PCLinuxOS – жеңіл пайдалануға арналған, KDE, MATE, XFCE интерфейстерімен жабдықталған Linux дистрибутиві. RPM пакеттері негізінде құрылған, FOSS жүйесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Linux дистрибутиві
Linux distribution
PCLinuxOS, көбінесе PCLOS деп қысқартылады, x86-64 компьютерлері үшін жасалған үздіксіз жаңартылатын Linux дистрибутиві. Оның әдепкі пайдаланушы интерфейстері KDE Plasma, MATE және XFCE болып табылады. Бұл жеке компьютерлер үшін негізінен ашық кодты (FOSS) операциялық жүйе, қолдануға ыңғайлы болуға бағытталған.
PCLinuxOS, often shortened to PCLOS, is a rolling release Linux distribution for x86 64 computers, with KDE Plasma, MATE, and XFCE as its default user interfaces. It is a primarily FOSS operating system for personal computers aimed at ease of use.
Тарих
PCLinuxOS-тің алғашқысы Mandrake Linux-тың (кейін Mandriva Linux) кезекті нұсқаларын жақсартуға арналған RPM пакеттері жиынтығы болды. Бұл пакеттерді Билл Рейнольдс жасаған, ол "Texstar" деген атпен танымал. 2000 жылдан 2003 жылға дейін Texstar PCLinuxOnline сайтымен қатар RPM пакеттерінің репозиторийін жүргізді. Сұхбатының бірінде Texstar PCLinuxOS-ты "эго, мақтан мен саясатпен айналыспай, бастапқы кодты пакеттеуге деген өзінің шексіз құштарлығын қанағаттандыру үшін" бастағанын айтты. 2003 жылдың қазан айында Texstar Mandrake Linux 9.2-нің форкын жасады. Live CD жобасымен тығыз байланыста жұмыс істеу арқылы Texstar сол форкты толыққанды дистрибутивке дербес түрде дамытты. Алғашқы нұсқалар кезегімен "алдын ала шолулар" деп аталды: p5, p7, p8, p81a дейін, содан кейін p9, p91, p92 және p93. PCLinuxOS Mandriva Linux-қа ұқсас "көрініс пен сезімді" сақтай білгенімен, ол едәуір өзгерді. Код 2003 жылы Mandrake 9.2-ден тәуелсіз жоба ретінде ресми түрде бөлінді. Үш жылдық үздіксіз дамудан кейін, әзірлеушілер 2006 жылдың соңында PCLinuxOS 2007 үшін (аты өзгертілген) Mandriva-ның одан әрі даму мүмкіндіктерін пайдаланды. 2007 жылға дейінгі нұсқаларды орнату кезінде әдетте қайта орнату қажет болатын.
The precursor to PCLinuxOS was a set of RPM packages created to improve successive versions of Mandrake Linux (later Mandriva Linux). These packages were created by Bill Reynolds, a packager better known as "Texstar". From 2000 to 2003, Texstar maintained his repository of RPM packages in parallel with the PCLinuxOnline site. In an interview, Texstar said he started PCLinuxOS "to provide an outlet for [his] crazy desire to package source code without having to deal with egos, arrogance, and politics." In October 2003, Texstar created a fork of Mandrake Linux 9.2. Working closely with the Live CD Project, Texstar has since developed that fork independently into a full fledged distribution. The initial releases were successively numbered as "previews": p5, p7, p8, up to p81a, then p9, p91, p92, and p93. Although it retains a similar "look and feel" to Mandriva Linux, PCLinuxOS has diverged significantly. The code was officially forked from Mandrake 9.2 into an independent project in 2003. After three years of continuous development, the developers took advantage of further development in (the renamed) Mandriva late in 2006 for PCLinuxOS 2007. In the releases before 2007, it was normally necessary to perform a re installation.
PCLinuxOS 2007 бағдарламасы
2007 жылы PCLinuxOS Mandriva-дан бір рет алынған бастапқы кодтың көшірмесін пайдаланып, жаңа тәуелсіз код базасын (енді Mandriva-ның бұтағы емес) құрды. Бұл осы нұсқаны толық қайта орнатуды қажет ететін, көбірек заманауи кодқа өтуді білдірді. Жаңа нұсқа жаңа дизайнмен және кіріктірілген 3D эффектілермен келді. Жаңа нұсқа үшін жаңа логотип жасалды және ол жүктеу экранына қосылды. Жаңа кіру экраны "Қараңғы" деп аталды. PCLinuxOS 2007 нұсқасының түпкілікті/ресми нұсқасы 2007 жылдың 21 мамырында жарияланды.
For 2007, PCLinuxOS used a one time source code snapshot from Mandriva to produce a new independent code base (no longer a fork of Mandriva). This implied a shift to a more modern code, which required a complete reinstallation of this version. The new version featured a new look and built in 3D effects. A new logo was also designed for the new version and was incorporated into the boot screen. A new login screen was designed, entitled "Dark". The final/official PCLinuxOS 2007 version was released on May 21, 2007.
PCLinuxOS 2009 (қазіргі)
2009 Live CD-нің соңғы нұсқасы PCLinuxOS 2009.2 2009 жылдың 30 маусымында жарияланды. Жақсартуларға қателерді жою, жаңа фондық суреттер, дыбыстар және жүктелу экраны, сондай-ақ жылдамдатылған жүктелу уақыты кірді. Бұл K Desktop Environment 3 жиынтығымен бірге шығарылған соңғы PCLinuxOS тірі CD және PCLinuxOS 2007 сериясының соңғы нұсқасы болды. Xfce (Phoenix), LXDE (PCLinuxOS LXDE) және Gnome (PCLinuxOS Gnome) жұмыс үстелдерімен жабдықталған PCLinuxOS-тың қайта жасалған нұсқалары да қолжетімді болды.
The last version of the 2009 Live CD, PCLinuxOS 2009.2, was released on June 30, 2009. Improvements included bug fixes, new backgrounds, sounds, and start up screen, as well as quicker start up times. It was the last PCLinuxOS live CD to ship with K Desktop Environment 3, and the last of the PCLinuxOS 2007 backward compatible series. Remasters of PCLinuxOS, featuring the Xfce (Phoenix), LXDE (PCLinuxOS LXDE), and Gnome (PCLinuxOS Gnome) desktops were also made available.
PCLinuxOS 2010 жүйесі
2010 жылы Live CD нұсқасы 2010 жылғы 19 сәуірде жарық көрді. Ол жаңа KDE SC 4.4.2, жаңа графикалық тақырып және Linux Kernel (Kernel 2.6.32.11) нұсқасын қамтиды. Бұл ext4 файлдық жүйесін қолдауды қамтитын алғашқы PCLinuxOS Live CD. Бұл нұсқа операциялық жүйені толық қайта орнатуды талап етті. GNOME жұмыс ортасымен PCLinuxOS нұсқасы 2008 жылы ұсынылған болатын, ал 2010 жылғы нұсқа KDE Plasma және GNOME нұсқаларымен қатар, Xfce, LXDE, Enlightenment және Openbox нұсқаларын да ұсынатын алғашқы нұсқа болып табылады.
The 2010 version of the Live CD was released on April 19, 2010. It includes the new KDE SC 4.4.2, a new graphical theme and a new version of the Linux Kernel (Kernel 2.6.32.11). It is also the first PCLinuxOS Live CD to include the ext4 file system support. This version required a complete reinstall of the operating system. While a version of PCLinuxOS that features the GNOME desktop environment was introduced in 2008, the 2010 version is the first one to not only offer the KDE Plasma and GNOME versions, but also versions with Xfce, LXDE, Enlightenment, and Openbox.
PCLinuxOS 2010.1 жүйесі
2010.1 нұсқасы 2010 жылдың 5 мамырында жарияланды. Соңғы нұсқадан бері жасалған өзгерістер: Ядро 2.6.32.12 bfs нұсқасына жаңартылды. KDE Plasma Desktop 4.4.3 нұсқасына жаңартылды. Realtek RTL8191SE/RTL8192SE Wi-Fi карталары және Microdia веб-камераларына қолдау қосылды. Vim консольдік мәтін редакторы және udftools қосылды. Жадыға көшіру мүмкіндігін пайдаланғанда CD-ROM шығарылу мәселесі шешілді. KDE жаңа виджеттерді жүктеу қатесі түзетілді. nVIDIA (195.36.24) және ATi fglrx (8.723) драйверлері жаңартылды. Қауіпсіздік жаңартулары мен қателерді түзетулерді қамтитын бағдарламалық қамтамасыз ету репозиторийінен барлық қолдаушы бағдарламалар мен кітапханалар жаңартылды.
Version 2010.1 was released on May 5, 2010. Changes made since the last version:
[The] Kernel has been updated to version 2.6.32.12 bfs. KDE Plasma Desktop has been upgraded to version 4.4.3. Support has been added for Realtek RTL8191SE/RTL8192SE WiFi cards and Microdia webcams. Vim console text editor and udftools have been added. Fixed CD ROM ejection when using the Copy to RAM feature. Fixed KDE new widget download. Updated nVIDIA (195.36.24) and ATi fglrx (8.723) drivers. Updated all supporting applications and libraries from the software repository which include security updates and bug fixes.
PCLinuxOS 2011.6 жүйесі
PCLinuxOS 2011.6 нұсқасы 2011 жылдың 27 маусымында жарық көрді.
PCLinuxOS 2011.6 version was released on June 27, 2011.
Ерекшеліктері
PCLinuxOS жұмыс үстелі есептеулеріне ерекше мән береді, күш-жігерін үй немесе шағын бизнес орталарына шоғырландырады, сондықтан серверлер сияқты басқа "дәстүрлі" қолдануларға көңіл аз бөледі, бірақ көптеген серверлік міндеттерге арналған пакеттер қолжетімді. PCLinuxOS Live CD түрінде таратылады, оны жергілікті қатты дискіге немесе USB флеш-дискіге орнатуға болады. 2009.1 нұсқасынан бастап PCLinuxOS Live USB жасау үшін USB орнатушысын ұсынады, қалауынша пайдаланушының конфигурациясы мен жеке деректерін сақтау мүмкіндігі бар. PCLinuxOS-тің ескі нұсқаларының тірі USB-ін қолмен немесе UNetbootin арқылы жасауға болады. Жүйеде жеткілікті RAM болса, бүкіл CD жадтан іске қосылуы мүмкін. PCLinuxOS APT RPM-ді пайдаланады, ол APT (Debian) негізіндегі пакеттерді басқару жүйесі (алғашқыда Debian дистрибутивінен), сонымен қатар пакеттерді қосу, жою немесе жаңарту үшін Synaptic Package Manager – APT-ге графикалық интерфейсі. Машинада жеткілікті жад және белсенді желі байланысы болса, Live CD пакеттерді жаңарта алады. PCLinuxOS орнатылғаннан кейін қайта жасауға оңай, mylivecd құралын пайдаланып жеке Live CD жасауға болады. PCLinuxOS өзінің бағдарламалық қамтамасының репозиторийін сақтайды, ол Advanced Packaging Tool (APT) және оның Synaptic интерфейсі арқылы қолжетімді, бұл Mandriva-ның urpmi-ін толықтай алмастырады. Бұл орнатуды пакеттердің соңғы нұсқаларымен үнемі жаңартуға мүмкіндік береді, сондықтан кейде әр жаңа шығарылымда бүкіл дистрибутивті қайта орнату қажеттілігінен бас тартуға болады. Басқа айырмашылықтарға мәзірлерді орналастыру, арнайы графикалық элементтер мен белгішелер жиынтығы кіреді.
PCLinuxOS places specific emphasis on desktop computing, concentrating its efforts on home or small business environments, hence paying less attention to other more "traditional" uses, like servers, although packages for most server tasks are available. PCLinuxOS is distributed as a Live CD, which can also be installed on a local hard disk drive or USB flash drive. Beginning from version 2009.1 PCLinuxOS provides a USB installer to create a Live USB, where the user's configuration and personal data can be saved if desired. A live USB of older versions of PCLinuxOS can be created manually or with UNetbootin. The entire CD can be run from memory, assuming the system has sufficient RAM. PCLinuxOS uses APT RPM, based on APT (Debian), a package management system (originally from the Debian distribution), together with Synaptic Package Manager, a GUI to APT, to add, remove or update packages. If there is enough memory on the machine, and an active network connection, the Live CD can update packages. PCLinuxOS is also designed to be easy to remaster after installation, creating one's personalized Live CD, using the mylivecd tool. PCLinuxOS maintains its software repository, available via the Advanced Packaging Tool (APT) and its Synaptic front end, completely replacing Mandriva's urpmi. This means that an installation could be continuously updated to the latest versions of packages, hence sometimes forgoing the need to re install the entire distribution upon each successive release. Other differences include its menu arrangement, custom graphics and icon sets.
32- биттік нұсқаны ресми қолдаудың аяқталуы
2016 жылдың 10 мамырында PCLinuxOS жүйесінің негізгі әзірлеушісі Texstar 32 биттік нұсқаларын қолдау тоқтатылғанын хабарлады. Осының салдарынан дистрибутивтің 32 биттік ISO-лары, ресми 32 биттік пакеттерді жаңарту және форумда қолдау көрсету мүмкіндігі жойылды. Бұл ресми емес қолдауға кедерес келтірмесе де, хабарламадан кейін ресми веб-сайт және арналар арқылы тек 64 биттік ISO-суреттері мен пакеттерді жаңарту ғана қолжетімді болды.
On May 10, 2016, main developer Texstar announced the end of support for 32 bit versions of PCLinuxOS. As a result, 32 bit ISOs of the distribution, official 32 bit package updates, and forum support became unavailable. While this doesn't prevent unofficial support, following the announcement only 64 bit ISO images and package updates are available through the official webpage and channels.
Басқа нұсқалар
PCLinuxOS-қа қатысты бірнеше қоғамдық жобалар бар.
There are several community projects associated with PCLinuxOS.
Үшіншілік басылымы
PCLinuxOS-тің Trinity нұсқасы екі нұсқада ұсынылады. "Mini" – бұл өздеріне қажетті бағдарламалармен ғана жұмыс үстелін жасағысы келетін пайдаланушыларға арналған минималистік ISO. Ал "Big Daddy" нұсқасы көптеген алдын ала орнатылған бағдарламалармен бірге келеді, олар мультимедиа кодектерін және кеңсе бағдарламаларын қоса алғанда, одан да көп.
The Trinity edition of PCLinuxOS comes in two flavors. "Mini" is a minimalist ISO intended for those who want to customize their desktop with only the programs they want. "Big Daddy", on the other hand, comes with many programs pre installed, including, but not limited to multimedia codecs and office software.
LXQt нұсқасы
PCLinuxOS-тегі LXQt нұсқасы LXQt қолданбаларының толық жиынтығымен және бірнеше үшінші тарап қолданбаларымен алдын ала орнатылған күйде келеді.
The LXQt edition on PCLinuxOS comes with LXQt's suite of applications and several third party applications pre installed.
KDE4 FullMonty (FM) нұсқасы (туысталмайды)
KDE FullMonty (Live & Install DVD) – бұл PCLinuxOS KDE4-тің стандартты орнатуы болған, бірақ оған ерекше жұмыс үстелі конфигурациясы және көптеген қосымша бағдарламалар мен драйверлер алдын ала орнатылған. PCLinuxOS 2017 жылы KDE әзірлеушілері KDE4 қолдауын тоқтатуына байланысты FullMonty нұсқасын ресми түрде тоқтатты.
KDE FullMonty (Live & Install DVD) was a regular PCLinuxOS KDE4 installation but was modified to include a special desktop layout and many additional applications and drivers preinstalled. PCLinuxOS officially discontinued the FullMonty edition in 2017 due to KDE developers discontinuing support for KDE4.
Үшінші тарапқа үлестіру
PCLinuxOS mklivecd скриптісін қамтығандықтан, жылдар бойы PCLinuxOS негізінде бірнеше үшінші тарап дистрибутивтері пайда болды, бірақ олар бұл байланысты тек қатаң ережелерді сақтаған жағдайда ғана айтуға құқылы.
Because PCLinuxOS includes the mklivecd script, there have been several third party distributions over the years based on PCLinuxOS, though they are permitted to mention that connection only if they follow strict guidelines.
Шығару тарихы
Барлық негізгі нұсқалар жаңа жүктеу және кіру экрандарымен, сондай-ақ таңбашалар жиынтығындағы өзгерістермен және кіру дыбыстарымен бірге шықты.
Almost all major releases have been accompanied by new boot up and login screens, along with some changes in icon sets, and login sounds. Version Date2023.07 KDE, MATE, and XFCEJuly 30, 20232022.12 KDE, MATE, and XFCEDecember 12, 20222022.01 KDE, MATE, and XFCEJanuary 8, 20222021.11 KDE, MATE, and XFCENovember 5, 2021 2020.1015 KDE October 15, 2020 2020.01 KDE January 14, 2020 2019.06 KDE June 16, 2019 2018.06 MATE June 1, 2018 2018.06 KDE June 1, 2018 2017.07 KDE July 2017 2017.03 MATE 64 Bit March 17, 2017 2017.03 KDE Plasma 5 64 Bit March 2, 2017 2017.02 KDE Plasma 5, MATE 64 Bit February 10, 2017 2016.07 MATE 64 Bit July 6, 2016 2016.03 KDE, FullMonty 64 Bit March 8, 2016 2014.12 KDE, FullMonty, KDE, LXDE and MATE 32 & 64 bit December 18, 2014 2013.12 KDE, FullMonty, MiniMe, LXDE and MATE 32 & 64 bit December 3, 2013 2013.7 KDE 32 & 64 bit July 17, 2013 2013.7 LXDE 32 & 64 bit July 7, 2013 2013.7 Mate 32 & 64 bit July 15, 2013 2013.7 KDE MiniME 32 & 64 bit July 7, 2013 2013.7 Mate 32 & 64 bit July 3, 2013 2013.6 Full Monty 64 bit June 17, 2013 2013.6 LXDE 64 bit June 17, 2013 2013.4 64 bit April 10, 2013 2013.4 April 4, 2013 2013.2 February 1, 2013 2012.8 August 22, 2012 2012.2 February 2, 2012 2011.9 September 23, 2011 2011.6 June 27, 2011 2010.12 December 15, 2010 2010.10 October 28, 2010 2010.7 July 5, 2010 2010.1 May 5, 2010 2010 April 19, 2010 2009.2 June 30, 2009 2009.1 March 11, 2009 2008 "MiniMe" January 7, 2008 P.94 "2007" May 21, 2007 P.93a "Big Daddy" August 21, 2006 P.93a "Junior" August 9, 2006 P.93a "MiniMe" August 4, 2006 P.93 "MiniMe" April 21, 2006 P.92 November 21, 2005 P.91 July 7, 2005 P.81a 2005 P.8 2005 P.7 2004 P.5 2004Original Release October 2003
Версия Күні
2023.07 KDE, MATE және XFCE 30 шілде 2023
2022.12 KDE, MATE және XFCE 12 желтоқсан 2022
2022.01 KDE, MATE және XFCE 8 қаңтар 2022
2021.11 KDE, MATE және XFCE 5 қараша 2021
2020.10 KDE 15 қазан 2020
2020.01 KDE 14 қаңтар 2020
2019.06 KDE 16 маусым 2019
2018.06 MATE 1 маусым 2018
2018.06 KDE 1 маусым 2018
2017.07 KDE шілде 2017
2017.03 MATE 64 Bit 17 наурыз 2017
2017.03 KDE Plasma 5 64 Bit 2 наурыз 2017
2017.02 KDE Plasma 5, MATE 64 Bit 10 ақпан 2017
2016.07 MATE 64 Bit 6 шілде 2016
2016.03 KDE, FullMonty 64 Bit 8 наурыз 2016
2014.12 KDE, FullMonty, KDE, LXDE және MATE 32 & 64 bit 18 желтоқсан 2014
2013.12 KDE, FullMonty, MiniMe, LXDE және MATE 32 & 64 bit 3 желтоқсан 2013
2013.7 KDE 32 & 64 bit 17 шілде 2013
2013.7 LXDE 32 & 64 bit 7 шілде 2013
2013.7 Mate 32 & 64 bit 15 шілде 2013
2013.7 KDE MiniME 32 & 64 bit 7 шілде 2013
2013.7 Mate 32 & 64 bit 3 шілде 2013
2013.6 Full Monty 64 bit 17 маусым 2013
2013.6 LXDE 64 bit 17 маусым 2013
2013.4 64 bit 10 сәуір 2013
2013.4 4 сәуір 2013
2013.2 1 ақпан 2013
2012.8 22 тамыз 2012
2012.2 2 ақпан 2012
2011.9 23 қыркүйек 2011
2011.6 27 маусым 2011
2010.12 15 желтоқсан 2010
2010.10 28 қазан 2010
2010.7 5 шілде 2010
2010.1 5 мамыр 2010
2010 19 сәуір 2010
2009.2 30 маусым 2009
2009.1 11 наурыз 2009
2008 "MiniMe" 7 қаңтар 2008
P.94 "2007" 21 мамыр 2007
P.93a "Big Daddy" 21 тамыз 2006
P.93a "Junior" 9 тамыз 2006
P.93a "MiniMe" 4 тамыз 2006
P.93 "MiniMe" 21 сәуір 2006
P.92 21 қараша 2005
P.91 7 шілде 2005
P.81a 2005
P.8 2005
P.7 2004
P.5 2004
Түпнұсқа нұсқасы Қазан 2003
Almost all major releases have been accompanied by new boot up and login screens, along with some changes in icon sets, and login sounds. Version Date2023.07 KDE, MATE, and XFCEJuly 30, 20232022.12 KDE, MATE, and XFCEDecember 12, 20222022.01 KDE, MATE, and XFCEJanuary 8, 20222021.11 KDE, MATE, and XFCENovember 5, 2021 2020.1015 KDE October 15, 2020 2020.01 KDE January 14, 2020 2019.06 KDE June 16, 2019 2018.06 MATE June 1, 2018 2018.06 KDE June 1, 2018 2017.07 KDE July 2017 2017.03 MATE 64 Bit March 17, 2017 2017.03 KDE Plasma 5 64 Bit March 2, 2017 2017.02 KDE Plasma 5, MATE 64 Bit February 10, 2017 2016.07 MATE 64 Bit July 6, 2016 2016.03 KDE, FullMonty 64 Bit March 8, 2016 2014.12 KDE, FullMonty, KDE, LXDE and MATE 32 & 64 bit December 18, 2014 2013.12 KDE, FullMonty, MiniMe, LXDE and MATE 32 & 64 bit December 3, 2013 2013.7 KDE 32 & 64 bit July 17, 2013 2013.7 LXDE 32 & 64 bit July 7, 2013 2013.7 Mate 32 & 64 bit July 15, 2013 2013.7 KDE MiniME 32 & 64 bit July 7, 2013 2013.7 Mate 32 & 64 bit July 3, 2013 2013.6 Full Monty 64 bit June 17, 2013 2013.6 LXDE 64 bit June 17, 2013 2013.4 64 bit April 10, 2013 2013.4 April 4, 2013 2013.2 February 1, 2013 2012.8 August 22, 2012 2012.2 February 2, 2012 2011.9 September 23, 2011 2011.6 June 27, 2011 2010.12 December 15, 2010 2010.10 October 28, 2010 2010.7 July 5, 2010 2010.1 May 5, 2010 2010 April 19, 2010 2009.2 June 30, 2009 2009.1 March 11, 2009 2008 "MiniMe" January 7, 2008 P.94 "2007" May 21, 2007 P.93a "Big Daddy" August 21, 2006 P.93a "Junior" August 9, 2006 P.93a "MiniMe" August 4, 2006 P.93 "MiniMe" April 21, 2006 P.92 November 21, 2005 P.91 July 7, 2005 P.81a 2005 P.8 2005 P.7 2004 P.5 2004Original Release October 2003