Дэвид Хемплеман-Адамс: Британдық саяхатшы және өнеркәсіпшінің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Британдық өнеркәсіпші және авантюрист (1956 жылы туған)

Сэр Дэвид Ким Хемплмен Адамс (10 қазан 1956 жылы туған) – ағылшын өнеркәсіпшісі және авантюристі. Ол географиялық және магниттік Солтүстік және Оңтүстік полюстерге жетіп, барлық жеті құрлықтың ең жоғары нүктелеріне шығып, әуе шарымен Солтүстік полюске ұшқан және ашық корзинада Атлантика мұхитын шармен кесіп өткен алғашқы адам.

Ерте өмір

Дэвид Хемплмен 1956 жылдың 10 қазанында Свиндон қаласының Моредон ауданында дүниеге келген. Әкесі мен анасы ажырасқаннан кейін ол анасымен бірге Бат қаласына жақын орналасқан Стоуни Литтлтонға көшіп өтті. Анасы қайта тұрмысқа шыққанда, ол әкесінің тегін – Адамс есімін алды. Ол мектепте Эдинбург герцогының жүлдесі бағдарламасына қатысып, кейін Манчестердегі колледжде және Бристоль политехникалық институтында бизнес саласын оқыды. Осы кезеңде ол Стивен Винсентпен бірге тауға шығумен айналыса бастады.

Экспедициялар

Ол алғаш рет 1993 жылы Эверест тауының шыңына көтерілді, 1980 жылы Аляскадағы Мак-Кинли тауының шыңына көтерілді, ал 1981 жылы Килиманджаро тауының шыңына көтерілді. 1984 жылы ол иттерсіз, қар көліктерісіз және ауамен қамтамасыз етілмей, Магниттік Солтүстік полюске жеке экспедиция жасап, сәтті аяқтады. Сондай-ақ, ол 1992 жылы Геомагниттік Солтүстік полюске қолдаусыз жеткен алғашқы команданы басқарды. Бұл туралы «Уақытпен жарыс» кітабында айтылған. 1996 жылы ол 5 қаңтарда Оңтүстік полюске жеке экспедиция жасады, 19 ақпанда Оңтүстік Магниттік полюске жетті және 15 мамырда Магниттік Солтүстік полюске шаңғымен жүзуге жаңадан келгендер тобын бастап барды. «Төзімділік» кітабында Дэвидтің алғашқы 20 жыл бойындағы шытырман оқиғалары баяндалған. 1998 жылы ол норвегиялық Руне Гелденске қосылып, өзінің «Үлкен дублетінің» соңғы кезегі – Географиялық Солтүстік полюске жетуге тырысты, бұл туралы ол «Жұқа мұз үстінде жүру» кітабында сипаттады. 2000 жылы ол Солтүстік полюс үстінен әуе шарымен ұшқан алғашқы адам болды, бұл сапар 19 ғасырда швед Соломон Август Андренің Солтүстік полюске ұшуға жасаған сәтсіз әрекетін еске түсірді, және ол оны «Желдің мейірімімен» кітабында сипаттады. Ол Арктикаға отыз рет экспедиция жасап, әртүрлі полюстерге 14 рет жетті. 2003 жылдың 22 қыркүйегінде ол Атлант мұхитын ашық тоқымадан жасалған Розье шарымен кесіп өткен алғашқы адам болды. Сапар Канаданың Нью-Брансуик қаласынан Ұлыбританияның Блэкпул қаласының солтүстігіне дейін болды. 2004 жылдың шілдесінде ол және пилоты Лорн Уайт Канаданың солтүстігіндегі Колумбия мысынан Оңтүстік Американың оңтүстік ұшындағы Хорн мысына дейін бір моторлы Cessna ұшағымен 11 060 мильді басып өтіп, 23 шілдеде 12 күннен кейін жетті. 2005 жылдың маусым айында Хемплмен Адамс әлемдегі ең «биік» ресми кешкі ас ұйымдастырды. Хемплмен Адамс, Алан Вил және танымал саяхатшы Бэр Гриллс 24 262 фут биіктікке ауа шарымен көтерілді. Грилл мен Вил ресми киім киіп, шардан 40 метр төмен орналасқан кешкі ас үстеліне түсіп, спаржа, лосось және жазғы жемістерден тамақтанды, содан кейін парашютпен жерге түсті. 2007 жылдың қаңтар айында Хемплмен Адамс Канаданың Альберта штатында 9 906 метр биіктікке көтеріліп, шағын ыстық ауа шарының биіктігі бойынша 25 жылдық әлемдік рекордты жаңартты, бұрынғы 9 537 метрлік рекордты Нью-Мексикодағы Кэрол Дэвис орнатқан болатын. 2007 жылдың шілдесінде Хемплмен Адамс Атлантиканы ең кішкентай гелий шарымен кесіп өтіп, осы қашықтықты ұшқан осы кластағы шарлардың арасындағы рекордты жаңартты. Оның мақсаты шарды Ирландияға қондыру еді, бірақ күшті жел оны Англияға ұшырып әкетті. Toshiba Challenge веб-сайтына қараңыз. 2009 жылдың қыркүйегінде ол ең кішкентай гелий шарымен ұшу бойынша шыдамдылық рекордын жаңартты. Ол Миссури штатындағы Батлер қаласынан Оклахома штатындағы Чероки қаласына дейін АА-01 класындағы шармен 14 сағат 15 минутта 320 километр ұшып келді. Бұрынғы рекордты 1983 жылдың наурыз айында америкалық Кой Фостер 8 сағат 12 минут ұшып өткен болатын. 2008 жылдың 10 қазанында Хемплмен Адамс және пилоты Джон Мейсон 52-ші Гордон Беннетт кубогын жеңіп алды, олар Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласынан гелий шарымен ұшып, Висконсин штатының Мэдисон қаласының маңында 1000 мильден астам жерге қонды. Олар 102 жыл ішінде бұл құнды жүлдені жеңіп алған алғашқы британдық команда. Скоттың Оңтүстік полюске экспедициясының 100 жылдығына орай «Ұлы жалғыздықтың жүрегі» кітабы Корольдік жинақпен бірге жарық көрді. Онда Герберт Понтинг пен Фрэнк Хёрлидің таңғажайып суреттерінен таңдаулылары Дэвидтің түсіндірмелерімен бірге жинақталған. 2010 жылдың қыркүйегінде ол алғаш рет Ұлыбританияда өткен Гордон Беннетт 2010 шары жарысына қатысты. 2011 жылдың мамыр айында ол Эвересттің солтүстік жағында Исландия-Эверест экспедициясын басқарды. Олар таңдаған қайырымдылық қорына 1,2 миллион фунт стерлинг жинады. 2011 жылдың қазан айында Дэвид Джон Мейсонмен бірге Американың шары жарысын жеңіп алды, сонымен қатар жарыстың ұзақтығы бойынша жаңа рекорд орнатты. Олар Гордон Беннетт шары жарысы мен Американың шары жарысында жеңіске жеткен жалғыз британдық команда.

He first summited Mount Everest in 1993, and summited Mount McKinley, Alaska, in 1980, and Mount Kilimanjaro in 1981. In 1984, he successfully completed a solo expedition to the Magnetic North Pole without dogs, snow mobiles or air supplies. Also he led the first team in 1992 to walk unsupported to the Geomagnetic North Pole. This was described in the book A Race Against Time. In 1996, he completed a solo unsupported expedition to the South Pole on 5 January, sailed to the South Magnetic Pole on 19 February, and led a team of novices to ski to the Magnetic North Pole on 15 May. The book Toughing it Out describes David's first 20 years of adventuring. In 1998 he joined Norwegian Rune Gjeldnes in an attempt to reach the Geographical North Pole, the final leg of his Grand Slam attempt, which he described in a book called Walking on Thin Ice. He became the first man to fly a balloon over the North Pole in 2000, a trip that emulated the ill fated attempt by Salomon August Andrée, a Swede, to fly to the North Pole in the 19th century and which he also described in a book called At The Mercy of the Wind. He has made thirty Arctic expeditions and has reached the various Poles a record 14 times. On 22 September 2003 he became the first person to cross the Atlantic Ocean in an open wicker basket Rozière balloon. The journey was from New Brunswick, Canada to north of Blackpool, UK. In July 2004 he and co pilot Lorne White flew a single engine Cessna from Cape Columbia in the north of Canada to Cape Horn at the southern tip of South America, covering 11,060 miles and arriving on 23 July after 12 days. In June 2005, Hempleman Adams staged the world's "highest" formal dinner party. Hempleman Adams, Alan Veal, and fellow adventurer Bear Grylls ascended to 24,262 feet in a hot air balloon. Grylls and Veal, wearing formal attire, then climbed down to a dinner table suspended 40 feet below the balloon and dined on asparagus, salmon, and summer fruits, and finally parachuted down to earth. In January 2007, Hempleman Adams broke the quarter century old world small sized hot air balloon altitude record, by ascending to 9,906 meters over Alberta, Canada; beating the previous record of 9,537 metres set by Carol Davis in New Mexico. In July 2007 Hempleman Adams crossed the Atlantic in the smallest helium balloon to break the record for that particular class of balloon flying this distance. His aim was to land the balloon in Ireland but he was blown over to England by strong winds. See Toshiba Challenge website. In September 2009 he broke the endurance record for a flight using the smallest man carrying helium balloon. He flew 200 miles from Butler, Missouri, to Cherokee, Oklahoma, in 14 hours and 15 minutes using the class AA 01 balloon. The previous record was an eight hours and 12 minutes flight undertaken by American Coy Foster in March 1983. On 10 October 2008 Hempleman Adams, along with co pilot Jon Mason won the 52nd Gordon Bennett Cup, having flown a helium balloon from Albuquerque, New Mexico eventually landing over 1000 miles later near Madison, Wisconsin. They are the first British team to win the coveted prize in 102 years. To coincide with the 100th anniversary of Scott's expedition to the South Pole, The Heart of the Great Alone was published with the Royal Collection. It brings together a selection of the astonishing photographs taken by Herbert Ponting and Frank Hurley with commentary and narration by David. In September 2010 he competed in the Gordon Bennett 2010 balloon race held in the UK for the first time. In May 2011 he led the Iceland Everest Expedition on the North Side of Everest. £1.2 Million was raised for their chosen charity. In October 2011, along with co pilot Jon Mason, David won the Americas Challenge Balloon race and in doing so set a new duration record for the race. They are the only British team to win both the Gordon Bennett Balloon Race and Americas Challenge.

Жеке және отбасылық өмірі

Хемплмен Адамс химиялық өндіріс саласында жұмыс істеген. Ол әкесінің Робнор (кейін Робнорганик Системс) компаниясына қосылып, кейін басқарушы директор болды. 1995 жылы компания Мейсон корпорациясына сатылды. Содан кейін ол Global Resins компаниясының атқарушы емес төрағасы болды. Ол Сингапурда орналасқан, АҚШ, Еуропа, Қытай және Вьетнамда өндіріс жүргізетін XP Power компаниясының атқарушы емес директоры болды. Ол коммерциялық жылжымайтын мүлік компаниясы Hempleman Investment Company-ның төрағасы. Өзінің әріптесі доктор Рос Смитпен Уилтширде тұрады және бұрынғы некесінен үш қызы бар: Алисия, Камилла және Амелия. 2020 жылдың ақпан айында оның үлкен қызы Алисия Хемплмен Адамс AX4 класындағы ыстық ауа шарымен 4628 метр биіктікте әйелдер арасындағы әлемдік рекордты, сондай-ақ сол ұшуда 1 сағат 46 минуттық британдық әйелдер арасындағы ұзақтық рекордын орнатты. 8 жасында ол Солтүстік полюске жеткен ең жас адам болды, ал 2005 жылы 15 жасында Баффин аралын басып өткен ең жас адам атанды. 2008 жылдың сәуірінде оның ортаңғы қызы Камилла 15 жасында Солтүстік полюске соңғы градусқа дейін шаңғымен жеткен ең жас адам болды. 2011 жылдың желтоқсанында оның кіші қызы Амелия 16 жасында Шаклтонның соңғы 98 теңіздік милінің қашықтығын шаңғымен басып өтіп, Оңтүстік полюске жеткен ең жас адам болды. 2021 жылы ол Хенли Корольдік регаттасында өнер көрсетті.

Әлеуметтік және қайырымдылық қызмет

Ол 2021 жылы Сент-Джон жедел жәрдемінің сенімді өкілі ретінде зейнеткерлікке шықты, бұл қайырымдылық ұйымымен 26 жылдан бері байланыста болғанын және 1999 жылдан бері жоғары лауазымды қызметтер атқарғанын көрсетеді. 2002 жылы ол бірқатар лекциялар арқылы Сент-Джонға жедел жәрдем машиналарын сатып алу үшін қаражат жинады. 2019 жылы ол Ұлыбританияның Плимут қаласынан Нью-Йоркке Сент-Джонның жұмысын насихаттау және жастарды жаңа мүмкіндіктерге талпындыру мақсатымен кемемен саяхат жасады. Ол 2017 жылы 10 жыл бойы сенімді болғаннан кейін Эдинбург герцогының сыйлығының сенімді өкілі ретінде зейнеткерлікке шықты. Қазіргі таңда ол Корольдік Аэро Клубтың сенімді мүшесі. 1992 жылы Хемплмен Адамс «Митчемп Траст» атты жастарды дамытуға бағытталған, тіркелген қайырымдылық ұйымын құрды. Бұл ұйым Уилтшир және Ұлыбритания бойынша кедейлік пен ауылдық оқшауланудың салдарынан зардап шеккен 11-14 жас аралығындағы осал жастарға көмек көрсетті. Кейін «Митчемп Траст» «Жастар Саяхат Траст» болып қайта құрылды. 2009 жылы Хемплмен Адамс жастарды климаттың өзгеруі туралы хабардар ету мақсатымен құрылған «Wicked Weather Watch» қайырымдылық ұйымын іске қосты. 2016 жылдың жазында Хемплмен Адамс «Полярлық мұхит сынағын» сәтті аяқтады – бұл бір жаз мезгілінде Арктика мұхитын айналып өтуге, Солтүстік полюсті айналып, Солтүстік-Шығыс және Солтүстік-Батыс жолдары арқылы өтуге тырысқан алғашқы британдық желкенді қайығының тарихи әрекеті болды. Бұл экспедиция климаттың өзгеруі және Арктика мұздықтарының жоғалуы туралы хабардарлықты арттыру үшін жүзеге асырылды. 2004 жылдың қазанында ол Уилтшир облысының лейтенант орынбасары болып тағайындалды. Ал 2016–2017 жылдары Уилтширдің жоғары шерифі қызметін атқарды.

Құрметтер мен марапаттар

2013 жылы ол полярлық зерттеулер саласындағы Ұлыбританияға қызметтері үшін Елизавета II патшайымның Полярлық медалімен және тағысымен марапатталды. Ол 1995 жылы Патшайымның туған күніне орай MBE, ал 1998 жылы Патшайымның туған күніне орай OBE ордендерімен марапатталды. 2007 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Корольдік Виктория орденінің лейтенанты (LVO) және 2017 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Корольдік Виктория орденінің (KCVO) кавалер-командоры болып тағайындалды, екеуі де Эдинбургтың герцогінің сыйлық схемасына қызметі үшін танылды. 2016 жылы ол Сент-Джон орденінің әділетті рыцары атанды. 2000 жылы ол Корольдік Аэро Клубтың Алтын медалін алды. 2004 жылы ол The Explorers Club-тың 100 жылдық мерекелік кешінде «The Explorers Medal» медалімен марапатталды. 2022 жылы ол «экспедициялар арқылы ғылымға қолдау көрсеткені және жас географтардың жаңа буынына шабыттандырғаны» үшін Корольдік географиялық қоғамның негіздеуші медалімен марапатталды. 2008 жылы ол Лондон қаласының құрметті азаматы атанды.