Кіріспе

Вирджиния ополчениесі мен үндістер арасындағы шайқас.

Пойнт Плезент шайқасы, сондай-ақ Канава шайқасы және Ұлы Канава шайқасы деп аталған бұл шайқас Данмор соғысының жалғыз маңызды шайқасы болды. Ол 1774 жылдың 10 қазанында Вирджиния ополчениесі мен шауни және минго тайпаларының әскерлері арасында өтті. Қазіргі Батыс Вирджиния штатындағы Пойнт Плезентке жақын Огайо өзені бойында шауни басшысы Корнсталк бастаған күштер полковник Эндрю Льюис басқарған Вирджиния ополчениесіне шабуыл жасады, Льюистің Огайо аңғарына ілгерілеуін тоқтатуды көздеді. Ұзақ және қызу шайқастан кейін Корнсталк шегінді. Шайқастан кейін вирджиниялықтар, Вирджинияның корольдік губернаторы Лорд Данмор басқарған екінші күшпен бірге Огайо аңғарына кіріп, Корнсталкты соғысты аяқтаған келісімге қол қоюға мәжбүр етті.

Дайындықтар

Полковник Эндрю Льюис, 1000-ға жуық сарбаздың құрамында, Огайо аңғарына Вирджинияның екі бағытты шабуылының жоспарланған бөлігі болды. Льюис әскері Канахва өзені бойымен, алғашқы аңшы және аулаушы Мэтью Арбакл ағаның басшылығымен жол тартқанда, Льюис Форт Питтен (сол кезде Форт Данмор деп аталған) батысқа қарай жорықтап келе жатқан Лорд Данмордың басқа әскерімен қосылатынын күтті. Данмордың жоспары Огайо аңғарына кіріп, жергілікті тұрғындарды 1768 жылғы Форт-Стенвикс шартында ирокездермен келісілген Огайо өзенінің шекарасын қабылдауға мәжбүрлеу болды. Бірақ шауни тайпасы аталмыш шартқа тартылмағандықтан, олардың көпшілігі Огайо өзенінің оңтүстігіндегі жерлерін кез келген төбелессіз бергісі келмеді. Сэр Уильям Джонсонның 1774 жылдың шілдесінде қайтыс болғанға дейін басқарған Британдық Үндістер департаментінің шенеуніктері шауни тайпасын көршілерінен дипломатиялық тұрғыдан оқшаулауға тырысты. Соның салдарынан, соғыс басталғанда шаунилердің одақтастары аз болды, тек бірнеше минго тайпасы ғана олармен бірге болды. Шауни тайпасының басшысы Корнсталк, вирджиниялықтардың күштерін біріктіруіне кедергі келтіру мақсатымен Льюис әскерін тоқтатуға ұмтылды. Корнсталк әскерінің мөлшері туралы әртүрлі пікірлер бар, бірақ қазіргі ғалымдар Корнсталк әскері кем дегенде 2:1 есебімен басым болғанын, оның құрамында 300-500 жауынгер болғанын айтады. Болашақта шауни тайпасын басқаратын Көк Жакет бұл шайқасқа қатысқан болуы мүмкін.

Шайқас

Корнсталктің әскерлері Канахва өзені Огайо өзеніне қосылған жерде Льюис лагеріне шабуыл жасады, оны тік жардың бойында қоршауға тырысты. Шайқас сағаттап созылды, соңында қақтығыс қолма-қолға дейін жетті. Шайқас дауысынан Корнсталктің дауысы естіліп, жауынгерлерін "батыл болыңдар" деп шақырған екен. Льюис Канахва өзені бойымен және жақын маңдағы шағын өзенге бірнеше рота жіберіп, жауынгерлерге артынан шабуыл жасады, бұл шаунилердің шабуылының қарқындылығын азайтты. Капитан Джордж Мэтьюс Корнсталктің шегінуіне себеп болған қанаттық маневр жасады. Түн құрғанда шаунилер Огайо өзенінен қайта өтті. Вирджиниялықтар өз орнын ұстады, осылайша жеңіске жеткені саналады.

Салдары

Вирджиниялықтар шамамен 75 адам өлтіріліп, 140-ы жараланды. Шоннилердің шығындары анықталмады, себебі олар жараланғандарын алып кетіп, көптеген қаза тапқандарын өзенге тастап жіберді. Шайқастан кейін бірден келген полковник Кристиан ертесі күні әскерін шайқас болған жерге әкеп, қарады. Олар ашық жерде жиырма бір қаза тапқан жауынгердің денесін тапты, ал тағы он екі дене бұталармен және ескі ағаштармен асығыс жабылып жатқан күйде табылды. Қаза тапқандардың арасында Текумсехтің әкесі Паксинва да болды. Вирджиниялықтар бас шашын алудан басқа, 40 мылтық, көптеген томагок және кейінірек аукционда 74 фунт стерлинг 4 шиллинг 6 пенниге сатылған бірнеше олжаны қолға түсірді. АҚШ президенттері Джордж Буш әкесі мен Джордж Буштің арғы атасы полковник Джон Филд осы шайқаста қаза тапты.

Мұра және тарихи даулар

1775 жылдың сәуірінде, вирджиниялықтардың көпшілігі Дунмор соғысынан үйлеріне қайтып келместен бұрын, Массачусетс штатында Лексингтон мен Конкорд шайқастары болды. Америка революциясы басталды, ал Лорд Данмор Вирджиниядағы британдық соғыс күштерін басқарды. Сол жылдың соңына қарай, Пойнт-Плезант шайқасында күрескен сол милиция, Лорд Данморды және оны қолдаған британдық әскерлерді Вирджиниядан ығыстырып шығарды. Кетіп бұрын, Данмор жергілікті одақтастар табуға тырысты, оның ішінде Пойнт-Плезантта жеңілген шауни тайпасын да қамтыды. Көптеген вирджиниялықтар оның басынан бастап шаунимен тым жақын байланыста болғанын күдіктенді. Олар Данмордың Эндрю Льюис басқаратын милицияны қасақана оқшаулап, шаунилердің патша әскері келгенге дейін оларды жоюына мүмкіндік бергенін айтты. Данмор, егер көтеріліс болса, милицияны жоюды жоспарлаған. Алайда, бұл теорияны қолдайтын ешқандай дәлел жоқ және ол көбінесе ескерілмейді. 1908 жылдың 21 ақпанында АҚШ Сенаты Пойнт-Плезант шайқасын еске алу үшін ескерткіш орнату туралы 160 нөміріндегі заң жобасын қабылдады. Заң жобасында Пойнт-Плезант "революцияның шайқасы" деп көрсетілген. Бірақ бұл заң жобасы Өкілдер палатасында қабылданбады. Дегенмен, Пойнт-Плезант шайқасы қазіргі Пойнт-Плезант қаласында, Батыс Вирджиния штатындағы жыл сайынғы "Шайқас күндері" фестивалінде Америка революциясының алғашқы шайқасы ретінде құрметпен еске алынады.