Кіріспе

Графтар теориясында Эрдёш-Фабер-Ловас болжамы – графтарды түстің қалыпты жағдайында бояу туралы мәселе. Бұл мәселе 1972 жылы оны тұжырымдаған Пол Эрдёш, Ванс Фабер және Ласло Ловас есімін алған. Ол былай тұжырымдайды: Егер k толық графтың әрқайсысының дәл k төбесі болса және әрбір екі толық графтың бір-ғана ортақ төбесі болса, онда графтардың бірігімі k түспен дұрыс боялуы мүмкін. K-ның жеткілікті үлкен мәндері үшін бұл болжамды Донг Йеп Канг, Том Келли, Даниэла Кюн, Абхишек Метуку және Дерик Остхус дәлелдеді.

Теңдес формулалар

проблеманы комитеттердегі орын бөлу туралы мысалмен түсіндірді: университет кафедрасында әрқайсысы k оқытушыдан тұратын k комитет болсын, және барлық комитеттер k орындықтары бар бір бөлмеде жиналады. Сонымен қатар, кез келген екі комитеттің құрамында ең көп дегенде бір адам бар деп есептейік. Мүшелерді орындықтарға тағайындауға бола ма, осылайша әр мүше өзі қатысатын барлық комитеттерде бір орынға отырады? Бұл модельде оқытушылар графтың төбелеріне, комитеттер толық графтарға, ал орындықтар төбелердің түстеріне сәйкес келеді. Сызықтық гиперграф (немесе жартылай сызықтық кеңістік) – әрбір екі гиперқабырғаның ортақ төбесінің саны ең көп дегенде біреуге тең болатын гиперграф. Егер гиперграфтың барлық гиперқабырғалары бірдей санында төбелері болса, онда ол біртекті гиперграф деп аталады. Эрдос-Фабер-Ловас болжамындағы n өлшемді n кликаларды n біртекті сызықтық гиперграфтың гиперқабырғалары ретінде қарастыруға болады, олардың төбелері негізгі графтың төбелерімен сәйкес келеді. Осы тұрғыдан алғанда, Эрдос-Фабер-Ловас болжамы мынадай: кез келген n біртекті сызықтық гиперграфты n гиперқабырғасымен берілген жағдайда, төбелерді n түспен бояуға болады, осылайша әр гиперқабырғада әр түстің бір төбесі болады. Жасырап гиперграф – кез келген екі төбеге ең көп дегенде бір гиперқабырға жалғанатын және өлшемі ең көп дегенде біреуге тең гиперқабырғалары жоқ гиперграф. Эрдос-Фабер-Ловас болжамының граф түсіне беруінде, бір кликаға жататын төбелерді алып тастау қауіпсіз, өйткені оларды түсіру қиындық тудырмайды; мұндай амалдан кейін, әр клика үшін төбесі бар және әр граф төбесі үшін гиперқабырғасы бар гиперграф жасырап гиперграф құрайды. Гиперграфтағы төбелерді түсірудің екілігі – қабырғаларды түсіру. Осылайша, Эрдос-Фабер-Ловас болжамы n төбесі бар кез келген жасырап гиперграфтың хроматикалық индексі (қабырғаларды түсіру саны) n-ден аспайды деген мәлімдемеге тең. Эрдос-Фабер-Ловас болжамының графигін жиындардың қиылысу графигі ретінде бейнелеуге болады: графтың әр төбесіне сол төбесін қамтитын кликалар жиыны сәйкес келеді, және егер олардың сәйкес жиындарының қиылысы бос емес болса, онда кез келген екі төбе жиекпен жалғанады. Графиктің осы сипаттамасын пайдаланып, болжамды былай қайта формулиреуге болады: егер жиындардың бір жиынында n элемент болса және кез келген екі жиынның қиылысы ең көп дегенде бір элементтен тұрса, онда жиындардың қиылысу графигі n түспен боялуы мүмкін. Графтың қиылысу саны – қиылысу графигі G болатын жиындар жиынындағы ең аз элементтер саны, немесе эквивалентті түрде, сызықтық графигі G болатын гиперграфтағы ең аз төбелер саны. Графтың сызықтық қиылысу санын сызықтық гиперграфтағы ең аз төбелер саны ретінде анықтаймыз, оның сызықтық графигі G болады. Олар байқағандай, Эрдос-Фабер-Ловас болжамы кез келген графтың хроматикалық саны оның сызықтық қиылысу санынан аспайды деген мәлімдемеге тең. Бұл тұжырымдаманы клондар теориясы тұрғысынан қарастыруға болады.

Қатысушы мәселелер

Сондай-ақ, k төбесі бар k кликалардың бірігісінен құралған графтардың хроматикалық санын қарастыру қызығушылық тудырады, кликалар жұптарының қиылысының мөлшеріне шектеу қоймай. Мұндай жағдайда, олардың бірігісінің хроматикалық саны ең көп дегенде , ал кейбір осылай құралған графтар осы көптеген түстерді қажет етеді. Хроматикалық санның орнына бөлшектік хроматикалық санды қолданатын болжамның нұсқасы рас екені белгілі. Яғни, егер G графы бір-бірімен ең көп дегенде бір төбеде қиылысатын k кликаның бірігісінен құралса, онда G k түспен боялуы мүмкін. Қарапайым гиперграфтарды қабырғамен бояу аясында L саны қарапайым гиперграфтың үш немесе одан көп төбесі бар гиперқабырғаға тиесілі төбелер саны ретінде анықталады. Ол L-дің кез келген белгілі бір мәні үшін, осы L мәніне ие барлық қарапайым гиперграфтар үшін болжамның рас екенін тексеру үшін шекті есептеу жеткілікті екенін көрсетеді. Осы идеяға сүйене отырып, ол L ≤ 10 бар барлық қарапайым гиперграфтар үшін болжамның шын мәнінде рас екенін көрсетеді. Кликалардың бірігісінен құралған графтарды бояу тұрғысынан Хиндманның нәтижесі болжамның дұрыс екенін көрсетеді, егер кликалардың ең көп дегенде он бөлігі үш немесе одан көп кликаға тиесілі төбесі болса. Атап айтқанда, n ≤ 10 үшін бұл рас.