Кіріспе
Түркияның Стамбул қаласында орналасқан дербес, сондай-ақ аталатын университет, бұрын Стамбул университетінің құрамына кірген. Қазіргі таңда 10 кампустағы факультеттер, институттар, колледждер және кәсіптік училищаларды қоса алғанда, 33 академиялық бөлімде 64 032 бакалавр, магистр және докторант білім алып жатыр. Басты кампус қаланың еуропалық жағында, провинция орталығы Фатихтегі Беязит алаңының жанында орналасқан. Стамбул университетінің түлектерінің арасында 2 Нобель сыйлығының иегері – Азиз Санкар (химия саласында) және Орхан Памук (әдебиет саласында), Израильдің ең ұзақ қызмет еткен президенті Ицхак Бен Цви, Израильдің екі премьер-министрі (Давид Бен-Гурион және Моше Шарет), Түркия президенті Абдулла Гүл, Түркияның алты премьер-министрі (Суат Хайри Ургуплю, Сади Ирмак, Нихат Эрим, Рефик Сайдам, Наим Талу, Йылдырым Акбулут) және қазіргі Стамбул қаласының әкімі Экрем Имамоглу бар.
Public university in Istanbul, Turkey
At present, there are 64,032 undergraduate, graduate, and doctoral students studying in 33 academic units, including faculties, institutes, colleges, and vocational schools at 10 campuses. The main campus is adjacent to Beyazıt Square in Fatih, the capital district of the province, on the European side of the city. Istanbul University alumni include 2 Nobel laureates, Aziz Sancar (in Chemistry) and Orhan Pamuk (in Literature), the longest serving President of Israel Yitzhak Ben Zvi, two Prime Ministers of Israel (David Ben Gurion and Moshe Sharett), President of Turkey Abdullah Gül, six Prime Ministers of Turkey (Suat Hayri Ürgüplü, Sadi Irmak, Nihat Erim, Refik Saydam, Naim Talu, Yıldırım Akbulut), and the current Mayor of Istanbul Ekrem İmamoğlu.
Тарих
Стамбул университетінің тарихы 1453 жылға дейін жетеді, ол кезде Осман сұлтаны Мехмед II оны "философия, медицина, құқық және әдебиет мектебі" ретінде құрды. Медицина, математика, астрономия, картография, география, тарих, философия, дін, әдебиет, филология, құқық сияқты бірқатар ғылымдар мен салаларда білім алу мүмкіндігі пайда болды және 19-ғасырға дейін Осман қоғамының басқарушы кадрларын даярлауда маңызды рөл атқарды. Алайда, медреселер заманауи қажеттіліктерді қанағаттандыра алмай қалғанда, қайта құру процесі басталды, нәтижесінде Стамбул университетінің негізін құрайтын Дарулфунун жоғары оқу орындары құрылды. 1863 жылы Darülfünûn u Osmanî (دار الفنون عثماني) (Осман политехникалық институты) аталған жоғары оқу орны құрылды, бірақ 1871 жылы жабылды. Дарулфунун профессорлары 493-ші заңның 2-бабында көрсетілгендей академиялық еркіндікке ие болды. 1933 жылдың 1 тамызында Мұстафа Кемал Ататүктің білім беру реформаларынан кейін Стамбул Дарулфунуны Стамбул университеті ретінде қайта ұйымдастырылды. Оқу 1933 жылдың 1 қарашасында ресми түрде басталды.
On 1 August 1933, İstanbul Darülfünûnu was reorganized as İstanbul Üniversitesi (Istanbul University) following the educational reforms of Mustafa Kemal Atatürk. Classes officially began on 1 November 1933.
Кампус
Университетте бес кампуста он жеті факультет бар; негізгі кампус Беязит алаңында орналасқан, оны Константин Ұлы бастапқыда Тавр форумы ретінде салған, ал кейіннен Теодосий Ұлы Рим дәуірінде Теодосий форумы ретінде кеңейткен. Негізгі кампус ғимараты, өзінің ескерткіш қақпасымен, бұрын Осман үкіметінің Харбие Незарети (Соғыс министрлігі) бас кеңсесі ретінде пайдаланылған. Аумақта Бейязыт мұнарасы орналасқан, ол биік өрт сақшы мұнарасы. Бұл жерде бұрын Осман дәуірінің Ескі сарайы (Ескі сарай) болған. Рим және Византия кезеңдерінен қалған қираған орындар әлі де көрініп тұр. Университетте 2000 профессор мен доцент, сондай-ақ 4000 ассистент және жас қызметкер жұмыс істейді. Жыл сайын 60 мыңнан астам бакалавр және 8 мың магистр студенті Стамбул университетінің курстарын оқиды. Бас қақпа 1971–1984 жылдардағы түрік 500 лиралық банкнотаның арт жағында бейнеленген.
Халықаралық перспектива және рейтингтер
Стамбул университетінің Бизнес мектебі Түркиядағы мемлекеттік университеттер арасында AACSB аккредиттеуін алған жалғыз бизнес мектебі болып табылады. QS World University Rankings 2024 рейтингісінде Стамбул университеті әлемдік деңгейде 711–720-шы орында тұр. Басты пәндік салалар бойынша, ол «Өнер және гуманитарлық ғылымдар» бойынша 281-ші, «Өмір ғылымдары және медицина» бойынша 309-шы, «Әлеуметтік ғылымдар және менеджмент» бойынша 353-ші, «Табиғат ғылымдары» бойынша 451–500-ші және «Инженерлік және технология» бойынша 451–500-ші орында орналасқан. 2019 жылғы Әлемдік университеттердің академиялық рейтингісінде Стамбул университеті әлем бойынша 401–500-ші орында (Түркияда 1-ші) тұр. Сонымен қатар, ол «Ветеринария ғылымдары» бойынша 251–300-ші, «Клиникалық медицина» бойынша 401–500-ші, «Денсаулық сақтау және ауыз қуысы ғылымдары» бойынша 101–150-ші, «Мейірбикелік іс» бойынша 201–300-ші және «Медициналық технология» бойынша 301–400-ші орындарда. 2020 жылы Times Higher Education университетті әлемдегі 1000 үздік университеттердің қатарына енгізіп, «Клиникалық, клиникалық алды және денсаулық сақтау» бойынша 301–400-ші, «Білім беру» бойынша 401–500-ші, «Әлеуметтік ғылымдар» бойынша 501–600-ші және «Өмір ғылымдары» бойынша 601–800-ші орындарға қойды. U.S. News & World Report 2021 жылғы үздік әлемдік университеттер рейтингісінде Стамбул университетін әлемде 714-ші, «Хирургия» бойынша 225-ші, «Клиникалық медицина» бойынша 243-ші, «Эндокринология және метаболизм» бойынша 195-ші, «Нейроғылым және мінез-құлық» бойынша 255-ші, «Молекулалық биология және генетика» бойынша 383-ші, «Өсімдіктер мен жануарлар ғылымдары» бойынша 442-ші, «Биология және биохимия» бойынша 446-шы және «Физика» бойынша 593-ші орындарға орналастырды. CWTS Leiden Ranking 2019 бойынша Стамбул университеті 335-ші (жалпы), «Биомедициналық және денсаулық сақтау ғылымдары» бойынша 196-шы, «Тіршілік және жер ғылымдары» бойынша 374-ші, «Математика және компьютерлік ғылымдар» бойынша 669-шы, «Физикалық ғылымдар және инженерия» бойынша 544-ші және «Әлеуметтік ғылымдар және гуманитарлық ғылымдар» бойынша 570-ші орындарда. Round University Ranking 2019 бойынша Стамбул университеті әлемде 529-шы, «Гуманитарлық ғылымдар» бойынша 490-шы, «Өмір ғылымдары» бойынша 496-шы, «Медицина ғылымдары» бойынша 329-шы, «Табиғи ғылымдар» бойынша 556-шы, «Әлеуметтік ғылымдар» бойынша 506-шы және «Техникалық ғылымдар» бойынша 600-ші орындарда тұр.
Белгілі оқытушылар
Стамбул университетінің академиялық құрамын қараңыз.