Кіріспе

XVII ғасырдағы француз фламанд мистикасы Антуанетта Бурнион де ла Порте (13 қаңтар 1616 – 30 қазан 1680) – француз фламанд мистикасы және авантюрист. Ол соңғы заманның жақын арада келе жатқанын және одан кейін Соңғы Сот болатынын үйретті. Ол Құдайдың өзінді жер бетінде нағыз христиан дінін қайта орнату үшін таңдағанына сенді және Голландия Республикасының шекарасынан тыс, Голштейн мен Шотландияны қоса алғанда, рухани байланыстар желісінің орталық тұлғасына айналды. Бурнионның сектасы "үшінші күш" деп сипатталатын спиритуалистік қозғалыстарға жатты.

Алғашқы жылдар

Антуанетта 1616 жылы Лилль қаласындағы бай католик саудагерлерінің отбасында дүниеге келді. Ол ауыр ерін және таңдай жарылысымен туған, бастапқыда "оның өмірін сақтау керек пе деген мәселе талқыланды", бірақ кейін жасалған операция туа біткен кемшілікті толығымен жойды. Өзінің сөзіне сүйенсек, ол кішкентай кезінен-ақ дінге бейімділік танытқан, тіпті бесеу кезінде ата-анасына дін туралы уағыз айтқан.

Мансап

1636 жылы ол әкесі ұйымдастырған некеден қашып кетті, бірақ көп ұзамай үйге қайтарылды. Үйде он сегіз ай өткен соң Антуанетта қатаң діни тәртіпті ұстанатын, аяқсыз кармелиттер қауымына қосылғысы келді. 1653 жылы ол мұра ақшасына қыздарға арналған жетімдер үйін құрды. 1662 жылы ол Гентке және Мехеленге қашты, себебі жетімдер үйінің қатал тәртібін сот тергеді, өйткені ондағы бір қыз қайтыс болды. Бурнион Құдаймен тікелей байланыста екенін мәлімдеп, қыздардың шайтанмен бітім жасағанын айыптады. Ол католик шіркеуінің зәулім сәнін ұнатпай, нағыз христиандар деп санайтын қауым құруды қалады. Оның пікірінше, тек «нағыз христиандар» ғана құтылады және Бурнион, оның ойынша, осы нағыз христиандарды жинауға Құдай тарапынан міндеттелген. Мехеленде ол алғашқы ізбасары Кристиан де Кортпен танысты. Де Корт Шлезвиг-Гольштейн жағажайындағы Нордстранд аралында жаңа колония құруды жоспарлады. Онда 1652 жылдан бері Брабанттан келген бөгет салушылардан тұратын католик қауымы құрылған. 1667 жылы ол Де Кортпен бірге Амстердамға көшіп, көбірек демеушілерді тартуға тырысты. Ол жерде Жан де Лабади, Комениус және Анна Мария ван Шурманмен танысып, өзінің жазбаларын жариялай бастады. Оның терең діншілігі, дәстүрден тыс көзқарастары және барлық секталарды елемеуі оған қуғын-сүргін де, ізбасарлар да әкелді. Сваммердам Николаус Стеноның анасын көру үшін Копенгагенге сапар шекті, содан кейін дереу Амстердамға оралды. Ол мистикалық өлеңдер мен тіркестерге толы «Табиғат кітабы» атты еңбегін аяқтамады. Алты бай және білімді адамнан тұратын қауым, жалғыз әйел одан әрі қызмет етуден бас тартқанда, тарап кетті. Баспахана лютеран үкіметі тәркіледі. Бурнионды сиқыршылықпен айыптады, сондықтан ол дереу Гамбургке аттанды. Ол жерде ол ұзақ тұрмады; ондағы лютеран дін қызметкерлерінің қарсылығы оны Пьер Пуаребен бірге Шығыс Фризеландқа көшуге мәжбүр етті. Ол Лютцбургтегі шатоның шаруашылық құрылыстарында аурухана ашуға тырысты. Бірақ ол кезде ол көптеген қолдауларын жоғалтқандықтан, Амстердамға қайтуға шешім қабылдады. Ол жаққа жолда кеуіп қалды және Фризеландтың Франкер қаласында қалды, онда 1680 жылдың 30 қазанында қайтыс болды.

Мұра

Оның қайтысынан кейін көптеген ізбасарлары тарап кетті, бірақ оның жарияланбаған жазбаларын өңдеп, таратумен айналысқан шағын топ қалды. 1686 жылы Амстердамдық баспагер Джон Ветштейн оның жинақталған еңбектерін 19 томдық жинақ ретінде жариялады. Соңында оның көптеген қолжазбалары Волкерт ван де Вельде арқылы Аалмоезениерсвиесхуиске (Жетімдер үйіне) және Амстердамның Ремонттант қауымына тиесілі болды. Бүкіл жинақ қазір Амстердам университетінің кітапханасында сақтаулы. 18-шы ғасырдың басында оның ықпалы Шотландияда қайта жанданды (Эндрю Майкл Рамзиді қараңыз), бұл оның ілімдері 1701, 1709 және 1710 жылдардағы түрлі Пресвитериандық бас жиналыстарда бірнеше рет сыналып, айыпталуына себеп болды.