Кіріспе

Жапон скрипачисі (1971 жылы туған)

Мидори Гото (五嶋 みどり), тек "Мидори" деген атпен өнер көрсететін, Жапонияда туған американдық скрипаш. Ол 1982 жылы Жаңа жылдық гала-концертінде Нью-Йорк филармониясымен 11 жасында күтпеген қонақ солисті ретінде дебют жасады. 1986 жылы Леонард Бернштейн дирижерлік еткен Танглевуд музыка фестиваліндегі оның өнері, Бернштейннің өзінің шығармасын орындауы "Нью-Йорк Таймс" газетінің бірінші бетінде жарияланды.

Ерте өмір

Мидори Мидори Гото болып туған. 1983 жылы ата-анасы ажырасқаннан кейін ол сахналық есімінен әкесінің тегін шығарды. Алғашқыда Ми Дори деген атпен өнер көрсетті. Оның әкесі табысты инженер болса, анасы Сетсу Гото кәсіби скрипкашы болған. Кейіннен Мидори анасының скрипкасына жиі тиісіп, тіпті отбасылық фортепианоның орындығына шығып, фортепиано үстіндегі скрипкаға жетуге тырысты. Мидоридің үшінші туған күнінде Сетсу оған 1/16 өлшемді скрипка сыйлады.

Мансап

Мидори алты жасында өзінің туған Осака қаласында Паганинидің 24 капризінің бірін орындап, алғашқы қоғамдық өнерін көрсетті. 1982 жылы ол анасымен бірге Нью-Йоркке көшіп, Джульярд мектебінің колледжге дейінгі бөлімінде және Аспен музыкалық фестиваль мен мектебінде Дороти ДеЛейден скрипка сабақтарын бастады. Оқуға түскенде Мидори Бахтың он үш минуттық Шаконын орындады, ол әдетте жалғыз скрипкаға арналған ең қиын шығармалардың бірі саналады. Сол жылы ол Зубин Мехта жетекшілігімен Нью-Йорк филармониясымен концерттік дебютін жасады, кейін ол Sony Classical лейблінде осы дирижермен бірге жазба жасады. 1986 жылы Бернштейн дирижерлік еткен Тэнглвудта Леонард Бернштейннің «Серенада» операсы оның тарихи өнері болды. Орындау кезінде ол скрипкасының E ішегін жыртып алды, содан кейін концертмейстердің Страдивариусын қарызға алып, оның да ішегін жыртып алды. Ол концерттік шебердің Гуадагнини скрипкасында өнер көрсетуді аяқтады және тұрған жұрттың ыстық ықыласына бөленді. «Нью-Йорк таймс» газетінің ертеңгі күнгі басты бетінде «14 жасар қыз 3 скрипкамен Тэнглвудты бағындырды» деген тақырып жарияланды. Мидори 15 жасында 1987 жылы төрт жылдық оқудан кейін Джульярд колледжін тастап, толық уақытты кәсіби скрипкашы болды. 1989 жылдың қазан айында ол 18 жасқа толу мерекесін Карнеги залында оркестрлік дебютімен атап өтті, онда Бартоктың 2-скрипкалық концерті орындалды. Ол 19 жасқа толуына төрт күн бұрын 1990 жылы Карнеги залында жеке концерттік дебютін жасады. Екі өнер көрсетуі де сыншылардың жоғары бағасын алды. 1990 жылы ол академиялық пәндерді оқыған Кәсіби балалар мектебін бітірді. «Музыканы бөлісу» жас адамдарға, соның ішінде мүмкіндігі шектеулі жандарға аспаптарды үйрету арқылы батыс классикалық және дәстүрлі жапон музыкасы туралы білім беруге бағытталған. Оның Халықаралық қауымдастықпен байланыс бағдарламасы – мәдени алмасу мен қоғамдық қатысуды ынталандыратын, халықаралық деңгейде таңдалған болашақ музыканттарға арналған оқу бағдарламасы. 2000 жылы Мидори Нью-Йорк университетінің Галлатин мектебін психология және гендерлік зерттеулер мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді, бес жылдық оқу бағдарламасын аяқтап, концерттік өнер көрсетулерін жалғастырды. Кейін ол 2005 жылы Нью-Йорк университетінде психология магистрі дәрежесін алды. 2004 жылы Мидори Оңтүстік Калифорния университетінің Торнтон музыка мектебінің профессоры болып тағайындалды, онда ол Яша Хейфец кафедрасын иеленді. Ол 2006 жылы екі қала арасында жүріп жұмыс істеуден кейін Лос-Анджелестің тұрақты тұрғыны болды және 2007 жылы Струналық аспаптар бөлімінің төрағасы болып тағайындалды. 2012 жылы ол USC-де еңбегі сіңген профессор атанды, Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды және Йель университетінен музыка саласындағы құрметті докторлық дәрежесін алды. Мидори 2013–2014 жылдары Оксфорд университетінде классикалық музыка және музыка білімі саласындағы Humanitas қонақ профессоры болды. Мидори 2018–2019 оқу жылында Филадельфиядағы Кертис институтының скрипка факультетіне қосылды және Оңтүстік Калифорния университетінің Торнтон музыка мектебінің скрипка факультетінде Судья Видни музыка профессоры ретінде жұмыс істейді.

Марапаттар

Жапон үкіметі 1988 жылы «Жылдың әртісі» деп атағаннан және 25-ші Suntory Music Award (1993) жүлдесін алғаннан басқа, Мидори Эвери Фишер сыйлығын (2001), «Музыкалық Америка» журналының «Жылдың музыканты» сыйлығын (2002), Deutscher Schallplattenpreis (2002, 2003), Кеннеди орталығының өнер саласындағы алтын медалін (2010), Меллон менторлық сыйлығын (2012) иеленді. 2007 жылы Мидори Біріккен Ұлттар Ұйымының Бейбітшілік Елшісі болып тағайындалды. 2012 жылы ол Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумда «әлемдік деңгейде қоғамдық жұмыстарға 20 жыл бойы адал қызмет еткені үшін» құрметті Crystal Award сыйлығын алды. 2022 жылдың мамыр айында Мидори суретші Цай Гуо Цянмен бірге Азия мәдениет кеңесінің Джон Д. Рокфеллер III сыйлығымен марапатталды. Джон Д. Рокфеллер III сыйлығы Азияның көркем немесе сахналық өнерін халықаралық деңгейде түсінуге, дамытуға немесе зерттеуге үлкен үлес қосқан Азия немесе АҚШ азаматтарына беріледі.

Жеке өмір

1994 жылдың қыркүйегінде Мидори кенеттен концерттерін тоқтатып, қоғамдық өмірден шығып қалды. Ол ауруханаға жатқызылып, алғаш рет анорексия диагнозы алды. (Бұл [кітап] 2012 жылы неміс тілді елдерде жаңартылып, қайта басылды.)

Құрал

Мидори 1734 жылғы Гварнери "экс-Хуберман" скрипінде ойнайды. Оның садақтары Доминик Пекатт (екі) және Франсуа Пекатт (бір) жасаған.