Кіріспе
XVII ғасырдағы француз фламанд мистикасы Антуанетта Бурнион де ла Порте (13 қаңтар 1616 – 30 қазан 1680) – француз фламанд мистикасы және авантюрист. Ол соңғы заманның жақын арада келе жатқанын және одан кейін Соңғы Сот болатынын үйретті. Ол Құдайдың өзінді жер бетінде нағыз христиан дінін қайта орнату үшін таңдағанына сенді және Голландия Республикасының шекарасынан тыс, Голштейн мен Шотландияны қоса алғанда, рухани байланыстар желісінің орталық тұлғасына айналды. Бурнионның сектасы "үшінші күш" деп сипатталатын спиритуалистік қозғалыстарға жатты.
Antoinette Bourignon de la Porte (13 January 161630 October 1680) was a French Flemish mystic and adventurer. She taught that the end times would come soon and that the Last Judgment would then fall. Her belief was that she was chosen by God to restore true Christianity on earth and became the central figure of a spiritual network that extended beyond the borders of the Dutch Republic, including Holstein and Scotland. Bourignon's sect belonged to the spiritualist movements that have been characterized as the "third power".
Алғашқы жылдар
Антуанетта 1616 жылы Лилль қаласындағы бай католик саудагерлерінің отбасында дүниеге келді. Ол ауыр ерін және таңдай жарылысымен туған, бастапқыда "оның өмірін сақтау керек пе деген мәселе талқыланды", бірақ кейін жасалған операция туа біткен кемшілікті толығымен жойды. Өзінің сөзіне сүйенсек, ол кішкентай кезінен-ақ дінге бейімділік танытқан, тіпті бесеу кезінде ата-анасына дін туралы уағыз айтқан.
Мансап
1636 жылы ол әкесі ұйымдастырған некеден қашып кетті, бірақ көп ұзамай үйге қайтарылды. Үйде он сегіз ай өткен соң Антуанетта қатаң діни тәртіпті ұстанатын, аяқсыз кармелиттер қауымына қосылғысы келді. 1653 жылы ол мұра ақшасына қыздарға арналған жетімдер үйін құрды. 1662 жылы ол Гентке және Мехеленге қашты, себебі жетімдер үйінің қатал тәртібін сот тергеді, өйткені ондағы бір қыз қайтыс болды. Бурнион Құдаймен тікелей байланыста екенін мәлімдеп, қыздардың шайтанмен бітім жасағанын айыптады. Ол католик шіркеуінің зәулім сәнін ұнатпай, нағыз христиандар деп санайтын қауым құруды қалады. Оның пікірінше, тек «нағыз христиандар» ғана құтылады және Бурнион, оның ойынша, осы нағыз христиандарды жинауға Құдай тарапынан міндеттелген. Мехеленде ол алғашқы ізбасары Кристиан де Кортпен танысты. Де Корт Шлезвиг-Гольштейн жағажайындағы Нордстранд аралында жаңа колония құруды жоспарлады. Онда 1652 жылдан бері Брабанттан келген бөгет салушылардан тұратын католик қауымы құрылған. 1667 жылы ол Де Кортпен бірге Амстердамға көшіп, көбірек демеушілерді тартуға тырысты. Ол жерде Жан де Лабади, Комениус және Анна Мария ван Шурманмен танысып, өзінің жазбаларын жариялай бастады. Оның терең діншілігі, дәстүрден тыс көзқарастары және барлық секталарды елемеуі оған қуғын-сүргін де, ізбасарлар да әкелді. Сваммердам Николаус Стеноның анасын көру үшін Копенгагенге сапар шекті, содан кейін дереу Амстердамға оралды. Ол мистикалық өлеңдер мен тіркестерге толы «Табиғат кітабы» атты еңбегін аяқтамады. Алты бай және білімді адамнан тұратын қауым, жалғыз әйел одан әрі қызмет етуден бас тартқанда, тарап кетті. Баспахана лютеран үкіметі тәркіледі. Бурнионды сиқыршылықпен айыптады, сондықтан ол дереу Гамбургке аттанды. Ол жерде ол ұзақ тұрмады; ондағы лютеран дін қызметкерлерінің қарсылығы оны Пьер Пуаребен бірге Шығыс Фризеландқа көшуге мәжбүр етті. Ол Лютцбургтегі шатоның шаруашылық құрылыстарында аурухана ашуға тырысты. Бірақ ол кезде ол көптеген қолдауларын жоғалтқандықтан, Амстердамға қайтуға шешім қабылдады. Ол жаққа жолда кеуіп қалды және Фризеландтың Франкер қаласында қалды, онда 1680 жылдың 30 қазанында қайтыс болды.
Antoinette would have preferred to have joined a strict religious order, the Discalced Carmelites. In 1653 she founded a girls’ orphanage with inheritance money. In 1662 she fled to Ghent and Mechelen, after the magistrate investigated the harsh regime of the orphanage after one of the girls died there. Bourignon claimed to be in direct connection with God and accused the girls of having a pact with the devil. Bourignon disliked the lavish splendour of the Catholic Church and wanted to establish a community of what she saw as true Christians. It was her view that only "true Christians" would be saved and Bourignon was according to her obliged by God to gather these true Christians. In Mechelen she won her first follower, Christiaan de Cort. De Cort had grand plans to establish a new colony on Nordstrand, an island off the coast of Schleswig Holstein. There a Roman Catholic community had been established since 1652 consisting of dyke workers from Brabant. In 1667 she moved with De Cort to Amsterdam to attract more sponsors. There she met Jean de Labadie, Comenius and Anna Maria van Schurman and began publishing her writings. Her intense religiosity, unorthodox views and disregard of all sects drew both persecution and followers. Swammerdam traveled to Copenhagen to visit the mother of Nicolaus Steno, and immediately returned to Amsterdam. He failed to finish his work The Book of Nature, which was full of mystical poems and phrases. The community, consisting of six wealthy and educated persons, failed when the only other woman refrained from further service. The printing press was confiscated by the Lutheran government. Bourignon was accused of witchcraft and so hurriedly departed to Hamburg. Her stay there was brief; opposition from the Lutheran clergy there forced her to move to East Friesland, accompanied by Pierre Poiret. There she attempted to found a hospital in the outbuildings of a chateau in Lütetsburg. But by then she was losing much of her support and so decided to return to Amsterdam. On her way there, she fell ill and was stranded in Franeker, Friesland, where she died on 30 October 1680.
Мұра
Оның қайтысынан кейін көптеген ізбасарлары тарап кетті, бірақ оның жарияланбаған жазбаларын өңдеп, таратумен айналысқан шағын топ қалды. 1686 жылы Амстердамдық баспагер Джон Ветштейн оның жинақталған еңбектерін 19 томдық жинақ ретінде жариялады. Соңында оның көптеген қолжазбалары Волкерт ван де Вельде арқылы Аалмоезениерсвиесхуиске (Жетімдер үйіне) және Амстердамның Ремонттант қауымына тиесілі болды. Бүкіл жинақ қазір Амстердам университетінің кітапханасында сақтаулы. 18-шы ғасырдың басында оның ықпалы Шотландияда қайта жанданды (Эндрю Майкл Рамзиді қараңыз), бұл оның ілімдері 1701, 1709 және 1710 жылдардағы түрлі Пресвитериандық бас жиналыстарда бірнеше рет сыналып, айыпталуына себеп болды.