Кіріспе
Француз тау шаңғышысы Жан Клод Килли (30 тамыз 1943 жылы туған) – француз, бұрынғы әлем кубогының тау шаңғысымен жарысушысы. Ол 1960 жылдардың соңында осы спорт түрінде үстемдік құрды және 1968 жылғы қысқы Олимпиада ойындарында үш тау шаңғысы түрінде жеңіс алып, үш дүркін Олимпиада чемпионы атанды, соның нәтижесінде ол ондағы ең табысты спортшыға айналды. Сондай-ақ, ол 1967 және 1968 жылдары әлем кубогының алғашқы екі титулын жеңіп алды.
Jean Claude Killy (born 30 August 1943) is a French former World Cup alpine ski racer. He dominated the sport in the late 1960s, and was a triple Olympic champion, winning the three alpine events at the 1968 Winter Olympics, becoming the most successful athlete there. He also won the first two World Cup titles, in 1967 and 1968.
Ерте өмір
Килли екінші дүниежүзілік соғыста Германия басып алған кезде Париж маңындағы Сент-Клауд қаласында дүниеге келді, бірақ соғыстан кейін 1945 жылы отбасы көшіп келген Альп тауларындағы Валь-д'Изерде өсті. Оның әкесі Роберт бұрынғы "Спитфайр" ұшқышы болған және Савой ауылында шаңғы дүкенін ашты, кейін қонақ үй іске қосты. 1950 жылы анасы Мадлен отбасын тастап кетіп, басқа біреумен тұрмыс құрды, Робертті 7 жасар Жан-Клодты, оның үлкен әпкесін (Франс) және кішкентай інісін (Мик) тәрбиелеуге қалдырды. Жан-Клод аңғардан 129 шақырым қашықтықтағы Шамбери қаласындағы пансионға жіберілді, бірақ ол сыныпта отыруды ұнатпады.
Ерте мансап
Килли мектептен гөрі шаңғы спортына көбірек қызығушылық танытты. Әкесі оған 15 жасында мектепті тастауға рұқсат берді, ал бір жылдан кейін ол Францияның жасөспірімдер құрамасына енді. Жас жарыскер ретінде Килли өте жылдам болды, бірақ көбінесе жарыстарды аяқтамайтын, ал 1960-шы жылдардың басында оған толық сәттілік әкелмеді. Келесі жылы AMF сатып алған Head компаниясы кем дегенде екі жыл бойы Killy шаңғыларын өндірді. 1969 жылдың сәуір айында ол Хелмс әлем кубогымен марапатталды. Телевизиялық жарнамаларда Килли American Express картасын жарнамалады. Ол сондай-ақ Schwinn велосипедтері, United Airlines және Chevrolet автомобильдерінің өкілі болды; соңғысы журналист Хантер С. Томпсонның 1970 жылы Scanlan's Monthly журналындағы «Жан Клод Киллидің құмарлығы» деген мақаласында егжей-тегжейлі сипатталды. Килли 1972 жылы түсірілген «Snow Job» қылмыстық фильмінде (Ұлыбританияда «The Ski Raiders» деп, ал АҚШ-та «The Great Ski Caper» деп көрсетілді) шаңғы инструкторы рөлінде ойнады. 1970-ші жылдардың басында американдық балалар Киллиді телеарнадағы жарнамадан білді, онда ол өзін таныстырады, ал оның қалың акценті оның есімін «Шоколад Китти» деп естіртеді. Килли 1983 жылы түсірілген «Copper Mountain: A Club Med Experience» фильмінде өзін-өзі сомдады, онда Джим Керри мен Алан Тикке де түсті, бұл фильм Колорадо штатындағы Copper Mountain қаласында өтті. Килли сонымен қатар «Peggy Fleming at Sun Valley» (1971) телефильмінде де ойнады, онда ол үш мәрте мұз үстінде сырғанаудан әлем чемпионы болған Пегги Флемингпен бірге бірнеше таңғажайып шаңғы трюктерін орындады. Жан-Клод Килли 1967-1970 жылдар аралығында жарыс жүргізушісі ретінде де қысқа мансап жасады, бірнеше автожарыстарға, соның ішінде Монцаға қатысты. Килли 1969 жылы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысты, оның серігі басқа бұрынғы шаңғышы, жарыс жүргізушісі Боб Волек болды. Килли мен Волектың машинасы жарыстан төрт сағат қалғанда шығып кетті. Франциялық Бернард Каьемен бірге Килли 1967 жылы «Targa Florio» жарысында Porsche 911 S көлігімен 7-орынды иеленді және GT классында бірінші орынды жеңіп алды. 1972 жылдың қарашасында Килли 29 жасында шаңғы жарыстарынан зейнеткерлікке шығып, АҚШ-тағы екі маусым бойы кәсіби жарыстарда қатысты. Екі дүркін чемпион Спайдер Сабичтің қарсыласуынан кейін Килли 1973 жылғы маусымның титулын жеңіп алды, жарыста 28 625 доллар жеңіп алды және чемпионат үшін 40 000 доллар сыйлық алды. Келесі маусымда қайталанатын асқазан ауруына байланысты ол жарысқа қатыса алмады, осы маусымда Хьюго Ниндл жеңіске жетті, содан кейін 1974 жылдың күзінде ол қайтадан жарысқа қатысты. Жарақаттар оны баяулатты және ол 1975 жылғы турнирде жеңіске жеткен Хэнк Кашивадан қалыс қалды. Автокөлік жарыстарында өнер көрсетумен қатар, Килли екі телесериал түсірді. Біріншісі, «The Killy Style», он үш апталық серия болды, онда әртүрлі шаңғы курорттары көрсетілді, ал екіншісі, «The Killy Challenge», оның кемтарлығы бар атақты адамдарға қарсы жарысқа қатысқандарын көрсетті. Сондай-ақ, Moët & Chandon шампан компаниясы оған демеушілік етті және ол барған жерінде үстелінде шампан бөтелкесімен көрінуі үшін оған ақы төледі. 1974 жылы Килли осы демеушілік келісімнің бір бөлігі ретінде Жаңа Зеландиядағы Нгаурухоэ тауының (Питер Джексонның «Мунт Дум» тауы) бұрын ешкім шықпаған шығыс беткейінен шаңғымен түсті. Бұл жақтағы орташа еңіс 35 градусқа жетеді. Радар оның жылдамдығын сағатына 200 километрден жоғары тіркеді, ал бұлтты ауа-райы бірінші әрекетті жойды, сондықтан екі рет түсіру қажет болды. 1975 жылы Килли солтүстік-шығыс Пенсильваниядағы Поконо тауларының етегінде орналасқан Шоуни тау шаңғы алаңында жаңа шаңғы операцияларын басқаруға шақырылды. 1983 жылы Боб Гиллен «Ski» журналында Шоуни тауының шаңғы алаңының өсіп келе жатқан беделі туралы жазды. Ол былай деді: «Бастапқы қызығушылықтың бір бөлігі Жан-Клод Киллиді мекемеге өкілдік етуге шақырғаннан кейін, ол бірнеше маусым бойы онда бірнеше күн өткізді. Әйеліммен алғаш рет шаңғы тебуімде, мен Киллидің Шоуниден жылдам өтіп кеткенін көрдім. Ол жылдам және әдемі шаңғы теуші еді және ол жиі тоқтап, Ролекс сағатындағы уақытты тексеріп отыратын». Содан бері ол құрметті мүше болып табылады. Килли қашықтыққа жүгіруде де өзін сынап көрді және 1983 жылы Нью-Йорк марафонында 3:58:33 уақытпен аяқтады. Француз Альпындағы Валь-д'Изер және Тинь шаңғы аймағына оның құрметіне l'Espace Killy деген ат берілді. Килли 2000 жылы Құрмет легионының үлкен офицері атанды. Intrawest компаниясы Киллиге Батыс Вирджиниядағы Snowshoe курортында «Cupp Run» шаңғы жолын жобалауды тапсырды.
Жеке өмір
1973 жылдан 1987 жылға дейін француз актрисасы Даниэль Гоберге, оның қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін үйленген. Олардың Эмили есімді қызы болды. Ол сондай-ақ Доминикан Республикасының өлтірілген диктаторы Рафаэль Трухильоның ұлы Радамес Трухильоның бұрынғы некесінен туған екі баласын да асырап алды. Гоберт пен Трухильо 1968 жылы ажырасып, сол жылы ол Киллимен танысты. Ол Ресей президенті Владимир Путинмен достығымен танымал. 1972 жылы түсірілген "Элвис турда" деректі фильміне берген сұхбатында Элвис Пресли Жан Клодты өзінің сүйікті шаңғышысы деп атады.