Кіріспе

Музыка жанры

Брит-фанк (немесе Бритфанк) – 1970 жылдардың соңында британдық музыкалық аренада пайда болған және 1980 жылдарға дейін танымал болған музыкалық стиль. Ол джаз, фанк, соул, қалалық би ырғақтары және поп мотивтерінің элементтерін үйлестіреді. Бұл арена Англияның оңтүстігінде қалыптасып, DJ Froggy, Greg Edwards, Robbie Vincent, Chris Hill және Colin Curtis сияқты диджейлердің қолдауымен кеңіректе тарады. Басты фанк орындаушыларына Джимми Джеймс және Vagabonds, Average White Band, Иан Дьюри & the Blockheads, Карл Дуглас, Hot Chocolate, Delegation, Hi Tension, Light of the World, Level 42, Central Line, The Pasadenas, Beggar and Co және Soul II Soul кіреді. Бұл жанр 1980 жылдардағы Culture Club, Bow Wow Wow, Pigbag, Dexys Midnight Runners және Haircut 100 сияқты жаңа толқын/поп топтарына да ықпал етті.

Атауы және сипаттамалары

Брит-фанк термині клуб диджейлері мен Record Mirror журналының Джеймс Гамильтоннан туындады, оның бағаны жаңа үнтаспаларды іске қосуда маңызды рөл атқарды. Брит-фанк – R&B, фанк және соул музыкасының ырғақтарының қосылысы болды. Бұл дыбыстың алғашқы өкілдері Hi Tension және Light of the World топтары болды, олар өз музыкалық аспаптары мен вокалына британдық ерекшелік қосты. Сонымен қатар, Лондонның Оксфорд көшесіндегі Crackers және 100 Club, Лондонның Саутгейт қалашығындағы Royalty, ал Камберлидегі (Суррей) Frenchies сияқты клубтар да маңызды орын алды. «Блуи» Мауник айтуынша, клубтық орта "қара және ақ балалардың әртүрлі топтарының жиналатын жері болды, олардың бәрі осы ортаны ұнатып, өздері бола алатын жағдайды сезінді", бұл оның өскен кезіндегі нәсілдік кедергілерді жоюға көмектесті. Бұл сахна кең ауданда танымал болғанымен, 1980 жылы Кнебвортта өткен Light of the World-тың күндізгі іс-шарасына 12 000 адам келді, бірақ ол Робби Винсенттің BBC Radio London бағдарламасынан басқа, негізгі бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікпеді. BBC Hi Tension-ды көрсеткен Black Current атты телепилоттық жобаны жасады, ол Soul Train-нің британдық нұсқасы болмақ, бірақ толыққанды сериалға айналмады. Princess "Say I'm Your No.1" әнімен Ұлыбританияда хитке ие болды. Клуб диджейлерінің және Ensign Records, Elite Records сияқты лейблдердің қолдауымен 80-ші жылдардағы Light of the World, Level 42 сияқты әртістер хит-парадтарда сәттілікке жетіп, BBC-дің Top of the Pops бағдарламасында жиі пайда болды. Light of the World тобы тарап, оның мүшелері Beggar and Co және Incognito топтарын құрды. Диджейлер культ статусына ие болғандықтан, сахна коммерциялық сәттілікке жете алмаған көптеген «клубтік хиттерді» жасады. Брит-фанк, әсіресе жастар арасында, қара британдықтардың өзіндік ерекшелігін дамытуда маңызды құрал болды. Автор Роберт Страхан демографиялық ерекшелікті былай түсіндіреді: «Ұлыбританияда туған қара нәсілді жастардың алғашқы буыны Африка-американдық музыканы британдық контекстке бейімдеу арқылы өзіндік көрініс табуға асықты» (Страхан 69). Брит-фанк осы буынға өзіндік дыбысын табуға және осы арқылы өзіндік ерекшелігін зерттеуге көмектесті. Брит-фанк американдық музыкадан күшті ықпал алғанымен, жанрды дамытқан жас және әртүрлі демографиялық топ ашық және икемді кеңістік құрды. Нәтижесінде, музыка американдық фанкқа қарағанда аз өңделген болды және Страхан айтқандай, «наивтілік арқылы стильдік өзгерістерге» ұшырады (Страхан 68).

Ықпал

1980 жылдардағы Haircut 100 және Wham! сияқты топтар өңделісі мен дыбысы арқылы мансаптарын бастауға көмектесті. Дегенмен, осы британдық артистерді американдықтардан не нәрсе ажырататыны кеңінен талқыланады. Кейбір теорияларға ерекше британдық зиялылық/юмор, еуропалық сәннен шабыт, минималистік эстетика және акценттер кіреді. Алайда, танымал теория бойынша, британдық негізгі ағымдағы брит-фанк музыкасының табысы реггидегідей саясат пен жекелікке аса мән бермейтін, жеңіл тақырыптармен поп-музыка ретінде танылуына байланысты. Линкстің "You're Lying" (1980), Beggar and Co-ның "Somebody Help Me Out" (1981) және Central Line-ның "Walking into Sunshine" (1981) сияқты әндер қарым-қатынас туралы немесе әлеуметтік-саяси мәселелерді қозғайтын музыка іздеген тыңдаушыларға ұнады. Ірі лейблдардың көбінесе махаббат туралы әндерді насияттауы гендерлік теңсіздікке алып келді. Әйел музыканттарды табу сирек болса да, әйел вокалистер фанки мелодиясына "жан" сезімін қосуда маңызды рөл атқарды. Осы әйелдік вокалдан бөлек, брит-фанкқа қатысты тыңдаушылардың пікірі тірі орындаулардың маңыздылығы артып, 1970 жылдардағы клубтардағы диджейлердің танымалдылығымен байланысты өзгерді. 1980 жылдары клубтар диджейлермен қатар брит-фанк орындаушыларын шақырып, би алаңында ашық және жақын кеңістік құрды. Брит-фанк әйелдік және еркектік, ләззат пен саясат, жабық және қолжетімді сияқты қарама-қайшылықтармен сипатталды. 2017 жылы Hi Tension, Light of the World және Beggar & Co тобының бұрынғы мүшелері The Brit Funk Association тобын құрып, жанрды жаңартуды бастады, өзіндік репертуарларын орындады. Роберт Страханның "Бритфунк: Қара британдық танымал музыка, жекелік және 1980 жылдардың басындағы жазба индустриясы" брит-фанк тарихын, сондай-ақ Ұлыбританиядағы қара музыканың нәсіл, тап, саясат, ұлт, мәдениет және гендермен байланысын зерттейді. Брит-фанк бастапқыда қара британиялықтардың жекелігін білдіру үшін маңызды болды және соул, джаз, электро және хип-хоп сияқты афроамерикандық музыка жанрларынан шабыт алды. Брит-фанк музыкалық жанрлары Кариб теңізінің мәдениетімен шектелмейді, себебі қара британиялықтардың тамыры осы аймақпен тығыз байланысты. Брит-фанк шексіздігінің арқасында ол "жекелік пен кеңістіктің ағылшындығын тудырды, онда жеке тұлға, гендер және этникалық тұрғыдан қатаң мәдени шекаралар келіссөздер арқылы, бұрмаланып және айқындығымен көрсетілуі мүмкін" (Страхан 69). Сонымен қатар, қара британиялық жекелігін құруда брит-фанк реггиден өзгеше болды, себебі ол "саясат пен жекелікпен саналы түрде айналыспады" және негізгі поп музыка элементтерін қамтыды. Соңғы кезде Тайлер, Жаратушы 2020 жылғы Brit Awards-та Халықаралық еркек солисі номинациясы бойынша сыйлық алған кезде өзінің жұмысына брит-фанк музыкасының ықпалын мойындады. Диско жанры ағылшындылық пен "көптеген мүмкіндіктерді" көрсететін және бағалайтын мәдениетті қалыптастырды. Мұндай саясат би алаңындағы ләззатпен тығыз байланысты болды, бұл АҚШ диско музыкасының мәні болды. Брит-фанк пен диско музыкасындағы ләззат "гендерлік және сексуалдық тұрғыдан" екіұшты болды.

Сұйықтығы

Брит-фанктың пайда болуы "жеке танымның еркіндігіне және жеке тұлға, жыныс және ұлттық ерекшеліктер бойынша қатаң мәдени шекараларды келісіп, бұлыстырып, айқындауға мүмкіндік берді". Брит-фанк диаспорадағы әуендердің ортақ пайдалануынан туған шығармашылықтың арқасында нәсіл және жыныс тұрғысынан еркіндікке жол ашты.

Жарыс

Брит-фанк өскен сайын, әртістер соул және джаз сияқты түрлі африкалық-америкалық жанрлардан шабыттанды. Брит-фанк өзінің жеке музыкалық санатына айналып бара жатқанына қарамастан, оны басқа афроамерикалық жанрлардың қатарына қосып қарастырды. Ұлыбританияда туған қара нәсілді жастардың бірінші буыны бұл жанрды ұнатып, өз жанрын жасауға кірісті. Бірақ мәселе сол, олар афроамерикалық музыканың ықпалымен музыка шығарғандықтан, бұл британдық фанктің нағыздығына күмән тудырды. Дегенмен, брит-фанк нақты бір санатка жатпағандықтан, коммерциялық жағынан сәтті болуға күресті, бірақ музыканың қағидаларын бұзды. "Бір жағынан, брит-фанктің афроамерикалық формаларды ерекше қабылдауы диаспоралық мәдени өрнектің ерекше түріне әкелді. Екінші жағынан, бұл музыкалар тікелей географиялық және мәдени жағынан Кариб теңізімен байланысты емес, ал ол қара британиялықтардың маңызды (тіпті гегемониялық) символы болғандықтан (Гессе, 2000), олар жекеліктің ағылшын тілінде болуына және жекелік, жыныс және этникалық тұрғыдан қатаң мәдени шекараларды келісуге, бұрмалауға және айқындауға мүмкіндік берді." Роберт Страхан өзінің "Black Popular Music in Britain since 1945" атты кітабында.

Африкалық-америкалық музыкаға ұқсас болғандықтан қара диаспоралық музыка туралы айтылымдарда назарсыз қалғанына қарамастан, брит-фанк қара британиялықтардың өзін-өзі тануының маңызды түрі болды, себебі ол "мәдени саясаттың күрделі түрімен" айналысты, және қара американдық музыкадан айқын ерекшеліктері болды, мысалы, "жердің сирек нақты айтылуы", британдық акценттер және орындау стиліндегі нюанстар, себебі бұл музыканың АҚШ-тағы тректердегідей шеберлігі болмады. Қара британиялық музыканттар осы жанрды қара нәсілділердің бірегейлігі туралы түсінікке қарсы шығу үшін пайдалана алды. Брит-фанк "танымның көп қырлы көрінісіне" мүмкіндік берді, қара нәсілдік санаттағы этникалық, мәдени және жеке ерекшеліктердің алуан түрлілігін көрсетті. Дегенмен, сатуға қойылуы мен жеке басын анықтау арасындағы керіспір пайда болды (әдеттегідей негізгі ағымдағы жағдайда), себебі қара британиялық музыканттар өте этникалық немесе ассимиляцияланған рөлдерге дейін төмендетілді және махаббат немесе саясат туралы музыка жасауға мәжбүр болды. Бұл күтулер бүгінгі таңда қара суретшілерге де тән, себебі негізгі ағым қара суретшілерді белгіленген шеңберге сыймауға тырысады. Алайда, көптеген брит-фанк артистері (қазіргі суретшілер сияқты) қара британиялықтарға ағылшын тіліндегі, көп ұлтты қоғамның утопиясын қабылдауға мүмкіндік беретін қашу жолын дамыта отырып, қара бірегейлігі туралы әңгімемен күресу үшін жұмыс істеді.

Жынысы

Брит-фанк стилінің арқасында, шығарылған брит-фанк музыкасында әйелдердің дауысы көбірек естілді. АҚШ жанрларының қалыптарын сақтау үшін, әйелдер брит-фанк жанрында шынайырақ көрінуге көбірек қатысты. Музыканың таралуының негізгі себебі клубтар болғандықтан, клубтар адамдарға сексуалдық тұрғыдан еркін болуға қауіпсіз орын ұсынды. Регги сияқты басқа диаспоралық жанрлар сексуалдық мәселелерге ашық болмаса, брит-фанк ерлер мен әйелдердің сексауалдығын білдіруіне ынталандырды. Стреан өзінің "Black Popular Music in Britain Since 1945" кітабында жазғандай: "Клубтық мәдениет кеңірек қоғамда сексуалдыққа қатысты қатаң көзқарастарды зерттеуге, сынауға және келісімге келуге мүмкіндік берді. Сахнадағы қара нәсілді гей ер адамдардың орталық рөлі қазіргі әлеуметтік шекараларды ерекше басып өтуге жағдай жасады."