Анне Софи Мүттер: Немец скрипкашысының өмірбаяны мен жетістіктері

Кіріспе

Неміс скрипкашысы (туған 1963)

Анна Софи Мюттер (29 маусым 1963 жылы туған) – неміс скрипкашысы. Баден-Вюртемберг штатындағы Рейнфельден қаласында туып өскен Мюттер бес жасында скрипка ойнауды бастады және Германия мен Швейцарияда білімін жалғастырды. Ол мансабының басында Герберт фон Караянның қолдауын алды және 1977 жылы Берлин филармониясымен оркестрлік дебютін жасады. 1970-ші және 1980-ші жылдарда танымал болғаннан бері, ол 50-ден астам альбом жазды, көбінесе Deutsche Grammophon лейблімен, және әлемнің жетекші оркестрлерімен солист ретінде, сондай-ақ камералық концерттерде өнер көрсетті. Оның негізгі аспабы – Лорд Дунн-Рейвен Страдивари скрипкасы. Мюттердің репертуарында барокко дәуірінен бастап 20-ғасырға дейінгі дәстүрлі классикалық скрипка туындылары бар, бірақ ол заманауи композиторлардың жаңа туындыларын орындаумен, жазумен және тапсырыс берумен де белгілі. Заманауи музыканы қолдаушы ретінде, оның үшін арнайы бірнеше туынды жазылды, олар Томас Адес, Унсук Чин, Себастьян Курье, Анри Дютилье, София Губайдулина, Витольд Лутославский, Норберт Морет, Кшиштоф Пендерецки, Андре Превин, Вольфганг Рихм, Йорг Видман және Джон Уильямс есімдерімен байланысты. Мюттер көптеген марапаттар мен сыйлықтарға ие болды, оның ішінде төрт Грэмми сыйлығы (1994, 1999, 2000 және 2005), Echo Klassik сыйлығы (2009, 2014), Австрияның Ұлы құрмет ордені (2007), Германия Федеративтік Республикасының Ұлы крест ордені (2009), Францияның Құрмет легионы (2009), Испанияның Көркем өнердегі Алтын медалі (2016), Румынияның Ұлттық Құрмет орденінің Ұлы кресті (2017), Польшаның Мәдениетке сіңірген еңбегі үшін «Gloria Artis» алтын медалі (2018), Жапонияның Praemium Imperiale сыйлығы (2019), Поляр музыка сыйлығы (2019), сондай-ақ Корольдік музыка академиясының (1986) және Америка өнер және ғылым академиясының (2013) құрметті мүшесі атанып, марапатталды. Мюттер 1997 жылы Анна Софи Мюттер қорының достар қауымдастығын және 2008 жылы Анна Софи Мюттер қорын құрды, олар жас скрипкашыларды қолдайды. Ол жиі қайырымдылық концерттерін өткізеді және 2021 жылдан бері Германияның Онкологиялық қызметінің президенті болып табылады.

Anne Sophie Mutter (born 29 June 1963) is a German violinist. Born and raised in Rheinfelden, Baden Württemberg, Mutter started playing the violin at age five and continued studies in Germany and Switzerland. She was supported early in her career by Herbert von Karajan and made her orchestral debut with the Berlin Philharmonic in 1977. Since Mutter gained prominence in the 1970s and 1980s, she has recorded over 50 albums, mostly with the Deutsche Grammophon label, and performed as a soloist with leading orchestras worldwide and as a recitalist. Her primary instrument is the Lord Dunn–Raven Stradivarius violin. Mutter's repertoire includes traditional classical violin works from the Baroque period to the 20th century, but she also is known for performing, recording, and commissioning new works by present day composers. As an advocate of contemporary music, she has had several works composed especially for her, by Thomas Adès, Unsuk Chin, Sebastian Currier, Henri Dutilleux, Sofia Gubaidulina, Witold Lutosławski, Norbert Moret, Krzysztof Penderecki, André Previn, Wolfgang Rihm, Jörg Widmann, and John Williams. Mutter has received numerous awards and prizes, including four Grammy Awards (1994, 1999, 2000, and 2005), Echo Klassik awards (2009, 2014), the Grand Decoration of Honour of Austria (2007), the Grand Cross Order of Merit of the Federal Republic of Germany (2009), France's Legion of Honour (2009), Spain's Gold Medal of Merit in the Fine Arts (2016), Romania's Grand Cross National Order of Merit (2017), Poland's Gold Medal for Merit to Culture – Gloria Artis (2018), Japan's Praemium Imperiale (2019), the Polar Music Prize (2019), and holds honorary memberships at the Royal Academy of Music (1986) and American Academy of Arts and Sciences (2013). Mutter founded the Association of Friends of the Anne Sophie Mutter Foundation e. V. in 1997 and the Anne Sophie Mutter Foundation in 2008, which support young string musicians. She frequently gives benefits concerts and, since 2021, has been the president of the German Cancer Aid.

Ерте өмір

Мюттер Германияның Баден-Вюртемберг аймағындағы Рейнфельден қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Карл Вильгельм Муттер мен Герлинде Муттер болды, және ол екі үлкен ағасымен бірге өсті. Мюттердің әкесі Баден-Вюртембергте газеттің редакторы болған журналист еді, ал анасы отбасында жоғары білім алған алғашқы әйел болды. Үйде музыкалық аспаптарды ойнайтын адам болмаса да, барлығы классикалық музыкаға құмар болды. Мюттер бес жасында фортепиано сабақтарын бастады, бірақ бірнеше айдан кейін ата-анасы бір-біріне никелескендеріне орай сыйға берген Мендельсон мен Бетховеннің скрипкалық концерттерінің альбомын тыңдағаннан кейін скрипкаға ауысты. Алты жасында, бір жылдық оқудан кейін, Мюттер Ұлттық музыка сыйлығын жеңіп алды, ал 1972 жылы ол 343 жылдық тарихы бар Музикколлегия Винтертурмен алғашқы концертін өткізді. Вильгельм Фуртвенглермен бірге скрипкашы Ехуди Менухиннің тағы бір жазбасынан шабыттанған Мюттер Карл Флештың шәкірті Эрна Хонигбергерден сабақ алды. Хонигбергер қайтыс болғаннан кейін, 1974 жылы, ол Флештың бұрынғы студенті болған Аида Штукимен [de] оқуын жалғастырды, Винтертур консерваториясында.

1970-1980 жылдар

Мұттердің ойнауына назар аудала бастады, ол мектепке баруын тоқтатты және өзін толық уақыт музыкаға арнады. Дирижер Герберт фон Караян оған Берлин филармониясымен ойнау мүмкіндігін ұсынды. Ол кезде 13 жаста болған ол 1976 жылы Люцерн фестивалінде сахнада алғаш рет өнер көрсетті, онда Моцарттың скрипкалық концерті №4 ре мажор орындалды. 1977 жылы ол Зальцбург фестивалінде және Дэниел Баренбойм жетекшілігіндегі ағылшын камералық оркестрімен өнер танытты. Тәжірибелі мамандар Мюттердің орындау шеберлігінің деңгейін жоғары бағалады, ал Die Welt газетінің бір рецензенты: «Ол керемет орындады, әрі бәсекелес емес, бала сияқты емес. Оның техникасы толыққанды жетілген» деп жазды. 15 жасында Мюттер Караянмен және Берлин филармониясымен Моцарттың үшінші және бесінші скрипкалық концерттерін алғаш рет жазды. Келесі жылы Мюттер Карнеги залында Риккардо Мути жетекшілігіндегі Филадельфия оркестрімен Моцарттың бесінші скрипкалық концертін орындап, 1983 жылы Сейдзи Озава жетекшілігіндегі Бостон симфониялық оркестрімен дебют жасады. Мюттердің жапондық дебюті 1981 жылы Токиода Караян жетекшілігіндегі Берлин филармониясымен, ал орыс дебюті 1985 жылы Мәскеуде болды. 1980 жылы Лондон симфониялық оркестрімен дебют жасағаннан кейін үш жыл өткен соң, Клаудио Аббадо жетекшілігінде Мендельсонның скрипкалық концертін орындады. 1985 жылы 22 жасында ол Оксфорд университетінің Моцарт қоғамының құрметті президенті аталды, ал 1986 жылы Лондон Корольдік музыка академиясының құрметті мүшесі және халықаралық скрипканы зерттеу факультетінің меңгерушісі болды. 1980 жылдардың соңында Мюттер репертуарын кеңейтіп, заманауи туындыларға көбірек назар аудара бастады, бұл оның мансабының маңызды бөлігіне айналды. 1986 жылы Мюттер Цюрих музыкалық колледжімен (Collegium Musicum) бірге Витольд Лутославскийдің «Шынжыр 2, скрипка мен оркестрге арналған диалог» атты туындысын алғаш рет орындады. Норберт Морет 1988 жылы Мюттер үшін «En rêve» скрипкалық концертін жазды. 1988 жылы ол Канада мен АҚШ-та гастрольдік сапармен болды, оркестрлермен солист ретінде өнер көрсетіп, пианист Ламберт Оркиспен бірге жеке концерттер берді. Мюттер Нью-Йоркте (Карнеги залында), Вашингтонда, Лос-Анджелесте, Сан-Францискода, Монреальде, Торонтода және басқа қалаларда концерттік дебют жасады, сондай-ақ Сан-Франциско симфониялық оркестрімен дебют жасады. Мюттер Кшиштоф Пендерецки мен Андре Превиннің музыкасын алғаш рет орындады, сонымен қатар Бетховеннің скрипкалық концерті және Бетховен, Брамс, Франк және Тартинидің скрипкалық сонаталары сияқты классикалық туындыларды орындады.

Mutter's playing began to receive attention and she stopped attending school to devote herself full time to music. Conductor Herbert von Karajan arranged for her to play with the Berlin Philharmonic. Only 13 years old at the time, she made her public debut on stage in 1976 at the Lucerne Festival, where she played Mozart's Violin Concerto No. 4 in D major. In 1977, she performed at the Salzburg Festival and with the English Chamber Orchestra conducted by Daniel Barenboim. Critics praised the level of maturity in Mutter's performance, with one reviewer of Die Welt writing, ""She played it ravishingly, and above all, she did not play it at all like a child prodigy. Her technique is fully mature." At 15, Mutter made her first recording of the Mozart Third and Fifth violin concerti with Karajan and the Berlin Philharmonic. The following year Mutter made her debut at Carnegie Hall playing Mozart's Fifth Violin Concerto with the Philadelphia Orchestra under Riccardo Muti, and made her debut with the Boston Symphony Orchestra performing Bruch's Violin Concerto under Seiji Ozawa in 1983. Mutter's Japanese debut was in Tokyo (1981) with the Berlin Philharmonic under Karajan, followed by her Russian debut in Moscow (1985). After three years of her debut with the London Symphony Orchestra in 1980, in which she played Mendelssohn's Violin Concerto under Claudio Abbado, Mutter was named the honorary President of Oxford University's Mozart Society. In 1985, at the age of 22, she was made an honorary fellow of the Royal Academy of Music (London) and head of its faculty of international violin studies and in 1986 an honorary member. Beginning in the late 1980s, Mutter expanded her repertoire and devoted herself more to contemporary works, a focus that would become a significant component of her career. In 1986, Mutter premiered Witold Lutosławski's Chain 2, Dialogue for Violin and Orchestra, with the Zurich Collegium Musicum. Norbert Moret composed his Violin Concert En rêve for Mutter in 1988. In 1988, she also made a grand tour of Canada and the United States, performing as a soloist with orchestras and giving solo recitals with pianist Lambert Orkis. Mutter made her recital debuts in New York (at Carnegie Hall), Washington, D. C., Los Angeles, San Francisco, Montreal, Toronto, and other cities and debuted with the San Francisco Symphony Orchestra. Mutter premiered music by Krzysztof Penderecki and André Previn and performed classic works such as Beethoven's Violin Concerto and violin sonatas by Beethoven, Brahms, Franck, and Tartini.

1990 жылдар

1990 жылдары Мюттер халықаралық жұлдыз ретінде танылды, Wunderkind-тен есейген суретшіге айналды. Баспасөз оны "скрипка шебері" және "теңдесі жоқ виртуоздық пен күдіссіз адалдығы бар музыкант" деп сипаттады, сыншылар оның сұлу келбетін атап өтті. "Шпигель" журналының бір авторы Мюттердің атаққа жетуіне қатысты былай деп жазды: "Осы уақытқа дейін бүкіл классикалық музыка әлемі осы үнділерді және осы музыкалық шеберді біледі: Анна Софи Мюттер, қазір 25 жаста, қазіргі заманғы аспаптар өнерінде Германияда туған жалғыз әлемдік жұлдыз және Германиядан шыққан алғашқы скрипкашы, әлемдік скрипка стандартына жете алатын. Дитрих Фишер-Дискаудың қиялынан кейін, Германиядан шыққан ешбір маңызды музыкант – жынысына қарамастан – халықаралық орындаушылар гильдиясының бірінші қабатынан пентхаусқа осылай жылдам көтеріле алмады. Ол өзінің саласындағы ең жоғары деңгейде: төбедегі скрипкашы әйел". 1990 жылдары Мюттер Вольфганг Рихмнің "Gesungene Zeit" (1992), Себастьян Курьедің "Aftersong" (1994) және Кшиштоф Пендерецкийдің Екінші скрипка концерті "Метаморфозалар" (1995) шығармаларын тұңғыш рет орындады. Сол онжылдықта Мюттер өзінің ең көп сатылған альбомдарын шығарды, оның ішінде Джеймс Левинмен және Вена филармониясымен бірге "Кармен фантазиясы" (1993), ал Караянмен және Вена филармониясымен бірге Вивальдидің "Төрт маусымы" (1984 жылы жазылған, 1994 жылы жарық көрген) және тағы бір "Төрт маусым" альбомын Тронхейм солистерімен бірге (1999) жариялады. 1998 жылы ол Ламберт Оркиспен бірге Бетховеннің скрипкалық сонаталарының толық жиынтығын CD және DVD форматында жазды (1999 жылы шығарылды); бұл концерттер көптеген елдерде теледидардан көрсетілді. Мюттер "Бетховен: бетпе-бет" туры аясында Солтүстік Америка мен Еуропа қалаларында Бетховеннің скрипкалық сонаталарының барлығын орындауға бір жыл бойы арнады, сонымен қатар заманауи шығармалар да қосылды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің музыка сыншысы Энтони Томмасини Бетховен турының концерті туралы былай деп жазды: "Мюттердің ойнауында оның өзіндік ерекшеліктері байқалды: толыққанды, бірақ назарлы үн, дыбыстың керемет әртүрлілігі, айқын, бірақ икемді ырғақ. Бірақ соңғы жылдары қазіргі замандағы композиторлармен жұмыс істеу оның ойнауына жаңа интеллектуалды күш-қуат сыйлады, өйткені ол осы жас музыканың батыл өрбуіне ерекше назар аударды".

By the 1990s, Mutter had established herself as an international star, transitioning from Wunderkind to mature artist The press described her as a "master of the violin" and "musician of near peerless virtuosity and unimpeachable integrity," with critics noting her glamorous image. One author of Der Spiegel wrote in regards to Mutter's rise to fame: "In the meantime, the entire classical music world knows these tones and this musical master: Anne Sophie Mutter, now 25, is probably the only world star made in Germany in today's instrumentalist trade and the first violinist from [Germany] who can keep up with the world's violin standard. After Dietrich Fischer Dieskau's flight of fancy, no other serious musician from Germany – gender notwithstanding – has succeeded in rising more quickly from the first floor to the penthouse of the international guild of interpreters. In her line of work she is at the top: Frau Fiddler on the roof." In the 1990s, Mutter premiered Wolfgang Rihm's Gesungene Zeit (1992), Sebastian Currier's Aftersong (1994) and Krzysztof Penderecki's Violin Concert No. 2 Metamorphosen (1995). That same decade, Mutter released some of her best selling albums, including Carmen Fantasie with James Levine and the Vienna Philharmonic (1993) and Vivaldi's Four Seasons with Karajan and the Vienna Philharmonic (recorded in 1984, published in 1994) and another Vivaldi's Four Seasons album with the Trondheim Soloists (1999). In 1998 she played and recorded for CD and DVD the complete set of Beethoven's Violin Sonatas (released 1999), accompanied by Lambert Orkis; these were broadcast on television in many countries. Mutter devoted an entire year to performing all ten of Beethoven's violin sonatas in the "Beethoven: Face to Face" tour in cities throughout North America and Europe, including additional modern pieces. Music critic Anthony Tommasini of the New York Times wrote on a concert of the Beethoven tour, "Ms. Mutter's playing had its trademark qualities: rich yet focused tone, striking varieties of sound, articulate yet supple rhythmic play. But her increasing work in recent years with living composers has brought a new kind of intellectual energy to her playing, for she was particularly attentive to the bold turns in this youthful music."

2000 жылдар

Ғасырдың басында Мутер жаңа музыканы қолдауды жалғастырды және композитор және дирижер Андре Превинмен бірлесе жұмыс істеді, ол Мутерге бірнеше шығармаларын арнады. 2002 жылы Мутер Превин оның үшін жазған «Танго ән мен би» туындысын тұсаукесер етті. Сонымен қатар, сол жылы Мутер Бостон симфониялық оркестрімен Превиннің скрипкалық концертінің тұңғыш орындалуын және жазбасын жасады, бұл жазба сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Мутер Превиннің жетекшілігімен оркестрлермен гастрольдік сапарлар жасап, оның концертін орындады, ал 2007 жылы Роман Патколомен бірге Превиннің скрипка мен контрабасқа арналған қос концертін тұсаукесер етті. Екі жыл өткен соң, ол Линн Харрелл мен Превин және Юрий Башмет қатысқан Превиннің екінші фортепиано триосын және скрипка мен альтқа арналған концертін орындады. Мутерге арналған және ол тұсаукесер еткен басқа да заманауи туындылардың ішінде Анри Дютильёның 2002 жылы Курт Масурдың жетекшілігімен Лондон филармониялық оркестрі орындаған скрипка мен оркестрге арналған «Sur le même accord» шығармасы және 2007 жылы Сер Саймон Ратлдың жетекшілігімен Берлин филармониясымен орындалған София Губайдулинаның скрипкалық концерті бар. 2005-2006 жылдары Моцарттың 250 жылдығына арналған саяхаты барысында Мутер Еуропа, Солтүстік Америка және Азия, соның ішінде Қытай, Жапония, Корея және Тайвань елдерін аралап, Моцарттың толық скрипкалық концерттерін, скрипка, альт және оркестрге арналған Sinfonia Concertante және толық фортепиано триоларын орындады. Мутер Ламберт Оркис пен Андре Превинмен бірге пианинода сүйемелдеді. Гастрольдік сапарларда орындалған туындылар мен Моцарттың толық скрипкалық сонаталарын қамтитын бес DVD және CD жазбасы шықты. 2006 жылдың қазан айында француз телеарнасында Мутер 45 жасқа толғанда, яғни 2008 жылы зейнетке шығатынын мәлімдеді. Бірақ келесі айда ол өзінің сөздері «дұрыс түсінілмегенін» және ол «музыкаға жаңа, маңызды, ерекше нәрсе әкеле алатынына» сенгенше ойнауын жалғастыратынын айтты.

2010 жылдар - қазіргі уақыт

Мюттер 2010 жылдары Еуропа, Солтүстік Америка, Азия, Оңтүстік Америка және Австралияда гастрольдік турнеде классикалық және заманауи шығармаларды орындады. Жыл сайынғы гастрольдері мен қойылымдары үшін ол Ламберт Оркиспен ынтымақтастығын жалғастырды және классикалық репертуардың негізгі концерттерін орындады. Ол 2010 жылы Нью-Йорк филармониясымен Вольфганг Рихмнің "Lichtes Spiel" және контрабасшы Роман Патколомен "Dyade", ал 2011 жылы Алан Гилберт жүргізген Нью-Йорк филармониясымен Себастьян Курьедің "Time Machines" әндерін тұсауы кесті. 2011 жылы Мюттер Анна Софи Мюттер қорының (2008 жылы құрылған) таңдалған студенттері мен түлектерінен құралған Mutter Virtuosi ансамблін құрды, ол Мюттермен бірге өнер көрсетеді. Камералық ансамбль 2010 жылдары әртүрлі құрлықтарда бірнеше рет гастрольде болып, Вивальдидің "Төрт маусым" сияқты заманауи шығармалар мен классикалық туындыларды орындады. Deutsche Grammophon классикалық музыканы кең аудиторияға таныстыру сериясы аясында 2015 жылы Берлиндегі Neue Heimat клубында Мюттер мен Mutter Virtuosi Бах, Вивальди, Гершвин және Джон Уильямстың шығармаларын орындады. Концерт The Club Album – Live from the Yellow Lounge альбомы үшін жазылды. Мюттер 2012 жылы Тронхейм солистерімен Превиннің "Скрипкалық концерт №2 скрипка мен струнный оркестр үшін", 2013 жылы скрипка мен контрабас үшін Себастьян Курьедің "Рингтон вариациялары", ал 2017 жылы Андрис Нельсонның басшылығымен Бостон симфониялық оркестрімен Джон Уильямстың "Markings" шығармасын тұсауы кесті. 2018 жылы Мюттер Превиннің "Бесінші маусым", Кшиштоф Пендерецкийдің "Скрипка мен фортепианоға арналған соната №2" және оның "Дуо концертанте" скрипка мен контрабасқа арналған туындыларын орындады. 2018 жылы Мюттер пианист Ланг Лангпен бірге Берлиндегі Штацкапельмен Манфред Хонектің басшылығымен Deutsche Grammophon-ның 120 жылдығына арналған "Берлин концертін" өткізді. Мерейтойға орай Мюттер Оңтүстік Кореяның Сеул және Жапонияның Токио қалаларында концерттер берді. Келесі жылы Мюттер Оксфорд филармониясының 20 жылдығына Максим Венгеров пен Марта Аргеричпен бірге қатысты. 2019 жылы Мюттер Джон Уильямспен бірге "Across The Stars" атты соло скрипка мен оркестрге арналған Уильямның шығармаларын орындады. Турне мен альбомда Уильямның фильмдерінен музыкалық фрагменттер, соның ішінде "Жұлдызды соғыстар" тақырыбы, Рей мен Йода, және "Гарри Поттерден" Хедвигтің тақырыбы бар. Сол жылы Мюттер Батыс-Шығыс Диван оркестрімен бірге Еуропаны аралап, Даниэль Баренбойм мен Йо Йо Мамен бірге Бетховеннің үш рет концертін орындады. Турне Буэнос-Айрес және Берлинде аялдады, нәтижесінде Deutsche Grammophon компаниясы CD шығарды. 2019 жылдың наурыз айында Мюттер Дэниел Мюллер Шотт пен Ламберт Оркиспен бірге Карнеги залында Себастьян Курьедің "Ghost Trio" триосының тұсаукесерін өткізді. 2019 жылдың қыркүйегінде Мюттер Цинциннати симфониялық оркестрімен Бетховеннің скрипкалық концертін орындаған кезінде ұялы телефонымен жазба жасап жатқан көрерменге тоқтауды сұрады. Бұл оқиға баспасөзde кеңінен жарияланып, концертте ұялы телефонды қолдану туралы пікір таласын қозғады. Мюттер соңғы кезде өзіне арналған бірнеше шығармалардың тұсаукесерін өткізді, соның ішінде Йорг Видманның струнный квартеті "Studie über Beethoven" Токиода (2020), Джон Уильямстың скрипка мен оркестрге арналған №2 концерті Танглвудта Бостон симфониялық оркестрімен (2021), Унсук Чиннің скрипкалық дуэті "Gran Cadenza" (2021) Регенсбургте скрипкашы Йе Ын Чоймен және Томас Адестің скрипка мен оркестрге арналған "Air – Homage to Sibelius" шығармасы (2022) Люцерн фестивалінде Люцерн фестивалінің заманауи оркестрімен. Мюттердің 2023 жылғы Virtuosi турнесі композитордың мұрасын қайта жаңғырту мақсатында Джозеф Болонның туындыларын да қамтыды.

Mutter performed classical and contemporary works during the 2010s, touring Europe, North America, Asia, South America, and Australia. For her yearly tours and performances, she continued her collaborations with Lambert Orkis and performed the major concertos of the classical repertoire. She premiered Wolfgang Rihm's "Lichtes Spiel" with the New York Philharmonic and "Dyade" with double bass player Roman Patkoló in 2010 and Sebastian Currier's "Time Machines" with the New York Philharmonic conducted by Alan Gilbert in 2011 to critical acclaim. In 2011, Mutter established the Mutter Virtuosi, composed of select students and graduates of the Anne Sophie Mutter Foundation (established 2008) that perform with Mutter. The chamber ensemble has toured multiple times throughout different continents in the 2010s, performing modern works and classics such as Vivaldi's Four Seasons. As part of Deutsche Grammophon's series to introduce classical music to broader audiences, Mutter and the Mutter Virtuosi performed works by Bach, Vivaldi, Gershwin and John Williams in a night club at Berlin's venue Neue Heimat in 2015. The performance was recorded for The Club Album – Live from the Yellow Lounge. Mutter gave the world premiere of Previn's "Violin Concerto no. 2 for Violin and String Orchestra with the Trondheim Soloists in 2012, the premier of Sebastian Currier's "Ringtone Variations" for violin and double bass in 2013, and the premiere of John Williams' Markings for solo violin, strings and harp with the Boston Symphony Orchestra under Andris Nelsons in 2017. In 2018, Mutter premiered Previn's The Fifth Season, Krzysztof Penderecki's Sonata for Violin and Piano No. 2, and his Duo concertante per violino e contrabbasso. In 2018, Mutter gave a concert with pianist Lang Lang titled the Berlin Concert with the Staatskapelle Berlin under Manfred Honeck for the 120 Anniversary of Deutsche Grammophon. For the anniversary, Mutter also gave concerts in Seoul, South Korea, and Tokyo, Japan. The following year, Mutter performed for the 20th anniversary of the Oxford Philharmonic Orchestra with Maxim Vengerov and Martha Argerich. In 2019, Mutter joined John Williams to perform William's works for solo violin and orchestra, titled "Across The Stars". The tour and album contained works from William's film scores, with such notable pieces as the Star Wars themes, Rey and Yoda, and Hedwig's Theme from Harry Potter. The same year, Mutter toured Europe with the West–Eastern Divan Orchestra, playing Beethoven's Triple Concerto with Daniel Barenboim and Yo Yo Ma. The tour included stops in Buenos Aires and Berlin, and resulted in the release of a CD by Deutsche Grammophon. In March 2019, Mutter premiered Sebastian Currier's Ghost Trio with Daniel Müller Schott and Lambert Orkis at Carnegie Hall. In September 2019, Mutter stopped during a performance of Beethoven's Violin Concerto with the Cincinnati Symphony Orchestra to ask a cellphone user to stop recording. The incident received significant press coverage and refueled debates about concert cellphone etiquette. Mutter has recently premiered several pieces that have been dedicated to her, including Jörg Widmann's string quartet Studie über Beethoven in Tokyo (2020), John Williams' Concerto for Violin and Orchestra No. 2 in Tanglewood with the Boston Symphony Orchestra (2021), Unsuk Chin's violin duet Gran Cadenza (2021) in Regensburg with violinist Ye Eun Choi and Thomas Adès' work for violin and orchestra Air – Homage to Sibelius (2022) at the Lucerne Festival with the Lucerne Festival Contemporary Orchestra. Mutter's 2023 Virtuosi tour has also included works by Joseph Bologne in an effort to revive the composer's legacy.

Репертуар

Мюттердің туындылары скрипка репертуарының құрамына кіретін дәстүрлі классикалық шығармаларды қамтиды. Мюттер Бах, Барток, Берг, Брамс, Брух, Бетховен, Дворжак, Мендельсон, Моцарт, Сибелиус, Чайковский және Вивальдидің негізгі скрипкалық концерттерін орындаған және жазбаға түсірген. Оның репертуарында Брамс пен Бетховеннің екі және үш концерттерінің орындалуы мен жазбалары, Бетховен, Брух және Дворжактың скрипкалық романстары, Массене, Сарасате және Сен-Санстың танымал оркестрлік туындылары, Бах пен Паганинидің стандартты жеке орындаулары бар. Оның репертуары Бетховен, Брамс және Моцарттың толық скрипкалық сонаталарын, Барток, Франк, Мендельсон, Прокофьев және Тартинидің басқа сонаталарын, Бетховен мен Моцарттың триоларын, Моцарт, Бетховен және Гайднның струнный квартеттерін, сондай-ақ Шуберттің «Троут квинтетін» және «До мажордағы фантазиясын» қамтиды. Репертуарында көптеген классикалық шығармалар болғанымен, Мюттер заманауи музыканы орындауымен ерекше танымал. Ол үшін арнайы жазылған немесе оған арналған бірнеше шығармалар бар, олардың ішінде Анри Дютийёнің «Sur le même accord», Кшиштоф Пендерецкийдің екінші скрипкалық концерті, Витольд Лутославскийдің «Chain 2» және «Partita» оркестрлік нұсқасы, Вольфганг Римнің «Gesungene Zeit» («Уақыт әні»), «Lichtes Spiel» және «Dyade», сондай-ақ София Губайдулинаның екінші скрипкалық концерті «In tempus praesens» және тағы да басқалары бар. Мюттер Андре Превиннің «Анна Софи» атты скрипкалық концертін тұсаукесер етті, оның жазбасы «Грэмми» сыйлығына ие болды. Мюттердің Пендерецкийдің екінші скрипкалық концерті, «Metamorphosen» және Римнің «Time Chant» жазбалары да «Грэмми» сыйлығын алды. Әлемдік атаққа ие кинокомпозитор және бес мәрте «Оскар» жүлдесінің иегері Джон Уильямс оған арнап музыка жазды, оның ішінде скрипка, сыбызғы және арфаға арналған «Markings» (2017) пьесасы, оның скрипка мен оркестрге жасаған кинотақырыптарының аранжировкаларының жинағы (Мюттер мен Уильямс Лос-Анджелестің Recording Arts Orchestra-мен «Жұлдыздар арқылы», 2019 жылы жазды) және Уильямстың екінші скрипкалық концерті (2021 жылы жазылған, 2022 жылы автордың дирижерлігімен Бостон симфониялық оркестрімен жаздырылатын болады). Мюттер сонымен қатар Джон Уильямстың 28 және 29 қаңтарда Вена филармониясымен өткізген тұңғыш концертінде солист ретінде өнер көрсетті. Бұл концерт Deutsche Grammophon компаниясымен жазылып, 2020 жылғы оркестрлік музыканың ең көп сатылған альбомы болған «John Williams in Vienna» концерттік альбомы ретінде жарық көрді.

Mutter's works include traditional classic pieces that are part of the violin repertoire. Mutter has performed and made recordings of the major violin concertos by Bach, Bartók, Berg, Brahms, Bruch, Beethoven, Dvořák, Mendelssohn, Mozart, Sibelius, Tchaikovsky, and Vivaldi. Her repertoire includes performances and recordings of the double and triple concertos by Brahms and Beethoven, violin romances by Beethoven, Bruch, and Dvořák, and popular orchestral works by Massenet, Sarasate, and Saint Saëns, and standard solo works by Bach and Paganini. Part of her repertoire encompasses chamber works such as the complete violin sonatas by Beethoven, Brahms, and Mozart, other sonatas by Bartók, Franck, Mendelssohn, Prokofiev and Tartini, trios by Beethoven and Mozart, and string quartets by Mozart, Beethoven and Haydn, and Schubert's Trout Quintet and Fantasy in C Major. Though her repertoire includes many classical works, Mutter is particularly known for her performances of contemporary music. Several pieces have been specially written for or dedicated to her, including Henri Dutilleux's Sur le même accord, Krzysztof Penderecki's Second Violin Concerto, Witold Lutosławski's Chain 2 and the orchestral version of Partita, and Wolfgang Rihm's Gesungene Zeit ("Time Chant"), Lichtes Spiel, and Dyade and Sofia Gubaidulina's Violin Concerto No. 2 "In tempus praesens," among others. Mutter premiered André Previn's Violin Concerto "Anne Sophie", whose recording received a Grammy Award. Mutter's recordings of Penderecki's Violin Concerto No. 2, Metamorphosen, and Rihm's Time Chant also received Grammy Awards. World renowned film score composer and five times Academy Awards winner John Williams composed original music for her, including a pièce for violin, strings and harp called "Markings" (2017), a collection of arrangements of movie themes composed by him for violin and orchestra (recorded by Mutter and Williams with the Recording Arts Orchestra of Los Angeles in "Across the Stars", 2019) and Williams' second violin concerto (composed 2021, to be recorded by Mutter with the Boston Symphony Orchestra, the author as conductor, in 2022). Mutter also appeared as soloist in John Williams' debut concert with the Wiener Philharmoniker on 28 and 29 January 2020, recorded by Deutsche Grammophon and released in the live album "John Williams in Vienna", which became the best selling album of orchestral music in 2020.

Ойын стилі мен сыртқы келбеті

Анна Софи Мюттер өзінің жан-жақты техникасы, стильдің динамикалық диапазоны, дыбыстың байлығы және айқын, әдемі әуенділігімен танымал. Сыншылар Мюттердің музыканы жеке және терең түсінуін, сондай-ақ орындайтын музыкалық шығармаларына адалдығын атап өтеді, себебі ол көбінесе өзінің түсіндірулеріне бағыт беру үшін композитордың хаттарын, түпнұсқа ноталарын және басқа да тарихи құжаттарды зерттейді. Мюттер сыншылардың пікірін жиі екіге бөледі: кейбіреулер оның музыкасының көркемдігін, әдемілігін, шеберлігін, зияткерлік күшін және күрделілігін жоғары бағалайды, ал енді біреулері оның ойнауын тым жоғары талғамды, ерекше және ұсақ-түйектерге ден қоюшы деп санайды, сондай-ақ Мюттер шығармаларды тым терең түсіндіреді және өзін музыкаға таңады деген пікірде. Мюттер белбеусіз кешімдермен өнер көрсетуімен белгілі. Ол иығындағы мата скрипканы мізгін ұстауға кедерілтіретінін түсіндірді.

Құралдар

Оның екі Страдивариус скрипкасы бар: 1703 жылғы Эмилиани және 1710 жылғы Лорд Данн Рейвен Страдивариус, және Муттер көбінесе соңғысында өнер көрсетеді. Муттер 1979 жылы Лондондағы Джон және Артур Беардан Эмилианины, ал 1984 жылы Чикагодағы Бейн және Фушиден Лорд Данн Рейвенді сатып алды. Ол сонымен қатар 1999 жылғы Finnigan Klaembt және 2005 жылғы Regazzi скрипкаларына да ие. Муттер өзінің Страдивариус скрипкасын жан серігі деп сипаттап: «Ол мен үнемі армандағандай дыбыстады. Ол – менің дене мен жаныма ең жақын нәрсе. Сахнаға шыққанда, біз музыкалық тұрғыдан біртұтас боламыз», – дейді. Муттер өзінің Страдивариус скрипкасының оған сай келуін «түстердің тереңдігіне және динамикалық диапазонның молдығына» байланыстырады. Ол Лорд Данн Рейвенді артық көреді, себебі Эмилианиде «бір қырсызы жоқ: ол өте тегіс. Мен шексіз күшке бойұсынуды сағынамын. Бетховеннің сонаталарындағы құйма сәттерге осы қаталдық керек. Брамс, Сибелиус және заманауи туындылар үшін де ол қажет».

Қоғамның қатысуы

Өзінің мансабында Мюттер Save the Children Japan, Save the Children Yemen, Artists against Aids, Swiss Multiple Sclerosis Society, Hanna and Paul Gräb Foundation's Haus der Diakonie in Wehr Öflingen, Bruno Bloch Foundation, Beethoven Fund for Deaf Children, SOS балалар ауылдары және тағы да басқа ұйымдар үшін көптеген қайырымдылық концерттерін өткізді. 2018 жылы Мюттер еврей музыканттарының 1945 жылғы мамырда Холокосттан аман қалғандар үшін Санкт-Оттильян архиепархиясында өткізген босату концертіне арналған қайырымдылық концертін ұйымдастырды. 2022 жылы Нью-Йорк филармониясы мен Мюттер нацистік армияның бұрынғы зерттеу орталығы болған Пенемендеде Превиннің скрипкалық концертін қоса алғанда, еврей музыкасын орындады. 2022 жылдың наурыз айынан бастап Мюттер Украинаға Ресейдің басып кіруіне байланысты украиндарға арналған қайырымдылық концерттерін өткізіп келеді. Мюттер 1997 жылы Anne Sophie Mutter Foundation e. V. достарының қауымдастығын құрды, ал 2008 жылы Anne Sophie Mutter Foundation-ды құрды, ол жас скрипкашыларды қолдайды және талантты жандарға стипендиялар тағайындайды. Мюттер «Музыка адамдарды қозғап, әсер етуі керек, оқиғаларды айтуы керек» деген сеніммен осы қорды құрды. 2011 жылдан бері Mutter's Virtuosi ансамблі Мюттермен бірге өнер көрсетеді және қор қолдауымен студенттерге жаңа туындылар тапсырады. Көрнекті бұрынғы стипендиаттар мен Mutter's Virtuosi мүшелерінің қатарында скрипкашылар Тимоти Чои, Фанни Кламагиранд, Вильде Франг, Сергей Хачатрян, Арабелла Штайнбахер, Ноа Уайлдшут және Нэнси Чжоу, сондай-ақ виолончельшілер Пабло Феррандес, Максимилиан Хорнунг, Линус Рот, Даниэль Мюллер Шотт және Киан Солтани бар. COVID-19 пандемиясы кезінде Мюттер музыканттарға, әсіресе классикалық музыканттарға карантиннің тигізетін әсері туралы алаңдаушылығын білдірді және Германия үкіметінен қаржылық қолдау көрсетуді сұрады. 2021 жылы Анна Софи Мюттер Германияның Онкологиялық науқастарға көмек қорының президенті болып сайланды.

Throughout her career, Mutter has held many benefit concerts for various organizations such as Save the Children Japan, Save the Children Yemen, Artists against Aids, the Swiss Multiple Sclerosis Society, the Hanna and Paul Gräb Foundation's Haus der Diakonie in Wehr Öflingen, the Bruno Bloch Foundation, Beethoven Fund for Deaf Children, SOS Children's Villages in Syria and others. In 2018, Mutter gave a benefit concert commemorating a liberation concert in May 1945 for Holocaust survivors by Jewish musicians at the St. Ottilien Archabbey. In 2022, the New York Philharmonic and Mutter performed Jewish music, including Previn's violin concerto at Peenemünde, a former Nazi army research center site. Since March 2022, Mutter has been giving benefit concerts for Ukrainians in light of the Russian invasion of Ukraine. Mutter founded the Association of Friends of the Anne Sophie Mutter Foundation e. V. in 1997 and further established the Anne Sophie Mutter Foundation in 2008, which supports young stringed instrument players and provides scholarships for talented individuals. Mutter initiated the foundation based on her belief that "Music should grip people, move people; it should tell stories; it should have an impact." Since 2011, the ensemble group Mutter's Virtuosi performs with Mutter and includes students supported by the foundation that also commissions new works for its students. Notable former scholarship holders and Mutter's Virtuosi members include violinists Timothy Chooi, Fanny Clamagirand, Vilde Frang, Sergey Khachatryan, Arabella Steinbacher, Noa Wildschut, and Nancy Zhou and cellists Pablo Ferrández, Maximilian Hornung, Linus Roth, Daniel Müller Schott, and Kian Soltani, among others. During the COVID 19 pandemic, Mutter voiced her concerns about the impact of lockdowns on musicians, particularly classical musicians, and called for the German government to provide financial support. In 2021, Anne Sophie Mutter was elected president of the German Cancer Aid.

Жеке өмір

1989 жылы Мюттер өзінің алғашқы күйеуі Детлеф Вундерлихке үйленді, олардан Арабелла мен Ричард есімді екі баласы дүниеге келді. 1995 жылы Вундерлих қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол 1999 жылы жазған «Вивальди: Төрт маусым» туындысын оның жадына арнады. 2002 жылы пианист, композитор және дирижер Андре Превинге тұрмысқа шықты. 2006 жылы олар ажырасып, бірақ музыкалық ынтымақтастығын жалғастырып, достықтарын сақтады.