Кіріспе

UTRAN компоненті GSM иерархиясындағы базалық станция контроллеріне ұқсас. Радио желі контроллері (RNC) UMTS радио қолжетімділік желісінің (UTRAN) басқарушы элементі болып табылады және оған қосылған Node B-лерді басқаруға жауапты. RNC радио ресурстарын басқаруды, қозғалмалылық басқару функцияларының бір бөлігін жүзеге асырады және пайдаланушы деректері ұялы телефонға жіберілу және одан алыну алдында шифрлану орындалатын нүкте болып табылады. RNC Media Gateway (MGW) арқылы контурлы коммутациялық ядролық желіге және пакеттік коммутациялық ядролық желідегі SGSN (Serving GPRS Support Node) құрылғысына қосылады.

Интерфейстер

Желі элементтері арасындағы логикалық байланыстар интерфейстер деп аталады. RNC мен контурлы коммутацияланған негізгі желі (CS CN) арасындағы интерфейс Iu CS, ал RNC мен пакеттік коммутацияланған негізгі желі арасындағы интерфейс Iu PS деп аталады. Басқа интерфейстерге Iub (RNC мен Node B арасындағы) және Iur (бір желідегі RNC арасындағы) жатады. Iu интерфейстері пайдаланушы трафигін (дауыс немесе деректер сияқты) және басқару ақпаратын (қараңыз) жеткізеді, ал Iur интерфейсі екі RNC қатысатын жұмсақ тапсырулар үшін негізінен қажет, бірақ міндетті емес, себебі Iur болмаған жағдайда осы тапсырулар қатты тапсыруларға айналады. 3GPP R4 дейін UTRAN-дағы барлық интерфейстер ATM арқылы іске асырылды, WCDMA технологиясын пайдаланатын Uu (радио интерфейсі) ерекшелік. R5 нұсқасынан бастап IP тасымалдаушыларын Ethernet арқылы пайдалануға болады. Физикалық жағынан, бұл интерфейстер SDH арқылы оптикалық талшықтан, E1 (кейде PDH деп аталады) мыс сымынан немесе микротолқындық радиобайланыс арқылы жеткізілуі мүмкін. Бірнеше E1 интерфейсін біріктіріп IMA тобын құруға болады. Интерфейстер логикалық болғандықтан, көптеген интерфейстерді бір тарату желісіне мультиплекстеуге болады. Нақты іске асыру желі топологиясына байланысты, мысалы: тізбектік, алыс жұлдызды, торлы және сақина тәрізді конфигурациялар.

Хаттамалар

Iub, Iu және Iur протоколдарының барлығы пайдаланушы деректері мен сигналдауды (яғни, басқару жазығын) жеткізеді. RNC-нің Node B-ны басқаруына жауапты сигналдау протоколы NBAP (Node B Application Part) деп аталады. NBAP жалпы және арнайы NBAP (C NBAP және D NBAP) болып бөлінеді, мұнда жалпы NBAP Node B-ның жалпы функционалдығын басқарады, ал арнайы NBAP Node B-ның жеке ұяшықтарын немесе секторларын басқарады. NBAP Iub арқылы жеткізіледі. NBAP ортақ және арнайы процедураларды өңдеу үшін NodeB бақылау порты (NCP) – ортақ NBAP процедураларын өңдейтін, және байланыс бақылау порты (CCP) – арнайы NBAP процедураларын өңдейтін болып бөлінеді. Транспорттық қабаттың басқару жазығы протоколы ALCAP (Access Link Control Application Protocol) деп аталады. ALCAP-тың негізгі функциясы – арна идентификаторларын (CID) пайдаланып, әртүрлі пайдаланушыларды бір AAL2 беру жолына мультиплекстеу. ALCAP Iub және Iu CS интерфейстері арқылы жеткізіледі. RNC мен ядролық желі арасындағы байланысқа жауапты сигналдау протоколы RANAP (Radio Access Network Application Part) деп аталады және Iu интерфейсі арқылы жеткізіледі. RNC-лер арасындағы байланысқа жауапты сигналдау протоколы RNSAP (Radio Network Subsystem Application Part) деп аталады және Iur интерфейсінде жүзеге асырылады.