Кіріспе

Бейсбол Тайваньдағы маңызды спорт түрлерінің бірі болып табылады және көбінесе ұлттық спорт деп сипатталады. Ол 1897 жыл шамасында жапон үкіметі тұсында енгізілді және уақыт өте келе танымал болды, нәтижесінде тайваньдық командалар жапон жүйесінде бірқатар жетістіктерге қол жеткізді. Қытай Республикасы Тайваньға көшкеннен кейін де спорт танымал болды, тіпті Гоминьдан (КМТ) үкіметінің Жапониямен мәдени байланыстарды жою саясатына қарамастан да. Біріккен Ұлттар Ұйымынан Қытай Республикасының шығуына әкелген халықаралық жағдайдың өзгеруіне байланысты, КМТ үкіметі бейсболды ұлтты құру құралы ретінде пайдаланды, спортқа көптеген қаражат құйып, мықты ұлттық сананы қалыптастыруға үміттенді. Тайваньдағы бейсболдың ең жоғары деңгейі – 1989 жылы құрылған Қытай кәсіби бейсбол лигасы (CPBL).

Кіріспе және алғашқы жылдары

Бейсбол Тайваньға 1897 жыл шамасында әкелінді, бірақ бастапқыда Тайхоку (қазіргі Тайбэй) отарлық орталығындағы жапондық бюрократтар мен банкирлердің ғана ойыны болды. Тайваньдағы алғашқы ресми бейсбол командасы 1904 жылы, арал жапон колониясы болған кезде, Тайвань генерал-губернаторының ұлттық тіл мектебінің орта мектебінде (қазіргі Чиен Куо жоғары мектебі) құрылды. Осы команда мен Тайвань генерал-губернаторының ұлттық тіл мектебінің нормалық мектебінің (қазіргі Тайбэй қалалық білім беру университеті) командасы арасында алғашқы ұйымдастырылған бейсбол ойыны 1906 жылдың наурыз айында өтті. 1906 жылдан 1920 жылдардың ортасына дейін Тайвань бейсбол командаларының құрамында негізінен жапондық ойыншылар болды. Тайваньдықтар бұл спортқа 1920 жылдардың ортасынан бастап белсенді түрде қатыса бастады. 1921 жыл шамасында Тайваньдың шығысында Тайваньның жергілікті халықтарынан тұратын алғашқы команда құрылды, ол кейін Ноко (; сондай-ақ Ненггао деп те аталады) командасына қайта ұйымдастырылды. Қайта ұйымдастыру аясында жапондық шенеуніктер команда мүшелеріне Хуалиен ауыл шаруашылық мектебінде оқуға мүмкіндік ұсынды. Ноко командасының жапондық немесе хань тайваньдықтарының емес, түпкілікті тайваньдықтардан ғана тұрғаны нәсілдік интеграциядағы маңызды қадам болды, бірақ көбінесе отаршылдық көзқараспен қарастырылды. Дегенмен, команданың жетістігі мен танымалдылығы Тайваньның оңтүстігінде бейсболдың одан әрі дамуына негіз салды, атап айтқанда қазіргі Циджин, Каосиунгтағы Такао Бірінші мемлекеттік мектебі және қазіргі Тайтун округінің Мауку мемлекеттік мектебі.

Колониялық қатысу

1931 жылға қарай Тайваньда жоғары сынып бейсболы өте танымал болды, тіпті 1923 жылдан бастап аралдық жоғары сынып бейсбол турнирлеріндегі барлық ойыншылардың тек 5,2% этникалық тайваньдықтарды құрады. Оңтүстік Тайваньнан шыққан Каги ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы институтының бейсбол командасы сол жылғы жазғы Кошиен турнирінің финалына өтті. Команда империядағы 631 команданың ішіндегі 22 округтік өкілдің бірі ретінде келді. Тарихшылар жапон, хань тайваньдық және тайваньның жергілікті тұрғындарынан құралған "үш этникалық" Кано құрамының маңыздылығын атап көрсетті.

Кәсіби бейсбол

Тайваньдағы кәсіби бейсбол 1989 жылы Қытай кәсіби бейсбол лигасының (CPBL) құрылуымен басталды. 1997 жылы Тайваньда екі лига және 11 кәсіби команда болды. Бәсекелес Тайвань жоғары лигасы 1997 жылдан 2003 жылы CPBL-ге біріктірілгенге дейін өтті. Кәсіби бейсбол бірнеше ойын нәтижесін бұрмалау оқиғаларына тап болды, осының салдарынан ойынға келушілер саны күрт азайды. Дегенмен, 2016 жылға қарай Тайваньдағы бейсболға, осы кемшілікке қарамастан, спортқа жаңа қызығушылық туды.

Қытай кәсіби бейсбол лигасы

Қытай кәсіби бейсбол лигасы 1989 жылы төрт командамен құрылып, жетіге дейін өсті. Бірақ 2009 жылға қарай Тайвань сериясының чемпионаты үшін тек төрт команда ғана бақ сынасты. 2005 жылдан бері Тайвань сериясының жеңімпазы Азия сериясында Тайвань атынан Жапония мен Оңтүстік Кореяның чемпиондық командаларымен, сондай-ақ Қытайдың кәсіби лигаларымен күш сынасады.

Тайвань бас лигасы

Тайвань бас лигасы 1997 жылы танымал кабельді телеарна компаниясы TVBS төрағасымен құрылды, себебі ол тоғыз жылдық (1997-2006 жылдар аралығында) CPBL ойындарын көрсету құқығын Videoland Television Network компаниясына жоғалтты. TVBS 1993-1996 жылдар аралығында көрсету құқығына ие болған болатын. TML CPBL-мен бәсекелесу үшін құрылған еді, бірақ 6 жылдық қаржылық шығындардан кейін 2003 жылы CPBL-ға қосылды.

Халықаралық ойын

Тайвань командалары 1970 және 1980 жылдары Кіші лигалар әлем чемпионатында үстемдік құрды. Тайваньның халықаралық бейсболдағы үстемдігі 2022 жылы ерлер командасының бейсболдың барлық деңгейлерінде – U12, U15, U18, U23 және Baseball5 турнирлерінде үш үздік медальді жеңіп алғандығымен көрсетілді, бұл бейсбол тарихындағы бірінші және жалғыз осындай жетістікке қол жеткізген команда. 2021 жылғы желтоқсан айының мәліметтері бойынша Тайваньның ерлер және әйелдер бейсбол командалары WBSC рейтингінде әлемдік деңгейде 2-орында тұр.

Талантты экспорттау

Тайвань бейсболдан көптеген таланттарды өндірді, бірақ оның ең жақсы ойыншылары көбінесе Жапония, АҚШ немесе Канададағы кәсіби командалар ұсынатын жоғары жалақыға кетеді. 1980 жылдары тайваньдық таймандар Тай Юань Куо және Кацуо Со (莊勝雄) Жапонияның Nippon Professional Baseball лигасындағы «Сейбу Лайонс» және «Чиба Лотте Маринес» командаларында керемет нәтижелер көрсетті. Аутфильдер Чин Фэн Чен және питчерлер Чин Мин Ван, Чин Хуэй Цзао және Хонг Чих Куо сияқты жас жұлдыздар Солтүстік Американың Басты Бейсбол Лигасында ойнаған тайваньдық ойыншылардың алғашқы тобы болды.