Кіріспе
Джон Патрик Мурта-младший (; 17 маусым 1932 - 8 ақпан 2010) – Пенсильвания штатының американдық саясаткері. Демократ Мурта 1974 жылдан бастап, 2010 жылы қайтыс болғанға дейін АҚШ Өкілдер палатасында Пенсильванияның 12-ші сайлау округін өкілдік етті. Ол Пенсильваниядан сайланған АҚШ Өкілдер палатасының ең ұзақ қызмет еткен мүшесі. Бұрынғы Теңіз корпусы офицері, Мурта Вьетнам соғысының алғашқы қатысушыларының бірі болды. 1969 жылдан 1974 жылға дейін Пенсильвания штатының заң шығарушы органының мүшесі болған ол, 1974 жылы Конгресске өткізілген арнайы сайлауда шамалы басымдықпен жеңіске жетті және қайтыс болғанға дейін әр екі жыл сайын қайта сайланды. 21-ші ғасырдың басында Мурта Ирактан американдық әскерін шығару туралы шақыруларымен және оның этикалық принциптеріне қатысты сұрақтармен танымал болды. 2006 жылы демократтар 2006 жылғы аралық сайлауда Конгресс бақылауын алғаннан кейін, ол 110-шы Конгресс кезінде (2007-2009) жаңа Палата спикері Нэнси Пелосидің қолдауымен Палата көпшілік көшбасшысы болып сайлануға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Ол Мэрилендтен келген Стень Хойерге есе жіберді. 2006 жылы Палатадағы республикашылдардың көпшілігін жоғалтуынан кейін Мурта Палатаның Ассигнациялар комитетінің Қорғаныс ішкі комитеті төрағалығына қайта оралды. Бұрын ол 1989 жылдан 1995 жылға дейін осы ішкі комитеттің төрағасы болған және 1995 жылдан 2007 жылға дейін оның жетекші мүшесі қызметін атқарған.
John Patrick Murtha Jr. ('/m//ɜr//θ//ə/; June 17, 1932 – February 8, 2010) was an American politician from the Commonwealth of Pennsylvania. Murtha, a Democrat, represented Pennsylvania's 12th congressional district in the United States House of Representatives from 1974 until his death in 2010. He is the longest serving member of the United States House of Representatives ever elected from Pennsylvania. A former Marine Corps officer, Murtha was the first Vietnam War veteran elected to the U. S. House of Representatives. A member of the Pennsylvania House from 1969 to 1974, he narrowly won a special election to Congress in 1974 and was successively reelected every two years until his death. In the first decade of the 21st century, Murtha had been best known for his calls for a withdrawal of American forces in Iraq, as well as questions about his ethics. In 2006, after the Democrats won control of Congress in the 2006 midterm elections he made a failed bid to be elected House Majority Leader during the 110th Congress (2007–2009) with the support of the new House Speaker, Nancy Pelosi. He lost to Steny Hoyer of Maryland. After House Republicans lost their majority in 2006 Murtha re assumed his chairmanship of the House Appropriations' Defense Subcommittee. He had previously chaired this subcommittee from 1989 to 1995 and served as its ranking member from 1995 to 2007.
Өмірбаян
Мурта Ирланд-американдық отбасында Батыс Вирджиния штатының Нью-Мартинсвилл қаласында, Огайо және Пенсильвания штатарының шекарасына жақын жерде дүниеге келді және Батыс Вирджиния штатының Пэден-Сити қаласында, содан кейін Питтсбургтен шығысқа қарай орналасқан Вестморленд округінде, Пенсильванияда өсті. Ол Мэри Эдна (туған тегі Рэй) мен Джон Патрик Муртаның ұлы болды. Жастық шағында ол «Бүркіт» скауты болды. Газет жеткізуші және жанармай құю стансасында жұмыс істеді, содан кейін Пенсильвания штатының Салтсбург қаласындағы тек ер балаларға арналған интернат мектебін бітірді. Мурта 1952 жылы Вашингтон және Джефферсон колледжін тастап, Теңіз корпусына қосылды және оқу кезінде көрнекті көшбасшылық қасиеттерін көрсеткені үшін «Америка рухы» медалімен марапатталды. Ол Паррис аралында жаттықтырушы болып жұмыс істеді және Вирджиния штатының Квантико қаласындағы офицерлік кандидаттар мектебіне іріктелді. Содан кейін Солтүстік Каролина штатындағы Лежун лагеріндегі Екінші Теңіз дивизиясына тағайындалды. Оқу кезінде Мурта Каппа Сигма бауырластығына қабылданды. Мурта Теңіз күштерінің резервінде қалды және «Джонстаун Минут Кар Ваш» деген шағын бизнес ашты (ол әлі күнге дейін Джонстаун қаласының Батыс бөлігінде жұмыс істеп тұр). Ол сондай-ақ G.I. Биллі бойынша Питтсбург университетінде оқыды және экономика саласында диплом алды. Кейін Мурта Пенсильвания штатының Индиана университетінде магистратураны бітірді. Мурта 1955 жылы Теңіз корпусынан кетті. Белсенді қызметтен босатылғаннан кейін, Вьетнам соғысына ерікті түрде қатысуға дейін резервте қалды, 1966 жылдан 1967 жылға дейін 1-ші Теңіз полкінің 1-ші батальонындағы (S 2 барлау бөлімі) батальон штабының офицері болып қызмет етті, «Батылдығы үшін» қосымшасы бар «Қола жұлдыз» орденімен, екі «Пурпур жүрек» орденімен және Вьетнамның «Батырлық үшін крестімен» марапатталды. 1990 жылы Теңіз корпусы резервінен полковник шындығында зейнетке шықты және Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызметі медалін алды.
Саяси мансап
Вьетнамнан оралғаннан кейін көп ұзамай Мурта Джонстаун қаласында орналасқан сол кездегі 22-округ үшін Демократиялық партияның үміткерлігіне ие болды. Ұзақ жылдар бойы Республикалық партия өкілі болған Джон Сейлорға ол айқын есебімен жеңіліске ұшырады. Мурта 1969 жылғы 20 мамырда өткен арнайы сайлауда Пенсильвания штатының Өкілдер палатасына 72-ші сайлау округінен сайланды. Бұл сайлау 1968 жылғы қарашада қайтыс болған Эдвард МакНаллидің орнына өткізілді. 1970 жылы ол толық мерзімге сайланды. Конгрессмен Сейлор 1973 жылғы қазанда, өзінің 13-ші мерзімінің тоғыз айында дүние салды. Мурта дереу 12-ші округтегі арнайы сайлауға қатысты. 1974 жылғы ақпан айында, Уотергейт жанжалының шиеленіскен кезінде өткен арнайы сайлауда Мурта Сейлордың бұрынғы көмекшісі Гарри Фоксты бар болғаны 242 дауыспен жеңіп, 20 ақпанда қызметке кірді. 2006 жылы Муртаның Республикалық партиядан қарсыласы – Маскараның бұрынғы округінің орталығында орналасқан Вашингтон округінің комиссары Диана Айри болды. Айри Муртаны Ирак соғысына сын айтқаны үшін сынады. Айри ондаған жылдар бойы Муртаның ең күшті қарсыласы болғанымен, науқан барысында ол Муртадан кем дауыс жинады. Питтсбург Трибьюн Ривю газетінің 2006 жылғы 12 қазандағы сауалнамасы Муртаның Айриден 57 пайызға 30 пайызбен басым екенін көрсетті. Қарашадағы сайлауда Мурта 61 пайызға 39 пайызбен жеңіске жетті. 2006 жылғы 9 маусымда Мурта азшылық көшбасшысы Нэнси Пелосиге егер Демократиялық партия 2006 жылғы аралық сайлауда Өкілдер палатасын бақылауға алса, ол көпшілік көшбасшысы лауазымына үміткер болатынын мәлімдеді. Мурта Пелосидің қолдауына қарамастан, Стенни Хойер осы лауазымға сайланды. 2010 жылғы 6 ақпанда, қайтыс болуына екі күн қалғанда, Мурта Пенсильвания штатының тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен конгрессмені атанды. Өкілдер палатасының ережелеріне сәйкес, ол 1974 жылғы 20 ақпанда ғана қызметке кіргенімен, Муртаның қызметі оның сайланған сәтінен басталады, себебі орын бос болған. 2009 жылы Мурта Форт-Беннингтегі АҚШ армиясының сарбаздарынан Ирак пен Ауғанстандағы қазіргі киімдері мен жабдықтарының камуфляж ретінде тиімсіз екенін естіді. Мурта дереу шара қолданып, армияны маскировка мәселесін шешуге көндірді. Нәтижесінде, армия хатшысы Джон МакХью 2010 жылы Ауғанстанға аттанатын барлық жаңа сарбаздар үшін MultiCam-ты таңдады, бұл Муртаның қайтысынан кейін бірнеше апта өткен соң болды.
Арамшөпті тергеу
1980 жылы Конгрессмен ретінде төртінші мерзімінде Мурта ондаған конгрессмендерді нысанаға алған «Абскам» тергеуіне қатысты. Тергеу ФБР агенттерінің Сауд Арабиясы азаматтары үшін АҚШ-қа көшіп-қону процесін жеңілдету үшін пара беруге делдалдық етуімен жүргізілді. Мурта осы агенттермен кездесіп, видеоға түсірілді. Ол сол кездесуде келісімге қатысқан деп айтылған және кейіннен ақшалай параны шалбарларына салып жатқан Франк Томпсон (Нью-Джерси штатынан демократ) және Джон Мерфи (Нью-Йорк штатынан демократ) есімді екі конгрессменге қарсы куәлік беруге келісті. ФБР Муртаның 50 мың долларлық ұсынысқа жауап бергенін жазды: «Қазіргі уақытта мен қызығушылық танытпаймын. Біраз уақыт жұмыс істесек, бәлкім қызығатын шығармын, бәлкім қызықтырмайтын шығармын», – деді ол, ал бұрын Мурта өзінің округіндегі ақшаны заңды түрде инвестициялауға болатын бизнес пен банктердің тізімін беруге дайын екенін ұсынған еді. АҚШ прокуратурасы Муртаның мақсаты өз округіне инвестиция тарту болды деп түсіндірді. Таспаны толық қарағанда, Муртаның «500 немесе 1000» кеншіні жұмысқа қайтаруға мүмкіндік беретін инвестициялық мүмкіндіктерді айтқаны көрінеді.
Бағалар мен науқанға арналған жарналар
Мурта Вашингтондағы «Жауапкершілік және этика үшін азаматтар» ұйымының назарына ең жемқор 20 конгрессменнің бірі ретінде ілікті. 2006 жылдың қыркүйегінде «Жауапкершілік және этика үшін азаматтар» (CREW) ұйымы Муртаны Конгресс мүшелерінің екінші жылдық ең жемқор мүшелері туралы есебінде бақылауға алуға болатын бес мүшенің қатарына қосты. Есепте Муртаның қорғаныс қаражатын оның ағасы Роберт жұмыс істейтін KSA Consulting компаниясының клиенттеріне, сондай-ақ Қорғаныс жөніндегі Ассигнованиелер комитетінің Ішкі комитетінің бұрынғы жетекші қызметкері Пол Маглиочетти құрған PMA Group компаниясына бағыттағаны айтылды. 2008 жылы Esquire журналы оны этикалық реформаға қарсы шыққаны және жылына 100 миллион доллар көлеміндегі қаражатты өз округіне әкелгені үшін Конгрестің ең нашар 10 мүшесінің бірі деп атады. The Wall Street Journal газеті оны «Конгрестегі ең көп қаржы бөлуге дайын, өкінуді білмейтін мүшелердің бірі» деп сипаттады. Pennsylvania Report басылымының хабарлауынша, Мурта «Пенсильванияның ең ықпалды конгрессмендерінің» бірі және «өзінің округіне артық қаражат әкелуде шебер болған». 2009 жылдың ақпан айында CQ Politics Муртаның 2008 жылғы қорғаныс шығыстарына қаржы бөлген 104 АҚШ өкілінің бірі болғанын хабарлады. Мурта төрағалық еткен Палатаның Қаржы жөніндегі кіші комитеті басқарған шығындар туралы заң жобасы PMA Group компаниясының клиенттері үшін бірыңғай қаржы заңында 38,1 миллион доллар қарастырды. PMA Group компаниясы ФБР-мен тергеліп жатты. 2009 жылдың наурызында The Washington Post газеті Пенсильваниядағы қорғаныс зерттеу орталығының Муртаға жақын екі «жетекшімен» үнемі кеңес алып, Муртаның қаржысы арқылы шамамен 250 миллион доллар федералдық қаржыландыру алғанын жариялады. Содан кейін орталық қаражаттың көп бөлігін Муртаның сайлауалды кампаниясын қолдаған компанияларға аударды.
2003 жылғы Ирак соғысына қатысты пікірлер
Мурта 2002 жылғы қазан айында Иракқа қарсы күш қолдануға рұқсат берген резолюцияға дауыс берді. Алайда, ол кейін соғысқа қатысты күмәндарын білдіре бастады. 2004 жылғы 17 наурызда республикашылар "Ирак соғысының жылдығына арналған резолюция" ұсынды, онда "Саддам Хусейн мен оның режимін Ирактан биліктен қуу арқылы АҚШ және әлем қауіпсіздікке ие болды" делінген. Дж.Д. Хейворт жазба дауыс беруді ұсынғанда, Мурта оған қарсы дауыс берді. Дегенмен, 2005 жылдың басында Мурта АҚШ әскерлерін Ирактан шығаруға қарсы болды. "Саяси кестеге сүйенген ертерек әскерлерді шығару азаматтық соғысқа ұшырауы мүмкін, бұл Американың сыртқы саясатын құлдыратып, елдер Американың әділдігіне және оның табандылығына күмән келтіретін болады", - деді ол. 2006 жылы Мурта Ирак соғысының басты сыншысы болғаннан кейін, консервативті Cybercast News Service веб-сайты (L. Brent Bozell III-тің Media Research Center бөлігі) "Муртаның қарсыластары оның екі "Құрмет белгісінің" (Purple Hearts) табысталуына байланысты жағдайды сұраққа толы қылды" деген мақала жариялады. Бұл шабуыл сенатор Джон Керриге қарсы екі жыл бұрын қолданылған "жедел шабуыл" (swiftboating) тактикасын еске түсірді. Заң жобасында Иракты тұрақтандырудағы үлкен жетіспеушілік, жеткілікті әскер санын сақтау үшін әскери шақыру қажеттігі, ирактардың АҚШ күштеріне наразылығы және сарбаздарға шабуылдарды мақұлдауы, сондай-ақ соғыстың өсіп келе жатқан құны туралы мәселелер көтерілді. Заң жобасында Иракқа әскерлерді жіберуді тоқтату және АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің жақын елдерде "көз алдында болмайтын" (over the horizon) қатысуын құру ұсынылды. Муртаның бұл пікірлері 18 қарашада Палатада қызу пікірталас тудырды. Калифорниялық Дункан Хантер бастаған республикашылар, Қарулы Күштер комитетінің төрағасы, өз қарарымен (H. Res. 571) Ирактан дереу әскерлерді шығаруды талап етушілердің "бағыттан шығып кеткенін" көрсетуді көздеді. Демократтар оған барлық уақытын бергеннен кейін, Мурта өзі дебатқа қатысып, Хантердің қарарын жалғандық деп айыптады. Күткендей, Хантердің қарары жеңіліске ұшырады, тек үш конгрессмен ғана "иә" деп дауыс берді.
Жан Шмидт пен "құқықсыз" деген дау
2005 жылғы 19 қарашада резолюция ережелерін қабылдау туралы пікірталас кезінде конгрессмен Жан Шмидт (R Ohio) Огайо штатының өкілі және Теңіз корпусының резерві Дэнни Бабпқа жатқызылған мәлімдеме жасады. "Ол сондай-ақ конгрессмен Муртаға мына хабарды жеткізуімді сұрады: қорқақтар қашып кетеді, ал теңізшілер ешқашан қашпайды", - деген мәлімдеме Муртаға қарсы негізсіз және әділсіз шабуыл ретінде қарастырылды. Ашуланған демократтар Шмидт өзінің сөздерін қайтарып алуға рұқсат сұрағанға дейін палатаның жұмысын он минутқа тоқтатты. Бабп кейіннен бұл сөздерді айтқанда Муртаны есімдерін атамағанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ өзінің әріптес теңізшісінің батылдығына күмән келтірмейтінін қосты. Кейінірек Бабп: "Мен бұл мәселеге араласуды қаламаймын. (Конгрессмен Шмидт) менің атымды қолданбағанын тілеймін", - деді.
Хадиша, Ирак, кісі өлтіру
2005 жылғы 19 қарашада Хадита оқиғасы болды, содан бері оқиғаның нақты қалай өткені туралы әртүрлі пікірлер бар. 2005 жылғы қарашада Мурта Хадитадағы өлтірулерге қатысты әскери тергеу АҚШ теңіз жауынгерлерінің бейкүнә азаматтарды қасақана өлтіргеніне қорытынды жасағанын мәлімдеді. "Time" журналында Хадита туралы алғашқы хабарламаға сілтеме жасай келгенде, Мурта былай деді: "Бұл "Time" журналында жазылғаннан да ауыррақ. Атыс болған жоқ. Бейкүнә адамдарды өлтірген ЖЭҚ (импровизацияланған жарғыш құрылғы) болған жоқ. Біздің әскерлерге қысым көрсетілгендіктен олар шамадан тыс әрекет етіп, бейкүнә азаматтарды қанды-қанға тоқтырып өлтірді. Міне, осы туралы баяндамада да жазылады." Теңізшілер корпусы Муртаның мәлімдемесіне жауап ретінде "Тергеу әлі жүріп жатыр, сондықтан осы уақытта кез келген пікір тергеу процесіне және мүмкін болатын сот процесіне кедергі келтіруі мүмкін, демек орынсыз болады" деді. Муртаны консерваторлар ресми тергеу аяқталмас бұрын оқиғаның нұсқасын факт ретінде көрсеткені үшін сынады. 2006 жылғы тамызда штаб-сержант Фрэнк Вютерих Хадита оқиғасы бойынша жүргізіліп жатқан тергеу кезінде Муртаға қарсы беделін түзейтін сотқа шағым берді. 2009 жылғы сәуірде федералды апелляциялық сот бұл шағымды қабылдамады, Мурта заң шығарушы ретіндегі өкілдік функциясын орындағандықтан сотталмайды деп шешті. 2006 жылғы 21 желтоқсанда АҚШ әскері Вютерихті 12 адамды қасақана өлтіру және "басқалар үшін қауіпті әрекет жасаған кезде" 6 адамды өлтіру айыптарымен айыптады. Кейіннен осы іске қатысқан сегіз теңізшінің жетісінен айыптар алынып тасталды: капитан Лукас Макконнелл, подполковник Джеффри Чесани, сержант Саник Дела Круз, капрал Стивен Татум, капрал Джастин Шаррат, капитан Рэнди Стоун және бірінші лейтенант Эндрю Грейсон. Тек штаб-сержант Фрэнк Вютерих 9 адамды кінәсіз өлтіру бойынша сотқа тартылды, ал 2012 жылы ол сот келісімі аясында лажсыздықпен міндетін орындамағаны үшін кінәлі деп танылды.
It's much worse than reported in Time magazine. There was no firefight. There was no IED that killed these innocent people. Our troops overreacted because of the pressure on them and they killed innocent civilians in cold blood. And that's what the report is going to tell. The Marine Corps responded to Murtha's announcement by stating that "there is an ongoing investigation; therefore, any comment at this time would be inappropriate and could undermine the investigatory and possible legal process." Murtha was criticized by conservatives for presenting a version of events as simple fact before an official investigation had been concluded. In August 2006, Staff Sergeant Frank Wuterich filed a lawsuit against Murtha for character defamation during an ongoing investigation into the Haditha incident. In April 2009 this suit was dismissed by a federal appeals court, which ruled that Murtha could not be sued because he was acting in his official role as a lawmaker when he made the statements. On December 21, 2006, the US military charged Wuterich with 12 counts of unpremeditated murder against individuals and one count of the murder of six people "while engaged in an act inherently dangerous to others." Charges were subsequently dropped against seven of the eight Marines involved: Capt. Lucas McConnell, Lt. Col. Jeffrey Chessani, Sgt. Sanick Dela Cruz, Lance Corporal Stephen Tatum, Lance Corporal Justin Sharratt, Capt. Randy Stone, and 1st Lt. Andrew Grayson. Only Staff Sergeant Frank Wuterich still faced trial on 9 counts of involuntary manslaughter, and in 2012 as part of a plea deal he pleaded guilty to one count of negligent dereliction of duty.
Sun-Sentinel мақаласы мен түзету
2006 жылғы 24 маусымда Флорида халықаралық университетінде сөйлеген сөзінде Мурта Ирактағы әскери қатысу АҚШ-тың беделіне нұқсан келтіріп отырғанын айтты. Ол Пью зерттеу орталығының сауалнамасына сілтеме жасап, бірнеше елдегі адамдар Ирактағы АҚШ-ты әлемдік бейбітшілікке Иран мен Солтүстік Кореядан да үлкен қауіп деп санайтынын мәлімдеді. Оңтүстік Флоридадағы Sun Sentinel газеті 25 маусымда бұл сөзді жариялағанда, АҚШ әлемдік бейбітшілікке үлкен қауіп төндіретіні Муртаның жеке пікірі екенін дәлелдеді: "Американың Иракта болуы Солтүстік Корея немесе Иранның ядролық қауіптерінен гөрі әлемдік бейбітшілік үшін қауіптірек", - деді АҚШ өкілі Джон Мурта, D. Pa., Солтүстік Майамиде 200-ден астам адам жиналған сенбі күні түстен кейін. Sun Sentinel-дің бұл мақаласын тележүйелер мен Drudge Report сайты таратты, нәтижесінде Билл О'Райли, Такер Карлсон және Ньют Гингрич сияқты бірнеше консервативті сарапшылар пікір білдірді. Sun Sentinel түзету жариялағаннан кейін О'Райли көпшілік алдында өтініш айтты.
2008 жылғы президенттік сайлау
Хиллари Клинтонды қолдағаннан кейін, 2008 жылғы президенттік науқанда Барак Обаманың сайлану мүмкіндіктері туралы пікір білдірген Мурта, көптеген сайлаушыларын Обама қара болғандықтан оған дауыс бермейтін "расистер" деп айыптағаннан кейін дауға ұшырады. Оның бұл сөздеріне наразылық білдіргендерге жауап ретінде ол кешірім сұрады, бірақ кейін: "Әлі де біреулердің қара терілі болғандықтан дауыс беруге қиындықтары бар. Бұл аймақ бұрынғы жылдары өте консервативті және ұлтшыл адамдармен толы болған."
Саяси көзқарастар
Мурта қару-жарақ бақылауына қарсы болды және NRA Саяси жеңіс қорынан «A» бағасын алды. 2004 жылы ол әскерге шақыруды қайта енгізуді ұсынған шараға дауыс берген екі конгрессменнің бірі болды. Мурта Америка үшін қолжетімді денсаулық сақтау туралы заңға (HR 3692) дауыс берді, ол 2009 жылдың 7 қарашасында Палатада 220–215 дауыспен қабылданды. Ол заң жобасы туралы: «Шамамен бір ғасыр бойы демократтар да, республикашылар да денсаулық сақтау саласындағы кешенді реформаны жүзеге асыра алмады. Бүгінгі тарихи дауыс беру Американың денсаулық сақтау дағдарысын шешуге жақындатады» деді. Алайда, Мурта денсаулық сақтау реформасының бөлігі ретінде аборт жасауға рұқсат беруді қолдамады. Ол мемлекеттік денсаулық сақтау жоспарымен қамтылған адамдарға қатысты таңдаулы аборттарға тыйым салатын және федералдық көмек алатын адамдарға абортты қамтитын жеке денсаулық сақтау жоспарын сатып алуға тыйым салатын Stupak–Pitts түзетуіне дауыс берді, әйелдің өміріне қауіп төнген жағдайда ғана рұқсат етілді. Сондай-ақ, ол жүкті кәмелетке толмағандардың мемлекеттік шекараны кесіп, аборт жасатуына тыйым салатын заң жобасына дауыс берді. 2009 жылдың тамызында Мурта республикалық қарсыласы Тим Бернстің денсаулық сақтау тақырыбындағы қалалық мәжіліске шақыруын қабылдамады (сол кезде Мурта әлі қалалық мәжіліс өткізбеген еді); алайда, Мурта денсаулық сақтау мәселесі бойынша сайлаушыларымен бірнеше конференц-байланыс өткізді. «Жұмыс жоспары» деп аталатын ұйым, мақсаты «толыққанды репродуктивті және қосымша денсаулық сақтаумен қамтамасыз ету» болып табылады, 2009 жылы оған 50% баға берді. Ол Ұлттық отбасылық жоспарлау және репродуктивті денсаулық қауымдастығынан да 50% баға алды, ол «ерікті, жан-жақты және мәдени сезімтал отбасылық жоспарлау және репродуктивті денсаулық сақтау қызметтеріне және барлық адамдар үшін репродуктивті бостандыққа қол жеткізуді» жақтады.
Жеке өмір
1955 жылдың 10 маусымында Джойсқа үйленді. Олардың үш баласы болды: қызы Донна және Джонстаунда тұратын егіз ұлдары Патрик пен Джон М.
Өлім және мұра
Мұрта 2009 жылдың желтоқсан айында өт қабығымен ауырып, бірнеше күн ауруханаға түсті және 2010 жылдың 28 қаңтарында Бетезда әскери-теңіз ауруханасында операция жасады. Пенсильвания штатының демократ өкілі және ұзақ жылғы досы Боб Брэйдидің айтуынша, әдеттегі лапароскопиялық операция кезінде Мұртаның ірі ішегі зақымданған, соның салдарынан инфекция пайда болды. Бұл қиындықтан кейін Мұрта екі күннен соң қайтадан ауруханаға жатқызылды және 2010 жылдың 8 ақпанында Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Вирджиния аурухана орталығында, отбасының қасында қайтыс болды. Ол 2010 жылдың 16 ақпанында Джонстаундағы Грандвью зиратына жерленді. Палата спикері Нэнси Пелоси оның қайтыс болған күні жасаған мәлімдемесінде: «Джон Мұртаның қазасымен Америка ұлы патриотын жоғалтты» деді. Ал, Палатадағы республикашылдардың жетекшісі Джон Бонер: «Біздің ел өте көрнекті ардагерден айырылды» деді. 2010 жылдың 9 сәуірінде Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Рэй Мабус Әскери-теңіз операцияларының бастығына ресми хат жолдады, онда амфибиялық тасымалдау догы (LPD) – әскери-теңіз кемесінің бір түрі, Джон П. Мұрта (LPD 26) деп аталуы белгіленді. «Navy Times» газеті бұл ресми хабарлама «бұрыннан қайнап тұрған наразылыққа жанар май құйды» деп жазды. 2011 жылдың қазанында ФБР Мұртаның этикалық норманы бұзу мүмкіндігі бойынша тергеу жүргізгені белгілі болды. Бірақ ешқандай айып тағылмады. Қайтыс болған конгрессменнің орнын толтыру үшін арнайы сайлау өтті, ол штаттың Сенат және губернаторлық сайлауларымен бірге 18 мамырда өтті. Демократтық партиядан үміткер Марк Криц республикашыл үміткер Тим Бернсті жеңіп, Мұртаның орнын иеленді. Питтсбург университетінде конгрессмен Мұртаның құжаттары сақталады, онда оның қызмет кезеңіндегі хаттар, заң жобалары, есептер, сондай-ақ Қорғаныс министрлігі, Ішкі істер министрлігі, экономикалық даму, энергетика және еңбек салаларына қатысты материалдар бар. Сондай-ақ, құжаттарда фото және аудио-бейне материалдар, естелік заттар мен марапаттар да бар. Джон Мұрта Джонстаун-Кембрия округі әуежайы конгрессменнің құрметіне аталды.