Кіріспе

АҚШ армиясының сарбазы Джозеф Р. Бейрл (прон. BYE er lee) (Джозеф Вильямович Байерли; 25 тамыз 1923 – 12 желтоқсан 2004) – Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясы және Кеңес Қызыл Армиясы екеуінің де құрамында соғысқа қатысқан жалғыз американдық сарбаз. Ол 1944 жылдың 5-6 маусымында 101-ші әуеде десантталатын дивизияның Mission Albany операциясында, 506-шы парашютші жаяу әскер полкінің құрамында қатысты. Немістер оны тұтқынға алып, әскери тұтқын ретінде шығысқа жіберді. Бірнеше сәтсіз қашқаннан кейін, 1945 жылдың қаңтарында Бейрл неміс Сталаг III C лагерінен қашып, Александра Самусенконың басқаруындағы кеңес танк батальонына қосылды. Жаратқаннан кейін эвакуацияланып, 1945 жылдың сәуірінде АҚШ-қа оралды. Бейрл 2004 жылы қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Оның ұлы Джон Бейрл кейін АҚШ-тың Ресейдегі елшісі болды.

Ерте өмір

Джозеф Бейрл Уильям мен Элизабет Бейрлдің жеті баласының үшіншісі болды, олардың ата-анасы 1800 жылдары Германиядан Америкаға көшіп келген. Ол Ұлы депрессия басталғанда алты жаста еді; оның фабрикада жұмыс істеген әкесі жұмысынан айырылды. Отбасы үйінен шығарылып, Джозефтің әжесімен бірге тұруға мәжбүр болды. Кейіннен Бейрл балаларына ең алғашқы естеліктері туралы айтқанда, әкесімен бірге үкіметтік тағам тарату кезектерінде тұрғанын есіне алды. Оның екі үлкен ағасы орта мектепті бітірмей, жұмыссыздықтан құтылуға бағытталған «Азаматтық консервациялық корпусқа» қосылып, отбасының қалғаны бірге тұруы үшін үйге жеткілікті ақша жіберді. Оның үлкен әпкесі 16 жасында қызыл жегіден қайтыс болды.

АҚШ әскері

Әскерге шақырылғаннан кейін Бейрл ерікті түрде десантшы болуға түсті. Токоа лагерінде әуедегі жаяу әскердің негізгі дайындығын аяқтаған соң, ол 101-ші әуедегі жаяу әскер дивизиясының 506-шы парашюттік жаяу әскер полкіне тағайындалды, бұл полк "Қайғысыз бұрқыраушылар" деп аталды. Бейрл радиобайланыс және жарылғыш заттар саласында маманданған, алғашқыда Англияның Рамсбери қаласына батыстан күтілетін одақтастардың шабуылына дайындалу үшін жіберілді. Тоғыз айлық жаттығудан кейін Бейрл 1944 жылдың сәуір және мамыр айларында Францияда екі рет тапсырма орындады, француз қарсыластарына алтын жеткізді. 6 маусымда, D күні, Бейрлдің C-47 ұшағы Нормандия жағалауы үстінде жаудың атысына түсті, сондықтан ол өте төмен биіктіктен – 110 метрден секіруге мәжбүр болды. Сен-Ком-дю-Монтқа қонғаннан кейін сержант Бейрл өзінің әріптес десантшыларымен байланысын жоғалтты, бірақ бір қуат стансасын жарылуға қол жеткізді.

Соғыс тұтқыны

Келесі жеті айда Бейрл Германияның жеті түрмесінде ұсталды. Ол екі рет қашып, екі рет қайта ұсталды. Бейрл мен оның бірге тұтқындалғандары жақын жердегі Қызыл Армияны табуға үміттенген. Екінші рет қашуға тырысқанда (ол және серіктері Польшаға баруға ниеттенген, бірақ қателікпен Берлинге баратын пойызға мінген) Бейрлді бір неміс азаматы гестапоға тапсырды. Оны ұрып-соғып, азаптап, шенеуніктер гестапоның әскери тұтқындарға қатысы жоқ екенін анықтағаннан кейін неміс әскеріне өткізді. Гестапо Бейрлді және оның серіктерін америкалық шпиондар деп айыптап, парашютпен Берлинге түскендерін мәлімдеп, атып тастауға дайын тұрды. Бейрл Альт-Древицтегі Сталаг III C әскери тұтқын лагеріне жеткізілді, одан ол 1945 жылдың қаңтар айының басында қайта қашып шықты. Кеңес әскери конвойымен бірге Бейрл 1945 жылдың ақпан айында Мәскеудегі АҚШ елшілігіне келді, бірақ АҚШ Соғыс министрлігі оның 1944 жылдың 10 маусымында Францияда қаза болғанын хабарлаған екен. Оның құрметіне Мускегон қаласында қоштасу рәсімі өткізілді, ал оның некрологы жергілікті газетте жарияланды. Мәскеудегі елшілік қызметкерлері оның кім екеніне көз жеткізбегендіктен, оны Метрополь қонақ үйінде теңізшілердің күзетіне алды, оның жеке басын саусақ іздері арқылы анықтағанша. Бейрл 28 жыл бойы Brunswick Corporation компаниясында жұмыс істеді және кеме жөнелту жөніндегі бақылаушы болып зейнетке шықты. Оның ерекше қызметі үшін 1994 жылы D күнінің 50 жылдығына арналған Ақ үйдің Роза бағында өткен салтанатта АҚШ президенті Билл Клинтон мен Ресей президенті Борис Ельциннен медальдар алды.

Өлім және мұра

Бейрл 2004 жылғы 12 желтоқсанда Токкоаға (Джорджия штаты) сапар барысында, 1942 жылы парашютист ретінде оқыған жерінде жүрек жетіспеушілігінен ұйқыда қайтыс болды. Ол 81 жаста болған. 2005 жылғы сәуір айында Арлингтон ұлттық зиратының 1-бөлімінде салтанатты түрде жерленді. Бейрл мен оның әйелі Джоаннның Джули есімді қызы және екі ұлы болды. Ұлы Джо Бейрл II Вьетнам соғысы кезінде 101-ші әуе десанты дивизиясында қызмет етті. Оның ұлы Джон Бейрл 2008–2012 жылдары АҚШ-тың Ресейдегі елшісі болды. 2002 жылғы 17 қыркүйекте Томас Тейлордың Бейрл туралы "The Simple Sounds of Freedom" кітабы Random House баспасында жарық көрді. 2004 жылғы 1 маусымда Ballantine баспасынан "Behind Hitler's Lines" кітапшасы шықты. 2005 жылы Францияның Сент-Ком-дю-Мон қаласындағы шіркеудің қабырғасына Бейрлдің 1944 жылғы 6 маусымда жерге қонған жеріне арналған ескерткіш тақта орнатылды. 2014 жылғы 5 шілдеде сол жерде тұрақты ескерткіш ашылды. 2010 жылы Мәскеуде және Ресейдің тағы үш қаласында Джо Бейрлдің өмірі мен соғыс кезіндегі тәжірибесіне арналған көрме ұйымдастырылды. Көрме 2011 жылы Токкоа мен Омахада, ал 2012 жылғы маусымда Бейрлдің туған қаласы Мускегонда көрсетілді, бұрын Нью-Орлеандағы Екінші дүниежүзілік соғыс ұлттық мұражайында төрт қалалық американдық турнесі басталған еді. Көрменің тұрақты орнатылысы қазір Мускегондағы USS Silversides мұражайында қойылған.