Кіріспе

Норвегияда туған АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері және полярлық саяхатшы (1899–1980)

Финн Ронне (20 желтоқсан 1899 – 12 қаңтар 1980) – Норвегияда туған АҚШ азаматы және Антарктиканы зерттеуші.

Өмірбаян

Финн Ронне Норвегияның Вестфолд округіндегі Хортен қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Мартин Ренне (1861–1932) – полярлық саяхатшы, ол Роальд Амундсеннің Оңтүстік полюске жасаған сәтті экспедициясында қызмет еткен. Ронне инженерлік білімін Хортен техникалық колледжінде алған. 1923 жылы Финн Ронне АҚШ-қа көшіп, 1929 жылы азаматтығын алған. Бірнеше жыл «Westinghouse Electric Corporation» компаниясында жұмыс істеген соң, ол Ричард Бердтің Оңтүстік полюске жасаған екі экспедициясына қатысты. 1939 жылы Ронне Бердтің бас атқарушы офицері болып, мың мильдік жаңа жағалау ашуға көмектесті. Бірнеше жыл АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етіп, капитан шеніне жеткеннен кейін, Ронне 1940 жылдары Америка географиялық қоғамының қолдауымен Антарктидаға оралып, «Ронне Антарктидалық зерттеу экспедициясының» жетекшісі болды. 1946 жылдан 1948 жылға дейін оның командасы Уэдделл теңізінің жағалауын картаға түсіріп, зерттеді және бірнеше полярлық рекордтарды орнатты. Ронне шанамен және иттермен 3600 мильден астам қашықтықты жүріп өтті – тарих бойында кез келген саяхатшыдан көп. Оның әйелі Эдит Ронне осы экспедицияға «Солтүстік Америка газеттерінің альянсының тарихшысы және тілшісі» ретінде қатысты. Ол және бас ұшқыштың әйелі Дженни Дарлингтон Антарктидада қыстаған алғашқы әйелдер болды. 1950 жылдары Әскери-теңіз күштері Антарктиданың картасын аяқтау және ғылыми зерттеу орталықтарын құру үшін «Operation Deepfreeze» операциясын ұйымдастырды. Ронне АҚШ-тың Уэдделл теңізіндегі базасының ғылыми және әскери жетекшісі болды. Өмірі бойында Антарктида туралы бірнеше кітап және Антарктида зерттеулері бойынша көптеген ғылыми мақалалар жазды. Ол үш медаль және қызметі, географиялық зерттеулері және ғылымды дамытуға қосқан үлесі үшін көптеген әскери наградалар алды. Норвегия королі оған Святого Олава орденін берді. 1980 жылы Мэриленд штатының Бетезда қаласында қайтыс болғаннан кейін, ол Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. «Финн Ронне естелік сыйлығы» зерттеушілер клубымен полярлық далалық зерттеулердегі жетістіктерімен ерекшеленетін және Финн Ронне рухын ең жақсы бейнелейтін адамға табыс етіледі.