Чилидегі дәстүрлі университеттер және жоғары білім жүйесінің эволюциясы
Chilean Traditional Universities
Чилидегі дәстүрлі университеттер: 1980 жылға дейін құрылған, Ректорлар Кеңесіне мүше университеттер. Ұйымдық құрылымы мен басқару ерекшеліктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чилиде дәстүрлі университеттер ("дәстүрлі университеттер") 1980 жылдарға дейін негізі салынған университеттерді білдіреді. Оларға әдетте дәстүрлі университеттерден туындаған университеттер де кіреді. Көбірек нақтылық үшін, Universidades del Consejo de Rectores (Ректорлар кеңесінің университеттері) термині қолданылады.
In Chile, universidades tradicionales ("traditional universities") refer to universities founded before the 1980s. It usually includes universities derived from traditional ones. A more precise term is Universidades del Consejo de Rectores (Universities of the Rectors' Council).
Шолу
Чилидің дәстүрлі университеттері – бұл нақты термин емес, себебі ол тек белгілі бір университеттің тарихын көрсетеді және университеттің өзін немесе оның ұйымдастырылу жолын дұрыс сипаттамайды. Мысалы, Universidad Católica өзін «дәстүрлі университет» деп атағанымен, оны «жеке католик университеті» (мысалы, Левен католик университеті) деп сипаттаған дұрыс, өйткені үкімет және халық университет басқаруына араласпайды. Бұл ерекшелік қажет болды, себебі Пиночет режимі жоғары білім беру жүйесін өзгертті, мемлекеттік университеттерді (Universidad de Chile немесе Universidad Técnica del Estado сияқты) және католик университеттерін тиімді түрде таратып жіберді. Бұл шешімді жоғары «тұрақсыз» институттарға қарсы жазалау шарасы ретінде немесе жақсырақ бақылау құралы ретінде қарастыруға болады. Сонымен қатар, бұл білім беру нарығын ашуды да қамтыды, нәтижесінде кез келген жеке азамат жоғары білім беру мекемесін құруға мүмкіндік алды. Осыдан кейін көптеген шағын жеке университеттер пайда болды, олардың көпшілігі диктатура үкіметінің мүшелерімен тікелей байланысты болды. Бұл «дәстүрлі» университеттер көптеген тәсілдермен мемлекеттік қаржылық қолдау алады – олардың көпшілігі мемлекеттік болмаса да – өйткені олар ең жақсы студенттерді қабылдайды және Чили университеттері жүргізетін зерттеулердің көп бөлігін орындайды.
Chilean Traditional Universities is not a specific term since it reflects only the history of a given university and is not a valid description of the university itself or of the way that university is organized. For example, even though the Universidad Católica refers to itself as a "traditional university", it is more correctly described as a "private Catholic university" (e. g. the Catholic University of Leuven), as the government, and the people in extension, do not intervene in the governance of the university. This distinction was needed because the Pinochet regime changed the higher education system, effectively dismembering public universities (like the Universidad de Chile or the Universidad Técnica del Estado) and Catholic universities. This decision, which can be seen as a punitive action against highly "unstable" institutions, or as a mean for better control, also included the opening of the education market, effectively allowing any private citizen to establish a higher education institution. Several small private universities arose after this, most of them directly linked to the dictatorship government members. These "traditional" universities receive state financial support through many means—even though many of these universities are not public—receiving as they do most of the better students and doing most of the research undertaken by Chilean universities.