Кіріспе
Пакс – әртүрлі операциялық жүйелерде қолжетімді және 1995 жылдан бері қалыптасқан архивтеу утилитасы. Unix-тің әртүрлі нұсқаларында tar және cpio арасында туындаған үйлесімсіз опцияларды шешудің орнына, IEEE екі архивтеушінің де пайдалы опцияларымен әртүрлі архив форматтарын қолдайтын жаңа архивтік құрал – pax құралын жасады. Pax командасы Unix және Unix-қа ұқсас операциялық жүйелерде, сондай-ақ IBM i және Microsoft Windows NT жүйелерінде қолжетімді. Көптеген Linux дистрибутивтерінде және FreeBSD-де pax командалары бұл форматты қолдамайды, бірақ GNU және FreeBSD-ден tar командалары қолдайды; бұл формат AIX, Solaris және HP UX жүйелерінде pax командаларымен де қолдалады. "pax" атауы "portable archive exchange" (портативті архив алмасу) деген сөздердің аббревиатурасы, сонымен қатар латын тіліндегі "бейбітшілік" сөзіне сілтеме жасайды; команданы шақыру және құрылымы tar және cpio екеуінің де бірігуінің белгілі бір деңгейде бейбітшілікке ұласуын көрсетеді.
pax is an archiving utility available for various operating systems and defined since 1995. Rather than sort out the incompatible options that have crept up between tar and cpio, along with their implementations across various versions of Unix, the IEEE designed new archive utility pax that could support various archive formats with useful options from both archivers. The pax command is available on Unix and Unix like operating systems and on IBM i, and Microsoft Windows NT The format is not supported by pax commands in most Linux distributions and in FreeBSD, but it is supported by tar commands from GNU and FreeBSD; the format is further supported by pax commands in AIX, Solaris and HP UX. The name "pax" is an acronym for portable archive exchange, but is also an allusion to the Latin word for "peace"; the command invocation and structure represents somewhat of a peaceful unification of both tar and cpio.
Тарих
Pax-ті алғаш рет 1989 жылы Марк Х. Колберн жазған. Колберн оны Usenix/IEEE POSIX стандарты бойынша TAR және CPIO құралдарының орнына ұсынған. HP UX, IRIX және SCO UNIX жүйелеріндегі pax нұсқаулықтары pax-тің авторы ретінде Колберн көрсетілген. Pax командасы 1990 жылғы шілдедегі POSIX.2 жобасының 10 нұсқасында алғашқы рет қамтылған. Сонымен қатар, 1991 жылғы POSIX.2 және IEEE 1003.1b жобалары cpio және ustar архивтік форматтарын қолдайтын pax командасын қамтиды. Пакс бағдарламасының тағы бір нұсқасын 1992–1993 жылдары Кит Мюллер жасаған. Бұл нұсқа алғаш рет 4.4BSD (1995) нұсқасында және FreeBSD жүйесінде пайда болды. Формат AIX, Solaris және HP UX жүйелеріндегі pax командасымен қолдалады. Ол сонымен қатар Python tarfile модулімен, BSD лицензиясымен таратылатын libarchive кітапханасымен, 7 ZIP, GNU tar және FreeBSD tar бағдарламаларымен де үйлесімді. 2003 жылы Гуннар Риттер жасаған Heirloom Project pax командасы pax форматын және көптеген басқа форматтарды қолдайды.
Стандарттау, қабылдау және танымалдық
2001 жылы IEEE стандарты ретінде қабылданғанына қарамастан, 2010 жылға дейін pax аса көп танымал немесе қолданысқа енген жоқ. Бұл ішінара Unix пайдаланушыларына оның қажеттілігі болмағандықтан, тек POSIX комитеті ғана біркелкі интерфейске қол жеткізуді қалады. Pax сонымен қатар көп сұрақ қояды және қателіктер туғанда пайдаланушының араласуын күтеді. Linux Standard Base 3.0 нұсқасынан бастап (2005 жылдың 6 шілдесінде жарық көрген) барлық сәйкес келетін жүйелерде pax болуы тиіс, бірақ қазірге дейін көптеген Linux дистрибутивтері оны әдепкі бойынша орнатпайды. Дегенмен, көптеген дистрибутивтер pax-ты жеке орнатылатын пакет ретінде ұсынады. Pax Windows NT жүйесінде де болды, онда ол тек файлдық архивтермен (таспалар қолдау көрсетілмейді) шектелген. Кейін ол Interix қосымша жүйесіне көшірілді. Бұл Win32 ACL-ді архивтеу немесе қалпына келтіруді қолдамайды. Pax Windows 2000 жүйесінде де қолданылды. Орнатушы (macOS) басқаратын пакеттер көбінесе өздерінің мазмұнының көп бөлігін архивте сақтайды, pax.gz файлы түрінде, оны жүйенің pax (heirloom) құралы арқылы оқуға болады.