Кіріспе

Пётр Николаевич Лебедев (Ланг ру; 1866 жылдың 24 ақпаны – 1912 жылдың 1 наурызы) – орыс физигі. Лебедев Ресейдегі алғашқы ғылыми мектептің негізін қалаушы болды.

Мансап

Лебедев 1887-1891 жылдары Август Кунттың жетекшілігімен Страсбургте докторлық дәрежесін алды. 1891 жылы ол Мәскеу мемлекеттік университетінде Александр Столетов тобында жұмыс істей бастады. Сол жерде ол электромагниттік толқындар туралы өзінің әйгілі эксперименталды зерттеулерін жүргізді. Үндістан физигі Жағадиш Чандра Боспен бірге ол миллиметрлік толқындарды зерттеуге алғашқылардың бірі болды. Ол 1895 жылы екі платина цилиндрінен жасалған, 1,5 см ұзындығы және 0,5 см диаметрі бар, керосинге батырылған және параболалық рефлектор фокусында орналасқан ұшқын осцилляторы арқылы 50 ГГц (6 мм) микротолқындарды тудырды, ал толқындарды темір-константан терможұп детекторымен анықтады. Осы аппаратпен ол Генрих Герцтің жұмысын жоғары жиіліктерге дейін кеңейтіп, линзалар, призмалар және күкірттен және сымдық дифракциялық торлардан жасалған тоқсан толқын пластиналары сияқты квазиоптикалық компоненттерді пайдаланып миллиметрлік толқындардың сынуын, дифракциясын, қос сынуын және поляризациясын көрсету үшін классикалық оптикалық эксперименттерді қайталады. Ол 1899 жылы жарықтың қатты денеге түсіретін қысымын бірінші болып өлшеді. Бұл жаңалық 1900 жылы Парижде өткен Дүниежүзілік физика конгресінде жарияланды және Максвеллдің электромагнетизм теориясының алғашқы сандық растамасы болды. Мақаланың ағылшын тіліндегі аудармасы және тарихи шолуы бар. 1909 жылы ол жарықтың газға түсіретін қысымы Максвелл теориясына негізделген болжамдармен сәйкес келетінін хабарлады.

Кейінгі өмірі

1901 жылы ол Мәскеу мемлекеттік университетінің профессоры болды, бірақ 1911 жылы Білім министрлігінің саясатына қарсылық танытып, университеттің қызметін тоқтатты. Сол жылы ол Стокгольмде профессорлық қызметке шақырылды, алайда ол одан бас тартты. Келесі жылы ол туаласқан жүрек ауруынан көз жұмды.

Мұра

Мәскеудегі Лебедев физикалық институты және Ай кратері Лебедев оның құрметіне аталған.