жылы ол әкесінен кейін Айгюйлон герцогы атағын алды. 1789 жылы Ұлттық Ассамблеяның мүшесі ретінде ол үшінші тәрбиелі қауыммен (Third Estate) одақтасып, дворяндық жеңілдіктерінен бас тартқандардың бірі болды. Ол Республика армиясында генерал болды, бірақ 1793–1794 жылдардағы Террор кезінде қашуға мәжбүр болды. Майкл Келлидің "Еске алуларында" айтуынша, 1796 жылы Айгюйлон герцогы революционер Чарльз Ламет және шешен Дюпонтпен бірге Лондонда болған. Ол герцогтың «бұрын Францияның он екі пэрінің бірі болғанын, зор байлыққа ие болғанын, өнерді ынталы түрде қолдағанын және Париждегі барлық театрларда ложасы болғанын» айтады. Ол әсіресе музыканы жақсы көріп, Виоттидің (сол кезде Опера үйі оркестрінің жетекшісі, ал Келли сахна менеджері болған) шәкірті болған. Келли оларды Ричард Бринсли Шеридан және басқа да достарымен таныстырды, бірақ Куинсберри герцогы Айгюйлон герцогымен кездесуден бас тартты. Айгюйлон герцогының барлық байлығы жоғалып немесе тәркіленгенін білген соң, Келли оған ноталарды көшіру арқылы аздап ақша табуға көмектесті, ол күндіз жасырын түрде жасады, ал кешке театрға қатыса берді. Соңында, Ұлыбритания үкіметінің шетелдіктер жөніндегі кеңсесінен оған және оның достарына екі күн ішінде Англияны тастап кету туралы бұйрық келді. Герцог Гамбургке кетіп, кейін өлім жазасына кесілді. «Олар маған оның батырларша өлгенін айтты», - деп жазды Келли. Герцог өзінің сүйікті даниялық итін Келлидің қамқорлығына тапсырды, одан айырылғанда көптен-көп жас төкті: жануар иесінен ұзақ өмір сүрді, бірақ көп ұзамай қайғырып, өлді.