Боян Крижай: Югославияның және Словенияның ең табысты шаңғышысы

Кіріспе

Словен тау шаңғышысы Боян Крижаж (3 қаңтар 1957 жылы туған) – словен, сол кездегі Югославия азаматы, бұрынғы тау шаңғышысы. Халықаралық карьерасы барысында ол сол кезде бар Югославия үшін өнер көрсетті. Ол үш қысқы Олимпиада ойындарына қатысты.

Мансап

Крижаж Краньде туған, ол белгілі Tržič шаңғышы отбасының мүшесі болғандықтан, 3 жасында шаңғы тебуді бастады. 1976/77 маусымда ол әлем кубогында алғашқы ұпайын алды, 15 үздік слаломшының қатарына ілікті, ал сол маусымда Мадонна ди Кампильода тұңғыш рет үштікке кірді. 1980 жылдың 20 қаңтарында Швейцарияның Венген қаласында Югославияның әлем кубогындағы алғашқы жеңісін тіркеді, кейін тағы жеті рет жеңіске жетіп, Югославияның және Словенияның ең табысты ерлер арасындағы альпинисті болып қала берді. 1980 жылғы Лейк-Плэсидте (Нью-Йорк штаты, АҚШ) өткен қысқы Олимпиадада ол гигант слаломда төртінші орынды иеленді, қола медальға тек екі жүзден бір секундтан қалып қойды. Төрт жылдан кейін ол 1984 жылғы Сараево қысқы Олимпиадасының ашылу салтанатында спортшының антын қабылдады. Ол антты хорват немесе серб тілінде емес, словен тілінде айтқандықтан, қызығушылық тудырды. Югославиялық жанкүйерлердің үлкен үмітіне қарамастан, ол гигант слаломда тоғызыншы орынға шұғылданды, бұл күтілгеннен кем болды. Крижаж 1988 жылғы Калгариде (Альберта, Канада) өткен қысқы Олимпиадаға қатысуы тиіс еді, бірақ жарысқа бірнеше күн бұрын жарақат алды. Оның ең табысты әлем чемпионаты 1982 жылы Австрияның Шладминг қаласында өтті, онда ол слаломда күміс медаль жеңіп алды. Оның ең табысты әлем кубогы маусымы 1986/87 жылғы маусым болды, ол маусымның ең жақсы слаломшысы үшін кішкентай кристалл глобусын алды (бұл сол маусымда Пирмин Зурбригген жеңіске жетпеген жалғыз ерлер кристалл глобусы еді). Сонымен қатар, ол 1979/80 және 1985/86 жылдарғы әлем кубогының слалом тұғырында екінші, ал 1980/81 жылғы маусымда үшінші орынды иеленді. Әлем кубогының жалпы есебіндегі ең жақсы көрсеткіші 1979/80 жылғы маусымда 4-орын болды. Ол 1988 жылы Австрияның Саальбах қаласындағы жарыста мансабын аяқтады, онда трассаның соңында шаңғысынан түсіп, фиништік аймаққа қадам басқан жолмен жүрді. Шаңғы спортынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол көптеген салаларда жұмыс істеді, соның ішінде австриялық сыра брендін импорттау және Elan компаниясында шаңғы өнімдері жөніндегі кеңесші болып қызмет атқарды. 2006 жылдың наурыз айында Словения шаңғы қорының басшысы болды.

Križaj, born in Kranj, was a member of a well known Tržič ski family so he started skiing at the age of 3. In the season 1976/77 he received the first World Cup point, qualified among the 15 best slalom runners and later during that season in Madonna di Campiglio he hit his first top 3 podium. On 20 January 1980 he achieved the first Yugoslav World Cup victory in Wengen, Switzerland and later he won seven more times, thus still being Yugoslavia's and Slovenia's most successful male alpine skier to date. At 1980 Winter Olympics in Lake Placid, New York, U. S., he reached the fourth place in giant slalom, missing the bronze medal by only two hundredths of a second. Four years later he took the athlete's oath at the opening ceremony for Sarajevo's 1984 Winter Olympics. He caused a stir when he spoke the oath not in Croatian or Serbian but in Slovene. Despite great expectations of the Yugoslav audience he finished ninth in giant slalom, much less than expected. Križaj should also have competed at 1988 Winter Olympics in Calgary, Alberta, Canada, but he got injured a few days before the event. His most successful World Championship was in 1982 in Schladming, Austria where he received the silver medal in slalom. His most successful World Cup season was 1986/87 when he received the small crystal globe for the season's best slalom runner (that was the only men's crystal globe of that season not won by Pirmin Zurbriggen). Beside that he was the second in World Cup slalom standings in the 1979/80 and 1985/86 seasons and third in the 1980/81 season. His best position in overall World Cup standings was the 4th place in 1979/80. He concluded his career in 1988 at the race in Saalbach, Austria where he stepped off the skis right at the end of the track and walked into the finish area. Since his skiing retirement he worked in many fields, including as importer of Austrian brand beer and adviser for ski products in Elan company. In March 2006 he became Head of Slovenian Ski Pool.