Кіріспе

Цифрлық электрондық құрылғының түрі Электроникада жылдам жалғыз ағынды квант (RSFQ) – цифрлық сигналдарды өңдеу үшін жоғарғы өткізгіштік құрылғыларды, атап айтқанда Джозефсон түйіндерін пайдаланатын цифрлық электрондық құрылғы. RSFQ логикасында ақпарат магниттік ағым кванттары түрінде сақталады және жалғыз ағым кванты (SFQ) кернеу импульстері түрінде беріледі. RSFQ – бұл суперөткізгіштік немесе SFQ логикасының бір түрі. Басқалары – өзара кванттық логика (RQL), ERSFQ – энергияны тиімді пайдаланатын RSFQ нұсқасы, бұрмалау резисторларын қолданбайды және т.б. Джозефсон түйіндері RSFQ электроникасының белсенді элементтері болып табылады, дәл сол сияқты транзисторлар жартылай өткізгіш электроникасының белсенді элементтері. RSFQ – бұл кванттық емес, классикалық цифрлық технология. RSFQ дәстүрлі компьютерлерде қолданылатын CMOS транзистор технологиясынан өте ерекшеленеді: суперөткізгіштік құрылғылар криогендік температураны талап етеді. Джозефсон түйіндерімен жасалған пикосекундық SFQ кернеу импульстері жартылай өткізгіш электроникадағы транзисторлармен жасалған кернеу деңгейлерінің орнына цифрлық ақпаратты кодтау, өңдеу және тарату үшін қолданылады. SFQ кернеу импульстері суперөткізгіштік тарату желілерінде қозғалады, олардың дисперсиясы өте аз және көбінесе елеусіз, егер импульстің спектрлік компоненті суперөткізгіштің энергиялық саңылау жиілігінен аспаса. 1 пс SFQ импульстері үшін тізбектерді 100 ГГц жиілігінде (әр 10 пикосекунд сайын бір импульс) синхрондауға болады. SFQ импульсі, Джозефсон түйіні бар суперөткізгіштік контур арқылы магниттік ағынның бір ағым кванты, Φ0-қа өзгергенде пайда болады. SFQ импульстерінің квантталған ауданы ʃV(t)dt = Φ0 ≈ 2.07 = 2.07 мВ⋅пс = 2.07 мА⋅пФ, магниттік ағынның квантталуына байланысты, бұл суперөткізгіштердің негізгі қасиеті. Джозефсон түйіндерінің параметрлеріне байланысты импульстар шамамен 2 мВ амплитудасы бар 1 пс-қа дейін тар немесе сәйкесінше төмен амплитудасы бар кеңірек (мысалы, 5–10 пс) болуы мүмкін. Импульс амплитудасының әдеттегі мәні шамамен 2IcRn, мұнда IcRn – түйіндердің критикалық тогы Ic және түйіндердің демпферлік кедергісі Rn-нің көбейтіндісі. Nb негізіндегі түйіспе технологиясы үшін IcRn шамамен 1 мВ құрайды.

Кемшіліктер

Криогендік салқындату қажет. Әдетте, бұл сұйық азот және сұйық гелий сияқты криогенді сұйықтықтарды қолдану арқылы жүзеге асырылады. Соңғы уақытта жабық циклді криосуытқыштар, мысалы, импульстік түтікшелі тоңазытқыштар, айтарлықтай танымал болды, себебі олар қымбат және мерзімдік толықтыруды қажет ететін криогенді сұйықтықтарды жояды. Криогендік салқындату жұмыс ортасының жылу шуын азайтатындықтан да тиімді. Жоғары температуралы суперөткіштерді қолдану арқылы салқындату талаптарын жеңілдетуге болады. Дегенмен, жоғары Tc суперөткіштерді пайдалану арқылы бүгінгі күнге дейін өте төмен күрделіліктегі RFSQ схемаларына ғана қол жеткізілді. SFQ-ға негізделген цифрлық технологиялар ~20 K – 25 K температурадан жоғарыда тәжірибеге жарамсыз болады деп есептеледі, өйткені температураның өсуімен EJ/kBT параметрінің төмендеуіне байланысты экспоненциалды түрде өсетін бит қателіктері (термиялық түрғысынан шақырылған түйісу коммутациясы) пайда болады, мұнда EJ = IcΦ0/2π – Джозефсон энергиясы. Статикалық қуаттың таралуы, логикалық операцияларды орындау үшін қажетті динамикалық қуаттан 10–100 есе артық болатын, кемшіліктерінің бірі еді. Алайда, RSFQ-ның ERSFQ нұсқасында статикалық қуатты таратудың көзі болып табылатын бейтарап резисторлардың орнына суперөткізгіш индукторлар мен Джозефсон түйіндерін пайдалану арқылы статикалық қуаттың таралуы жойылды.

Оқулар

Үстеме өткізгіштік технологияны бағалау, есептеу саласындағы RSFQ технологиясын зерттеу, NSA (2005).