Кіріспе

Дене мүшесін орнында ұстау үшін медициналық құрал

Шина – бұл "қозғалған немесе орын ауысқан мүшені орнында ұстайтын қатты немесе икемді құрал, сондай-ақ жарақат алған мүшені қорғау және бекіту үшін қолданылатын құрал" немесе "мүшені қорғау, қозғалмайтын күйде ұстау немесе қозғалысын шектеу үшін қолданылатын қатты немесе икемді материал" деп анықталады. Шиналар дененің бүкіл зақымдалған құрылымын қозғалтуға жеткіліксіз ауыр жарақаттар үшін қолданылады. Мысалы, шинаны белгілі бір сынықтар, жұмсақ тіндердің созылуы, шеміршек жарақаттары немесе ортопедиялық ем күтіп тұрған жарақаттар үшін қолдануға болады. Шина статикалық, яғни қозғалысқа жол бермейтін, немесе динамикалық, яғни бақыланатын қозғалысқа мүмкіндік беретін болуы мүмкін. Шиналар зақымдалған буындардағы ауырсынды жеңілдету үшін де қолданылуы мүмкін. Шиналарды оңай және жылдам қолдануға болады, оларға гипстеу қажет емес. Шиналар көбінесе икемді материалдан және тұрақтылық үшін қатты тіреу тәрізді құрылымнан жасалады. Олар көбінесе белбеулермен немесе Velcro-мен бекітіледі.

Б. з. б. - б. з.

Сырғау көне заманнан бері қолданылып келеді. Дәлелдер б.з.б. 1500 жылға дейін сырғауды қолдануды көрсетеді, ол тек сүйек сынуларын ғана емес, күйіктерді де емдеуге мүмкіндік берген. Бұл сырғаулар "жапырақ, қамыс, бамбук және зығыр жіппен және мыспен қапталған ағаш қабықтары" сияқты материалдардан жасалған. Мысырдан табылған мумиялар өмір бойы алған жарақаттарынан кейін киген сырғаулармен жабылған. 460-377 жылдары өмір сүрген Гиппократ өз ашылымдарымен және сырғау техникасымен әйгілі болды. Ол өз заманы үшін жетілген "созу сырғауын" жасады. Бұл сырғау жұқа ағаш тілімдерімен бөлінген былғары манжеттерден тұрды, ол сынуды жазып, сүйектерді дұрыс орналастыруға көмектесті. 1000 жылға таяу Гиппократтың пальма бұтақтары және қамыс жартылары сияқты өсімдіктерді пайдаланып сырғау жасау әдісі қолданыла берді. Сырғау жасау үшін гипс жасау үшін ұн ұнтағы, жұмыртқа ақуызы және көкөніс қоспалары қолданылды. Көне замандағы сырғаулардың көпшілігі дене мүшесін қозғалмайтын күйде ұстау үшін жасалған. Бұл туралы 1400 жыл шамасында ацтектер айтқан. Олар жапырақ, былғары және пастадан сырғаулар жасады.

1500-жылдар

1500 жылдардың басында Еуропаға ұңғыл (оқ-дәрі) әкелінді, бұл қару жасау нарығында күрт төмендеуге алып келді. Зәргерлер (қару-жарақ жасаушылар) өздерінің алған дағдыларымен қалай күнкөріс табу керектігін ойластыруға мәжбүр болды. Бұл, тіректерде металлты жиі пайдалануға байланысты, тіректер жасауға әкелді. Зәргерлер (қару-жарақ жасаушылар) сыртқы анатомия және буынды дұрыс орналастыру саласында білімді болғандықтан, тіректер олардың қару жасауына табиғи алмастырғыш болды. 1517 жылы, қару-жарақ саудасының дамуынан кейін, жарақаттарды бұрандалармен бекітілген металл тіректермен емдеуге мүмкіндік болды. 1592 жылы хирург Иероним Фабрициус жазған шиналар туралы алғашқы еңбекте, бүкіл денеге арналған қару-жарақ сияқты шиналардың әртүрлі суреттері көрсетілген. Бұл әдіс өте танымал болған жоқ, себебі кептіруге көп уақыт кетті және қолайлы мата жетіспеді. 1800 жылдары жарақаттан кейін қалпына келтірудің маңыздылығы мойындала бастады. Ортопедия жалпы хирургиядан жеке сала ретінде қалыптаса бастады. Танымал британдық хирург Хью Оуэн Томас, арзан және жарақатты қалпына келтіру кезінде пайдалы болатын арнайы шиналар жасады. 1883 жылы әлеуметтік мәселелерге байланысты механиктер мен хирургтар ажырасып кетті. Бұл тіректердің жасалу және таратылу жолына әсер ететін екі бөлек сала құрды. 1888 жылы адал механик F. Густав Эрнст жоғарғы денеге арналған шиналарды суреттейтін кітап шығарды. 1899 жылы ортопед-хирург Алессандро Кодивилла одан кейін шиналарды пайдалану арқылы жақсы нәтижелерге қол жеткізу үшін хирургиялық процедуралардың маңыздылығын түсіндіретін кітап жариялады.