Кіріспе

Электрондық құрылғы түрі

Ақылды құрылғы – әдетте Bluetooth, Zigbee, жақын қашықтықтағы байланыс, Wi Fi, NearLink, Li Fi немесе 5G сияқты әртүрлі сымсыз протоколдар арқылы басқа құрылғыларға немесе желілерге қосылатын, белгілі бір деңгейде өзара әрекеттесе алатын және дербес жұмыс істей алатын электрондық құрылғы. Ақылды құрылғылардың ең танымал түрлері – смартфондар, ақылды динамиктер, ақылды автомобильдер, ақылды термостаттар, ақылды есік қоңыраулары, ақылды құлыптар, ақылды тоңазытқыштар, фаблеттер және планшеттер, ақылды сағаттар, ақылды білезіктер, ақылды кілт сақиналары, ақылды көзілдіріктер және тағы да басқалары. Бұл термин сондай-ақ, машиналық оқытуды қамти отырып, бірақ міндетті түрде емес, кең таралған есептеудің кейбір қасиеттерін көрсететін құрылғыны да білдіре алады. Ақылды құрылғылар әртүрлі форма факторларын, кең таралған есептеуге қатысты қасиеттердің кең ауқымын қолдау үшін және үш негізгі жүйелік ортада пайдалануға арналған: физикалық әлем, адамға бағытталған орта және таратылған есептеу ортасы. Ақылды үйлер сенсорлардың, детекторлық құрылғылардың, тұрмыстық техниканың және оларды басқаруға арналған дерекқордың болуын көрсетеді.

Форма факторлары

1991 жылы Марк Вайзер барлыққа тараған жүйелік құрылғылар үшін үш негізгі форманы ұсынды: табтар, падтар және тақталар. Табтар: сантиметрлік өлшемдегі, бірге жүретін немесе киілетін құрылғылар, мысалы, смартфондар, смарт-карталар. Падтар: қолға ұсталатын, дециметрлік өлшемдегі құрылғылар, мысалы, ноутбуктер. Тақталар: метрлік өлшемдегі, интерактивті дисплейлі құрылғылар, мысалы, көлденең беттегі компьютерлер және тік SMART тақталар. Вайзер ұсынған бұл үш форманың ерекшелігі – макро өлшемді болуы, жазық пішіндес болуы және визуалды шығару дисплейлерін қамтуы. Бұлар ақпараттық құралдар ретінде де көрінетін. Егер осы үш ерекшеліктің кез келгені жеңілдетілсе, барлыққа тараған есептеу құрылғыларының әлдеқайда кең және мүмкін пайдалы диапазонына қол жеткізуге болады.

Қоршаған орта

Ақылды құрылғылар ортасы терминінің екі мағынасы бар. Біріншіден, ол құрылғылар ортасының кең ауқымын білдіре алады. Құрылғылар үшін үш түрлі ортаны ажыратуға болады: Ақылды құрылғыларға кез келген жерде және кез келген уақытта қажетті қызметтерге қол жеткізуге мүмкіндік беретін виртуалды есептеу орталары. Әртүрлі типтегі ақылды құрылғылармен – таңбалармен, сенсорлармен және контроллерлермен жабдықталған физикалық орталар. Олардың пішін факторлары нанодан микроға, содан кейін макроға дейін әртүрлі болуы мүмкін. Адамдар ортасы: адамдар жеке немесе топтасып, құрылғылар үшін ақылды ортаны құрайды. Дегенмен, адамдар өздерімен бірге ұялы телефондар сияқты ақылды құрылғыларды алып жүруі мүмкін, денеге кигізілетін құрылғыларды (киілетін есептеу) пайдаланады және ішке орнатылған құрылғыларды (мысалы, жүректің қалыпты жұмысын қамтамасыз ететін кардиостимуляторларды) қамтиды. Екіншіден, "ақылды құрылғылар ортасы" термині құрылғының физикалық ортасына баса назар аударатын ақылды орта тұжырымдамасын да білдіре алады. Физикалық орта ақылды, себебі ол оның бір бөлігін сезіне және басқара алатын ақылды құрылғылармен жабдықталған немесе таратылған.