Кіріспе
Солтүстік Дакота штаты, Гранд-Форкс қаласындағы халықаралық әуежай
Канаданың Британ Колумбиясы провинциясындағы Гранд-Форкс қаласының жанындағы әуежай
the airport near Grand Forks, British Columbia, Canada
Гранд-Форкс халықаралық әуежайы – Солтүстік Дакота штаты, Гранд-Форкс округінде, Гранд-Форкстан солтүстік-батысқа қарай 8 шақырым (5 миль) қашықтықта орналасқан, мемлекеттік әуежай. GFK әуежайы елден тысқары жоспарлы жолаушылар рейстерін ұйымдастырмайды, бірақ Канададан және басқа елдерден келгендерге кедендік қызмет көрсеткендіктен, көптеген басқа әуежайлар сияқты "халықаралық" атағына ие. Әуежай кейде Солтүстік Дакота штатының бұрынғы АҚШ Өкілдер палатасының және АҚШ Сенатының мүшесі Марк Эндрюстің құрметіне Марк Эндрюс халықаралық әуежайы деп аталады. Әуежай Гранд-Форкс аймақтық әуежайының басқаруында. GFK әуежайында жүзеге асырылатын барлық операциялардың 90% -ы осы әуежай базасында орналасқан Солтүстік Дакота университетінің Джон Д. Одегард аэроғарыш ғылымдары мектебіне тиесілі рейстерді құрайды. Бұл әуежай Федералдық авиация басқармасының (FAA) 2017–2021 жылдарға арналған Біріктірілген әуежай жүйелерінің ұлттық жоспарына енгізілген және хаб емес, негізгі коммерциялық қызмет көрсету орталығы ретінде жіктеледі.
Басқару
GFK – хаб емес, негізгі коммерциялық қызмет көрсететін әуежай. Гранд-Форкс аймақтық әуежайы басқармасы – Гранд-Форкс округі мен Гранд-Форкс қаласы арасындағы бірлескен серіктестік ретінде құрылған, коммерциялық емес, мемлекеттік ұйым. Бұл әуежайдың басқару құрылымы. Әуежай басқармасы Гранд-Форкс мэрі Брэндон Боченски және Гранд-Форкс округтік комиссиясы тағайындаған жеті мүшеден тұратын комиссиядан құралған. Дэн Симонсон – Басқарма төрағасы, ал Синтия Пик – төрағаның орынбасары. Басқа комиссия мүшелері: Карл Боллингберг, Тим Мачлер, Рик Меланд, Стив Кульман және Кайл Квамме. Әуежай басқармасының қызметкерлері: Райан Ризинджер – атқарушы директор, Криста Мартин – қаржы және әкімшілік директоры, Кэти Олсон – әкімшілік көмекші және Джоуи Кастильйоне – операциялар және техникалық қызмет көрсету директоры (Гранд-Форкс халықаралық әуежайы, 2023).
Терминал
Қазір жабық GFK-дегі бастапқы жолаушылар терминалы 1964 жылы салынған. Терминалдың сыртында Delta және Allegiant Airlines билет сату кассалары, мейрамхана, сыйлық дүкені және күту залы болды. Қауіпсіздік тексеруінен өткеннен кейін терминалдың екі жолаушылар қақпасына қызмет ететін кішкентай күту аймағы бар. 2000 жылдардың ортасында терминалдың құрылымдық және қауіпсіздік проблемалары болғандықтан, сондай-ақ кеңейтуге мүмкіндік болмағандықтан, оны жаңарту немесе толық ауыстыру туралы әңгімелер басталды. 2005 жылдың басында Grand Forks Regional Airport Authority тапсырысымен жасалған зерттеудің нәтижелері жарияланды. Ulteig Engineers компаниясы жүргізген зерттеу әуежай басшылығына жолаушылар терминалының болашағына қатысты нұсқаулар берді. Бір нұсқасы – терминалды қалай болса солай қалдыру. Бірақ консультациялық топ мұны ұсынбады, себебі терминалда көптеген құрылымдық және қауіпсіздік проблемалары бар. Проблемалардың тізіміне мыналар кіреді: көбелек пайда болуы, шатырдан су ағуы, негіздің теңсіз шөгуі, ұшу-қону жолағына кедергі келтіру, жолаушыларды бортуға шығару, жертөледе су басудан жабдықтардың зақымдануы, ескірген электр және механикалық жүйелер, өрт сөндіру жүйесінің болмауы, нормативтік талаптарды сақтамауы, жеткіліксіз тұрақ орны және ішкі қозғалыс мәселелері. Терминалды 18,3 миллион долларға жөндеуге болар еді, бірақ бұл көптеген мәселелерді шешпей, кеңейтуге мүмкіндік бермес еді. Консультациялық топ қазіргі терминалдың проблемаларын шешудің ең жақсы жолы – жаңа жолаушылар терминалы салып алу екенін ұсынды. Жаңа терминал үшін бес орын қарастырылып, жүк және жалпы авиация аймақтарының арасындағы жерге басымдық берілді. Жаңа терминалдың құрылысы 2009 жылдың шілдесінде басталды және 2011 жылға дейін аяқталуы күтілуде. Ғимарат Солтүстік Дакота штатының зейнеткер сенаторы Байрон Дорганның құрметіне Байрон Л. Дорган терминалы деп аталды. Ол 2011 жылдың 30 тамызында ашылып, пайдалануға берілді. JLG Architects компаниясы жобалаған жаңа жолаушылар терминалы екі қабаттан тұрады, онда Delta және Allegiant Airlines билет сату кассалары, багаж алу конвейері және бірнеше көлік жалға беру агенттіктері орналасқан. Бірінші қабатта тексерілген багаждың тікелей тексеру жүйесі бар. Гранд Форкс өңірлік әуежайы басшылығының кеңселері екінші қабатта орналасқан, сондай-ақ TSA қауіпсіздік бақылау пункты де бар. Қауіпсіздік тексеруінен өткеннен кейін әуежайдың екі қақпасы үшін күту залы бар. Red River Valley Grill әуежайдың қоғамдық және қауіпсіз аймақтарында тағам және сусындармен қамтамасыз етеді. Сондай-ақ грильде шағын сыйлық дүкені бар.
Аэроғарыш
GFK-нің ең ірі жалға алушысы әуе компаниясы емес, Солтүстік Дакота университетінің Джон Д. Одегард аэроғарыш бағдарламасы. Университет 11 жылытылатын ангарды пайдаланады, онда шамамен 120 ұшақ орналасқан. Ұшу операциялары ғимараты ұшақтарды жіберу штаб-пәтері, студенттерді ұшуға алдын ала дайындау және бес қабатты ғимараттың жоғарғы қабатындағы кафетерий қызметін атқарады. GFK UND-нің ұшқышсыз әуе жүйелері (UAS) оқу орталығына да ие. Бұл орталықта ұшқышсыз ұшақтарға бағытталған студенттер үшін жердегі брифингтер, ұшу тренажерлері және жүйелерді оқыту жүргізіледі. GFK-ге соңғы рет қосылған жаңа нысан – 2011 жылдың желтоқсанында аяқталған UND-нің тікұшақтарды ұшқысымен оқыту операцияларына арналған ангар. GFK-дегі операциялардың көп бөлігі (ұшып-қону) Солтүстік Дакота университетіне тиесілі. UND Aerospace Foundation әуежайдың солтүстік-шығыс (Bravo) және шығыс (Charlie) аймақтарын пайдаланады. UND 120-дан астам ұшақтан тұратын паркті пайдаланады, оның ішінде Cessna 172, Cessna 150, Piper Seminoles, Piper Archers, сондай-ақ бірнеше Beechcraft King Air 90 және ұшу оқуына арналған American Champion Decathlon ұшақтары бар. Мұндай ұшақ паркін толықтыратын бірнеше ғимараттар бар, олардың ішінде диспетчерлік орталық, толық уақытты техникалық қызмет көрсету орталығы және арнайы желілік қолдау қызметкерлері бар.
Ұшу-қону жолақтары
Гранд Форкс халықаралық әуежайы төрт ұшу-қону жолағын қамтиды: Valley Med Fight әуе жедел жәрдем компаниясы, сондай-ақ Avflight басқаратын жақын орналасқан ангарларды пайдаланады. FBO Allegiant үшін барлық жердегі операцияларды да жүзеге асырады. Бастапқыда GFK Flight Support деп аталған FBO және оның құрылыстарын 2015 жылы Мичиган штатының Сагино қаласындағы Avflight Corporation сатып алып, Avflight Grand Forks деп қайта атады.
Жүк
FedEx Express KGFK-де екінші ірі жұмыс беруші болды. KGFK-дегі FedEx пандусы Солтүстік Дакота штатының барлық аймағына, Миннесотаның солтүстік-батыс бөлігіне, сондай-ақ Оңтүстік Дакота мен Монтана штаттарының шағын бөліктеріне қызмет көрсетті. FedEx компаниясында 100-ден астам қызметкер жұмыс істеді: клиенттерге қызмет көрсету өкілдері, пандус агенттері, курьерлер, жүк көлік жүргізушілері, реактивтік ұшақтар мен көлік құралдарын күтіп жөндеушілер. Пандус агенттері кешкі немесе таңертеңгі ауысымдарда жұмыс істейтін, ұшақтарды, фидерлік ұшақтарды және жүк көліктерін жүктеп-түсіретін. FedEx, он бір фидерлік ұшаққа пилоттар мен техникалық қызмет көрсету үшін Corporate Air компаниясымен келісім шарт жасады. Corporate Air KGFK-дегі он үшінші ірі жұмыс беруші болды. 2016 жылдың 17 ақпанында FedEx өзінің операцияларын Гранд-Форкс әуежайынан Фарго қаласындағы Гектор халықаралық әуежайына көшіретінін хабарлады. FedEx барлық ұшу операцияларын 2016 жылдың 31 қазанында Фаргоға көшірді.
Жер үсті тасымалы
2023 жылдан бастап Grand Forks халықаралық әуежайына қоғамдық көлік қызметі жоқ. Ең жақын Cities Area Transit автобус аялдамасы 4,8 шақырымнан астам қашықтықта орналасқан.