Кіріспе

Америка Азамат соғысында қаза тапқан бірінші одақ генералы

Натаниел Лион (14 шілде 1818 – 10 тамыз 1861) – Америка Құрама Штаттарының әскери шенеунігі. Ол Америка Азамат соғысында қаза тапқан бірінші одақ генералы. 1861 жылы Миссуриде, қақтығыстың бастапқы кезеңінде, губернатор Клейборн Джексонның құпия сепаратистік жоспарларын одан әрі дамытуға жол бермеу үшін жасаған әрекеттерімен белгілі. Ол Флоридадағы Екінші Семинол соғысында және Мексика-Америка соғысында шайқасқан. 1850 жылы ол Калифорниядағы геноцидтің бір бөлігі ретінде 60-200 Pomo үндістерінің (қарттар, әйелдер және балалар) қырғынына жетекшілік етті. Бірнеше күннен кейін Лион Кокаджалда тағы бір қырғынға жауапты болды, нәтижесінде 75-100 үнді қаза тапты, бірақ олардың саны екі есе көп болуы мүмкін. Канзас штатына тағайындалғаннан кейін, ондағы көптеген тұрғындар құлдық және Одақ мәселелерінде бөлінген болатын, ол Одаққа адал жақтас болды. 1861 жылдың ақпанында Лион Миссури штатының Сент-Луис қаласындағы Одақ арсеналының басшысы болып тағайындалды, бұл штат та бөлінген болатын. Губернатор Джексонды Конфедерациямен құпия жоспарлар жасап жатқандығына күдіктенген Лион, Конфедерацияны қолдайтын әскери жасақтарды қарсыластыруға мәжбүр етті. Кейбір азаматтар наразылыққа шығып, Лионның әскерлері оларға оқ атты, бұл оқиға "Кэмп Джексон оқиғасы" деп танылды. Лион бригадир-генерал шеніне көтеріліп, Миссуридегі Одақ әскерлеріне қолбасшылық етті. Ол Уилсон сағасындағы шайқаста, өзінің аз санды әскерлерін қайта жинауға тырысқанда қаза тапты. Соғыстың алғашқы жылында қаза болғанына қарамастан, Лионның күш-жігері Миссури штатының Конфедерацияға қосылуына кедергі келтірді.

Ерте өмір және білім

Натаниел Лион 1818 жылғы 14 шілдеде Амаса мен Кезия Лионның ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі – ағаш кесетін тіс машинасының операторы, сонымен қатар шаруашылықпен айналысқан, ал анасы Американдық революцияның батыры Томас Ноултонмен туысқан. Әкесінің шаруашылығында өскен Натаниел кішкентай кезінде шаруашылық жұмыстарын атқарды; ерте жасында ол жауапкершілігімен және тез ашуланғыш мінезімен танылды. Амаса балаларына қатал болды, ал Натаниел анасымен жақын қарым-қатынаста болды. Кезия берілген христиан болған, бірақ Амаса ұйымдасқан христиан дінін қабылдауға құштар емес еді, бұл Натаниелдің жас санасында дінге күмән тудырды. Ол жергілікті мектептерде білім алды және қысқа мерзімге Коннектикут штатындағы Бруклин академиясына қатысты. Отбасылық таныстарының ұсынысымен АҚШ өкілі Оррин Холт 1837 жылдың басында Лионды АҚШ Әскери академиясына (Вест-Пойнт) қабылдауға көмектесті. Лион Вест-Пойнтқа 1837 жылғы 1 шілдеде ресми түрде қабылданды. Ол онда жақсы тәртіпті сақтап, аз ғана жаза алды, бірақ 1841 жылғы ақпандағы бір инцидентке байланысты 12 жаза алды, ол бағынбаушылыққа қатысты, ол ашуланып өкімет өкіліне бұйрықтарын тапсырудан бас тартты. Оқу бағдарламасы бойынша ол есептеу, сурет салу және жаяу әскер тактикасымен күресті, бірақ табиғаттану, инженерия және артиллерия салаларында жақсы нәтижелер көрсетті. Лионның туысы Майнер Ноултон Вест-Пойнттағы профессорының көмекшісі болды және оған кеңесші ретінде көмектесті. 1841 жылы ол Вест-Пойнтты 52 курсанттың арасында 11-ші орынмен бітірді. Осы кезде Лион "Мисс Тот" деп танылатын әйелге романтикалық сезімдер білдірді; оның кім екені және қарым-қатынастың егжей-тегжейі белгісіз, бірақ биограф Кристофер Филлипс бұл қарым-қатынастың сәтсіздігі Лионның кейінірек үйленбеуіне себеп болуы мүмкін деп болжайды. Дәстүр бойынша Вест-Пойнтты жоғары нәтижемен бітірген түлектерге АҚШ Инженерлік корпусына қатысуға мүмкіндік берілді, бұл ізгілікпен қарастырылатын қызмет болды, бірақ Лион оның орнына тез карьералық өсуге мүмкіндік беретін жаяу әскерге тағайындалуды таңдады. Бітіруден кейін Асфордқа қысқа уақытқа оралған Лион 1 шілдеде екінші лейтенант шеніне ие болды.

Әскери мансап

Вест-Пойнт академиясын бітіргеннен кейін Лион 2-дәрежелі лейтенант болып тағайындалды және бітірген соң 2-ші АҚШ жаяу әскер полкіне жіберілді. Ол Семинол соғыстарында және Америка-Мексика соғысында олармен бірге қызмет етті. Мексика соғысына АҚШ-тың араласуын сынағанына қарамастан, Мексика қаласы үшін болған шайқаста "жау артиллериясын басып алудағы айқын батылдығы" үшін бірінші лейтенантқа дейін көтерілді, ал Контрерас және Чурубуско шайқастарында капитан шеніне тағайындалды. Ол мүшелікке құқылы болғанымен, 1847 жылы Мексика қаласында құрылған 1847 жылғы "Ацтек клубына" қосылмады. Мексика соғысынан кейін Лион шекараға жіберілді, онда оның басқаруындағы әскерлер Калифорния штатындағы Клир-Лейк көлінде Помо үндістерін қырғынға ұшыратты, бұл 1850 жылғы "Қанды арал қырғыны" деп белгілі болды; онда 200-ге жуық қарт адамдар, әйелдер мен балалар қаза тапты. Бірнеше күннен кейін Лион Кокаджалда тағы бір қырғынға жауапты болды, онда 75-100 адам қаза тапты, бірақ нақты саны одан да көп болуы мүмкін. Форт Райлиге (Канзас штаты) ауыстырылғаннан кейін Лион құлдыққа қарсы күреске белсенді түрде қатысты. Ол аболиционистердің радикализмін қолдамады және "Қанды Канзас" деп танылған шекаралық соғыстарда қызмет еткен кезде Республикалық партияны қолдады. 1861 жылдың қаңтарында ол сепаратизм дағдарысы туралы: "Енді ақылға жүгінудің қажеті жоқ, тек қылышқа жүгіну керек" деп жазды.

Сент-Луис Арсеналы

1861 жылдың наурыз айында, АҚШ Азамат соғысының басталуына аз уақыт қалғанда, Лайон 2-ші АҚШ жаяу әскерінің B ротасымен Сент-Луиске келді. Ол кезде Миссури штаты мен халқы Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы қақтығыста көбінесе бейтарапты сақтады, бірақ губернатор Клейборн Ф. Джексон, сондай-ақ көптеген штат заң шығарушылары Оңтүстікке жақын болды. Лайон штат бөлініп кетсе, Джексон Сент-Луис федералдық арсеналын басып алатынын дұрыс болжады, сондай-ақ Одақтың мұны болдырмау үшін жеткіліксіз қорғаныс күштері бар екенін түсінді. 1861 жылдың 31 мамырында ол Миссуридегі Одақ әскерлеріне Батыс департаментінің қолбасшысы болып тағайындалды.

Өсімдіктер үйі конференциясы

1861 жылғы 12 маусымда Лион (конгрессмен полковник Фрэнсис П. Блэрдің ілесіп келгені) Миссури штатының губернаторы Джексонмен және Миссури штатының күзетші генерал-майоры Стерлинг Прайспен (екеуі де Лионнан қауіпсіз өту кепілдемесімен келді) Сент-Луис қаласындағы «Плантерс-хаус» қонақ үйінде кездесті. Кездесуде Федералдық күштер мен Штат гвардиясы арасындағы Прайс-Харни бітімшартты іске асыру және оны одан әрі сақтау мәселелері талқыланды. Талқылаулар көбінесе Лион мен Джексон арасында өтті, олар өздерінің ұстанымдарында өте келіспестік танытты: АҚШ күштері штатының кез келген жеріне еркін өтуге құқылы, ал Федералдық күштер Сент-Луис аймағымен ғана шектелуі керек деп салды.

Джексонды қуып шығу

Губернатор алдымен Джефферсон-Ситидегі Капитолийге қашып кетті (өзінен кейін рельстерді бұзуға бұйрық берді), содан кейін Мемлекеттік гвардиямен бірге Бунвиллге шегінді. Лион Миссури өзенімен кемеде жоғары көтеріліп, 13 маусымда Джефферсон-Ситиді қарсылықсыз басып алды. Лион қуғынды жалғастырды және 17 маусымда Бунвилл шайқасында Мемлекеттік гвардияның бір бөлігін жеңді. Губернатор, оның әкімшілігі және гвардия оңтүстік-батысқа қарай шегінді.

Уилсон сағасы шайқасы және өлім

13 шілдеде Лион 6 мыңға жуық одақтық әскермен Спрингфилд (Миссури штаты) қаласында орналасты. Миссури штатының ұлттық гвардиясы, Лионнан оңтүстік-батысқа қарай 75 шақырым жерде, шілде айының соңында бригада генералы Бенджамин МакКаллоктың әскерімен кездесті, оған Прайс басшылық етіп тұрды. Біріккен конфедерациялық күштердің саны шамамен 12 мыңға жетеді, олар Спрингфилдке шабуыл жасау жоспарын жасады және 31 шілдеде солтүстік-шығысқа қарай жорыққа шықты. Әскерлер 10 тамызда таңертең Спрингфилдтен оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде Уилсон сағасы шайқасында кездесті. Лион шайқаста екі рет жараланды; басына және аяғына оқ тиді. Конфедерациялық күштерден сан жағынан кем болғанына қарамастан, Лион Канзастың 2-ші жаяу әскерінің қарсы шабуылына батыл түрде жетекшілік етті, бірақ шамамен сағат 9:30-да "Қанды төбеде" жүрегіне оқ тиіп қаза тапты. Уилсон сағасы шайқасында одақтық әскер жеңілгенімен, Лионның шапшаң әрекеті Миссуридегі оңтүстік жақтағы күштердің ықпалын жойды, бұл одақтық әскерге штатты бақылауға алуға мүмкіндік берді. Оның құрметіне екі бекініс аталды: Колорадодағы Форт-Лайон және Америка Азамат соғысы кезінде Вашингтонды қорғаған Форт-Лайон (Виргиния). Сент-Луистегі Лион паркі, Сан-Францискодағы Лион көшесі және Невада штатының Карсон-Ситидегі Лион жолы да оның есімімен аталады. Лион Стивен С. Фостердің 1862 жылғы "Жақсы күндер келеді" әнінде еске алынады. Натаниел Лионға арналған ескерткіш 1927 жылы Сент-Луистегі Гранд бульварда орнатылды. Алайда, 1960 жылы Сент-Луис қаласының қайырымдылық шараларын қолдаушысы, конфедерация генералы Дэниел Фросттың ең кіші баласы Харриет Фрост Фордайс, Сент-Луис университетінің кампусын кеңейтуге көмектесу үшін бір миллион доллар сыйлық беруге келіскендіктен, ескерткіш алынып тасталды, бірақ бұл Лионның ескерткіші алынып тасталған жағдайда ғана мүмкін болды. Қала әкімдігі Анхойзер-Буш сыра зауытының жанындағы шағын Лион паркінен ескерткішті жылдам алып тастады. Кейіннен SLU өзінің негізгі кампусын конфедерация генералы Фросттың құрметіне "Фрост кампусы" деп атады.