Кіріспе

Американдық футболшы (1932-2004)
Бейсболшы

Рузвельт "Рози" Браун кіші (20 қазан 1932 – 9 маусым 2004) – 1953-1965 жылдары Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Нью-Йорк Джайентс» командасы үшін ойнаған американдық футболшы. Ол колледж футболында Морган штатының «Айғырлар» командасында ойнады және 1953 жылғы NFL драфтының 27-ші таңдауында «Джайентс» клубына қосылды. Браун «Джайентс» сапында 162 ойын өткізіп, 13 жылдық мансабында бар болғаны төрт ойынға қатыспады. Ең жақсы жылдары, 1956-1963 жылдар аралығында ол «Джайентс» командасын алты дивизиондық чемпионатқа және 1956 жылғы NFL чемпионатының финалына жеткізді. Ол сегіз жыл қатарынан үздік бірінші командасының құрамына еніп, тоғыз рет «Про Боулға» қатысты. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Браун «Джайентс» командасында көмекші жаттықтырушы, кейін скаут ретінде жұмыс істеді. 1975 жылы ол Профутбол Даңқы залына енгізілді, 1994 жылы Ұлттық футбол лигасының 75 жылдығына арналған барлық уақыттар командасына, ал 2019 жылы NFL 100 жылдығына арналған барлық уақыттар командасына қосылды. Ол сондай-ақ NFL 1950-ші жылдардың үздік командасына және «The Sporting News» журналының 100 ең ұлы футболшылар тізіміне енді.

Браун 1932 жылы Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласында дүниеге келген. Браун өзінің балалық шағын былай деп еске алады:

Мен әрқашан ірі денелі бала болдым. Алты жасымда анам мені мектепке берді, мен тест тапсырдым. Мен оны тапсырған шығармын, себебі олар мені үшінші сыныпқа орналастырды. Бірінші сынып та, екінші сынып та болған жоқ. Сөйтіп, мен 15 жасымда орта мектепті, ал 19 жасымда колледжді бітірдім. 1953 жылы «Джайентс» командасы үшін алғашқы ойынымда мен әлі 19 жаста едім. Мектептің футбол жаттықтырушысы Роберт В. Смит 180 фунт салмақты Браунды футбол ойнауға көндірді, бірақ ол әкесінен жасырып осы шешімді қабылдады. 1952 жылы Морган штатының командасының капитаны болды, команда 5–4 есебімен ойын өткізді. 1952 жылдың желтоқсанында «Pittsburgh Courier» газеті оны 1952 жылғы All-America командасының бірінші құрамындағы шабуылдаушы қорғаушы ретінде таңдады. «Courier» газеті Браунның Морган штатының шабуылшылары үшін мүмкіндіктер жасау қабілетін атап өтіп, Морган штатының жаттықтырушысы Херттің сөзін келтірді: «Менің ойымша, Рузвельт Браун – соңғы жылдары Морган штатында дамыған ең жақсы қорғаушы. Оның салмағы, жылдамдығы және агрессивтілігі бар. Егер кез келген кәсіби команда оны таңдамаса, ол мүмкіндікті жіберіп алады».

«Нью-Йорк Джайентс» командасының ойыншысы

Келісімшарт және жаңашыл маусым

1953 жылдың қаңтарында «Нью-Йорк Джайентс» командасы Браунды 1953 жылғы NFL драфтының 27-ші раундында (жалпы есеп бойынша 321-ші таңдау) таңдады. 1953 жылдың 25 наурызында Браун бір жылдық келісімшартқа 3500 долларға қол қойды. Драфтта 321-ші ойыншы ретінде таңдалған ол «драфт тарихындағы ең үлкен табыстардың бірі» саналады. Жаңашыл маусымында Браун 1953 жылғы маусымда 3–9 есебімен өткен «Джайентс» командасының барлық 12 ойынына қатысты. 1953 жылдың қазан айында спорт жазушысы Эрл Райт Браун туралы былай деп жазды: «Ол музейдегі мүсін сияқты бітіңкі. Бірақ ол алаңда мүсін емес. Ол «Джайентс» командасын таңғалдырды, желден шапшаңдықпен Арни Вайнмайстерден озып кетті». Браун жаңадан келген кезде өзінің стилімен де көзге түсті, «әдемі көше киімдерін» киіп, әдетте мысық, дерби шапағы және қолшатырмен жүреді.

1956 жылғы NFL чемпионаты

1956 жылы «Джайентс» командасы 8–3–1 есебімен ойын өткізіп, 1956 жылғы NFL чемпионатының финалында жеңіске жетті. Браун «Джайентс» командасының чемпиондық командасында маңызды рөл атқарды, команданың Фрэнк Гиффорд (819 yarda жүгіру), Алекс Вебстер (694 yarda жүгіру) және Мел Триплет (515 yarda жүгіру) үшін тосқауыл болды. Спорт жазушысы Мюррей Олдерман былай деп жазды: «Нью-Йорк Джайентс футболдағы ең қауіпті шабуылға ие, ал 245 фунт салмақты өте жылдам Рузвельт Браун – оның ажырамас бөлігі». 1956 жылы NFL-дің ең құнды ойыншысы атанған Гиффорд кейін былай деді: «Егер ол болмаса, мен Даңқ залына енбес едім. Менің мансабымдағы ең ұзақ жүгіруім Вашингтонға қарсы ойында болды. Рози соққы шегінде блок жасады. Мен оны кесіп өттім де, алаңның төменгі жағына қарай жүгіріп бардым, ал мен алдымда 79 нөмірі бар оны көрдім, ол тағы бір ойыншыны жойды». Сондай-ақ, ол NFL-дің «Жылдың үздік желілік ойыншысы» аталымын алды.

1957–1965 жылдар

Браун 1965 жылғы маусымға дейін «Джайентс» командасының шабуылдау желісінде тұрақты ойыншы болды. Ең жақсы жылдары, 1956-1963 жылдар аралығында ол команданы алты дивизиондық чемпионатқа және бір NFL чемпионатына жеткізді. Браун негізінен шабуылдаушы ретінде танымал болды, сонымен қатар «Джайентс» командасының кикофінде, кикоф қайтарылуында, пинт, пинт қайтарылуында және далалық голға тырысуда ойнады. Ол сондай-ақ қорғаныста «Нью-Йорктің соңғы ойынындағы 'мақсат сызығында тұрған' взводтың бас «жол бақылаушысы» ретінде танымал болды. Браун өзінің дене бітімімен де көзге түсті. 1964 жылғы «The New York Times» газетінде жарияланған мақалада былай делінген:

«Оның мойны, иықтары мен кеудесі зор. Бірақ денесі қаһармандық түрде тартылады. Бел және жамбас жоғарғы бөлігіне пропорционалды. Содан кейін аяқтары, сондай-ақ зор. Белгілі бір көркемдік таланты бар әйел Рози Браунды сурет салуға көп рет тырысты. Ол ешқашан нәтижеге қанағаттанбады. «Мен осы тақырыпқа лайық емеспін», – деді ол. «Мен оны Микеланджелоге қалдырамын». Браун «Джайентс» командасының жазғы лагеріне қатысты, бірақ 1966 жылдың 23 тамызында ол ойыншы ретінде зейнеткерлікке шығу туралы хабарлады. «Джайентс» командасы Браунды көмекші жаттықтырушы етіп тағайындады. 1969 жылы ол шабуылдау желісінің жаттықтырушысы болып тағайындалды. Кейін «Джайентс» командасы үшін скаут ретінде жұмыс істеді. Ойыншы, жаттықтырушы және скаут ретінде «Джайентс» командасымен оның мансабы 50 жылдан астам уақытқа созылды.

Марапаттар мен Даңқ залы

Браун спортқа қосқан үлесі үшін көптеген марапаттар алды. Оның марапаттарының ішінде:

1969 жылдың тамызында ол NFL-дің 1950-ші жылдардың үздік командасына енгізілді. 1974 жылы ол Морган штаты университетінің Даңқ залына енгізілді. 1975 жылдың қаңтарында Браун Профутбол Даңқы залына енгізілді. 1979 жылдың сәуір айында ол Вирджиния спорт Даңқы залына енгізілді. 1994 жылдың тамызында ол NFL және Профутбол Даңқы залының шенеуніктері, бұрынғы ойыншылар және медиа өкілдерінен құралған 15 адамдық комиссия таңдаған Ұлттық футбол лигасының 75 жылдығына арналған барлық уақыттар командасына енгізілді. 1999 жылдың тамызында Браун «The Sporting News» журналының 100 ең ұлы футболшылар тізімінде 57-орынды иеленді. 2010 жылы ол «Нью-Йорк Джайентс» клубының Даңқ залына енгізілді. 2019 жылы ол 100 жылдық NFL командасына енгізілді.

Отбасы және өлім

2004 жылдың маусым айында Браун баушада жұмыс істеп жатқанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 71 жасында Нью-Джерси штатының Берлингтон округіне қарасты Мансфилд қалашығының Колумбус бөліміндегі үйінде көз жұмды.