Кіріспе

Micro Instrumentation and Telemetry Systems (MITS) – 1971 жылы электрондық калькуляторларды, ал 1975 жылы жеке компьютерлерді өндіруді бастаған, Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласында құрылған американдық электроника компаниясы. Эд Робертс және Форрест Мимс 1969 жылдың желтоқсанында MITS компаниясын модельдік зымырандарға арналған, мысалы, айналу жылдамдығы сенсоры сияқты шағын телеметриялық модульдерді шығару үшін құрды. 1971 жылы Робертс компанияны электрондық калькуляторлар нарығына қайта бағыттап, MITS 816 үстел калькуляторы жинағын 1971 жылдың қараша айындағы Popular Electronics журналының мұқабасында көрсетті. Олар MITS-те жұмыс істеу үшін Альбукеркиге көшіп келді және 1975 жылдың шілдесінде Microsoft компаниясын құрды. 1977 жылы MITS-тің жылдық сатылымы 6 миллион долларға жетті, содан кейін Pertec Computer компаниясы оны сатып алды. Операциялар жақын арада үлкен компаниямен біріктірілді және MITS бренді жойылды. Робертс Грузияға зейнетке шығып, медицинаны оқып, шағын қаладағы дәрігер болды.

Құрылтайшылар

Генри Эдвард Робертс 1962 жылы АҚШ Әуе күштеріне қабылдану алдында Майами университетінде электротехниканы оқыды. Біраз уақыттан кейін ол Сан-Антониодағы (Техас штаты) Лакленд әуе базасындағы Криптографиялық жабдықтарды күту мектебінде электроника бойынша оқытушы болды. Аз жалақысын толықтыру үшін Робертс штаттан тыс бірнеше жобалармен айналысты және тіпті бір адамдық Reliance Engineering компаниясын құрды. Оның ең танымал жұмысы – Сан-Антониодағы Joske универмагының терезесіндегі Рождестволық кейіпкерлерді қозғалтатын электрониканы жасау. 1965 жылы ол колледжті бітіру үшін Әуе күштерінің бағдарламасына іріктелді және офицер атанды. Робертс 1968 жылы Оклахома мемлекеттік университетінде электротехника мамандығы бойынша диплом алды және Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласындағы Киртленд әуе базасындағы қару-жарақ зертханасына тағайындалды. Форрест Мимс жас кезінде ғылым мен электроникаға қызығушылық танытып, тіпті орта мектепте аналогтық компьютер құрастырды. Мимс 1966 жылы Техас A&M университетін бітірді (негізгі мамандығы – үкіметтану, қосымша мамандықтары – ағылшын және тарих), содан кейін АҚШ Әуе күштері офицері болды. Вьетнамда барлау офицері болып қызмет еткенде, Мимс модельдік ракеталармен әуесқойлықпен айналыса берді. Техас A&M-де Мимс инфрақызыл кедергіні сезу құрылын жасады және оны Сайгон соқыр балалар мектебінде сынақтан өткізді. Ракеталық шабуылдарға дағдыланған аймақта модельдік ракеталарды ұшыру және соқыр балалармен жұмыс істеу туралы әскери газет "Жұлдыздар мен жолақтарда" мақала жариялады. Бұл Әуе күштері полковнигінің назарына ілікті, ол Мимстің инженерлік білімі болмаса да, оны Киртленд әуе базасындағы қару-жарақ зертханасына тағайындады. Робертс пен Мимс екеуі де 1968 жылы Лазерлік топқа тағайындалды. Робертс Reliance Engineering компаниясын қайта жандандырып, Флоридадағы ағасының балық шаруашылығына инфрақызыл сигнализация жасады. Кейін Робертс пен Стэн Кейгл, Оклахома штатына барған азаматтық қызметкер, сатуды жоспарлаған қуат көзін құрастыруға кірісті. Мимс Альбукеркидегі Модельдік ракета клубының кеңесшісі болды және 1969 жылдың шілдесінде Model Rocketry журналының редакторымен кездесті. Мимс оған Вьетнамдағы ракеталарды түнде ұшырғанда қолданған транзисторлы шам туралы айтты. Бұл 1969 жылдың қыркүйек айындағы Model Rocketry журналында капитан Форрест Мимстің "Түнде ұшырылатын модельдік ракеталарға арналған транзисторлы іздеу шамы" атты мақаласына әкелді. Мимс Model Rocketry журналына тұрақты автор болып кірді.

Модельдік зымыран жиынтығы

1960 жылдары адаммен ғарышқа ұшу және Айға шабуыл жарысы модельдік зымырандар жасауды танымал хоббиге айналдырды. Робертс, Мимс, Кейгл және лабораториядан келген тағы бір Әскери-әуе күштері офицері Боб Заллер электроника жиынтықтарын жобалап, модельдік ракета хоббистеріне сатуға бекінді. Робертс жаңа компанияны Reliance Engineering деп атағысы келді, ал Мимс Массачусетс технология институтының MIT-іне ұқсас аббревиатура құруды ұсынды. Кейджл микроинструментация және телеметрия жүйелері, MITS деген атты ойлап тапты. 1969 жылдың желтоқсан айындағы Model Rocketry журналының (таралымы 15 000 дана) басылымында былай делінген: «Albuquerque, New Mexico қаласындағы Reliance Engineering модельдік зымырандарға арналған миниатюралық электрондық және телеметриялық жүйелерді өндіру үшін еншілес компания құрғанын хабарлады. Компанияның атауы – Микро аспаптар мен телеметрия жүйелері (MITS)». Reliance Engineering президенті Генри Робертс «MITS қазіргі уақытта жоғары сапалы шағын телеметриялық жүйелерді қамтитын қарқынды зерттеу бағдарламасын жүргізіп жатыр» деп мәлімдеді. Саудаға шығарылған алғашқы зымыран телеметриялық хабар таратушы MITS компаниясының алғашқы өнімдерінің бірі болды. Жақын арада тональды сигнал, температура сенсоры, айналу жылдамдығы сенсоры, сондай-ақ бақылау шамдары, деректерді өңдеуге арналған жер жүйелері және жеңіл, сумен қосылатын батареялар бар қосымша модульдер қолжетімді болады. Олар телеметриялық модульдерді үйлерінде және гараждарында жобалап, жасады, бірақ олардың тек бірнеше жүз данасын ғана сата алды. Мимс сол жылдың мамыр айында Popular Electronics журналына (таралымы 400 000 дана) жаңа қатты күйдегі құрылғы – жарықдиодтар туралы мақала сатқан. Көптеген оқырманға жиынтықтарды сату үмітімен Робертс пен Мимс дауысты жарық сәулесі арқылы жіберетін құрылғыны – Opticom-ды жобалады. Редакторлар жобаның мазмұнына келісіп, екі мақала да 1970 жылдың қараша айындағы санының мұқабасында жарияланды. Мақалалар үшін 400 доллар төленді, бірақ Popular Electronics журналының техникалық редакторы Лес Соломонмен танысу Мимс пен Робертс үшін болашақ жетістікке қадам болды. 1970 жылдың тамызында Лес Соломон, оның әйелі мен қызы оңтүстік-батыста демалысқа кетіп, Мимс, Робертс және олардың отбасыларына соғып, кездесуге шақырды. Сол кезде Дэн Мейер мен Дон Ланкастер Popular Electronics журналының ең өнімді авторларының бірі болды. Мейер жылына миллион долларлық бизнес құрды, ол Ланкастермен бірге жазған жобаны жасауға арналған бөлшектер жиынтығын сатты. Мимс пен Робертс сондай нәрсені жасағысы келді және жиынтық бизнесі туралы Соломоннан сұрақтар қойды. Соломон оларға статистика ұсынды, бірақ мақаладан қанша жиынтық сатылатынын білу мүмкін емес екенін айтты, мүмкін жүз, мүмкін мың. MITS 200 Opticom құрастыруға қажетті компоненттерді сатып алған, бірақ олардың шамамен 100 данасын ғана сата алды. Робертс жаңа электронды калькулятор жиынтығын жобалауды қалады, бірақ оның серіктестері келіспеді. Боб Заллер MITS-тен кетіп қалған, ал Форрест Мимс Әскери-әуе күштерінен шығып, толық уақытты жазушы болғысы келді. Робертс үш серіктесін 600 доллар ақша және 350 долларлық жабдықпен сатып алды. (Робертстің Әскери-әуе күштерімен төрт жылдық міндеттемесі 1972 жылдың ортасында аяқталды). Мимс пен Робертс достас болып қалды және кітаптар, журналдар мен нұсқаулықтар бойынша бірлесіп жұмыс істеді.

Калькуляторлар

Эд Робертстің компьютерлерге деген қызығушылығы жоғары мектепте релелерден жасалған қарапайым цифрлық компьютер құрастырғанда басталды. Оның компьютермен алғашқы тәжірибесі Оклахома штаты университетінде оқыған кезінде болды, онда инженерлік студенттер IBM 1620 компьютеріне тегін қол жеткізе алды. Робертстің Қару-жарақ зертханасындағы кеңсесінде 1968 жылы Hewlett Packard 9100A бағдарламаланатын калькуляторы болды. 1970 жылдың шілдесінде жартылай өткізгіш компаниясы Electronic Arrays төрт функциялы калькулятор жасауға арналған алты LSI интегралдық схемасын (ИС) жариялады. Робертс калькулятор жинағын жасауға бекінді. Жаңа жобаны қаржыландыру үшін Робертс MITS акцияларының 15%-ын әріптес әскери офицер, лейтенант Уильям Йейтске сатты. Ол сондай-ақ, Қару-жарақ зертханасының тағы бір офицері, майор Эд Лафлиннен инвестиция алды. Лабораториядағы басқа да бірнеше офицерлер мен ғалымдар осы заманауи калькулятор жинағына қызығушылық танытып, оны жобалауға көмектесті. Форрест Мимс калькулятор жинағы үшін құрастыру нұсқаулығын калькулятор жинағына ие болған үшін жазды. MITS 816 "төрт функциялы" калькулятор ретінде танымал болды; ол қосу, алу, көбейту және бөлу операцияларын орындай алатын. Дисплейде 8 цифр ғана болды, бірақ есептеулер 16 цифрлық дәлдікпен жасалды. Жиынтықтың арнайы пішінді корпусы оған кәсіби көрініс берді. MITS 816 1971 жылдың қараша айында Popular Electronics журналының мұқабасында жарияланды. MITS ұсынған бұрынғы жиынтықтардың нашар нәтижелеріне қарағанда, әр ай сайын мыңдаған калькуляторға тапсырыс келіп түсті. Калькуляторларды тұрақты сату MITS-ке Radio Electronics, Popular Electronics және Scientific American журналдарында толық беттік жарнамалар жариялауға мүмкіндік берді. 1972 жылдың маусым айында MITS компаниясы Radio Electronics журналында 14 цифрлы калькуляторды (Model 1440) жады және квадрат түбір функциясымен, құны 199,95 долларлық жиынтық және 249,95 долларлық құрастырылған түрде ұсынды. Бастапқы 816 жиынтығының бағасы 179 доллардан 149,95 долларға дейін төмендетілді. Екі калькуляторды да бағдарламалау блогы басқара алатын. Айлық сату 1973 жылдың наурыз айында 100 000 долларға жетті және MITS 930 шаршы метрлік (10 000 шаршы фут) үлкен ғимаратқа көшірілді. Құрастырылған калькуляторларға деген сұранысты қанағаттандыру үшін автоматтандырылған толқынды дәнекерлеу машинасы орнатылды. 1973 жылы MITS компаниясы шығаратын барлық калькуляторларын сата бастады, екі сменада 110 қызметкер калькуляторларды құрастырып жатты. Калькуляторлардың интегралдық схемаларының мүмкіндіктері тез өсті және Робертс жаңа модельдерді жобалап, өндірді. MITS 7400 ғылыми және инженерлік калькуляторы 1972 жылдың желтоқсан айында ұсынылды. Ол тригонометриялық функцияларды, полярлық-төртбұрышты түрлендіруді, екі жадыны және жеті деңгейлі стекті қамтиды. Үш деңгейлі жинақтың құны 299,95 доллар, ал жеті деңгейлі жинақтың құны 419,95 доллар болды. Келесі айда 1200 сериялы төрт функциялы қалталық калькуляторлар жарық көрді. Алты цифрлы модельдің құны 59,95 доллар, ал он екі цифрлы модельдің құны 99,95 доллар болды. Бағдарламалау құралы алғашқы жарнамада айтылған, бірақ ол 1974 жылдың наурыз айына дейін көрсетілмеді. Оның өлшемі үстел үстіндегі калькулятордың өлшемімен бірдей және 256 бағдарламалық қадамды сақтауға мүмкіндік берді (оны 512 қадамға дейін кеңейтуге болады). Ол калькулятор пернелерін басуды және қарапайым тізбекті тармақталуды имитациялаумен шектелген. Бағдарламалау гексадецималды кодтарды енгізу арқылы жүзеге асырылды. MITS 7440 калькуляторы мен бағдарламалау құралының үйлесімі HP 9830 калькуляторы сияқты күрделі емес еді, бірақ екі жиынтықтың құны 400 доллар HP бағасының бір бөлігін құрады.

MITS калькуляторлары

Құрылғының ерекшеліктері мен бағасы Radio Electronics журналының жарнамаларынан алынған (шығарылған күні көрсетілген). 816 бағасы Popular Electronics журналының түпнұсқа мақаласынан алынған.

Модель | Сипаттама | Шығарылған күні | Жинақ бағасы | Құрастырылған
------- | -------- | -------- | -------- | --------
816 | Үстелдік, 8 цифрлы дисплей, 16 цифрлы есептеулер, 4 функция | 1971 жылдың қарашасы | $179 | $275
1440 | Үстелдік, 14 цифрлы дисплей, квадрат түбір, жад | 1972 жылдың маусымы | $199.95 | $249.95
816B | Үстелдік, 8 цифрлы дисплей, 16 цифрлы есептеулер, 4 функция | 1972 жылдың маусымы | $149.95 | $189.95
7400 | Үстелдік, 14 цифрлы ғылыми. Тригонометриялық функциялар, 3 (7400A), 5 (7400B) немесе 7 деңгейлі стек (7400C) | 1972 жылдың желтоқсаны | $339.95 | $419.95
1206 | Қолмен ұсталатын, 6 цифрлы дисплей, 12 цифрлы есептеу, 4 функция | 1973 жылдың қаңтары | $49.95 | $59.95
1209 | Қолмен ұсталатын, 9 цифрлы дисплей, 12 цифрлы есептеу, 4 функция | 1973 жылдың қаңтары | $69.95 | $79.95
1212 | Қолмен ұсталатын, 12 цифрлы, 4 функция | 1973 жылдың қаңтары | $89.95 | $99.95
1230 | Қолмен ұсталатын, 12 цифрлы дисплей, 4 функция | 1973 жылдың қаңтары | $89.95 | $99.95
1240 | Қолмен ұсталатын, 12 цифрлы дисплей, 4 функция, жад | 1973 жылдың қаңтары | $119.95 | $149.95
7440 | Үстелдік, 14 цифрлы, ғылыми | 1973 жылдың наурызы | $199.95 | $299.95
Программист | 7440, 816, 1440, 908DM үшін 256 қадамдық бағдарламалаушы | 1973 жылдың наурызы | $199.95 | $299.95
150 | Қолмен ұсталатын, 8 цифрлы, 4 функция, квадрат түбір, жад | 1973 жылдың тамызы | $119.95 | $149.95
941M | Қолмен ұсталатын, 8 цифрлы, 4 функция, пайыз, метрикалық түрлендірулер | 1974 жылдың қаңтары | $129.95 | $149.95
908M | Қолмен ұсталатын, 8 цифрлы, 4 функция, квадрат түбір, жад | 1974 жылдың қаңтары | $99.95 | $129.95
605M | Қолмен ұсталатын, 6 цифрлы, 4 функция, пайыз | 1974 жылдың қаңтары | $49.95 | $59.95
905M | Қолмен ұсталатын, 8 цифрлы, 4 функция, пайыз | 1974 жылдың қаңтары | $59.95 | $69.95
908DM | Үстелдік, 8 цифрлы, 4 функция, пайыз | 1974 жылдың ақпаны | $129.95 | $149.95

Баға соғыстары

Bowmar Instrument Corporation компаниясы 1971 жылдың қыркүйегінде төрт функциялы қалталық калькулятор "Bowmar Brain" ұсынды және $179 тұратын калькулятор бірінші жылы 500 000 данадан астам сатылды. Боумар содан кейін $120 бағасында сатылатын "901B" калькуляторын жасады. 1972 жылдың қыркүйегінде Texas Instruments (TI) компаниясы $120 бағамен TI 2500 портативті төрт функциялы калькуляторын ұсынды. 901B және TI 2500 екеуі де TI TMS0100 отбасынан шыққан "чиптегі калькулятор" интегралдық тізбегін пайдаланды. TI енді өзінің интегралдық схема клиенттерімен тікелей бәсекелесе бастады. National Semiconductor және Rockwell сияқты басқа жартылай өткізгіш компаниялары да калькуляторларды сата бастады. Commodore Business Machines және басқа кеңсе жабдықтары компаниялары да нарыққа енді. Қатыгез баға соғысы басталды. 1974 жылдың басында Эд Робертс дүкеннен калькуляторды материалдар құнынан арзанға сатып алуға болатынын анықтады. Ірі компаниялар нарық үлесін жеңіп алу үшін өзінің өндіріс құнынан төмен сата алды. Боумар 1974 жылы $20 миллион жоғалтып, банкротқа өтініш берді. Commodore өзінің интегралдық схема жеткізушісін, MOS Technology компаниясын сатып алды. Texas Instruments баға соғысын жеңіп алды, бірақ олардың калькулятор бөлімшесі 1975 жылы $16 миллион зиянға ұшырады. Осы нарықта бәсекелесу үшін Робертске көбірек капитал қажет болды. Ол 1973 жылдың қарашасында MITS акцияларын биржаға шығарды, бір акциясы $1 болатын 500 000 акция ұсынды. 1973 жылғы мұнай дағдарысы қор нарығының құлдырауына себеп болды және MITS тек 250 000 акцияны сата алды. Бұл MITS-ке қарызын өтеуге мүмкіндік берді, бірақ кеңейтуге жеткіліксіз болды. Робертс толқын генераторы және цифрлық вольтметр сияқты бірнеше сынақ жабдықтарын жасағандықтан, ол калькуляторлардың орнына жарнамада сынақ жабдықтары мен цифрлық сағаттарды көрсету арқылы жинақ құрастырушыларға қайта тартымды болуға тырысты. MITS ақша жоғалтып жатты, ал 1974 жылдың шілдесіне қарай толық беттік жарнамалар журналдың соңғы беттеріндегі төртен бір бөлігіне дейін қысқартылды. MITS қазір $300 000 қарызға батып, Робертс жаңа өнім іздеп жүрді. Ол төмен құнмен компьютер жинағымен нарыққа қайта оралуға шешім қабылдады. Мақсатты клиент "бірнеше құрастыру қажет" дегенді қалаулы мүмкіндік деп есептер еді. Робертс калькуляторлар үшін Intel 4004-ті қарастырды және Intel 8008 шектеулі және онымен жұмыс істеу қиын деп ойлады, сондықтан ол өзінің машинасының негізі ретінде ең соңғы 8080 процессорын таңдады. Бұл толық компьютер жинағының мақсатты бағасы $400-дан төмен болуы керек еді. Осы бағаны орындау үшін Робертс Intel компаниясынан әрқайсысы $75-тен 1000 микропроцессорға тапсырыс беруге келісті. Робертс және оның бас инженері Билл Йейтс компьютерді жобалауды бастады. Компанияда 20 қызметкер жұмыс істеді және $60 000 банк несиесі жаңа компьютердің жобалануын және бастапқы өндірісін қаржыландырды.

Халықтық электроника және радиоэлектроника

1972 жылдың қаңтар айында Popular Electronics журналы жарнамалық кірістерді арттыру мақсатымен редакциялық бағытын өзгертті. Стерео жабдықтары мен азаматтар радио байланысы туралы шолулар жарияланды; тәжірибешілер мен құрастыру жобалары тоқтатылды. Дэн Мейер, Дон Ланкастер, Форрест Мимс, Джон Симонтон және тағы да көп авторлар бірден Radio Electronics журналына материалдарын ұсына бастады. 1972 жылдың маусым айындағы басты мақала Форрест Мимстің «32 долларлық қатты күйдегі лазермен тәжірибе жасау» туралы болды. Сол санда Б. Р. Рогеннің «Операциялық күшейткіштермен тәжірибелер» атты мақаласы да жарияланды; бұл Popular Electronics журналының техникалық редакторы Лес Соломонның псевдонимі еді. Соломон Popular Electronics журналында жұмыс істеген кезінде Radio Electronics журналына мақалалар жазды. Ұзақ жылдар бойы «қатты күйдегі» (solid state) редакторы болған Лу Гарнер бір жылға Radio Electronics журналына ауысты. Radio Electronics журналында бірнеше MITS жинақталған жиынтықтарының жобалары жарияланды, оның ішінде ITC 1800 интегралды схема тестілеушісі (1972 жылдың мамыр айы), 1700 үлгідегі функция генераторы (1973 жылдың шілдесі), 1440 үлгідегі калькулятор (1973 жылдың шілдесі) және 88 VLCT компьютерлік терминалы (1974 жылдың қарашасы). Radio Electronics журналының таралымы Popular Electronics журналынан кем болғанымен, 1972 және 1975 жылдар аралығында инновациялық құрастыру жобаларымен көш бастады. Джон Симонтонның алғашқы модульді электронды музыка синтезаторы 1973 жылдың мамыр айындағы санының мұқабасында жарияланды. Ол коммерциялық синтезаторлар бағасынан әлдеқайда арзанға сатылды және оның PAiA Electronics компаниясы оларды ондаған жылдар бойы өндірді. Дон Ланкастердің 1973 жылдың қыркүйегіндегі «Телевизиялық терілгіш» және Джон Титустың 1974 жылдың шілдесіндегі Mark 8 компьютері үй компьютерлері революциясының серпілісі болды. Арт Салсберг 1974 жылы Popular Electronics журналының редакторы болып тағайындалды, ол Mark 8-ден гөрі функционалды және әдемі компьютер жобасын жариялауды мақсат етті. Лес Соломон MITS компаниясы Intel 8080 негізіндегі компьютерлік жобамен жұмыс істеп жатқанын білді және Робертсті оны әрдайым танымал қаңтар саны үшін ұсынуға болатынын ойлады. Эд Робертс пен Билл Йейтс 1974 жылдың қазан айында алғашқы прототипін аяқтады және оны Railway Express Agency арқылы Нью-Йорктегі Popular Electronics компаниясына жіберді. Алайда, тасымалдау компаниясының ереуіліне байланысты ол жетпеді. Соломонның машинаның бірнеше суреті болды және мақала соларға негізделген. Робертс жаңасын жасауға кірісті. Журнал мұқабасындағы компьютердің алдыңғы панелінде тек қосқыштар мен светодиодтар бар бос қорап еді. Ал дайын Altair компьютері журналда көрсетілген прототиптен мүлдем өзгеше схемалық жиынтыққа ие болды.

Өнімдер

Altair 8800 1970 жылдардың басындағы Data General Nova сияқты шағын компьютерлер үлгісінде жасалған. Бұл машиналарда CPU тақтасы, жад тақталары және I/O тақталары болды; деректерді сақтау және дисплей терминалы сыртқы құрылғылар болып табылды. Teletype Model 33 ASR танымал терминал болды, себебі ол перфорацияланған қағаз таспасында басып шығарылған нәтижелерді және деректерді сақтау мүмкіндігін ұсынды. Көбірек жетілдірілген жүйелерде 8 дюймдік дискеталар және ADM 3A сияқты 80 символдан тұратын 24 жолды көрсетуге қабілетті бейне терминалы болды. (Графика болған жоқ, ал кіші әріптер 75 доллар тұратын опция болды.) Көптеген компьютерлердің алдыңғы панелінде деректерді енгізуге арналған ауыстырмалы қосқыштар және оларды көрсетуге арналған шамдар болды. Бұл жүйелер әдетте компьютерді қосу және проблемаларды диагностикалау үшін қолданылды. Altair 8800 жиынтығы алдыңғы панелімен, Intel 8080 микропроцессоры бар CPU тақтасымен, 256 байт RAM-мен, 4 ұялы артқы панельмен және 8 амперлік қуат көзімен 439 долларға сатылды. 1 килобайттық жад тақтасы 176 долларға, ал 4 килобайттық жад тақтасы 264 долларға бағаланды. Сериялық интерфейс тақтасы 124 долларға, ал параллель интерфейс 119 долларға сатылды. Teletype Model 33 ASR 1500 долларға бағаланды. Altair BASIC (Microsoft-тың бірінші өнімі) бар 8 килобайттық жүйеге арнайы баға 995 доллар болды. Билл Гейтс және Пол Аллен Altair BASIC-ті жазды, ал Монте Дэвидфф қозғалатын нүктелі арифметикалық процедураларын қосты. Altair BASIC 1975 жылдың ақпанынан мамырға дейін әзірленді және 1975 жылдың шілдесінде MITS компаниясымен жарияланды. Қағаз таспадағы 4 килобайттық нұсқасы 150 долларға, кассеталық қолдауы бар 8 килобайттық нұсқасы 200 долларға, ал дискілік қолдауы бар кеңейтілген 16 килобайттық нұсқасы (1975 жылдың желтоқсаны) 350 долларға сатылды. Көбірек тақталарды сатуға ынталандыру үшін Altair BASIC 4 килобайттық, 8 килобайттық және I/O тақталарымен бірге сәйкесінше 60, 75 және 150 долларға сатылды. 1975 жылғы қаңтардағы Popular Electronics журналы 1974 жылдың желтоқсанының ортасында оқырмандарға жеткенде, MITS компаниясы тапсырыстарға толы болды. Телефонға жауап беру үшін олар қосымша қызметкерлерді жұмысқа алуға мәжбүр болды. Ақпан айында MITS Altair 8800 үшін 1000 тапсырыс алды. Жеткізу мерзімі 60 күн деп белгіленген, бірақ машиналар жеткізілгенге дейін бірнеше ай өтті. 1975 жылдың тамызына қарай олар 5000-нан астам компьютер жіберді. Altair 8800 компьютері MITS үшін өте табысты сату болды. Олар пайда табу үшін қосымша жад тақталарын, I/O тақталарын және басқа опцияларды сатуы керек еді. 1975 жылғы сәуірдегі MITS жаңалықтарындағы "Компьютерлік жазбалар" журналында 15-тен астам қосымша тақталарды ұсынатын баға тізімі жарияланды. Жеткізу мерзімі 60 немесе 90 күн деп көрсетілген, бірақ көптеген тауарлар өндірілмеді және болашақ баға тізімдерінен алынып тасталды. Бастапқыда Робертс компьютерлерді өндіруге шолу жасауды шешті. Қосымша тақталарды жылдам жеткізу 1975 жылдың қазанында ғана мүмкін болды. Intel 8080 динамикалық кездейсоқ сәйкес жадты (DRAM) қолдауға арналған арнайы схемаларға ие болған жоқ, себебі 1975 жылы бұл жад түрі әлі де жаңа технология болды. MITS DRAM-ды пайдалануды қалады, өйткені ол статикалық RAM-нан аз қуат тұтынады. Алайда, олар бірнеше дизайндық және компоненттік мәселелерге тап болды, бұл олардың 4 килобайттық динамикалық RAM тақтасының жоғары сәтсіздік деңгейіне әкелді. Шілде айына қарай Processor Technology сияқты жаңа компаниялар сенімді жұмыс істеуге уәде бере отырып 4 килобайттық статикалық RAM тақталарын сата бастады. MITS өзінің 4 килобайттық статикалық RAM тақтасын 1976 жылдың қаңтарында шығарды. 1975 жылы қолжетімді болған жалғыз дискеталық дискілер IBM-мен үйлесімді 8 дюймдік дискілер болды. MITS Pertec FD400 дискілік дискіні таңдады, ол 300 000 байттан астам деректерді сақтай алады. Altair дискілік контроллері екі тақтаны алып, 60-тан астам интегралды схемаларды (IC) қамтыды. Алғашқы бірліктер тамыз айында қолжетімді болуы керек еді, бірақ 1975 жылдың соңына дейін кейінге шегерілді. Extended Disk BASIC-тің өндірістік нұсқасы 1976 жылдың сәуір айында шығарылды. Бір дискілік дискісі бар контроллер 1480 долларға (жинақталған) және 1980 долларға (жинақталған) сатылды. және "Scientific American" сияқты жалпы қызығушылық тудыратын журналдар. MITS сонымен қатар Creative Computing және Byte сияқты жаңа хобби компьютерлік журналдардың ең көрнекті жарнама берушісі болды. Дэвид Баннелл калькулятордың гүлдену кезеңінде MITS компаниясына техникалық жазушы ретінде қосылды. 1975 жылдың сәуір айында ол MITS қызметкерлерінің клиенттермен оңай байланысуы үшін жаңалықтарды жариялады. "Компьютерлік жазбалар" атты жаңалықтар клиенттерге және басқа да қызығушылық танытқан оқырмандарға таратылды. Бұл үлкен форматтағы бюллетень болды; 11.25 х 15.5 дюйм (286 х 394 мм), және әр саны 8-ден 24 бетке дейін құрады. 1977 жылдың қаңтарында журналдың форматы кішірейтілді, ал соңғы саны 1978 жылғы қаңтарда жарық көрді. Баннелл 1976 жылдың қазанында Personal Computer журналын құрды және журнал баспасы саласында сәтті мансап жасады. "Компьютерлік жазбалар" әртүрлі авторларды қамтыды. Билл Гейтс және Пол Аллен ертегі нөмірлерге тұрақты үлес қосты. Олар Altair Basic және жалпы бағдарламалық тақырыптар туралы жазды. Эд Робертс ай сайынғы "Президенттен хат" бағанында жазды, онда ол клиенттердің сұрақтарына жауап берді және тіпті бәсекелес өнімдерді қарастырды. MITS инженерлері, мысалы Том Дурстон және Стив Поллини, жаңа өнімдердің техникалық сипаттамаларын берді. Altair иелері бағдарламалық және аппараттық ұсыныстарды жасайтын, кейде толық мақала жазатын. MITS 1975 жылдың сәуір айында кемпингтік фургон сатып алып, оны Altair жүйесімен, дискеталық дискімен, Teletype Model 33 және MITS өндірген барлық керек-жарақтармен жабдықтады. "MITS MOBILE" әдепкіде қаладан қалаға MITS өнімдерін көрсетіп, жүретін көрме залы болды. Олар 200-ден астам адамды тартатын қонақүйлерде семинарлар өткізді. Ең танымал семинар 1975 жылдың мамыр айының басында Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Рикидің Hyatt House-ында өтті, онда Homebrew Computer Club мүшесі Altair BASIC-тің жарияланбаған көшірмесімен кетіп қалды. Бөлшек компьютерлік дүкендер көптеген қалаларда құрылғаннан кейін "MITS MOBILE" тоқтатылды. Бірінші (және жалғыз) Әлемдік Altair Компьютерлік конвенциясы 1976 жылдың наурыз айында Нью-Мексико штатының Альбукерке қаласында өтті. Дэвид Баннелл ұйымдастырған конвенция үлкен табысқа ие болды; 46 штаттан және жеті елден келген 700 адам қатысты. Конвенцияға қатысушылардың көпшілігі жеке компьютер революциясының көшбасшыларына айналды.

Клондар

Мейнфрейм жүйелері мен миникомпьютерлердің иелері үшінші тарап жеткізушілерден қосымша жад, интерфейс тақталары және перифериялық құрылғыларды сатып ала алатын; сондықтан Altair 8800 компьютерінің иелері де солай істейтінін болжау оңай болды. MITS-тің жүйелер мен керек-жарақтарды жеткізудегі кешігуі Altair-ге үйлесімді жеткізушілердің пайда болуын жылдамдатты. Біріншілері 1975 жылдың ортасында пайда бола бастады, ал 1976 жылдың шілдесіне қарай толық компьютерлік жүйелер кеңінен қолжетімді болды. Altair 8800 техникалық нұсқаулықтарында 100 контактілі компьютерлік шинаның электрлік схемалары келтірілген, бұл басқаларға үйлесімді тақталарды жобалауға мүмкіндік берді. Ол кезде тиісті техникалық стандарт болмағандықтан, кейбір "үйлесімді" тақталар басқа "үйлесімді" тақталармен жұмыс істемейтін жағдайлар туды. Кейіннен индустрия S 100 шина стандартын әзірледі. Оуклендтегі Bill Godbout Electronics Берклидегі хоббистер мен студенттерге көптеген бөлшектерді жеткізіп отырды. Джордж Морроу Godbout-қа бірнеше Altair-ге сәйкес келетін дизайнмен жүгінді, ал Godbout оларды өндіруге және сатуға келісті. 1975 жылғы қазан айындағы Byte журналында "Godbout RAM жиынтығын алыңыз" деген тақырыппен жарнама жарияланды. 4К байттық Altair-ге үйлесімді тақтаның бағасы 131,07 доллар болды. Godbout сонымен қатар Processor Technology компаниясына 4К статикалық жад және тізбекті/параллель интерфейс тақтасы үшін компоненттерді сатты. Ли Фелленштейн Altair-ге үйлесімді бейне тақтасын жасады, ол қара-ақ телевизорда 64 үлкен және кіші әріптен тұратын 16 жолды көрсетуге мүмкіндік берді. Бұл 160 долларлық тақта өте танымал болды және 1976 жылы Processor Technology Sol 20 компьютерінің пайда болуына әкелді. IMSAI 8080, Altair компьютерінің алғашқы "көшірмесі", 1975 жылдың желтоқсанында шығарылды. Ол бастапқы Altair 8800-дің көптеген кемшіліктерін жойды, үлкен қуат блогын, 22 ұялы негізгі тақтаны және алдыңғы панельдің сымдарын оңай қосу мүмкіндігін ұсынды. Эд Робертс IMSAI-ді 1976 жылғы сәуірде Computer Notes бағанында қарастырып, IMSAI-нің кейбір жағынан бастапқы Altair-ден жақсы екендігімен келісті. Робертс сондай-ақ жаңа Altair 8800B-ның IMSAI 8080-ден артық екенін және жаңартылған Altair 8800A-ның IMSAI-дегідей мәселелерді шешкенін атап өтті. Altair компьютерлері тек 20-ға жуық ресми Altair компьютер дилерінен ғана қолжетімді болды, ал IMSAI 8080, Processor Technology Sol және көптеген басқа да көшірмелер жүздеген жаңа ашылған компьютер дүкендері арқылы сатылды. S 100 шинасы 1980-ші жылдар бойы қолданылды, бірақ соңында IBM PC ISA шинасы оны басып озды. Seattle Computer Products (SCP) S 100 жад тақталарын өндіретін компания болды. Компанияның инженері Тим Патерсон 1979 жылы екі S 100 тақтасында Intel 8086 процессор жүйесін жобалады. Microsoft, сол кезде жақын жердегі Беллвью, Вашингтон қаласында орналасқан, BASIC-тің 8086 нұсқасын сынау үшін прототиптік машинаны пайдаланды. Digital Research 1979 жылдың желтоқсанына дейін CP/M операциялық жүйесінің 8086 нұсқасын жеткізуге уәде берген, бірақ мерзімін жіберіп алды. SCP өзінің 8086 өнімдерін сату үшін дискілік операциялық жүйеге мұқтаж болды, сондықтан Патерсон үш айдың ішінде "жылдам және лақты операциялық жүйе" QDOS-ты жазды. Кейін Microsoft QDOS-ты SCP-ден 50 000 долларға сатып алып, оны IBM PC DOS-тің негізі ретінде пайдаланды.

Altair BASIC бағдарламасы

1974 жылдың желтоқсанында Билл Гейтс Гарвард университетінде оқып жүрді, ал Пол Аллен Бостондағы Honeywell компаниясында жұмыс істеді. Олар 1975 жылдың қаңтар айындағы Popular Electronics журналында Altair 8800 компьютерін көрді және оның BASIC интерпретаторын қолдауға жеткілікті қуатты екенін білді. Олар Altair компьютері үшін BASIC-ті бірінші болып ұсынуды қалады, ал олардың Intel 8008 микропроцессоры негізіндегі Traf O Data компьютері үшін бұрын жасаған бағдарламалық қамтамасыз ету құралдары оларға үлкен артықшылық беретін еді. Олардың досы Пол Гилберт компьютерді құрастырып жатқанда, Аллен 8008 жүйесін симуляциялаған DEC PDP 10 уақыт бөлісу компьютерінде жұмыс істейтін бағдарлама жазды. Ол сондай-ақ 8008 микропроцессоры үшін машиналық кодты жасау үшін DEC макроассемблерін өзгертті. Traf O Data бағдарламалық жасақтамасын компьютерлік жабдық толықтай дайын болмас бұрын жазып, жөндеуге болады. Гейтс пен Аллен TRW компаниясында жұмыс істеді, онда олар PDP 10-ға шексіз қол жеткізе алды. Гарвардта студенттерге қолжетімді DEC PDP 10 болды. Олар оны BASIC-ті жасау үшін пайдаланды. Аллен жаңа 8080 микропроцессоры үшін бағдарламалық жасақтамаларын өзгерткен кезде, Гейтс сары заңдық парақтарда 8080 құрастыру тілін қолмен жаза бастады. Олар математикалық процедураларды жазу үшін Гарвардтың тағы бір студенті Монте Дэвидфофты шақыртты. Ақпан айының басында бағдарламалық кодты заңдық парақтардан PDP 10-ға көшірді және алдын ала нұсқасы 1975 жылдың наурызына дейін аяқталды. Гейтс пен Аллен Робертс пен MITS компаниясымен байланыста болды, ал Пол Аллен наурыз айында Альбукеркиге сапарлады. MITS-ке 7 килобайт жады бар компьютерді іске қосу үшін көбірек уақыт қажет болды, сондай-ақ бағдарламалық жасақтаманы аяқтау үшін де уақыт керек еді. Аллен MITS-ке келгенде бағдарламалық жасақтаманы іске қосуға бір күн кетті; Аллен бұл компьютер жадының проблемаларынан туындағанын еске алады, ал Робертс кешігудің себебі бағдарламалық жасақтамадағы қателер екенін еске алады. 1975 жылдың сәуір айындағы Altair Newsletter, Computer Notes журналында "Altair BASIC – Іске қосылды" деген үлкен тақырып болды. Бағдарламалық жасақтама 1975 жылдың 23 маусымында сатуға түсуі керек еді. Бағдарламалық жасақтаманың бағасы 500 доллар болды, бірақ 8 килобайт жады және тізбекті I/O картасы бар Altair компьютерін сатып алумен 75 долларға төмендетілді. 1975 жылдың 22 шілдесінде MITS Билл Гейтс пен Пол Алленмен Altair BASIC үшін келісімшартқа қол қойды. Олар келісімшартқа қол қойғанда 3000 доллар және BASIC-тің әрбір сатылатын данасы үшін авторлық төлем алды: 4 килобайттық нұсқасы үшін 30 доллар, 8 килобайттық нұсқасы үшін 35 доллар және кеңейтілген нұсқасы үшін 60 доллар. Келісімшарттың сомасы 180 000 доллармен шектелді. MITS бағдарламаға 10 жылға арналған эксклюзивті дүниежүзілік лицензия алды. Сондай-ақ, олар бағдарламаны басқа компанияларға лицензиялауға эксклюзивті құқыққа ие болды және бағдарламаны лицензиялау, насихаттау және коммерцияландыру үшін "бар күштерін салуға" келісті. MITS дамыту үшін қажетті компьютерлік уақытты қамтамасыз етеді; PDP 10 Альбукерки мектеп округінің меншігінде болды. Пол Аллен Honeywell компаниясындағы жұмысын тастап, жылына 30 000 доллар жалақымен MITS компаниясының вице-президенті және бағдарламалық қамтамасыз ету бөлімінің директоры болды. Билл Гейтс әлі Гарвардта оқып жүрді және MITS-тің мердігері ғана болды. 1975 жылдың қазан айындағы компанияның жаңалықтарында оның лауазымы "Бағдарламалық маманы" деп көрсетілген. MITS-тен қосымша жад пен I/O тақталарын сатып алған клиенттерге Altair BASIC бағасы 75 доллар болды. Жадының сенімділігіне байланысты пайдаланушылар осы бағамен келісе алатын еді. Клиенттер компьютерді MITS-тен, ал жұмыс жадын Processor Technology сияқты компаниялардан сатып алды. BASIC үшін 500 доллар төлемей, олар бағдарламалық жасақтаманың заңсыз көшірмелерін алуға тырысты. Алғашқы клиенттердің шамамен он пайызы ғана BASIC сатып алды. Бір данаға 30 доллар төлем жасауға тиіс болған Гейтс компьютермен айналысатын хоббистерден ақша ұрлап жатыр деп ойлады. 1976 жылдың ақпанында "Micro Soft" компаниясының бас серіктесі Билл Гейтс "Хоббистерге ашық хат" жазды, ол барлық компьютерлік басылымдарға жіберілді, онда хоббистерді ұрылар деп айыптады. MITS 1975 жылдың қараша айында Motorola 6800 микропроцессоры негізінде Altair 680 деп аталатын жаңа компьютерді жариялады. Машиналар 1976 жылдың қаңтарында сатуға түсуі керек еді, бірақ аппараттық жобалау мәселелері сатуды мамыр айына дейін кешіктірді. Пол Аллен 6800 микропроцессорын қолдау үшін 8080 симуляторын қайта жазды. Гейтс пен Алленнің орта мектептегі досы Рик Вейланд Altair BASIC-тің 8080 құрастыру тілін 6800 құрастыру тіліне аударды. Копияға арналған авторлық төлемді жоғалту мәселесін шешу үшін 6800 BASIC MITS компаниясына эксклюзивті емес негізде 31 200 доллар тұрақты төлеммен лицензияланды. Вейланд пен Марк Макдональд жаңа MOS Technology 6502 микропроцессорымен әсерленді, ол 6800-нің туындысы болды. Олар 6502-ні қолдау үшін 6800 дамыту жүйесін өзгертті және 6502 нұсқасын BASIC-ті жасады. Бұл нұсқа кейін Commodore және Apple компанияларына сатылды. 1976 жылдың қаңтарындағы MITS-тің жаңалықтарындағы Computer Notes журналында 8080 BASIC-ке жарнама жарияланды. Соңғы абзайында былай делінген: "Бағдарламаның тізімін алуға және бинарлық файлдарды тарату құқығына лицензиялар OEM сатып алушыларына қолжетімді. Толық ақпарат алу үшін Альбукеркидегі MITS зауытындағы мырза Пол Алленге хат жазыңыз немесе қоңырау шалыңыз". Microsoft BASIC үшін бірнеше корпоративтік клиенттерді тапты және кірістер MITS компаниясымен тең бөлісті. Pertec 1976 жылдың желтоқсанында MITS компаниясын сатып алды және келісімшартқа қарамастан, OEM мәмілелеріне рұқсат бермейді. Келісімшарт MITS және Microsoft компанияларына дауларды шешу үшін міндетті арбитражға жүгінуді талап етті. 1977 жылдың қыркүйегінде арбитр Microsoft пайдасына шешім шығарды, MITS өз машиналарында BASIC-ті пайдалануын жалғастыра алады, бірақ эксклюзивті лицензиясын жоғалтты. Microsoft бағдарламаны кез келген адамға лицензиялай алады және барлық авторлық төлемдерді өзіне қалдыра алады. Microsoft-қа Альбукеркиде қалудың қажеті болмады, сондықтан компания жаңа қызметкерлерге тартымдырақ болатын үлкен қалаға көшуді қалады. Сан-Франциско аймағы қарастырылды, бірақ Аллен мен Гейтс өздерінің туған жері Сиэтлге оралуға шешім қабылдады. Microsoft 1979 жылдың қаңтарында Вашингтон штатының Bellevue қаласына көшті.

Pertec компаниясына сату

1976 жылы MITS компаниясында 230 қызметкер жұмыс істеді және 6 миллион долларлық тауар сатылды. Робертс басқарушылық міндеттерінен жалықты және ірі серіктес іздеді. MITS әрқашан Pertec Computer Corporation өндірген дискілерді пайдаланды және 1976 жылдың 3 желтоқсанында Pertec, MITS компаниясын 6 миллион долларға акциялар арқылы сатып алу туралы ниет хатын қол қойды. Келісім 1977 жылдың мамыр айында Техас штатының Даллас қаласында өткен Ұлттық компьютерлік конференцияға дейін аяқталды. Робертс 2 миллион доллар алды, ал MITS-тің қалған 500 акционері (соның ішінде Altair дизайнының бір авторы Уильям Йейтс) қалғанын бөлісті. Pertec АҚШ-тағы 26 Altair Computer дүкені арқылы шағын бизнестерге сатуды ұлғайтуға мүдделі болды. Хобби және үй пайдаланушыларына бағытталған маркетинг тоқтатылды. MITS жаңалықтарының 1977 жылғы қараша айындағы саны – «Компьютерлік жазбалар» Альбукерки қызметкерлері шығарған соңғы басылым болды. Чатсворт, Калифорниядағы Pertec қызметкерлері тағы бір нөмір шығарды. Жетекші үй компьютері журналы Byte-тың артқы жағында әрқашан Altair жарнамасы толық бетке жайылды. Бұл 1977 жылғы қыркүйек айындағы санымен аяқталды. Робертс және Йейтс жұмысын жалғастырып, арнайы жобалармен айналысты. 1979 жылғы тамызда Pertec Солтүстік Америкалық Philips компаниясына 45% үлесін 37 миллион долларға сатуға келісті. Келісім аяқталуға дейін Pertec Батыс Германияның Triumph Adler компьютерлік компаниясына 120 миллион долларға сатылуға келісті. 1978 жылы Pertec компаниясының сату көлемі 150 миллион долларға, ал Triumph Adler компаниясының сату көлемі 466 миллион долларға жетті. Altair өнімдері Pertec желісіне енгізілді, ал MITS зауыты PCC 2000 шағын бизнес компьютерін өндіру үшін пайдаланылды. Альбукерки зауыты 1980 жылғы желтоқсанда жабылды және өндіріс Калифорния штатының Ирвайн қаласындағы Pertec зауытына көшірілді. 1977 жылдың соңында Робертс MITS компаниясынан кетіп, Джорджияға шаруа болу үшін оралды. Ол Джорджия штатының Мейкон қаласындағы Мерсер университетінде медицинаны оқып, 1986 жылы медицина докторы ғылымын қорғады. Робертс 2010 жылы қайтыс болғанға дейін 4500 халқы бар Джорджия штатының Кокран қаласында медициналық тәжірибе жасады.