Кіріспе

Жүйенің жұмыс істеу кезінде туындайтын істен шығулары арасындағы болжамды уақыт. Істен шығулардың аралығындағы орташа уақыт (MTBF) – механикалық немесе электрондық жүйенің қалыпты жұмыс істеу кезінде туындайтын істен шығулары арасындағы болжамды уақыт. MTBF жүйенің ақаулары арасындағы орташа (орташа) уақыт ретінде есептеледі. Бұл термин жөндеуге болатын жүйелерге қатысты қолданылады, ал MTTF – жөндеуге келмейтін жүйеге дейін күтілетін уақытты көрсетеді. MTBF анықтамасы, ненің ақау есептелетініне байланысты болады. Күрделі, жөндеуге болатын жүйелерде ақаулар – жүйені қызметтен шығарып, жөндеуге жіберуге себеп болатын, жобалық параметрлерден тыс жағдайлар болып есептеледі. Егер ақаулар жөнделмей қалғанның өзінде жүйенің жұмысын тоқтатпаса, онда олар осы анықтама бойынша ақау деп есептелмейді. Сонымен қатар, жүйелі жоспарлы техникалық қызмет көрсету немесе материалдық-техникалық жабдықтауды бақылау үшін тоқтатылған құрылғылар ақау анықтамасына кірмейді. MTBF неғұрлым жоғары болса, жүйенің істен шығуға дейін жұмыс істеу мүмкіндігі соғұрлым артады.

Математикалық сипаттама

MTBF – бұл сәтсіздікке дейінгі уақытты көрсететін кездейсоқ айнымалының күтілетін мәні. Сондықтан, оны былай жазуға болады:

мұндағы – бұл ықтималдық тығыздық функциясы. Балама ретінде, MTBF сенімділік функциясы арқылы да өрнектелуі мүмкін:

MTBF және -ның өлшем бірліктері уақыт (мысалы, сағаттар). MTBF-ты есептеудің кез келген практикалық мағынасы жүйенің "қызмет ету мерзімі" ішінде жұмыс істейтінін болжайды, ол салыстырмалы түрде тұрақты сәтсіздік деңгейімен сипатталады ( "ванна иісі" қисығының орталық бөлігі), осы кезде тек кездейсоқ сәтсіздіктер ғана болады.

Қолдану

MTBF мәні жүйенің сенімділік параметрі ретінде немесе әртүрлі жүйелерді немесе конструкцияларды салыстыру үшін қолданылуы мүмкін. Бұл мәнді шартты түрде ғана "орташа қызмет ету мерзімі" (орташа мән) ретінде түсіну керек, жұмыс істеп тұрған және істен шыққан бірліктер арасындағы сандық теңдік ретінде емес. MTBF-ті TPM принциптерімен біріктіру арқылы өндірушілер техникалық қызмет көрсетуде алдын ала бағытталған тәсілге қол жеткізе алады. Бұл синергия үлгілерді және болашақ ақауларды олар пайда болмас бұрын анықтауға мүмкіндік береді, бұл профилактикалық техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыруға және жоспарланбаған тоқтау уақытын қысқартуға көмектеседі. Нәтижесінде, MTBF TPM ішіндегі маңызды өнімділік көрсеткішіне (KPI) айналады, техникалық қызмет көрсету кестелері, қосалқы бөлшектер қоры және, әрі қарай, жабдықтың қызмет ету мерзімін және тиімділігін оңтайландыру туралы шешімдерді бағыттайды. TPM аясында MTBF-ты стратегиялық қолдану жалпы өндіріс тиімділігін арттырады, бұзылулармен байланысты шығындарды азайтады және өндіріс процестерін үздіксіз жетілдіруге үлес қосады.

Компоненттер желілері үшін МТБФ және МДТ

Екі компонент (мысалы, қатты дискілер, серверлер сияқты) желіде тізбектей немесе параллель орналасуы мүмкін. Терминология электр тізбектеріне ұқсас қолданылады, бірақ мағынасы сәл өзгеше. Егер компоненттердің біреуінің істен шығуы желінің тоқтауына себеп болса, онда екі компонент тізбектей орналасқан деп айтамыз, ал егер екеуінің де істен шығуы желінің тоқтауына себеп болса, онда олар параллель орналасқан деп айтамыз. Жөндеуге болатын компоненттері бар екі компоненттен тұратын желінің MTBF-ын есептеу үшін, екі жеке компоненттің MTBF-ы белгілі болғанда, келесі формулаларды қолдануға болады: мұнда компоненттер тізбектей орналасқан желі көрсетілген. Параллель жөндеуге болатын компоненттерден тұратын желіде жүйенің жалпы MTBF-ын анықтау үшін компоненттердің MTBF-ынан басқа, олардың тиісті MDT-ларын да білу қажет. Содан кейін, MDT-лер MTBF-тармен салыстырғанда мардымсыз деп есептесек (практикада көбінесе осылай болады), екі параллель жөндеуге болатын компоненттен тұратын параллель жүйенің MTBF-ын былай жазуға болады: және де, екі компоненттің MDT формуласы тізбектей орналасқан екі компоненттің MTBF формуласына тең болғандықтан.

МТБФ-тың өзгеруі

МТБФ-ның көптеген түрлері бар, мысалы, жүйе тоқтатылулар арасындағы орташа уақыт (MTBSA), қауіпті емес қателер арасындағы орташа уақыт (MTBCF) немесе жоспарланбаған ауыстырулар арасындағы орташа уақыт (MTBUR). Мұндай терминология қателердің түрлерін ажырату қажет болғанда қолданылады, мысалы, қауіпті және қауіпсіз қателерді. Мысалы, автомобильде FM радионың істен шығуы көліктің негізгі жұмысын тоқтатпайды. Егер жүйе ақаудан кейін ауыстырылса («жөнделмейтін жүйе»), MTBF орнына орташа ақауға дейін жұмыс істеу уақытын (MTTF) пайдалану ұсынылады, себебі MTBF жөндеуге болатын жүйедегі ақаулар арасындағы уақытты көрсетеді.