Кіріспе

Тимоти Донелл Браун (Timothy Donell Brown, 1966 жылғы 22 шілдеде туған) – Американың Ұлттық футбол лигасының (NFL) бұрынғы кәсіби футболшысы, кең қабылдаушы. Ол колледж футболында «Нотр-Дам Файтинг Ирланд» командасы үшін ойнады, онда «Хейсман» трофейін жеңіп, осы жүлдені алған алғашқы кең қабылдаушы болды. Браун он алты жыл «Лос-Анджелес / Окленд Рейдерс» командасында өнер көрсетіп, NFL тарихындағы ең үздік кең қабылдаушылардың бірі ретінде танылды. Сонымен қатар, ол «Тампа Бей Буканерс» командасы үшін де ойнаған. 2015 жылы ол Профутболдың Даңқ залына енгізілді. 2023 жылдан бастап Браун 2024 жылы басталатын жаңа футбол лигасы – «The Arena League» лигасының төрағасы және комиссары қызметін атқарады.

Орта мектеп және колледж мансабы

Нотр-Дам колледжінде оқудан бұрын Браун Далластағы Вудро Вильсон орта мектебінде ойнады, сол мектептің түлегі және 1938 жылғы Хейсман Трофи иегері Дэйви О’Брайен де оқыған. Браунның 1987 жылы Хейсман Трофи сыйлығын алуы Вудроға екі Хейсман Трофи жеңімпазын тәрбиелеген елдегі алғашқы орта мектеп мәртебесін сыйлады. Қызығы, Тим Вудроуда бірінші курста футбол ойнаған жоқ, себебі анасы оған рұқсат бермеді. Оның орнына ол сол жылы Вудроудің музыкалық тобында ойнады. Екінші курста ол Вудроу футбол командасына қосылды, бірақ бастапқыда анасынан жасырды. Кейін үйге қоңырау шалған топ жетекшісінен оның жаттығуларда болмауына себеп сұрағанда анасы бұл туралы білді. Вудроудың футбол бағдарламасына зор үлес қосса да, команда үш жыл бойы негізгі құрамда ойнаған кезінде 4–25–1 есебін көрсетті. Дегенмен, Браунға көптеген ірі колледждер қызығушылық танытты. Ол Нотр-Дам, Небраска, Оклахома, жақын орналасқан SMU және Айова колледждеріне ресми сапарлады. Вудроуда оқыған кезінде Браун жеңіл атлетикада да көзге түсті. Ол 400 метрлік жүгіруде 47.14 секунд көрсетіп, штаттың үздік нәтижелерінің бірін тіркеді, ал ұзындыққа секіруде 7.42 метрге жетті. Браун Нотр-Дам университетін таңдап, 1984–1987 жылдары ойнады, соның нәтижесінде "Тачдаун Тимми" деген лақап атын алды. Бірінші курста ол 28 қабылдаумен жаңа студент рекордын орнатты. Үшінші курста ол 1,937 жалпы пайдалы ярдты жинап, рекорд жасады. Шабуылда ол 254 ярдқа 2 тачдаунмен жүгірді және 910 ярдқа 5 тачдаунмен 45 пас ұстады. 1987 жылы Браун 846 ярдқа 34 пас ұстады, 401 ярдқа 34 пас қайтарды, 144 ярдқа жүгірді, 23 рет қайтарудан 456 ярд жинады және сегіз тачдаун соқты. Браун Нотр-Дамдағы карьерасын 137 қабылдаумен 2,493 ярд, мектеп рекорды 5,024 жалпы пайдалы ярд және 22 тачдаунмен аяқтады. Алайда, орта мектептегідей, Браунның командасы да шектеулі жетістіктерге қол жеткізді – төрт маусымда 25–21 есебі және боул ойындарында 0–2 көрсеткіші. Бірақ Браун бітіргеннен кейін (1988) Нотр-Дам ұлттық чемпионатты жеңіп алды. Браун екі рет All-American атанды және 1987 жылы Хейсман Трофи иегері болды, бұл сыйлықты жеңіп алған алғашқы кең қабылдаушы атанды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Вудро Вильсон орта мектебі екі Хейсман Трофи жеңімпазы бар жалғыз мемлекеттік орта мектеп болып табылады. Браун мектепті бітірген кезде 19 жеке мектеп рекордын иеленді. 1989 жылы Браун мен Дэйви О’Брайен мектептің 60 жылдығына арнап құрылған Вудро Вильсон орта мектебінің Даңқ залының алғашқы мүшелері ретінде бірге қабылданды. 2009 жылы Браун Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. 2012 жылдың қаңтар айында Браун NCAA-дан күміс мерейтойлық сыйлықты алды, ол оның көптеген спорттық және кәсіби жетістіктерін мойындады.

НФЛ мансабы

Браунды Лос-Анджелес Рейдерс командасы 1988 жылғы НФЛ драфтында бірінші раундта алтыншы нөмірмен таңдады. Өзінің алғашқы НФЛ маусымында ол лигада бастамалық қайтарымдар, қайтарылған ярдтар және қайтарымның орташа көрсеткіші бойынша көш бастады. Команданың бірінші нөмірлі қабылдаушысы рөліне бейімделуіне уақыт кетсе де, алғашқы бес маусымда 147 пас ұстап, 1993–2001 жылдары қатарынан 9 маусымда 1000 ярдтан асып түсті. Сондай-ақ, ол 1994 жылы НФЛ-дағы бастамалық қайтарымдар бойынша, ал 1997 жылы қабылдаулар бойынша көшбасшы болды. 1994 жылдың наурыз айында Браунға Денвер Бронкос клубынан еркін агент ретінде ұсыныс келіп, ол оған қол қойды. Бірақ Рейдерс бұл ұсынысқа жауап берді. Ол тоғыз рет Pro Bowl-ға шақырылды: 1988 және 1991 жылдары бастамалық қайтарымшы ретінде, ал 1993–1997, 1999 және 2001 жылдары қабылдаушы ретінде. 2001 жылы Браун танымал wide receiver Джерри Райспен бірге ойнады. 2001 жылдың 9 желтоқсанында Канзас-Сити Чифс клубына қарсы өткен үй матчында Браун 88 ярдтық бастамалық қайтарыммен тачдаун соқты, осымен НФЛ тарихында бастамалық қайтарыммен тачдаун соққан ең егде жастағы ойыншы атанды. 2002 жылы ол Джин Апшоудан өтіп, 224 ойынмен Рейдерс командасының барлық уақыттағы рекордсмені болды. Ол сондай-ақ Рейдерс клубының қабылдаулар, қабылдалған ярдтар және бастамалық қайтарым ярдтары бойынша жаңа рекордтарын орнатты. Браунды 2004 жылғы маусым алдында Рейдерс босатты, себебі ол шабуылдағы рөлінің азаюын қабылдағысы келмеді. Оны көп ұзамай "Буканерс" (бұрынғы Рейдерс бас бапкері Джон Груден басқарған) клубына шақырды. Бұл трансферге қатысты пікірлер қарама-қайшы болды, өйткені Браун Оукленд аймағында жанкүйерлердің сүйіктісі болған және Рейдерс ұйымында өткізген он алты жыл ішінде көптеген қазіргі және бұрынғы ойыншылар мен қызметкерлер оған үлкен құрмет көрсеткен. Ол Лос-Анджелес Рейдерсінің Оуклендте қалған соңғы өкілі болды. 2004 жылдың 27 қыркүйегінде, Тампа Бэймен келісімшартқа қол қойғаннан кейін Оуклендке қайтып келген алғашқы ойынында Браун мансабында 100-ші тачдаунды соқты, сол кездегі НФЛ-дың барлық уақыттағы тачдаун тізімінде Стив Ларгентпен (100 тачдаун) бірге 3-орынды бөлісті (бұрынғы командаласы Джерри Райс [197] және Крис Картер [130] алдында). Ол Оукленд Рейдерс жанкүйерлерінен құрмет көрсетуге ие болды. 2005 жылы Браун Рейдерспен бір күндік келісімшартқа қол қойып, командамен зейнеткерлікке шықты. 18 шілдеде өткен баспасөз конференциясына екі Рейдерс өкілі және бір ғана белсенді ойыншы, wide receiver Джерри Портер қатысты. Браун 14 934 қабылдалған ярд, НФЛ тарихындағы екінші ең жоғары көрсеткіш, 1094 қабылдау (3-орын) және 100 тачдаунмен (3-орын, тең) зейнеткерлікке шықты. Браун сонымен қатар 190 жүгіру ярдтары, 3320 бастамалық қайтарым ярдтары (НФЛ тарихында 5-орын), 3 фамбл қайтарым ярдтары және 1235 kickoff қайтарым ярдтарын жинады. Бұл оған барлығы 19 682 таза ярд берді, зейнеткерлікке шыққан кезде НФЛ-дың барлық уақыттағы көшбасшылары тізімінде 5-орынды иеленді. Ол сондай-ақ 105 тачдаун соқты (100 қабылдау, 1 жүгіру, 3 бастамалық қайтарым, 1 kickoff қайтарым). Браун – НФЛ тарихында қабылдау және қайтарым ярдтары бойынша ең үздік бес ойыншының қатарында зейнеткерлікке шыққан жалғыз ойыншы. Браун 2010 жылы Профутбол Даңқы залына енуге лайық деп танылды, бірақ сол жылы таңдалмады. Оның бірінші әрекетте таңдалуы қиын болды, өйткені Джерри Райс (Браунның бұрынғы командаласы), Крис Картер және Андре Рид сияқты көптеген табысқа жеткен қабылдаушылар кандидаттары болды. 2012 жылдың 7 қаңтарында және 2013 жылдың 11 қаңтарында Браун Профутбол Даңқы залына ену үшін финалист ретінде таңдалды, бірақ таңдалмады. 2015 жылдың 31 қаңтарында Браун Профутбол Даңқы залына енгізілді. Ол 2015 жылдың 8 тамызында Профутбол Даңқы залына енгізілді.

Негізгі маусым

1988 LA 16 9 43 725 16.9 65T 5 14 50 3.6 12 1 41 1,098 26.8 97T 1 49 444 9.1 36 0
1989 LA 1 1 1 8 8.0 8 0 — — — — — 3 63 21.0 25 0 4 43 10.8 29 0
1990 LA 16 0 18 265 14.7 51 3 — — — — — — — — — — 34 295 8.7 39 0
1991 LA 16 1 36 554 15.4 78T 5 5 16 3.2 9 0 1 29 29.0 29 0 29 330 11.4 75T 1
1992 LA 15 12 49 693 14.1 68T 7 3 −4 −1.3 3 0 2 14 7.0 14 0 37 383 10.4 40 0
1993 LA 16 16 80 1,180 14.8 71T 7 2 7 3.5 14 0 — — — — — 40 465 11.6 74T 1
1994 LA 16 16 89 1,309 14.7 77T 9 — — — — — — — — — — 40 487 12.2 48 0
1995 OAK 16 16 89 1,342 15.1 80T 10 — — — — — — — — — — 36 364 10.1 38 0
1996 OAK 16 16 90 1,104 12.3 42T 9 6 35 5.8 15 0 1 24 24.0 24 0 32 272 8.5 36 0
1997 OAK 16 16 104 1,408 13.5 59T 5 5 19 3.8 12 0 1 7 7.0 7 0 — — — — —
1998 OAK 16 16 81 1,012 12.5 49T 9 1 −7 −7.0 −7 0 — — — — — 3 23 7.7 8 0
1999 OAK 16 16 90 1,344 14.9 47 6 1 4 4.0 4 0 — — — — — — — — — —
2000 OAK 16 16 76 1,128 14.8 45 11 3 12 4.0 7 0 — — — — — — — — — —
2001 OAK 16 16 91 1,165 12.8 46T 9 4 39 9.8 19 0 — — — — — 6 111 18.5 88T 1
2002 OAK 16 16 81 930 11.5 45 2 6 19 3.2 9 0 — — — — — 10 55 5.5 11 0
2003 OAK 16 15 52 567 10.9 36T 2 — — — — — — — — — — — — — — —
2004 TB 15 4 24 200 8.3 21 1 — — — — — — — — — — 6 48 8.0 14 0
Career 255 202 1,094 14,934 13.7 80T 100 50 190 3.8 19 1 49 1,235 25.2 97T 1 326 3,320 10.2 88T 3

Маусымнан кейін

Жыл Команда Ойындар Қабылдау Жүгіру Кик қайтарылымдары Пунт қайтарылымдары GP GS Rec Yds Avg Lng TD Att Yds Avg Lng TD Ret Yds Avg Lng TD Ret Yds Avg Lng TD 1990 LA 2 0 5 59 11.8 26 0 — — — — — — — — — — 4 45 11.3 17 0 1991 LA 1 0 4 45 11.3 16 0 — — — — — — — — — — 2 23 11.5 14 0 1993 LA 2 2 8 213 26.6 86T 2 — — — — — — — — — — 3 7 3.5 6 0 2000 OAK 2 2 7 75 10.7 17 0 — — — — — — — — — — — — — — — 2001 OAK 2 2 8 55 6.9 19 1 1 6 6.0 6 0 1 9 9.0 9 0 — — — — — 2002 OAK 3 3 13 134 10.3 14 0 — — — — — — — — — — — — — — — Мансап 12 9 45 581 12.9 86T 3 1 6 6.0 6 0 1 9 9.0 9 0 9 75 8.3 17 0

НФЛ-ден кейінгі мансап

Браун "Кішкентай алыптар" фильмінде ойнады және бұрынғы ойыншылар Джейсон Сехорн, Эдди Джордж және NFL сарапшысы Джей Глейзермен бірге FSN Pro Football Preview бағдарламасын жүргізеді. Браун сонымен қатар YorHealth компаниясының өкілі. 1995 жылы Браун "Балаларға арналған спортшылар мен әртістер" және оған байланысты "Балаларға арналған 911" ұлттық төрағасы болды. Оның бұл күш-жігерінің арқасында бес миллионнан астам бала мен жасөспірімге кеңес беру және білім беру бағдарламалары арқылы көмек көрсетілді. 2013 жылдан бастап Браун Техас штатындағы Чемпиондардың жабық футбол лигасының "Техас Революциясы" командасының бас менеджері және тең иесі болды, сондай-ақ ESPN колледж футболының сарапшысы болды. Браун WRDI радиосында апта сайын спорттық ток-шоу жүргізеді. Браун The Arena League лигасының төрағасы және комиссары болып табылады, бұл жабық футбол лигасының 2024 жылы басталуы күтілуде.

Raiders иесі Ал Дэвиспен қарым-қатынасы

Рейдерске қосылғаннан бері Браунның «Окленд Рейдерс» командасымен және марқұм иесі Ал Дэвиспен қарым-қатынасы шиеленісті болды. 2009 жылы Sportsradio сайтына берген сұхбатында ол бұрынғы басшысы туралы былай деді: «Ал (Дэвис)пен кездесу ерекше болды. Алғашқы жаттығуымнан кейін бес-он минут өткен соң, ол Нотр-Дамнан шыққан афроамерикалық спортшыларды жек көретінін білдім. Олар маған тура соны айтты. Біз білімімізді спорттық қабілетімізден артық қолданатынымызды ескере отырып, ол менің ақшаны алып қашып кететін адамдардың бірі деп ойлады. Бұл мені жігерлендіру үшін жасалған амал болды ма, білмеймін, бірақ ол әсер етті». 2000 жылы Браун «Окленд» мейрамханасында бұрынғы «Рейдерс» ойыншылары Честер МакГлоктон мен Шон Джонспен бірге тамақтанды. Олар тамақ ішіп отырғанда, Браун Дэвиске жақындаса да, сөйлесе алмады. Браун журналистке: «Мен бұған қатты ренжідім, өйткені он екі жылдық жұмысымда осындай жағдайда сәлем бере алмайтын ешкімді білмеймін. Бұл жағдайдың осылай болғанына өкінемін» деді. 2004 жылдың 5 тамызында «Рейдерс» Браун мен Дэвистің қатысуымен баспасөз мәслихатын өткізді, онда Браун командадан кетіп бара жатқаны жарияланды. Дэвис пен Браун бір-біріне құрметтерін білдірді және екеуі де Браунның бір күні «Рейдерске» оралуын тіледі. 2005 жылдың 19 шілдесінде Браун ресми түрде зейнеткерлікке шықты, бірақ «Рейдерс» команда штаб-пәтерінде баспасөз мәслихатын өткізбеді. Оның орнына Браун «Окленд» қонақ үйінің мәжіліс залында жеке баспасөз мәслихатын өткізді. Дэвис «кестедегі келіспеушіліктер» болғандықтан мәслихатқа қатыспады. Дэвис Браунға «Рейдерс» командасымен 765 000 долларлық шартқа қол қоюға рұқсат берді, осылайша ол «Окленд Рейдерсі» ойыншысы ретінде зейнетке шыға алады. 2004 жылы Браунның «Рейдерс» командасынан кетуі шиеленіске ұласты, ал ол Дэвисті, аға көмекші Майкл Ломбардиді және жаттықтырушы Норв Тернерді оны қажетсіз ету үшін сөз байласып әрекет еткені үшін көп сынады. Бұрынғы командаластары Маркус Аллен, Линкольн Кеннеди және Честер МакГлоктон баспасөз мәслихатына қатысты. «Рейдерс» командасынан Эми Траск, Браунға шартқа қол қоюға көмектескен бас директор, Марк Бадайн, қаржы директоры және Майк Тейлор, команданың қоғамдық байланыстар директоры қатысты. Сол кезде «Рейдерс» командасының шабуылшысы Джерри Портер де қатысты. Линкольн Кеннеди Дэвистің қатыспағанын «Бұл оның стилі емес; ол, мүмкін, Тимді кеңсесіне шақырады немесе кешкі асқа шығарады. Бірақ мұндай іс? Бұл оның стилі емес» деп түсіндірді. Жақындағы оқиғалар Дэвис 2011 жылы қайтыс болғанға дейін футбол әлемінен алыс болған болуы мүмкін екенін көрсетті, өйткені «Рейдерс» командасы Super Bowl XXXVII турнирінде «Тампа Бэйге» жеңілгеннен бері жеті рет (2003–2009) жеңіліс көрді. Браун бұған келіспеді, «Көптеген адамдардың пікірінше, Ал байланыстан тыс, бірақ шындықтан аулақ емес. Ол әлі де есі дұрыс» деді.