Кіріспе

Пошта маркасы ең ерте күні таңбаланған

Бірінші күні шығарылған конверт (FDC) – пошта маркасын шығарушы органның елінде немесе аумағында пайдалануға рұқсат берілген күні таңбаланған конверт, пошта карточкасы немесе таңбаланған қаптамадағы пошта маркасы. Кейде шығарылым уақытша немесе тұрақты шетелдік кеңседен жасалады. Теңізде немесе келесі портында таңбаланған қаптамалар Paquebot таңбасын алып жатады. Әдетте, бірінші күні шығарылған пошта таңбасы болады, көбінесе суретпен жойылған, ол заттың алғашқы рет шығарылған қаласы мен күнін көрсетеді, ал "бірінші күні шығарылған" көбінесе осы пошта таңбасын білдіреді. Марканы шығарған елдің саясатына байланысты, ресми бірінші күнгі пошта таңбалары көрсетілген күнден кейін апталар немесе айлар өткен соң қолданылуы мүмкін. Пошта органдары жаңа шығарылымды жариялау үшін бірінші күні салтанатты шара өткізе алады, онда пошта қызметкерлері марканы ашады және маркамен құрметтелген адамның ұрпақтары сияқты байланысты тұлғалар қатысады. Сондай-ақ, салтанатты шара марканың тақырыбымен ерекше байланысы бар жерде өтуі мүмкін, мысалы, әлеуметтік қозғалыстың туған жері немесе марка көрмесінде.

Тарих

1840 жылға дейін пошта тасымалының құны өте жоғары болды және оны әдетте хатты алған адам төлейтін. Бағасы хаттың неше парақтан тұратынына және қанша қашықтыққа жіберілетініне байланысты есептелді. Кейде бұл сома өте үлкен болатын. Сэр Роуленд Хилл пошта басқармасының шығыны, кейбір адамдардың хат жіберуге/алуға төлейтін ақшадан әлдеқайда арзан екенін анықтады; бұл көрсеткіш 1 пеннидің бір бөлігін ғана құрады. Хилл хат жіберудің барлығына қолжетімді болуын қалап, пошта ақысын алдын ала төлеуді, салмағына қарай емес, парақтар санына қарай белгілеуді және бағаны күрт төмендетуді ұсынды. 1840 жылдың 10 қаңтарында бірыңғай 1 пеннилік пошта маркасы шығарылды, ол барлық елде бірдей пеннилік бағаны енгізді. Бұл марка төленген және хат жіберілген кезде қойылатын. Кейіннен, маркаларды жасау және пошта қызметін дұрыс пайдаланбаудың алдын алу үшін жабысатын марка пайдалануға шешім қабылданды, соның нәтижесінде «Пенни Блэк» маркасы дүниеге келді. Ол ресми түрде 1840 жылдың 6 мамырында сатылымға шығарылды, бірақ бірнеше пошта бөлімшесі осы күнге дейін маркаларды алғаннан кейін оларды ертерек шығарды. Бэт қаласы 1840 жылдың 2 мамырында маркаларды шығарғанымен белгілі. Осылайша, алғашқы «Бірінші күн» конверттері пайда болды.

Іс-шаралардың мұқабалары

Оқиғалық конверттер, сондай-ақ естелік конверттер деп те аталады, мөртаңбаның шығарылуын белгілеудің орнына, белгілі бір оқиғаны еске түсіреді. Конверттің сол жағындағы ("кашет") сурет осы оқиға немесе мерейтойды түсіндіреді. Ең жақсысы, жабыстырылған мөртаңба немесе мөртаңбалар оқиғамен байланысты болса дейді. Мөр басу (почталық өңдеу) сол оқиға болған жерден (мысалы, Кейп-Канаверал, Анитаун) немесе, АҚШ болса, Канзас-Ситидегі Пошта қызметінің Мөр басу қызметі бөлімшесінен алынуы мүмкін.

Филателикалық қаптамалар

Филателиялық конверттер – коллекциялық затты жасау үшін марка(лар)ы бар, мекенжай жазылған және почта жүйесі арқылы жіберілген конверттер. Филателиялық конверттер туралы ақпарат каталогтар мен коллекционерлердің веб-сайттарында онлайн қолжетімді.

Басқа түрлері

Neopost шығарған компьютерлік пошта маркаларының алғашқы күні ресми марка шығарушы мекеме емес, компанияның ұйымдастыруымен өткізілген. Әр түрлі дизайндағы жекелеген пошта маркаларына да кейде жеке дизайнерлер алғашқы күнін белгілеп, сонымен қатар арнайы мөр басылу рәсімін ұйымдастырады. Жеке жергілікті пошталар шығарған маркалардың да, суретшілер маркаларының да алғашқы шығарылған күні болуы мүмкін.

Пошта таңбасы

Пошта таңбасы – мұқабаның ең маңызды элементтерінің бірі. Маркалар пошта мөрімен жойылады, бұл олардың қолданылғанын және хат жіберу үшін қайта пайдаланылмағанын көрсетеді. Күнделікті хаттарда қолданылатын дөңгелек күндік мөрлер (CDS) – Ұлыбританиядағы пошта бөлімшелеріндегі кең таралған мөрлер. CDS мөрі өте қарапайым және тек қаланың атын және күнін көрсетеді. Суреті жоқ. Егер біреу марка тақырыбына қатысты қаладан CDS мөрін алғысы келсе, оны алу үшін сол қаладағы жергілікті пошта бөліміне бару керек. Мұқабада пошта мөрі әрбір маркаға тиіп, оларды конвертке байланыстыруы керек. Пошта мөрлері 1960 жылдардың басында коллекционерлер бірінші күндік мұқабаларында қызықты жою белгілерін сұрағанда маңызды болды. 1963 жылы Қызыл Крест тақырыбына арналған арнайы Флоренс Найтингейл мұқабасы оның туған жері – Вест-Уэллоуда жіберілді. 1964 жылғы Ботаникалық конференция тақырыбындағы маркаларда алтынқұлақтар бейнеленген, сондықтан бір тапқыр сатушы өз мұқабаларын Алтынқұлақ аңғарындағы пошта бөлімінен жіберді. Мұндай тақырыптық мөр мұқабаның құнын Эдинбургтағы Филателия бюросы шығарған стандартты мөрмен бірдей мұқабадан он есе артық етіп бағалауға мүмкіндік берді (бұл қала марка тақырыбымен байланысты емес). АҚШ-та АҚШ Пошта қызметі бір немесе бірнеше қаланы «ресми» бірінші күндік қалалар ретінде таңдайды. Бұл қалалар шығарылып жатқан марка тақырыбымен ерекше байланысты, және осы мөрлерде ғана «Бірінші шығарылған күні» деген жазу болады.

Арнайы қол мөрлері

Пошта таңбалары қаптамалар үшін маңыздырақ бола бастағанда, суретті пошта таңбалары кең таралды. Суретті пошта таңбалары арнайы қолтаңбалар / пошта таңбалары деп те аталады. 1924 жылы Британ империясы көрмесіне арналған алғашқы естелік таңбалар арнайы мөртаңбалармен және арнайы ұранмен бірге шықты, бірақ 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында ғана дилерлер мен ұйымдар байланысты мөртаңбаны демеулеуге/жобалауға болатынын және оның қарапайым қаптаманы ерекше ететінін түсінді. Бүгінде кез келген адам мөртаңбаға тапсырыс бере алады. Олар мөртаңбаны жобалап, Royal Mail-ден бекітіп, одан кейін ақы төлейді. Мөртаңба содан кейін Royal Mail-дің меншігіне өтеді және кез келген адам оны өз қаптамасында пайдалануға құқылы. Бұл дегеніміз, көп жағдайда қаптама өндірушілер басқа адамдардың мөртаңбаларын "қарызға" алады. Дегенмен, "ресми" қаптама болу үшін, мөртаңба оны бастапқыда демеушілік еткен ұйым жасаған қаптамада болуы керек.

Кашета

Бірінші күнгі конверттерді жинау танымал бола бастағанда, олар алдын ала дайындалған конверттерде пайда бола бастады, көбінесе таңбаның тақырыбына сәйкес келетін иллюстрациямен (коллекционерлер оны кэш деп атайды). Бірнеше баспа компаниясы мұндай конверттерді шығара бастады және олардың кэштерін жасау үшін тәуелсіз иллюстраторларды жалдады, мысалы, Чарльз Р. Чикеринг, ол бұрын АҚШ пошта басқармасы үшін пошта таңбаларын жасаған. Кэштер, пошта таңбаларымен шатастырылмауы керек, негізінен резеңке таңбалар болып табылады. Пошта таңбаларын тек ресми пошта бөлімшелері ғана қоя алады, ал кез келген адам кэштің дизайнын жасап, оны конвертіне қоя алады. Кэш конвертті ерекшелендіріп, оның тарихын айтуға көмектеседі. Ол конверт тасымалданды ма (мысалы, Конкордтың соңғы рейсінде тасымалданған конверттер болды), кім қол қойды немесе пошта таңбасы туралы ақпаратты көрсете алады. Royal Mail ондық жүйеге дейінгі таңбаларды жарамды деп санамайды және оларды пошта таңбасымен бекітпейді, сондықтан ондық жүйеге дейінгі таңбаны конвертте жою үшін кэшті пайдалануға болады. Ол таңба мен конверт арасында байланыс орнатады. Оларды «Асылгүл» таңбаларын жою үшін де қолдануға болады.