1957-1998 жылдар аралығындағы Digital Equipment Corporation тарихы

Digital Equipment Corporation (DEC) – 1957-1998 ж. АҚШ-тың ірі компьютерлік компаниясы. Микрокомпьютерлер нарығындағы жетістіктері, тарихы мен құлауы туралы ақпарат.

36 мин оқу

100%

Дереккөз: Digital Equipment Corporation — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ компьютер өндірушісі 1957–1998 жылдары Digital Equipment Corporation (DEC /d//ɛ//k/), Digital тауарлық белгісін қолданып, 1960-шы жылдардан 1990-шы жылдарға дейін компьютер индустриясындағы маңызды американдық компания болды. Компанияны 1957 жылы Кен Олсен мен Харлан Андерсон бірлесіп құрды. Олсен компанияның күрт құлдырауынан кейін 1992 жылы отставкаға кетуге мәжбүр болды, ол президент қызметін осыған дейін атқарған еді. Компания тарихында көптеген әртүрлі өнімдерді шығарды. Ол ең алдымен 1960-шы жылдардың ортасынан бастап миникомпьютер нарығындағы жұмысымен танымал болды. Компания PDP деп аталатын машиналар сериясын жасады, оның ішінде PDP 8 және PDP 11 тарихтағы ең сәтті миникомпьютерлердің қатарында болды. Олардың табысын тек DEC-тің тағы бір өнімі – 1970-ші жылдардың соңында PDP 11-ді алмастыру үшін жасалған VAX "супермини" жүйелері ғана басып өтті. 1970-ші жылдары бірнеше бәсекелестер Digital компаниясымен сәтті бәсекелессе де, VAX компанияның компьютер нарығындағы жетекші сатушы ретіндегі беделін нығайтты. 1980-ші жылдардың соңында микрокомпьютерлердің жетілдірілуімен, әсіресе RISC негізіндегі жұмыс станцияларының енгізілуімен миникомпьютерлердің өнімділік артықшылығы тез жойылды. 1990-шы жылдардың басында компания Mini сатудың төмендеуіне байланысты қиын жағдайға түсті, ал VAX 9000 сияқты машиналармен жоғары деңгейлі нарыққа ену әрекеттері сәтсіз аяқталды. Жұмыс станциялары мен файлдық серверлер нарығына бірнеше рет тырысқаннан кейін, DEC Alpha өнімдері 1990-шы жылдардың ортасында сәтті қадамдар жасады, бірақ компанияны құтқару үшін бұл тым кеш болды. 1998 жылдың маусым айында DEC компаниясын Compaq сатып алды, бұл сол кезде компьютер индустриясының тарихындағы ең ірі бірігу болды. Сатып алу кезінде DEC-тің бір бөлігі басқа компанияларға сатылды; компилятор бизнесі мен Hudson Fab Intel компаниясына сатылды. Ол кезде Compaq корпоративтік нарыққа бағытталған және жақында бірнеше ірі сатушыларды сатып алған еді. DEC Compaq-тың аз қатысқан шетелдегі маңызды ойыншысы болды. Алайда Compaq сатып алған компанияларды қалай пайдалану керектігін білмеді және көп ұзамай өзі де қаржылық қиындыққа тап болды. Содан кейін Compaq 2002 жылдың мамырында Hewlett Packard (HP) компаниясымен бірікті.

U. S. computer manufacturer 1957–1998

Digital Equipment Corporation (DEC /d//ɛ//k/), using the trademark Digital, was a major American company in the computer industry from the 1960s to the 1990s. The company was co founded by Ken Olsen and Harlan Anderson in 1957. Olsen was president until he was forced to resign in 1992, after the company had gone into precipitous decline. The company produced many different product lines over its history. It is best known for the work in the minicomputer market starting in the mid 1960s. The company produced a series of machines known as the PDP line, with the PDP 8 and PDP 11 being among the most successful minis in history. Their success was only surpassed by another DEC product, the late 1970s VAX "supermini" systems that were designed to replace the PDP 11. Although a number of competitors had successfully competed with Digital through the 1970s, the VAX cemented the company's place as a leading vendor in the computer space. As microcomputers improved in the late 1980s, especially with the introduction of RISC based workstation machines, the performance niche of the minicomputer was rapidly eroded. By the early 1990s, the company was in turmoil as their mini sales collapsed and their attempts to address this by entering the high end market with machines like the VAX 9000 were market failures. After several attempts to enter the workstation and file server market, the DEC Alpha product line began to make successful inroads in the mid 1990s, but was too late to save the company. DEC was acquired in June 1998 by Compaq in what was at that time the largest merger in the history of the computer industry. During the purchase, some parts of DEC were sold to other companies; the compiler business and the Hudson Fab were sold to Intel. At the time, Compaq was focused on the enterprise market and had recently purchased several other large vendors. DEC was a major player overseas where Compaq had less presence. However, Compaq had little idea what to do with its acquisitions, and soon found itself in financial difficulty of its own. Compaq subsequently merged with Hewlett Packard (HP) in May 2002.

Шығуы (19441958)

Кен Олсен мен Харлан Андерсон – MIT Линкольн зертханасында жұмыс істеген екі инженер еді. Зертхана қазіргі кезде «интерактивтілік» деп аталатын саласындағы жұмысымен танымал, және олардың машиналары операторлардың бағдарламаларды нақты уақытта тікелей басқаруына мүмкіндік берген алғашқылардың бірі болды. Бұл 1944 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін ұшу симуляторын жасау үшін әзірленген, атақты Whirlwind машинасымен басталды, бірақ ол жоба аяқталмады. Оның орнына, бұл күш-жігер АҚШ Әуе күштері үшін SAGE жүйесіне айналды, ол үлкен экрандар мен жарық қаруларын пайдаланушыларға компьютерде сақталған радар деректерімен өзара әрекеттесуге мүмкіндік берді. Әуе күштері жобасы аяқталғаннан кейін, зертхана вакуумдық түтікшелердің орнына транзисторларды қолдана отырып, Whirlwind машинасының нұсқасын құруға кірісті. Жаңа схемаларын сынау үшін олар алдымен TX-0 деп аталатын кішкентай 18 биттік машина жасады, ол алғаш рет 1956 жылы жұмыс істеді. TX-0 негізгі тұжырымдамаларды сәтті дәлелдегеннен кейін, назар әлдеқайда үлкен жүйеге, 36 биттік TX-2-ге, содан кейін 64 кВордты негізгі жадына ауысты. Негізгі жад өте қымбат болғандықтан, TX-0 жадының бір бөлігі TX-2 үшін алынып тасталды, ал TX-0-ден қалған бөлігі MIT-ке тұрақты түрде берілді. MIT-те Кен Олсен мен Харлан Андерсон қызықты бір жайтты байқады: студенттер TX-0-ді пайдалану үшін сағаттап кезекке тұрып, сонымен қатар жылдам IBM машинасына көңіл бөлмеді. Екеуі де интерактивті есептеудің тартымдылығы соншалықты күшті екенін және осы рөлге арналған шағын машинаға сұраныс бар екенін түсінді, яғни, коммерциялық TX-0. Олар оны графикалық шығыс немесе нақты уақыт операциясының өнімділіктен маңыздырақ болатын пайдаланушыларға сата алатын еді. Сонымен қатар, машина сол кездегі үлкен жүйелерге қарағанда әлдеқайда арзан болғандықтан, ол белгілі бір тапсырмаға арналған төмен құнды шешімді қажет ететін пайдаланушыларға да қызмет ете алатын еді, онда үлкен 36 биттік машина қажет болмайтын. Жаңадан құрылған «Digital Equipment Corporation» компаниясы компанияның 70% үлесі үшін ҒЗТК-дан 70 000 доллар алды. Лабораториялық модульдер инженерлік жұмыс үстеліне қоюға арналған экструдированный алюминий корпуста орналастырылды, бірақ тоғыз зертханалық модульді орнатуға арналған рамалық жинақ та сатылды. Оларды модульдердің алдыңғы жағына орнатылған бананалық штепсельдер арқылы қосып біріктірді. Үш нұсқа ұсынылды: 5 МГц (1957), 500 кГц (1959) немесе 10 МГц (1960). PDP-1 және LINC компьютерлері де жүйелік модульдерді (төменде қараңыз) пайдаланып жасалды. Модульдер 1970-ші жылдарға дейін DEC өнімдерінің бір бөлігі болды, бірақ технологияның өзгеруіне байланысты олар осы кезеңде бірнеше эволюциядан өтті. Осы схемалар кейін алғашқы «R» (қызыл) сериялы «Flip Chip» модульдері ретінде жинақталды. Кейіннен басқа Flip Chip модульдер сериясы қосымша жылдамдық, әлдеқайда жоғары логикалық тығыздық және өнеркәсіптік I/O мүмкіндіктерін қамтамасыз етті. Бірінші PDP-1 1960 жылдың қарашасында Bolt, Beranek and Newman компаниясына жеткізілді және келесі сәуірде ресми түрде қабылданды. PDP-1 негізгі түрінде 120 000 долларға сатылды (1960 жылы 900 000,0 доллар, бұл соңғы жылдары шамамен <есептелген сома> тең). 1969 жылы өндіріс тоқтаған кезде 53 PDP-1 машинасы жеткізілді. PDP-1 стандартты түрде 4096 сөздік негізгі жадпен, әр сөзіне 18 битпен және секундына 100 000 операцияның негізгі жылдамдығымен жұмыс істеді. Ол көптеген жүйелік құрылыс блоктарын пайдаланып, бірнеше 19 дюймдік сөрелерге жинақталды. Сөрелер бір үлкен мейнфрейм корпусына жиналды, алтыбұрышты басқару панеліне орнатылған қосқыштар мен шамдар мейнфреймнің бір шетінде орналасқан үстел биіктігінде орналастырылды. Басқару панелінің үстінде жүйедегі стандартты кіріс-шығыс құрылғысы, перфокарта оқу және жазу құрылғысы орналасқан. Көптеген жүйелер екі қосымша құрылғымен, 30 типті векторлық графикалық дисплеймен және принтер ретінде пайдаланылған Soroban Engineering модификацияланған IBM Model B электрлі теңкелегіш машинасымен сатып алынды. Soroban жүйесінің сенімсіздігі белгілі болды және жиі өз перфокарталық таспа жүйесі бар модификацияланған Friden Flexowriter машинасымен ауыстырылды. Кейіннен магниттік таспалар, перфокарта оқу және жазу құрылғылары, жылдам перфокарталар мен принтерлер сияқты қымбат қосымшалар пайда болды. DEC PDP-1 ұсынғанда, олар сондай-ақ 24, 30 және 36 биттік, сол дизайнға негізделген үлкен машиналарды атап өтті. PDP-1 прототипін құрастыру кезінде 24 биттік PDP-2 және 36 биттік PDP-3 машиналарын жобалау жұмыстары жүргізілді. PDP-2 бастапқы жобадан ешқашан шықпаса да, PDP-3 қызығушылықты тудырып, толыққанды жобаланды. 1960 жылы Массачусетс штатының Уолтхэм қаласындағы ЦРУ-дың ғылыми-инженерлік институты (SEI) бір PDP-3 машинасының ғана құрастырғаны белгілі. Қолда бар шектеулі ақпаратқа сәйкес, олар оны Lockheed A-12 барлау ұшағы үшін радарлық қима деректерін өңдеу үшін пайдаланды. Гордон Белл оның кейін Орегон штатында пайдаланылғанын есіне алды, бірақ кім пайдаланғанын есіне ала алмады. 1962 жылдың қарашасында DEC 65 000 долларлық PDP-4 машинасымен таныстырды. PDP-4 PDP-1 машинасына ұқсас болды және ұқсас нұсқаулар жиынтығын пайдаланды, бірақ бағасын төмендету үшін баяу жадты және басқа да жинақтауды қолданды. PDP-1 сияқты, шамамен 54 PDP-4 машинасы сатылды, көбінесе PDP-1 машинасының бастапқы клиенттеріне. 1964 жылы DEC жаңа Flip Chip модульдік дизайнын ұсынды және оны PDP-4 машинасының жаңа нұсқасын, PDP-7 құру үшін пайдаланды. PDP-7 1964 жылдың желтоқсанында ұсынылды және шамамен 120 машинасы өндірілді. Flip Chip жаңартуы R сериясына әкелді, ол өз кезегінде 1965 жылы PDP-7A машинасына әкелді. PDP-7 Unix операциялық жүйесінің алғаш рет жазылған машинасы ретінде танымал. Unix Interdata 8/32 машинасына дейін DEC жүйелерінде ғана жұмыс істеді. PDP-1 сериясына жасалған тағы бір маңызды жаңарту 1966 жылдың тамызында ұсынылған PDP-9 машинасы болды. PDP-9 PDP-4 және -7 машиналарымен нұсқаулық үйлесімді болды, бірақ -7 машинасынан шамамен екі есе жылдам жұмыс істеді және үлкен масштабта қолдануға арналған. 1968 жылы бар болғаны 19 900 долларға сатылған PDP-9 машинасы үлкен сұранысқа ие болды, соның ішінде бұрынғы модельдердің барлығынан көп, 445 машинасы сатылды. PDP-9 машинасы ұсынылып жатқанда, оның жаңа нұсқасы жобаланып, 1969 жылғы PDP-15 машинасы ретінде ұсынылды, ол модульдердің орнына интегралдық схемаларды пайдаланып PDP-9 машинасының жаңа нұсқасы болды. PDP-9 машинасынан тіпті негізгі түрінде де жылдам, PDP-15 машинасы сонымен қатар қосымша өнімділік үшін қозғалмалы нүктелік блогы мен жеке кіріс-шығыс процессорын қамтиды. Өндіріс басталған алғашқы сегіз айда 400-ден астам PDP-15 машинасына тапсырыс берілді, және өндіріс аяғында 12 негізгі модельде 790 данасы өндірілді. Бұл шағын зертханада тіпті бір тапсырмаға арналған машина. LINC машинасының табысын көріп, 1963 жылы DEC негізгі логикалық дизайнды қолданды, бірақ кеңейтілген А-Д жүйесін алып тастап, PDP-5 машинасының жаңа нұсқасын жасады. Жаңа машина, PDP-1 қалыпынан тыс алғашқы машина, 1963 жылдың 11 тамызында WESTCON көрмесінде ұсынылды. 1964 жылғы жарнама PDP-5 машинасының негізгі артықшылығын көрсетті: «Енді сіз PDP-5 компьютерін бұрын негізгі жад үшін төлеген сомаға сатып ала аласыз: 27 000 доллар». Сату күтілгендей жоғары болды, және бірнеше бәсекелес компаниялар PDP-5 машинасының нарығына бағытталған машиналарын ұсынғаннан кейін оған көмектесті, PDP-8 машинасы оларды жеңіп шықты. Бұл компанияға екі жылдық шектеусіз көшбасшылықты берді, және соңында «straight eight» машинасының 1450 данасы өндірілді, одан кейін оның жаңа нұсқаларымен ауыстырылды. DEC PDP 8/S машинасымен тіпті төмен бағаны ұсынды, мұндағы «S» әрпі «serial» сөзін білдіреді. Аты айтқандай, /S машинасы тізбектік арифметикалық құрылғыны пайдаланды, ол өте баяу болды, бірақ құны айтарлықтай төмендеді, нәтижесінде жүйе 10 000 доллардан кем бағамен сатылды. Содан кейін DEC жаңа PDP 8 дизайнын жаңа LINC машинасының негізі ретінде пайдаланды, екі процессорлық LINC 8 машинасы. LINC 8 машинасы бір PDP 8 процессорын және жеке LINC процессорын пайдаланды, және бір процессордан екіншісіне ауысуға нұсқаулар қамтылған. Бұл клиенттерге олардың бар LINC бағдарламаларын іске қосуға мүмкіндік берді, о...

Ken Olsen and Harlan Anderson were two engineers who had been working at MIT Lincoln Laboratory on the lab's various computer projects. The Lab is best known for their work on what would today be known as "interactivity", and their machines were among the first where operators had direct control over programs running in real time. These had started in 1944 with the famed Whirlwind, which was originally developed to make a flight simulator for the US Navy, although this was never completed. Instead, this effort evolved into the SAGE system for the US Air Force, which used large screens and light guns to allow operators to interact with radar data stored in the computer. When the Air Force project wound down, the Lab turned their attention to an effort to build a version of the Whirlwind using transistors in place of vacuum tubes. In order to test their new circuitry, they first built a small 18 bit machine known as TX 0, which first ran in 1956. When the TX 0 successfully proved the basic concepts, attention turned to a much larger system, the 36 bit TX 2 with a then enormous 64 kWords of core memory. Core was so expensive that parts of TX 0's memory were stripped for the TX 2, and what remained of the TX 0 was then given to MIT on permanent loan. At MIT, Ken Olsen and Harlan Anderson noticed something odd: students would line up for hours to get a turn to use the stripped down TX 0, while largely ignoring a faster IBM machine that was also available. The two decided that the draw of interactive computing was so strong that they felt there was a market for a small machine dedicated to this role, essentially a commercialized TX 0. They could sell this to users where the graphical output or real time operation would be more important than outright performance. Additionally, as the machine would cost much less than the larger systems then available, it would also be able to serve users that needed a lower cost solution dedicated to a specific task, where a larger 36 bit machine would not be needed. The newly christened "Digital Equipment Corporation" received $70,000 from AR&D for a 70% share of the company,

The Laboratory Modules were packaged in an extruded aluminum housing, intended to sit on an engineer's workbench, although a rack mount bay was sold that held nine laboratory modules. They were then connected together using banana plug patch cords inserted at the front of the modules. Three versions were offered, running at 5 MHz (1957), 500 kHz (1959), or 10 MHz (1960). The PDP 1 and LINC computers were also built using System Modules (see below). Modules were part of DEC's product line into the 1970s, although they went through several evolutions during this time as technology changed. The same circuits were then packaged as the first "R" (red) series "Flip Chip" modules. Later, other Flip Chip module series provided additional speed, much higher logic density, and industrial I/O capabilities. The first PDP 1 was delivered to Bolt, Beranek and Newman in November 1960, and formally accepted the next April. The PDP 1 sold in basic form for $120,000 (900000.0 in 1960 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). By the time production ended in 1969, 53 PDP 1s had been delivered. The PDP 1 was supplied standard with 4096 words of core memory, 18 bits per word, and ran at a basic speed of 100,000 operations per second. It was constructed using many System Building Blocks that were packaged into several 19 inch racks. The racks were themselves packaged into a single large mainframe case, with a hexagonal control panel containing switches and lights mounted to lie at table top height at one end of the mainframe. Above the control panel was the system's standard input/output solution, a punched tape reader and writer. Most systems were purchased with two peripherals, the Type 30 vector graphics display, and a Soroban Engineering modified IBM Model B Electric typewriter that was used as a printer. The Soroban system was notoriously unreliable, and often replaced with a modified Friden Flexowriter, which also contained its own punched tape system. A variety of more expensive add ons followed, including magnetic tape systems, punched card readers and punches, and faster punched tape and printer systems. When DEC introduced the PDP 1, they also mentioned larger machines at 24, 30 and 36 bits, based on the same design. During construction of the prototype PDP 1, some design work was carried out on a 24 bit PDP 2, and the 36 bit PDP 3. Although the PDP 2 never proceeded beyond the initial design, the PDP 3 found some interest and was designed in full. Only one PDP 3 appears to have been built, in 1960, by the CIA's Scientific Engineering Institute (SEI) in Waltham, Massachusetts. According to the limited information available, they used it to process radar cross section data for the Lockheed A 12 reconnaissance aircraft. Gordon Bell remembered that it was being used in Oregon some time later, but could not recall who was using it. In November 1962, DEC introduced the $65,000 PDP 4. The PDP 4 was similar to the PDP 1 and used a similar instruction set, but used slower memory and different packaging to lower the price. Like the PDP 1, about 54 PDP 4s were eventually sold, most to a customer base similar to the original PDP 1. In 1964, DEC introduced its new Flip Chip module design, and used it to re implement the PDP 4 as the PDP 7. The PDP 7 was introduced in December 1964, and about 120 were eventually produced. An upgrade to the Flip Chip led to the R series, which in turn led to the PDP 7A in 1965. The PDP 7 is most famous as the machine for which the Unix operating system was originally written. Unix ran only on DEC systems until the Interdata 8/32. A more dramatic upgrade to the PDP 1 series was introduced in August 1966, the PDP 9. The PDP 9 was instruction compatible with the PDP 4 and −7, but ran about twice as fast as the −7 and was intended to be used in larger deployments. At only $19,900 in 1968, the PDP 9 was a big seller, eventually selling 445 machines, more than all of the earlier models combined. Even while the PDP 9 was being introduced, its replacement was being designed, and was introduced as 1969's PDP 15, which re implemented the PDP 9 using integrated circuits in place of modules. Much faster than the PDP 9 even in basic form, the PDP 15 also included a floating point unit and a separate input/output processor for further performance gains. Over 400 PDP 15's were ordered in the first eight months of production, and production eventually amounted to 790 examples in 12 basic models. a machine that was small and inexpensive enough to be dedicated to a single task even in a small lab. Seeing the success of the LINC, in 1963 DEC took the basic logic design but stripped away the extensive A to D systems to produce the PDP 5. The new machine, the first outside the PDP 1 mould, was introduced at WESTCON on August 11, 1963. A 1964 ad expressed the main advantage of the PDP 5, "Now you can own the PDP 5 computer for what a core memory alone used to cost: $27,000". Sales were, unsurprisingly, very strong, and helped by the fact that several competitors had just entered the market with machines aimed directly at the PDP 5's market space, which the PDP 8 trounced. This gave the company two years of unrestricted leadership, and eventually 1450 "straight eight" machines were produced before it was replaced by newer implementations of the same basic design. DEC hit an even lower price point with the PDP 8/S, the S for "serial". As the name implies the /S used a serial arithmetic unit, which was much slower but reduced costs so much that the system sold for under $10,000. DEC then used the new PDP 8 design as the basis for a new LINC, the two processor LINC 8. The LINC 8 used one PDP 8 CPU and a separate LINC CPU, and included instructions to switch from one to the other. This allowed customers to run their existing LINC programs, or "upgrade" to the PDP 8, all in software. Although not a huge seller, 142 LINC 8s were sold starting at $38,500. Newer circuitry designs led to the PDP 8/I and PDP 8/L in 1968. In 1975, one year after an agreement between DEC and Intersil, the Intersil 6100 chip was launched, effectively a PDP 8 on a chip. This was a way to allow PDP 8 software to be run even after the official end of life announcement for the DEC PDP 8 product line.

PDP-6 және PDP-10 отбасылары (1963 және 1968)

PDP 5 төмен құнмен енгізілген болатын, ал 1963 жылғы PDP 6 DEC компаниясын 36 биттік машинамен мейнфрейм нарығына шығару мақсатында жасалған. Алайда, PDP 6 клиенттер үшін «сату қиын» машина болып шықты, себебі IBM немесе Honeywell сияқты беделді сатушылардың ұқсас машиналарынан айқын артықшылықтары болмады, құны шамамен 300 000 доллар болғанмен. Бар болғаны 23 немесе дереккөздерге байланысты 26 дана сатылды. Басқа модельдерден өзгеше, төмен сатылым көрсеткіші PDP 6 жаңартылмауына себеп болды. Дегенмен, PDP 6 тарихи тұрғыдан маңызды, өйткені ол «Monitor» атты алғашқы уақыт бөлісу операциялық жүйесін енгізген платформа болды, ол кейіннен кеңінен қолданылатын TOPS 10 жүйесіне айналды. Жаңа Flip Chip технологиясы PDP 6-ны әлдеқайда төмен құнмен қайта жасауға мүмкіндік берген кезде, DEC компаниясы мүмкіндікті пайдаланып, 36 биттік дизайнын жетілдіріп, 1968 жылы PDP 10-ды ұсынды. PDP 10, PDP 6 коммерциялық сәтсіздікке ұшырағандай, үлкен табысқа ие болды; өндіріс 1984 жылы тоқтағанға дейін шамамен 700 PDP 10 сатылды. Бұл PDP X жобасының жетекшілерін DEC компаниясын тастап, Data General компаниясын құруға итермеледі, оның 16 биттік Data General Nova машинасы 1969 жылы шығарылып, үлкен жетістікке жетті. Nova машинасының табысы DEC компаниясын өзгеріске қатысты жұмыстарды қабылдауға итермеледі, соның нәтижесінде олар өздерінің 16 биттік машинасының енгізілуіне бағытталған жедел бағдарламаны бастады. Жаңа жүйені негізінен Гарольд Макфарланд, Гордон Белл, Роджер Кэйди және басқалар жасады. Гарольд Макфарланд Карнеги-Меллон университетінде 16 биттік дизайнды зерттегеннен кейін жобаға қосылды, бұл дизайнды дамытуға үлкен серпіліс берді. Оның қарапайым дизайндарының бірі жаңа жүйенің негізі болды, бірақ басшылық алғашқы ұсыныспен танысқанда әсерленбеді және жобаны тоқтатуға жақын болды. PDP 11-дің эволюциясы бұрынғы жүйелерге ұқсас болды, соңында бір пайдаланушыға арналған үстел үстіндегі жеке компьютер формасын, MicroPDP 11-ді қамтыды. Барлығы 600 000-ға жуық PDP 11 машинасының барлық модельдері сатылды, сонымен қатар көптеген үшінші тарапты перифериялық құрылғылар өнімдері компьютерлік экожүйеге енді. Ол тіпті Heathkit H11 жинағы ретінде де сатылды, бірақ Heathkit-тің дәстүрлі хобби нарығы үшін тым қымбатқа бағаланды.

While the PDP 5 introduced a lower cost line, 1963's PDP 6 was intended to take DEC into the mainframe market with a 36 bit machine. However, the PDP 6 proved to be a "hard sell" with customers, as it offered few obvious advantages over similar machines from the better established vendors like IBM or Honeywell, in spite of its low cost around $300,000. Only 23 were sold, or 26 depending on the source, and unlike other models the low sales meant the PDP 6 was not improved with successor versions. However, the PDP 6 is historically important as the platform that introduced "Monitor", an early time sharing operating system that would evolve into the widely used TOPS 10. When newer Flip Chip packaging allowed the PDP 6 to be re implemented at a much lower cost, DEC took the opportunity to refine their 36 bit design, introducing the PDP 10 in 1968. The PDP 10 was as much a success as the PDP 6 was a commercial failure; about 700 mainframe PDP 10s were sold before production ended in 1984. This led the leaders of the PDP X project to leave DEC and start Data General, whose 16 bit Data General Nova was released in 1969 and was a huge success. The success of the Nova finally prompted DEC to take the switch seriously, and they began a crash program to introduce a 16 bit machine of their own. The new system was designed primarily by Harold McFarland, Gordon Bell, Roger Cady, and others. The project was able to leap forward in design with the arrival of Harold McFarland, who had been researching 16 bit designs at Carnegie Mellon University. One of his simpler designs became the basis for the new design, although when they first viewed the proposal, management was not impressed and almost cancelled it. The evolution of the PDP 11 followed earlier systems, eventually including a single user deskside personal computer form, the MicroPDP 11. In total, around 600,000 PDP 11s of all models were sold, and a wide variety of third party peripheral vendors had also entered the computer product ecosystem. It was even sold in kit form as the Heathkit H11, although it proved too expensive for Heathkit's traditional hobbyist market.

VAX (1977)

1970 жылдардың басында жартылай өткізгіш жадтың пайда болуы, әсіресе, одан кейін динамикалық RAM жадының енгізілуі, Мур заңының әсері сезілген кезде жад бағасының күрт төмендеуіне алып келді. Бірнеше жылдың ішінде машинаны қолдауға болатын барлық жадпен жабдықтау қалыпты жағдайға айналды, әдетте 16 биттік машиналарда 64 КБ. Бұл өндірушілерді жаңа конструкцияларды енгізуге итермеледі, олар көбірек жадты қолдануға мүмкіндік берді, көбінесе адрестік форматты 18 немесе 24 битке дейін кеңейту арқылы, ал машиналардың өзге де сипаттамалары бұрынғы 16 биттік конструкцияларына ұқсас болды. Алайда DEC түбегейлі өзгерістер жасауды жөн көрді. 1976 жылы олар 16 биттік PDP 11 архитектурасынан жаңа 32 биттік негізге дейін кеңейтілген машинаның құрылымын жобалауды бастады. Бұл өте үлкен жадтарды пайдалануға мүмкіндік береді, олар жаңа виртуалды жад жүйесімен басқарылатын болар еді, сонымен қатар бір уақытта екі есе көп деректерді өңдеу арқылы өнімділікті арттырады. Дегенмен, жүйе PDP 11-мен үйлесімділігін сақтайды, екінші режимде жұмыс істей отырып, 16 биттік сөздерді 32 биттік ішкі құрылымға жібереді, ал PDP 11-дің 16 биттік жад кеңістігін үлкен виртуалды 32 биттік кеңістікке бейімдейді. VAX-тың табысына ең табысты «ақылды» терминалдардың бірі – VT52 қолдау көрсетті. Бұрынғы, сәтті болмаған VT05 және VT50 модельдеріне сүйене отырып, VT52 – бұл арзан корпусшада қалағанның бәрін істей алатын алғашқы терминал болды. VT52 одан да сәтті VT100 және оның келесі нұсқаларымен алмастырылды, бұл DEC-ті индустриядағы ең ірі терминал жеткізушілерінің біріне айналдырды. Бұған қоса, DECwriter деп аталатын арзан компьютерлік принтерлер желісі де қолдау көрсетті. VT және DECwriter серияларының арқасында DEC енді компьютерден бастап барлық перифериялық құрылғыларды қамтитын толыққанды жүйені ұсына алады, бұрын қажетті құрылғыларды әртүрлі жеткізушілерден жинау қажет болған еді. VAX процессор архитектурасы мен жүйелер отбасы 1980 жылдары бірнеше буынды басынан өткізіп, дамыды және кеңейді, соңында NVAX микропроцессорлық іске асыру және 1990 жылдардың басында VAX 7000/10000 сериясымен аяқталды.

The introduction of semiconductor memory in the early 1970s, and especially dynamic RAM shortly thereafter, led to dramatic reductions in the price of memory as the effects of Moore's Law were felt. Within years, it was common to equip a machine with all the memory it could address, typically 64 KB on 16 bit machines. This led vendors to introduce new designs with the ability to address more memory, often by extending the address format to 18 or 24 bits in machines were otherwise similar to their earlier 16 bit designs. In contrast, DEC decided to make a more radical departure. In 1976, they began the design of a machine whose entire architecture was expanded from the 16 bit PDP 11 to a new 32 bit basis. This would allow the addressing of very large memories, which were to be controlled by a new virtual memory system, and would also improve performance by processing twice as much data at a time. The system would, however, maintain compatibility with the PDP 11, by operating in a second mode that sent its 16 bit words into the 32 bit internals, while mapping the PDP 11's 16 bit memory space into the larger virtual 32 bit space. Supporting the VAX's success was the VT52, one of the most successful smart terminals. Building on earlier less successful models, the VT05 and VT50, the VT52 was the first terminal that did everything one might want in a single inexpensive chassis. The VT52 was followed by the even more successful VT100 and its follow ons, making DEC one of the largest terminal vendors in the industry. This was supported by a line of inexpensive computer printers, the DECwriter line. With the VT and DECwriter series, DEC could now offer a complete top to bottom system from computer to all peripherals, which formerly required collecting the required devices from different suppliers. The VAX processor architecture and family of systems evolved and expanded through several generations during the 1980s, culminating in the NVAX microprocessor implementation and VAX 7000/10000 series in the early 1990s.

Алғашқы микрокомпьютерлер (1982-1986)

1974 жылы DEC зерттеу тобы MITS Altair-дің тұсаукесерінен бұрын екі прототиптік микрокомпьютерді көрсеткенде, Олсен жобаны жалғастырудан бас тартты. Компания 1977 жылы тағы бір жеке компьютер ұсынысын да қабылдамады. Ол кезде бұл жүйелердің пайдасы шектеулі болды, ал Олсен 1977 жылы оларды "Ешбір адамның үйінде компьютер болуының қажеті жоқ" деп сынады. DEC микрокомпьютерлер саласына нарықтың алғашқы күндері көп күш жұмсамағаны түсінікті. 1977 жылы Heathkit H11 жарияланды; жиынтықталған PDP 11. 1980 жылдардың басында DEC VT180 (кодтық атауы "Робин") құрастырды, ол CP/M жүйесімен жұмыс істейтін Z80 негізделген микрокомпьютермен жабдықталған VT100 терминалы болды, бірақ бұл өнім бастапқыда DEC қызметкерлеріне ғана қолжетімді болды. Тек IBM 1981 жылы IBM PC-ді сәтті іске қосқаннан кейін ғана DEC өз жүйелерімен жауап берді. 1982 жылы DEC бір емес, әрқайсысы әртүрлі меншік архитектурасына байланысты үш үйлесімсіз машинаны ұсынды. Біріншісі, DEC Professional, PDP 11/23 (кейін 11/73) негізінде құрылған, RSX 11M+ жүйесінен туындаған, бірақ мәзірлік басқаруға бағдарланған P/OS ("Кәсіби операциялық жүйе") жұмыс істеді. Бұл DEC машинасы PC-дан жоғары өнімділік көрсетті, бірақ IBM PC аппараттық және бағдарламалық қамтамасыздылығымен толық үйлесімсіз және одан қымбат болды, жүйені баптау үшін азырақ мүмкіндіктер ұсынды. CP/M және DOS микрокомпьютерлерінен айырмашылығы, Professional үшін әрбір бағдарламаның әрбір көшірмесі сатып алынған машина мен процессорға арналған бірегей кілтпен қамтамасыз етілуі керек еді. Ол кезде бұл стандартты саясат болды, өйткені компьютерлік бағдарламалардың көпшілігі компьютерді жасаған компаниядан немесе бір клиент үшін арнайы жасалған. Алайда, үшінші тараптан бағдарламалық жасақтаманы дамытушы индустрия PDP 11/Professional желісіне қызығушылық танытпады және тарату оңайырақ болған басқа микрокомпьютерлерге назар аударды. DEC-тің өзінде Professional үшін жақсырақ бағдарламалар жасауға басымдық берілмеді, мүмкін PDP 11 желісін бәсекелестікке ұшыратудан қорқып. Нәтижесінде, Professional - жоғары сапалы машина болғанымен, оның бағдарламалық қамтамасыздығы нашар болды. Сонымен қатар, жаңа пайдаланушы 8080 және 8088 микрокомпьютерлерінде кеңінен қолданылатын PC DOS немесе CP/M жүйелерінен түбегейлі өзгеше болып көрінетін, ыңғайсыз, баяу және икемсіз мәзірлік интерфейсті үйренуге мәжбүр болды. Екінші ұсыныс, DECmate II, PDP 8 негізіндегі мәтін өңдеушілердің соңғы нұсқасы болды, бірақ ол жалпы есептеулерге толыққанды жарамды емес, сондай-ақ Wang Laboratories-тің танымал мәтін өңдеу жабдықтарымен бәсекелесе алмады. Ең танымал ерте DEC микрокомпьютері екі процессорлы (Z80 және 8088) Rainbow 100 болды, ол Z80 процессорда 8 биттік CP/M операциялық жүйесін және Intel 8088 процессорда 16 биттік CP/M 86 операциялық жүйесін іске қоса алды. Ол сондай-ақ VENIX деп аталатын UNIX System III жүйесін де қолдайтын. Стандартты CP/M бағдарламаларын Rainbow үшін қайта құрастыруға болады, бірақ сол кезде пайдаланушылар Lotus 1 2 3 сияқты арнайы жасалған (алдын ала құрастырылған бинарлық) бағдарламаларды күткен, ол ақырында MS DOS 2.0 жүйесімен бірге 1983 жылдың соңында пайда болды. Rainbow кейбір жариялымдарда жақсы бағаланғанымен, оның жоғары бағасы және маркетингтік және сату бойынша қолдаудың болмауы салдарынан сәтті болмады. 1983 жылдың соңында IBM DEC-тің жеке компьютерлерін он есеге артық сатты. 1986 жылы VAXmate жүйесі ұсынылды, ол Microsoft Windows 1.0 жүйесін қамтыды және VAX/VMS негізіндегі файлдық және басып шығару серверлерін DEC-тің DECnet отбасымен интеграциялап, LAN/WAN қосылысын ПК-дан мейнфреймге немесе суперминиге қамтамасыз етті. VAXmate Rainbow-тың орнын басып, стандартты түрінде кеңінен сатылатын алғашқы дисксіз жұмыс станциясы болды.

When a DEC research group demonstrated two prototype microcomputers in 1974—before the debut of the MITS Altair—Olsen chose to not proceed with the project. The company similarly rejected another personal computer proposal in 1977. At the time these systems were of limited utility, and Olsen famously derided them in 1977, stating "There is no reason for any individual to have a computer in his home." Unsurprisingly, DEC did not put much effort into the microcomputer area in the early days of the market. In 1977, the Heathkit H11 was announced; a PDP 11 in kit form. At the beginning of the 1980s, DEC built the VT180 (codenamed "Robin"), which was a VT100 terminal with an added Z80 based microcomputer running CP/M, but this product was initially available only to DEC employees. It was only after IBM had successfully launched the IBM PC in 1981 that DEC responded with their own systems. In 1982, DEC introduced not one, but three incompatible machines which were each tied to different proprietary architectures. The first, the DEC Professional, was based on the PDP 11/23 (and later, the 11/73) running the RSX 11M+ derived, but menu driven, P/OS ("Professional Operating System"). This DEC machine easily outperformed the PC, but was more expensive than, and completely incompatible with IBM PC hardware and software, offering far fewer options for customizing a system. Unlike CP/M and DOS microcomputers, every copy of every program for the Professional had to be provided with a unique key for the particular machine and CPU for which it was bought. At that time this was mainstream policy, because most computer software was either bought from the company that built the computer or custom constructed for one client. However, the emerging third party software industry disregarded the PDP 11/Professional line and concentrated on other microcomputers where distribution was easier. At DEC itself, creating better programs for the Professional was not a priority, perhaps from fear of cannibalizing the PDP 11 line. As a result, the Professional was a superior machine, running inferior software. In addition, a new user would have to learn an awkward, slow, and inflexible menu based user interface which appeared to be radically different from PC DOS or CP/M, which were more commonly used on the 8080 and 8088 based microcomputers of the time. A second offering, the DECmate II was the latest version of the PDP 8 based word processors, but not really suited to general computing, nor competitive with Wang Laboratories' popular word processing equipment. The most popular early DEC microcomputer was the dual processor (Z80 and 8088) Rainbow 100, which ran the 8 bit CP/M operating system on the Z80 and the 16 bit CP/M 86 operating system on the Intel 8088 processor. It could also run a UNIX System III implementation called VENIX. Applications from standard CP/M could be re compiled for the Rainbow, but by this time users were expecting custom built (pre compiled binary) applications such as Lotus 1 2 3, which was eventually ported along with MS DOS 2.0 and introduced in late 1983. Although the Rainbow generated some press, it was unsuccessful due to its high price and lack of marketing and sales support. By late 1983 IBM was outselling DEC's personal computers by more than ten to one. A further system was introduced in 1986 as the VAXmate, which included Microsoft Windows 1.0 and used VAX/VMS based file and print servers along with integration into DEC's own DECnet family, providing LAN/WAN connection from PC to mainframe or supermini. The VAXmate replaced the Rainbow, and in its standard form was the first widely marketed diskless workstation.

Желілер мен кластерлер (1984)

1984 жылы DEC өзінің алғашқы 10 Мбит/с Ethernet желісін іске қосты. Ethernet масштабталатын желі құруға мүмкіндік берді, ал VAXcluster масштабталатын есептеулерге мүмкіндік берді. DECnet және Ethernet негізіндегі терминал серверлерімен (LAT) біріктірілген DEC желілік сақтау архитектурасын жасады, бұл оларға IBM-мен тікелей бәсекелесуге мүмкіндік берді. Ethernet Token Ring-ті ығыстырып, бүгінгі күнге дейін қолданылып келе жатқан басты желілік модельге айналды. 1985 жылдың қыркүйегінде DEC com доменді тіркеген бесінші компания болды (dec.com). Аппараттық және протоколдармен қатар, DEC VAXcluster тұжырымдамасын да енгізді, ол бірнеше VAX машиналарын біріктіріп, бір үлкен сақтау жүйесін құруға мүмкіндік берді. VAXcluster DEC негізіндегі компанияға кластерге жаңа машиналарды қосып, қызметтерін кез келген уақытта кеңейтуге мүмкіндік берді, ескі, баяу машинаны жаңа, жылдам машинамен ауыстырудың орнына. Бұл ұсынылған икемділік DEC-ке бұрын қол жеткізе алмаған жоғары деңгейдегі нарықтарға шабуыл жасауға мүмкіндік берді.

1980 жылдардың аяғындағы әртараптандыру

PDP 11 және VAX желілері рекордтық сатылымды жалғастырды. Одан да жақсысы, DEC 1980 жылдардың ортасында нарық көшбасшысы IBM-ге қарсы өте табысты бәсекелесіп, олардан шамамен 2 миллиард доллар табыс алды. 1986 жылы DEC-тің пайдасы 38% өсті, ал компьютер индустриясының қалған бөлігі төмендеді, ал 1987 жылға қарай компания компьютер индустриясында IBM-нің бірінші орынына нұқсан келтіре бастады. Содан көп ұзамай IBM-нің VAX Killer ұсыныстары пайда болды, осы кезде DEC орта диапазонды компьютерлер нарығында IBM-ден екі есе көп сауда жасады. Өзінің шарықталу кезеңінде DEC 100 000-нан астам қызметкері бар әлемдегі екінші ірі компьютер компаниясы болды. Осы кезеңде компания компьютерлік жабдықтар бизнесінен өзге, көптеген жобаларды дамытуға бағытталды. Компания тапсырыс бойынша жасалған бағдарламалық жасақтамаға көп инвестиция жасады. 1970 жылдарға дейін бағдарламалық жасақтаманың көп бөлігі нақты міндетті орындау үшін арнайы жазылған, бірақ 1980 жылдары реляциялық деректер базалары мен ұқсас жүйелердің енгізілуімен қуатты бағдарламалық жасақтаманы модульдік түрде құруға мүмкіндік туды, бұл даму уақытын үлкен мөлшерде үнемдеуге мүмкіндік берді. Oracle сияқты бағдарламалық компаниялар индустрияның жаңа сүйіктілеріне айналды, ал DEC әрбір «тағылымды» нишада өз күшін сынады, кейде бір ниша үшін бірнеше жоба іске асырылды. Бұл өнімдердің кейбіреулері DEC-тің өзінің серіктестерімен бәсекелестікке түсті, атап айтқанда, Rdb, бірнеше жыл бұрын ірі серіктестіктің бөлігі болған VAX жүйесінде Oracle өнімдерімен бәсекелестікке түсті. Көптеген өнімдердің дизайны жақсы болғанымен, олардың көпшілігі тек DEC үшін немесе DEC-ге бағытталған болды, ал клиенттер көбінесе оларды назарға алмады және олардың орнына үшінші тарап өнімдерін пайдаланды. Бұл мәселе Ольсеннің дәстүрлі жарнамаға деген қарсылығымен және жақсы жасалған өнімдердің өздігінен сатылатынына сенуімен одан әрі ушықты. Бұл жобаларға жүздеген миллион доллар жұмсалды, сонымен бірге RISC микропроцессорларын қолданатын жұмыс станциялары VAX процессорларының өнімділігіне жақындап келе бастады.

1990 жылдардың басында әлсіз және қайта құруға тырысқан

Микропроцессорлар 1980-ші жылдары жақсара берген сайын, келесі буынның DEC-тің төменгі деңгейлі миникомпьютерлер қатарына тең болатын өнімділік пен мүмкіндіктерді ұсынатыны тез түсінікті болды. Жағдайды ушықтырғандай, Беркли RISC және Стэнфорд MIPS жобалары VAX отбасының ең жылдам мүшелерін, DEC-тің табыс көзін басып озуға ұмтылған 32 биттік дизайнды енгізуді мақсат етті. Компанияның VAX және VMS өнімдерінің үлкен табысы, олардың меншік модельге сүйенгеніне байланысты, осы қауіптерге өте кеш ден қойды. 1990 жылдардың басында DEC сатудың төмендегенін байқады, алғашқы штат қысқартулар одан кейін жүрді. Миникомпьютерді, желілік технологияны және жеке пайдалануға арналған алғашқы компьютерлерді жасаған компания "төменгі сатыдағы" нарықтан бас тартты, оның PDP 8 моделі бұрынғы буында компанияның негірін қалаған еді. Бұл қауіпке қатысты не істеу керектігі туралы шешімдер компания ішіндегі тартысқа әкеліп соқты, бұл олардың жауап беруін едәуір кешіктірді. Бір топ барлық мүмкін болатын жетістіктерді қазіргі машиналардың өнімділігін арттыратын жаңа VAX отбасын құруға жұмсауды ұсынды. Бұл жоғары сегменттегі нарықтың құлдырауын шектеуге мүмкіндік берер еді, онда пайда максималды және DEC миникомпьютерлер сатушысы ретінде өмір сүруін жалғастыра алатын еді. Бұл ойдың желісі ақырында VAX 9000 сериясына әкелді, олар 1989 жылдың қазанында алғаш рет ұсынылған кезде екі жылға кешіктіріліп, көптеген мәселелерге тап болды. Мәселелерді шешуге көп уақыт кетті, ал жүйелердің бағасы тым жоғары болды, сондықтан DEC желісін күткендей сәттілікке жеткізе алмады. Компанияның басқа бөлімдері өздерінің RISC дизайнды әзірлеу және оларды жаңа машиналар құру үшін пайдалану дұрыс деп ойлады. Алайда, бұл әрекеттерге ресми қолдау аз болды, және АҚШ-тың әртүрлі зертханаларында төрт бөлек шағын жоба параллель жүрді. Ақырында олар PRISM жобасына біріктірілді, ол жаңа VAX іске асыруының негізі ретінде қызмет ете алатын, бірегей ерекшеліктері бар сенімді 32 биттік дизайнды ұсынды. DEC-тің қуатты жүйелеріне арналған командалармен ішкі тартыс қаржыландыруды қиындатты, дизайн 1988 жылдың сәуірінде ғана аяқталды, содан кейін көп ұзамай жоба тоқтатылды. PRISM жобасымен бірге MICA жобасы жүргізілді, ол VMS және ULTRIX жүйелерін бірыңғай операциялық жүйеге біріктіруді көздеді. Тағы бір топ Sun Microsystems және Silicon Graphics сияқты жаңа жұмыс станциялары DEC-тің жаңа VAX жүйелері мәселелерді шешуге үлкермес бұрын қолданыстағы клиенттер базасының көп бөлігін алып кетеді деп қорытындылады, сондықтан компанияға мүмкіндігінше тезірек өз Unix жұмыс станциясы қажет болды. RISC және VAX екі бағыттағы баяу прогрестен шаршаған Пало-Альтодағы топ өз жүйелерін енгізу үшін құпия жобаны бастады. Көп қолжетімді MIPS процессорын таңдап, 1989 жылдың 11 қаңтарында 3100 модельмен жаңа DECstation сериясын ұсынды. Бұл жүйелер нарықта сәл сәттілікке жетті, бірақ кейіннен Alpha процессорын қолданатын ұқсас модельдермен ығыстырылды.

As microprocessors continued to improve in the 1980s, it soon became clear that the next generation would offer performance and features equal to the best of DECs low end minicomputer lineup. Worse, the Berkeley RISC and Stanford MIPS designs were aiming to introduce 32 bit designs that would outperform the fastest members of the VAX family, DEC's cash cow. Constrained by the huge success of their VAX and VMS products, which followed the proprietary model, the company was very late to respond to these threats. In the early 1990s, DEC found its sales faltering and its first layoffs followed. The company that created the minicomputer, a dominant networking technology, and arguably the first computers for personal use, had abandoned the "low end" market, whose dominance with the PDP 8 had built the company in a previous generation. Decisions about what to do about this threat led to infighting within the company that seriously delayed their responses. One group suggested that every possible development in the industry be poured into the construction of a new VAX family that would leapfrog the performance of the existing machines. This would limit the market erosion in the top end segment, where profit margins were maximized and DEC could continue to survive as a minicomputer vendor. This line of thought led, eventually, to the VAX 9000 series, which were plagued with problems when they were first introduced in October 1989, already two years late. The problems took so long to work out, and the prices of the systems were so high, that DEC was never able to make the line the success they hoped. Others within the company felt that the proper response was to introduce their own RISC designs and use those to build new machines. However, there was little official support for these efforts, and no less than four separate small projects ran in parallel at various labs around the US. Eventually these were gathered into the PRISM project, which delivered a credible 32 bit design with some unique features allowing it to serve as the basis of a new VAX implementation. Infighting with teams dedicated to DEC's big iron made funding difficult, and the design was not finalized until April 1988, and then cancelled shortly thereafter. The PRISM project was accompanied by the MICA project, which intended to consolidate VMS and ULTRIX into a single operating system. Another group concluded that new workstations like those from Sun Microsystems and Silicon Graphics would take away a large part of DEC's existing customer base before the new VAX systems could address the issues, and that the company needed its own Unix workstation as soon as possible. Fed up with slow progress on both the RISC and VAX fronts, a group in Palo Alto started a skunkworks project to introduce their own systems. Selecting the MIPS processor, which was widely available, introducing the new DECstation series with the model 3100 on January 11, 1989. These systems would see some success in the market, but were later displaced by similar models running the Alpha.

32 биттік MIPS және 64 биттік Alpha жүйелері (1992)

Ақырында, 1992 жылы DEC DECchip 21064 процессорын шығарды, бұл олардың Alpha командалар жиынтығының алғашқы іске асырылуы болды, бастапқыда Alpha AXP деп аталды; "AXP" сөз тіркесі акроним емес еді және кейіннен алынып тасталды. Бұл VAX-та қолданылған 32 биттік CISC архитектурасынан өзгеше, 64 биттік RISC архитектурасы еді. Бұл 32 биттік архитектураның кеңейтілуі емес, алғашқы "таза" 64 биттік микропроцессор архитектурасы мен іске асырылуының бірі. Alpha шығарылған кезде өте жоғары өнімділік көрсетті және Cray T3D-де қолданылды. Келесі нұсқалары 2000 жылдарға дейін осы өнімділік тенденциясын сақтап келді, сондай-ақ Alpha негізінде жасалған Pentium Pro, II және III процессорлары да болды. 2004 жылдың қараша айында AlphaServer SC45 суперкомпьютері әлі де әлемде 6-орында тұрды. DEC AXP сериясын, кейіннен AlphaStation және AlphaServer серияларын құрайтын Alpha негізіндегі компьютерлер DEC өнімдерінің қатарында VAX және MIPS архитектураларын ығыстырды. Олар OpenVMS, DEC OSF/1 AXP (кейін Digital Unix немесе Tru64 UNIX деп аталды) және Microsoft-тың сол кездегі жаңа операциялық жүйесі Windows NT-ні қолдады, бұл операциялық жүйе Digital Equipment Corporation инженерлерінің еңбегінің арқасында мүмкін болды. 1998 жылы Compaq Computer Corporation компаниясының сатып алуынан кейін Microsoft компаниясы Alpha сериялы компьютерлер үшін Windows NT-ні енді қолдамайтыны және жаңартатыны туралы шешім қабылдады, бұл шешім Alpha сериясының аяқталуының бастауы деп есептелді.

StrongARM (1995) -ның негізгі бағыттары

1990 жылдардың ортасында Digital Semiconductor компаниясы ARM Limited компаниясымен бірлесіп StrongARM микропроцессорын жасады. Ол ARM7-ге және Alpha сияқты DEC технологияларына негізделген, сондай-ақ кіріктірілген жүйелер мен ұялы құрылғылар үшін арналған еді. Бұл микропроцессор ARMv4 архитектурасымен толық үйлесімді болды және портативті цифрлық ассистенттер нарығында SuperH және MIPS архитектураларымен табысты бәсекелесті. Кейін Microsoft өзінің Pocket PC платформасында басқа архитектураларды қолдауды тоқтатты. 1997 жылы сот ісі шешімі аясында StrongARM интеллектуалдық меншігі Intel компаниясына сатылды. Intel StrongARM өндірісін жалғастырды және оны XScale архитектурасына дамытты. 2006 жылы Intel бұл бизнесті Marvell Technology Group компаниясына сатты.

Палмердің билігі (1992-1998)

1980 жылдардың соңында DEC-тің сатылымы 14 миллиард долларға жетіп, АҚШ-тың ең табысты компанияларының қатарына кірді. Мықты инженерлік құрамымен DEC жеке компьютерлер дәуірін бастауы күтілді, бірақ сол кездегі кең таралған, дұрыс түсінілмеген пікір бойынша, басқарма акционерлеріне Ольсеннің үстелдік машиналарға ашық күмәнмен қарағанын, "жеке компьютер бизнесте сәтсіздікке ұшырайды" дегенін және оларды бейне ойындар ойнауға арналған "ойыншықтар" деп есептегенін айтты. Бұл 1977 жылы үйді автоматтандыру құрылғылары ретінде сипатталатын нәрсе туралы айтылған. Басқарма 1992 жылдың шілдесінде 2 жылдық операциялық табыс жоғалғаннан кейін Олсенді президенттік лауазымнан кетуге мәжбүр етті. Оның орнына Роберт Палмер компанияның президенті болып тағайындалды. DEC директорлар кеңесі Палмерге бас атқарушы директор ("CEO") атағын берді, бұл атақ DEC-тің 35 жылдық тарихында ешқашан қолданылмаған еді. Палмер 1985 жылы DEC компаниясына жартылай өткізгіштік инженерлік және өндірісті басқару үшін келген. CEO болуға жасаған қажырлы тырысы және Alpha микропроцессорлар отбасындағы жетістіктері оны Олсеннің орнын басатын мүмкін кандидат етті. Сонымен қатар, заманауи логотип әзірленді.

Палмер DEC-ті тікелей өзіне есеп беретін тоғыз бизнес-бөлімге қайта құрылымдады. Дегенмен, DEC рекордтық зығындарды көруді жалғастырды, оның ішінде 1992 жылдың 30 қыркүйегінде аяқталған тоқсанда 260,5 миллион долларлық зығын болды. 1992 жылғы қаржы жылында 2,8 миллиард доллар зығынға ұшырады. 1993 жылдың 5 қаңтарында Джон Ф. Смит DEC-тегі операциялардың аға вице-президенті, екінші тұлға болып зейнеткерлікке шықты, ал оның орны толтырылмады. 35 жыл компанияда жұмыс істеген ол 1958 жылы компанияның 12-ші қызметкері ретінде DEC-ке қосылды, Нью-Джерсидегі Bell Laboratories-те жұмыс істеу мүмкіндігінен бас тартып, DEC-те жұмыс істеуді жөн көрді. Смит 1987 жылы үш аға вице-президенттің бірі болды және Кен Олсеннің ықтимал ізбасары ретінде қарастырылды, әсіресе 1991 жылы бас операциялық директор болып тағайындалғанда. Смит қаржылық мәселелер бойынша корпоративтік өкіл болды және Олсеннің көбірек назар аударуын қадағалаған қиын мәселелерді шешуге көмектесті. 1992 жылдың шілдесінде Олсен отставкаға кетуге мәжбүр болғанда Палмердің пайдасына Смит таңдалды, бірақ Смит қиын жағдайдағы компанияны жақсартуға көмектесу үшін біраз уақыт қалды. 1993 жылдың маусым айында Палмер және оның бірнеше жақын серіктері қайта ұйымдастыру жоспарларын директорлар кеңесіне ұсынды, олар оны құптады, ал бірнеше аптадан кейін DEC бірнеше жылдан кейін алғашқы табысты тоқсанды хабарлады. Алайда 1994 жылдың 15 сәуірінде DEC 183 миллион долларлық зығын көрсетті – бұл Уолл-стриттегі көптеген сарапшылардың болжаған зығынынан үш-төрт есе жоғары (бір жыл бұрынғы осы кезеңде 30 миллион долларлық зығынмен салыстырғанда), бұл NYSE-дегі акциялар бағасының 5,875 доллардан 23 долларға дейін құлдырауына әкелді, бұл 20% төмендеуді білдірді. Ағымдағы қаржы жылындағы жалпы зығын 339 миллион долларды құрады. Компанияның ең табысты өнімі болған VAX сатулары төмендеуді жалғастырды, бұл DEC-тің табысты қызмет көрсету және техникалық қолдау бизнесіне де кері әсер етті (бұл 1993 жылғы қаржы жылындағы 14 миллиард долларлық кірістің үштен бірінен астам бөлігін құрады), ол соңғы тоқсанда жылдық көрсеткіштен 11% төмендеп, 1,5 миллиард долларға жетті. DEC Alpha компьютерлері мен чиптеріне деген нарық қабылдауы компания күткеннен баяу болды, тіпті Alpha-ның тоқсандық сатылымы 275 миллион долларға бағаланып, желтоқсан тоқсанындағы 165 миллион доллардан едәуір жоғары болды. DEC сонымен қатар жеке компьютерлер мен жұмыс станцияларына күшті инвестиция жасады, олардың Alpha компьютерлері мен чиптеріне қарағанда маржасы төмен болды. Сонымен қатар, DEC клиент-сервер желілері үшін өзінің Unix ұсыныстарын жетілдіруге тырысты, өйткені ол өзінің VMS бағдарламалық жасақтамасына ұзақ уақыт бойы басымдық берді, ал корпоративтік компьютер пайдаланушылары өздерінің клиент-сервер желілерін индустрия стандарты Unix бағдарламалық жасақтамасына негіздеді (соның ішінде Hewlett Packard нарық көшбасшыларының бірі болды). DEC-тің проблемалары үлкен бәсекелесі IBM-ге ұқсас болды, өйткені компьютер индустриясындағы негізгі өзгерістер DEC-тің бұрынғы 120 000 қызметкерімен тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік бермейтін еді, және оның жұмыс күші 92 000 адамға дейін қысқартылған кезде көптеген сарапшылар тағы 20 000 адамды қысқартуға тура келеді деп күтті.

Palmer restructured DEC into nine business units that reported directly to him. Nonetheless, DEC continued to suffer record losses, including a loss of $260.5 million for the quarter that ended on September 30, 1992. It reported $2.8 billion in losses for its fiscal year 1992. January 5, 1993, saw the retirement of John F. Smith as senior vice president of operations, the second in command at DEC, and his position was not filled. A 35 year company veteran, he had joined DEC in 1958 as the company's 12th employee, passing up a chance to work for Bell Laboratories in New Jersey to work for DEC. Smith rose to become one of the three senior vice presidents in 1987 and was widely considered among the potential successors to Ken Olsen, especially when Smith was appointed chief operating officer in 1991. Smith became a corporate spokesman on financial issues, and had filled in at trouble spots for which Olsen ordered more attention. Smith was passed over in favor of Palmer when Olsen was forced to resign in July 1992, though Smith stayed on for a time to help turn around the struggling company. In June 1993, Palmer and several of his top lieutenants presented their reorganization plans to applause from the board of directors, and several weeks later DEC reported its first profitable quarter in several years. However, on April 15, 1994, DEC reported a loss of $183 million—three to four times higher than the loss many people on Wall Street had predicted (compared with a loss of $30 million in the comparable period a year earlier), causing the stock price on the NYSE to plunge $5.875 to $23, a 20% drop. The losses at that point totaled $339 million for the current fiscal year. Sales of the VAX, long the company's biggest moneymaker, continued to decline, which in turn also hurt DEC's lucrative service and maintenance business (this made up more than a third of DEC's revenue of $14 billion in the 1993 fiscal year), which declined 11% year over year to $1.5 billion in the most recent quarter. Market acceptance of DEC Alpha computers and chips had been slower than the company had hoped, even though Alpha's sales for the quarter estimated at $275 million were up significantly from $165 million in the December quarter. DEC had also made a strong push into personal computers and workstations, which had even lower margins than Alpha computers and chips. Also, DEC was playing catchup with its own Unix offerings for client server networks, as it long emphasized its own VMS software, while corporate computer users based their client server networks on the industry standard Unix software (of which Hewlett Packard was one of the market leaders). DEC's problems were similar to that of larger rival IBM, due to the fundamental shift in the computer industry that made it unlikely that DEC could ever again operate profitably at its former size of 120,000 employees, and while its workforce had been reduced to 92,000 people many analysts expected that they would have to cut another 20,000.

Сатулар

1990 жылдардың басына дейін табысты жылдарда DEC компаниясы ешқашан жалпы жұмыстан босатуды жасамағанымен мақтан тұтқан. 1992 жылғы экономикалық төмендеуден кейін компания үнемі қысқартылып, жұмыстан босату жиі болатын жағдайға келді. Палмерге DEC-ті қайтадан табыстылыққа жеткізу міндеті жүктелді, ол бұл үшін DEC-тің қалыптасқан бизнес мәдениетін өзгертуге, компаниядан тыс жаңа басшыларды тартатын және негізгі емес әртүрлі бизнес бөлімдерін сатуға тырысты: Әлемдік оқыту Global Knowledge Network деп аталатын тәуелсіз/жаңа компания құру үшін бөлінді. DEC-тің деректер базасы өнімі Rdb, Oracle компаниясына сатылды. 1994 жылы PDP 11 желісінің және бірнеше PDP 11 операциялық жүйелерінің құқықтары Mentec компаниясына сатылды, бірақ DEC бірнеше жыл бойы PDP 11 аппараттық құралдарын өндіруді жалғастырды. Диск және DLT технологиялары 1994 жылы Quantum Corporation компаниясына сатылды. Мәтіндік терминалдар бизнесі (VT100 және оның ізбасарлары) 1995 жылдың тамызында Boundless Technologies компаниясына сатылды. CORBA негізіндегі ObjectBroker өнімі және оның хабар алмасу бағдарламалық жасақтамасы MessageQ, 1997 жылдың наурыз айында BEA Systems, Inc. компаниясына сатылды. Принтер бизнесі 1997 жылы GENICOM (қазіргі TallyGenicom) компаниясына сатылды, ол Digital логотипі бар модельдерді шығарды. Желілік бизнес шамамен 1997 жылы Cabletron Systems компаниясына сатылды, содан кейін Digital Network Products Group болып бөлінді. DECtalk және DECvoice дауыс өнімдері бөлініп, ақырында Fonix Speech Group компаниясына жетті.

Compaq компаниясының сатып алуы (1998)

1997 жылы DEC компаниясы Compaqпен мүмкін болатын бірігу туралы келіссөздер бастады. Бірнеше жыл бұрын Compaq DEC-ті сатып алуды қарастырған, бірақ DEC-тің 1997 жылы ірі активтерін сатуынан және интернетке қайта бағытталуынан кейін ғана қызығушылық танытты. Сол кезде Compaq корпоративтік нарыққа белсенді түрде еніп жатты, ал DEC-тің көп өндірушілі әлемдік қызметтер ұйымы мен клиенттерді қолдау орталықтары олардың бүкіл әлемдегі қолдау және сату желісін кеңейтуге нақты мүмкіндік берді. Compaq DEC-тің бірқатар өнімдеріне қызығушылық танытпады, нәтижесінде олар сатылымға шығарылды. Олардың ішінде DEC-тің Hudson Fab зауыты ерекше көзге түсті, ол олардың көп бөлігін арнайы чиптерді жасауға жұмсады, бұл нарық Compaq-тың «кәсіптік стандарттарға» сәйкес маркетингтік стратегиясына сәйкес келмеді. DEC 1995 жылы South Queensferry-дегі жартылай өткізгіш зауытын Motorola компаниясына сатқан болатын, Motorola осы зауытта Alpha процессорларын өндіруді жалғастыратыны және AMD-мен Am486 процессорын өндіру үшін екі жылдық келісімге қол қоятыны туралы уағдаластыққа келді. Бұл бөлімді тиімді пайдаға сату мәселесін шешудің қызықты жолын тапты. 1997 жылдың мамырында DEC компаниясы Intel-ге Pentium, Pentium Pro және Pentium II чиптерін жасау кезінде Alpha патенттерін бұзды деген шағым түсірді. Келісімнің аясында DEC-тің чиптерді жобалау және өндіру бизнесінің көп бөлігі Intel-ге сатылды. Бұл DEC-тің ARM компьютерлік архитектурасының StrongARM нұсқасын қамтыды, Intel оны Pocket PC құрылдарында кеңінен қолданылатын XScale процессорлары ретінде сатты. Digital Semiconductor компаниясының Alpha микропроцессорлар тобының ядросы DEC-те қалды, ал оған байланысты кеңсе ғимараттары Hudson зауытының бөлігі ретінде Intel-ге берілді. 1998 жылдың 26 қаңтарында компанияның қалған бөлігі Compaq компаниясына сатылды, бұл компьютер индустриясындағы сол кезге дейінгі ең ірі бірігу болды. Compaq сатып алу туралы хабарлаған кезде DEC-те барлығы 53 500 қызметкер жұмыс істеді, бұл 1980 жылдардағы 130 000-ның ең жоғары көрсеткішінен төмен болғанымен, ол әлі де Compaq-тан 65% көп адамды жұмыспен қамтып, сатудан түскен кірістің шамамен жартысын өндірді. Бірігу аяқталғаннан кейін Compaq DEC-тің жоғары сату, жалпы және әкімшілік (SG&A) шығындарын (1997 жылғы жалпы кірістің 24% құрайтын) азайтуға белсенді түрде кірісті және оларды Compaq-тың кірістің 12% құрайтын SG&A шығындарына жақындастыруға тырысты. Compaq бұл сатып алуды корпоративтік қызметтерге ену және IBM-мен бәсекелесу үшін пайдаланды, ал 2001 жылға қарай қызметтер Compaq кірісінің 20% астам бөлігін құрады, бұл негізінен бірігуден мұрагерлік алған DEC қызметкерлерінің есебінен болды. DEC-тің жеке компьютер өндірісі бірігу аяқталғаннан кейін тоқтатылды. Compaq өзінің маңызды серіктес жеткізушілерімен бәсекелесуге ниеттенбегендіктен, Digital Semiconductor компаниясының қалған бөлігі (Alpha микропроцессорлар тобы) Intel компаниясына сатылды, ол осы қызметкерлерді 1997 жылы Intel компаниясына сатылған кезде тастап кеткен Массачусетс штатындағы Хадсон кеңсесіне қайта орналастырды. Compaq DEC-тің сатып алынуының нәтижесінде қиындықтарға тап болды. Digital логотипі 2004 жылға дейін, тіпті компанияның жұмысын тоқтатқаннан кейін де, Үндістандағы IT қызметтері компаниясы Digital GlobalSoft логотипі ретінде қолданылды (ол Compaq-тың 51% еншілес компаниясы болды). Digital GlobalSoft кейіннен "HP GlobalSoft" (сондай-ақ "HP Global Delivery India Center" немесе HP GDIC) деп қайта аталды және енді Digital логотибін қолданбайды.

Through 1997, DEC began discussions with Compaq on a possible merger. Several years earlier, Compaq had considered a bid for DEC but became seriously interested only after DEC's major divestments and refocusing on the Internet in 1997. At that time, Compaq was making strong moves into the enterprise market, and DEC's multivendor global services organization and customer support centers offered a real opportunity to expand their support and sales worldwide. Compaq was not interested in a number of DEC's product lines, which led to the series of sell offs. Notable among these was DEC's Hudson Fab, which made most of their custom chips, a market that made little sense to Compaq's "industry standard" marketing. DEC had previously sold its semiconductor plant in South Queensferry to Motorola in 1995, with an understanding that Motorola would continue to produce Alpha processors at the facility, along with continuing a two year foundry agreement with AMD to continue producing the Am486 processor. This led to an interesting solution to the problem of selling off the division for a reasonable profit. In May 1997, DEC sued Intel for allegedly infringing on its Alpha patents in designing the original Pentium, Pentium Pro, and Pentium II chips. As part of a settlement, much of DEC's chip design and fabrication business was sold to Intel. This included DEC's StrongARM implementation of the ARM computer architecture, which Intel marketed as the XScale processors commonly used in Pocket PCs. The core of Digital Semiconductor, the Alpha microprocessor group, remained with DEC, while the associated office buildings went to Intel as part of the Hudson fab. On January 26, 1998, what remained of the company was sold to Compaq in what was the largest merger up to that time in the computer industry. At the time of Compaq's acquisition announcement, DEC had a total of 53,500 employees, down from a peak of 130,000 in the 1980s, but it still employed about 65% more people than Compaq to produce about half the volume of sales revenues. After the merger closed, Compaq moved aggressively to reduce DEC's high selling, general, and administrative (SG&A) costs (equal to 24% of total 1997 revenues) and bring them more in line with Compaq's SG&A expense ratio of 12% of revenues. Compaq used the acquisition to move into enterprise services and compete with IBM, and by 2001 services made up over 20% of Compaq's revenues, largely due to the DEC employees inherited from the merger. DEC's own PC manufacturing was discontinued after the merger closed. As Compaq did not wish to compete with one of its key partner suppliers, the remainder of Digital Semiconductor (the Alpha microprocessor group) was sold to Intel, which placed those employees back in their Hudson (Massachusetts) office, which they had vacated when the site was sold to Intel in 1997. Compaq struggled as a result of the merger with DEC, as a result of the Compaq acquisition. The Digital logo was used up until 2004, even after the company ceased to exist, as the logo of Digital GlobalSoft, an IT services company in India (which was a 51% subsidiary of Compaq). Digital GlobalSoft was later renamed "HP GlobalSoft" (also known as the "HP Global Delivery India Center" or HP GDIC), and no longer uses the Digital logo.

Мұрасы мен жетістіктері

2012 жылдан бастап ондаған жылдар бойы қолданылып келген аппараттық құралдар (PDP 11, VAX және AlphaServer сияқты) ескі бағдарламалық қамтамасты заманауи аппараттық құралдарда іске қосуға мүмкіндік беру үшін эмуляцияланып келеді; осы мақсаттағы қаржыландыру кем дегенде 2030 жылға дейін жалғасуы жоспарлануда. DEC ANSI стандарттарын, әсіресе Unicode және ISO 8859 таңбалар жиынтығында сақталған ASCII таңбалар жиынтығын қолдады. DEC-тің өзіндік Көпұлтты Таңбалар Жиынтығы ISO 8859 1 (Latin 1) және, осының нәтижесінде, Unicode-қа да зор ықпал етті. DECsystem 10/20, PDP, VAX және Alpha-дан өзге, DEC байланыс жүйелерін жобалаудағы жұмыстарымен де танымал болды, мысалы Ethernet, DNA (DIGITAL Network Architecture: негізінен DECnet өнімдері), DSA (Digital Storage Architecture: дискілер/магнитофондық таспалар/контроллерлер) және оның "ақылсыз терминал" жүйелері, оның ішінде VT100 және DECserver өнімдері.

Бағдарламалық жасақтама

C тілі мен Unix операциялық жүйесінің алғашқы нұсқалары DEC-тің PDP компьютерлер сериясында (алғашқыда PDP 7, содан кейін PDP 11) жұмыс істеді, олар алғашқы коммерциялық тұрғыда тиімді мини-компьютерлердің бірі болды, бірақ бірнеше жыл бойы DEC өзі Unix пайдалануды қолдамады. DEC кеңінен қолданылатын және ықпалды интерактивті операциялық жүйелерді, соның ішінде OS 8, TOPS 10, TOPS 20, RSTS/E, RSX 11, RT 11 және OpenVMS шығарды. PDP компьютерлері, әсіресе PDP 11 моделі, бағдарламалаушылар мен бағдарламалық қамтамасыз етушілердің бір буынды шабыттандырды. Кейбір PDP 11 жүйелері 25 жылдан астам уақыт бұрын (бағдарламалық және аппараттық жабдық) әлі күнге дейін зауыттарды, көлік жүйелерін және ядролық станцияларды бақылау мен қадағалау үшін қолданылады. DEC уақытты бөлісу жүйелерінің алғашқы жақтасы болды. DEC жүйелеріндегі командалық жол интерфейстері, ақырында DCL ретінде бекітілген, қазіргі заманғы микрокомпьютерлік CLI-дің кез келген пайдаланушысына таныс болар еді; CTSS, IBM JCL немесе Univac уақытты бөлісу жүйелері сияқты ертерек жүйелерде пайдаланылғандары мүлдем жат көрінер еді. CP/M және MS DOS CLI-нің көптеген ерекшеліктері DEC-тің операциялық жүйелерімен ұқсас, соның ішінде DIR және HELP сияқты команда атаулары және "атау.қос нүкте кеңейтім" файл атау конвенциялары. Notes 11 және оның ілеспе өнімі, онлайн-ынтымақтастық бағдарламалық жасақтаманың алғашқы мысалдары болды, бұл топтық бағдарламалық жасақтама ретінде танылды. Лен Кауэлл, бастапқы Notes 11 әзірлеушілерінің бірі, кейіннен Lotus Development Corporation-ға қосылды және олардың Lotus Notes өніміне үлес қосты. MUMPS бағдарламалау тілі, кіріктірілген дерекқорымен, PDP 7, 9 және 15 сериялы машиналарда жасалды. MUMPS әлі күнге дейін Meditech және Epic Systems сияқты медициналық ақпараттық жүйелерде кеңінен қолданылады. Babel Fish машиналық аударма қызметін DEC зерттеушілері әзірледі және табиғи тілді өңдеу әдістерін қолдана отырып, кең жетістікке жеткен алғашқы машиналық аудармашылардың бірі болды. ALL IN 1 – Скип Уолтер және басқалар Гордон Белл басшылығымен Central Engineering-де жасаған кеңсе автоматтандыру жүйесі. Олар қолданбаларды шақырудың бейімделетін тізімін және коммерциялық түрде қол жетімді алғашқы электрондық пошта жүйелерінің бірі болған DECMail өнімін жасады.

The first versions of the C language and the Unix operating system ran on DEC's PDP series of computers (first on a PDP 7, then the PDP 11), which were among the first commercially viable minicomputers, although for several years DEC itself did not encourage the use of Unix. DEC produced widely used and influential interactive operating systems, including OS 8, TOPS 10, TOPS 20, RSTS/E, RSX 11, RT 11, and OpenVMS. PDP computers, in particular the PDP 11 model, inspired a generation of programmers and software developers. Some PDP 11 systems more than 25 years old (software and hardware) are still being used to control and monitor factories, transportation systems and nuclear plants. DEC was an early champion of time sharing systems. The command line interfaces found in DEC's systems, eventually codified as DCL, would look familiar to any user of modern microcomputer CLIs; those used in earlier systems, such as CTSS, IBM's JCL, or Univac's time sharing systems, would look utterly alien. Many features of the CP/M and MS DOS CLI show a recognizable family resemblance to DEC's OSes, including command names such as DIR and HELP and the "name dot extension" file naming conventions. Notes 11 and its follow on product, , were two of the first examples of online collaboration software, a category that has become to be known as groupware. Len Kawell, one of the original Notes 11 developers, later joined Lotus Development Corporation and contributed to their Lotus Notes product. The MUMPS programming language, with its built in database, was developed on the PDP 7, 9, and 15 series machines. MUMPS is still widely used in medical information systems, such as those provide by Meditech and Epic Systems. The Babel Fish machine translation service was developed by DEC researchers, and was one of the first machine translators to achieve broad success using natural language processing techniques. ALL IN 1 was an office automation system developed by Skip Walter and others in Central Engineering under Gordon Bell. They developed a customizable list of application invocations and the robust DECMail product that provided one of the first commercially available electronic mail systems.

DECтапе

PDP-10 үшін жасалған ең ерекше қосымша құрылғылардың бірі DECtape болды. DECtape – 5 дюймдік катушкаларға оралған, ені 3/4 дюйм болатын арнайы магниттік лента. Жазу форматы – жоғары сенімді, 10 жолдан тұратын, артық жүйе, ол стандартты файл құрылымына, оның ішінде каталогқа ұйымдастырылған, белгілі бір ұзындығы бар нөмірленген дерек "блоктарын" пайдаланды. DECtape-та файлдарды дискідей жазуға, оқуға, өзгертуге және жоюға болады. Тиімділікті арттыру үшін DECtape дискісі DECtape-ке екі бағытта оқып, жаза алатын. Шындығында, кейбір PDP-10 жүйелерінде мүлде дискілер болмады, олар негізгі деректерді сақтау үшін DECtape-ті ғана қолданды. DECtape басқа PDP модельдерінде де кеңінен қолданылды, себебі оны бірнеше қағаз ленталарды қолмен жүктеуден әлдеқайда оңай пайдалануға болады. Алғашқы уақытты бөлісу жүйелері DECtape-ті жүйелік және ауыстыру құрылғылары ретінде қолдана алатын. Қағаз лентадан жақсы болғанымен, DECtape салыстырмалы түрде баяу болды және сенімді дискілер қолжетімді болғанда орын алды.

Магниттік дискідегі сақтау

DEC магниттік дискілерді сақтаудың өндірушісі де, сатып алушысы да болды, өмір сүру кезеңінде қатты дискілердің (HDD) және флоппи-дискілердің (FDD) 100-ден астам түрлі модельдерін ұсынды. 1970 жылдары ол HDD-нің ең ірі OEM сатып алушысы болды, Diablo, Control Data Corporation, Information Storage Systems және Memorex сияқты компаниялардан сатып алды. DEC-тің алғашқы дербес әзірленген HDD-і RS08 болды, ол 256 кСөздік сыйымдылығы бар, платиналанған материалды пайдаланатын, тоқтату-қосу механизмімен жұмыс істейтін дискі; ол 1969 жылы шығарылды. 1970 жылдардың басынан бастап DEC алдымен HDD өндірісін, содан кейін жаппай сақтауды дамыту зертханаларын Колорадо-Спрингс қаласына көшірді. DEC бірқатар HDD технологияларын дамытты, соның ішінде үлгіленген деректер сервомеханизмін (RL01, 1977) және сериялық HDD интерфейсін (Standard Disk Interconnect, 1983). Соңғы дербес әзірленген дискілік серия (RA9x сериясы) платиналанған материалды пайдаланды, HDD индустриясының көміртекті қаптамалы шашыратқыш материалға көшу трендісінен өзгеше. DEC бұл өнім желісін өндіріске енгізу үшін 400 миллион доллар инвестициялады. DEC стандартты RX50 флоппи-дискісі DEC-тің бастапқы ұсыныстарында дербес компьютер нарығына деген көзқарасын бейнеледі. Механикалық дискінің құрылымы басқа 5 1/4" флоппи-дискілерге ұқсас болғанымен, DEC өнімдерін дискіге жазылған деректер үшін меншік форматты пайдалану арқылы ерекшелендіруге тырысты. DEC форматы деректерді сақтауға артық мүмкіндік берді, бірақ RX50 дискілері басқа PC дискілерімен үйлесімсіз болды. Бұл DEC иелеріне арнайы форматталған, қымбат дискілер сатып алуды талап етті, оларды стандартты тарату арналары арқылы алу қиын болды. DEC өзінің дискілік медиа сатылымына толық бақылау орнату үшін меншік дискі форматтарына авторлық құқық алды және үйлесімді медианы сатушылардан лицензиялық келісім мен роялти төлемін талап етті. Меншік дерек форматы RX50 дискілерін басқа PC дискілерімен алмастыру мүмкін емес етті, бұл DEC өнімдерін дамып келе жатқан стандартты PC нарығынан оқшаулады. Аппараттық хакерлер мен DEC жанкүйерлері RX50 форматын кері инженерия арқылы жасай білді, бірақ нарықтың шатасуы және оқшаулануы тұрғысынан зиян келтірілді.

DEC was both a manufacturer and a buyer of magnetic disk storage, offering more than 100 different models of hard disk drive (HDD) and floppy disk drive (FDD) during its existence. In the 1970s, it was the single largest OEM purchaser of HDDs, procuring from Diablo, Control Data Corporation, Information Storage Systems, and Memorex, among others. DEC's first internally developed HDD was the RS08, a 256 kWord fixed head contact start stop drive using plated media; it shipped in 1969. Beginning in the 1970s, DEC moved first its HDD manufacturing and then its mass storage development labs to Colorado Springs. DEC pioneered a number of HDD technologies, including sampled data servos (RL01, 1977) and serial HDD interfaces (Standard Disk Interconnect, 1983). The last internally developed disk drive family (RA9x series) used plated media, departing from the HDD industry trend to carbon overcoated sputtered media. DEC designated a $400 million investment to bring this product line into production. DEC standard RX50 floppy disk drive supported DEC's initial offerings seemed to encapsulate their approach to the personal computer market. Although the mechanical drive hardware was nearly identical to other 5 1/4" floppy disk drives available on competing systems, DEC sought to differentiate their product by using a proprietary disk format for the data written on the disk. The DEC format had a higher capacity for data, but the RX50 drives were incompatible with other PC floppy drives. This required DEC owners to buy higher priced, specially formatted floppy media, which was harder to obtain through standard distribution channels. DEC attempted to enforce exclusive control over its floppy media sales by copyrighting its proprietary disk format, and requiring a negotiated license agreement and royalty payments from anybody selling compatible media. The proprietary data format meant that RX50 floppies were not interchangeable with other PC floppies, further isolating DEC products from the developing de facto standard PC market. Hardware hackers and DEC enthusiasts eventually reverse engineered the RX50 format, but the damage had already been done, in terms of market confusion and isolation.

Видео және интерактивті ақпарат сервері

DEC компаниясындағы Video on Demand жобасы Кен Олсен зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1992 жылы басталды. Сол кезде компания Роберт Палмер басшылығымен қарқынды түрде қысқарды, сондықтан кез келген жаңа жобаға қаржы табу қиын болды. DEC-тің Interactive Video Information Server архитектурасы басқа компаниялардың архитектураларынан артықшылыққа ие болды, себебі ол жоғары деңгейде масштабтауға мүмкіндік берді, көптеген бейне және ақпарат серверлерінде интерактивті бейне жеткізу сессияларын орнату үшін шлюзді пайдаланды. Алғашқыда жоғары қуатты VAX жүйелері, содан кейін Alpha жүйелері қолданылды. Масштабтау мүмкіндігі 1993-1995 жылдар аралығында көптеген видео бойынша сынақтарға келісімшарттар ұтып алуға мүмкіндік берді, өйткені жүйе теориялық тұрғыдан шексіз интерактивті бейне ағындарын және бейне емес басқа мазмұнды қабылдай алатын болды. Бұл жоба MPEG 2 халықаралық стандартына ұсынылып, енгізілді. Оның объектіге бағытталған интерфейсі DSM CC-де пайдаланушыдан пайдаланушыға негізгі интерфейс ретінде бекітілді, ол MPEG 2 стандартына сәйкес жүйелерде бейне ағыны мен файлдарды жеткізуде кеңінен қолданылды. Коммерциялық тұрғыдан қарағанда, Adlink компаниясы DEC-тің Цифрлық және Интерактивті Ақпараттық Жүйесін екі миллионнан астам абонентке жарнама тарату үшін пайдаланды.

Басқа

VAX/VMS жүйесінде жұмыс істейтін VAX және MicroVAX компьютерлері (1980-ші жылдары кеңінен таралған) бизнес және ғылыми-зерттеу орталықтарын байланыстырған DECnet деп аталатын ең маңызды жеке желінің бірін құрды. DECnet протоколдары 1970-ші жылдардың ортасында шыққан DECnet I фазасымен бірге, алғашқы теңдестірілген желілік стандарттардың бірі болды. Электрондық пошта, файл алмасу және бірлескен жобалар компания ішінде олардың нарықтағы құндылығы мойндалғанға дейін бұрыннан бар еді. LA36 және LA120 матрицалық принтерлері индустрия стандарты болды және Teletype Corporation компаниясының құлауын жеделдетті. VT100 компьютерлік терминалы ANSI X3.64 стандартының пайдалы бөлігін іске асырып, индустрия стандарты болды, тіпті бүгінгі күні HyperTerminal, PuTTY және Xterm сияқты терминал эмуляторлары VT100-ді (немесе оның жетілдірілген нұсқасы VT220-ні) эмуляциялайды. DEC Digital Linear Tape (DLT) таспалық сақтау құрылғысын ойлап тапты, ол бұрын CompacTape деп аталған, MicroVAX жүйелері үшін ықшам резервтік құрал ретінде пайда болды, кейіннен сыйымдылығы 800 гигабайтқа дейін жетті. Алғашқы қатты дискілік MP3 ойнатқышы – Personal Jukebox жобасы DEC Systems Research Center-де басталды. (Жоба Compaq компаниясымен бірігу аяқталғанға бір ай бұрын қолға алынды.) DEC-тің Батыс зерттеу лабораториясы Itsy Pocket Computer-ді жасады. Ол Compaq iPaq PDA желісіне дамытылды, ол Compaq Aero PDA-ның орнын басты. DEC сонымен қатар Rainbow 100 деп аталатын жеке компьютер өндірді. Ол MS DOS немесе CP/M жүйелерінде жұмыс істей алатын, бірақ аппараттық жағынан IBM PC-мен толық үйлесімді болмады.

Желі құру

DEC, Intel және Xerox DIX стандартын жасау бойынша ынтымақтастық арқылы Ethernet-тің жақтастары болды, бірақ Ethernet-ті коммерциялық тұрғыдан сәтті еткен компания – DEC. Бастапқыда Ethernet-ке негізделген DECnet және LAT протоколдары VAX машиналарын DECserver терминал серверлерімен байланыстырды. Unibus-тен Ethernet адаптерімен басталып, DEC-тің Ethernet жабдықтарының бірнеше буыны де-факто стандарты болды. CI "компьютерлік өзара байланыс" адаптері – жеке жіберу және қабылдау "сақиналарын" пайдаланған алғашқы желілік интерфейс контроллері. DEC сондай-ақ кластерлеуді ойлап тапты, бұл технология бірнеше машинаны бір логикалық бірлік ретінде қарастыратын операциялық жүйе. Кластерлеу HSC50/70/90 және одан кейінгі Иерархиялық сақтау контроллерлері (HSC) арқылы біріктірілген дискілік және таспалық жадты ортақ пайдалануға мүмкіндік берді. HSC-лер алғашқы RAID 0 және RAID 1 мүмкіндіктерін, сондай-ақ бірнеше сақтау технологияларының алғашқы сериялық өзара байланыстарын ұсынды. Бұл технология веб-іздеулер және дәрі-дәрмектерді зерттеу сияқты үлкен ынтымақтастық тапсырмалар үшін қолданылатын Жұмыс станциялары желісі сияқты архитектуралардың алдағы жолы болды. X терезесі жүйесі – Unix және Linux-та қолданылатын, сондай-ақ MacOS сияқты басқа операциялық жүйелерде қолжетімді желілік терезе жүйесі. Ол MIT-те Project Athena және Компьютерлік ғылымдар зертханасының бірлесіп әзірлеген. DEC жобаның негізгі демеушісі болды, ол GNU жобасымен бір уақытта болғанмен, оған қатысы болмады. 1994–1999 жылдары Линус Торвальдс инженерлік бөлім ұсынған AlphaServer жүйелерінде Linux-тың нұсқаларын жасады. Compaq бағдарламалық жасақтама инженерлері арнайы Linux ядролық модульдерін жасады. AlphaServer жүйелерінде жұмыс істейтін танымал Linux дистрибутиві Red Hat 7.2 болды. Альфада жұмыс істейтін тағы бір дистрибутив – Gentoo Linux. DEC 1985 жылы тіркелген dec.com доменімен Интернетке қосылған алғашқы компаниялардың бірі болды, ол қазір кең таралған .com домендерінің бірі. Ол – қақпашы. dec.com World Wide Web пайдалануға дейін бағдарламалық қамтамасыз етуді сақтау үшін танымал репозиторий болды, сондай-ақ DEC 1993 жылдың 1 қазанында жалпыға қолжетімді веб-сайт ашқан алғашқы компьютерлік өндіруші болды. DEC жасаған танымал AltaVista – алғашқы кешенді Интернет іздеу жүйелерінің бірі болды. (Lycos одан бұрын пайда болғанмен, ол әлдеқайда шектеулі болды.) DEC бір кезде А класының IP-адрестер блогы 16.0.0.0/8-ге ие болды.

DEC, Intel and Xerox, through their collaboration to create the DIX standard, were champions of Ethernet, but DEC is the company that made Ethernet commercially successful. Initially, Ethernet based DECnet and LAT protocols interconnected VAXes with DECserver terminal servers. Starting with the Unibus to Ethernet adapter, multiple generations of Ethernet hardware from DEC were the de facto standard. The CI "computer interconnect" adapter was the industry's first network interface controller to use separate transmit and receive "rings". DEC also invented clustering, an operating system technology that treated multiple machines as one logical entity. Clustering permitted sharing of pooled disk and tape storage via the HSC50/70/90 and later series of Hierarchical Storage Controllers (HSC). The HSCs delivered the first hardware RAID 0 and RAID 1 capabilities and the first serial interconnects of multiple storage technologies. This technology was the forerunner to architectures such as Network of Workstations, which are used for massively cooperative tasks such as web searches and drug research. The X Window System is the network transparent window system used on Unix and Linux and available on other operating systems such as MacOS. It was developed at MIT jointly between Project Athena and the Laboratory for Computer Science. DEC was the primary sponsor for the project, which was a contemporary of the GNU Project but not associated with it. In the period 1994–99 Linus Torvalds developed versions of Linux on early AlphaServer systems provided by the engineering department. Compaq software engineers developed special Linux kernel modules. A well known Linux distribution that ran on AlphaServer systems was Red Hat 7.2. Another distribution that ran on Alpha was Gentoo Linux. DEC was one of the first businesses connected to the Internet, with dec. com, registered in 1985, being one of the first of the now ubiquitous com domains. DEC's gatekeeper. dec. com was a well known software repository during the pre World Wide Web days, and DEC was also the first computer vendor to open a public website, on October 1, 1993. The popular AltaVista, created by DEC, was one of the first comprehensive Internet search engines. (Although Lycos was earlier, it was much more limited.) DEC once held the Class A IP address block 16.0.0.0/8.

Пайдаланушылар ұйымдары

Бастапқыда пайдаланушылар тобы 1960-1990 жылдары DECUS (Digital Equipment Computer User Society) деп аталды. 1998 жылы Compaq DEC компаниясын сатып алғанда, пайдаланушылар тобы CUO, Compaq Users' Organization деп өзгертілді. 2002 жылы HP Compaq компаниясын сатып алғанда, CUO HP Interex атымен танылды, бірақ DECUS топтары бірнеше елде әлі де бар. АҚШ-та бұл ұйымды Encompass ұйымы, қазіргі уақытта Connect ұйымы ұсынады.