Кіріспе

Нөлдік өтуді басқару (немесе импульстік қосылу басқаруы) – электрлік басқару тізбектерінде қолданылатын, АЖ циклындағы жүктеме кернеуі 0 вольтқа жақын болатын кезде жұмысты бастау әдісі. Бұл әдіс ТРИАК және кремнийлі диодтар сияқты қатты күйдегі релелерге қатысты. Тізбектің мақсаты – ТРИАК-ты жүктеме кернеуі нөлдік өту нүктесіне (АЖ циклының басында немесе ортасында, синусоидалық толқынмен көрсетілгендей) өте жақын уақытта өткізуге итермелеу, соның арқасында шығыс кернеуі толық синусоидалық толқынның жарты циклы ретінде басталады. Яғни, басқарушы кіріс сигналы АЖ шығыс толқынында нөлдік кернеу нүктесіне өте жақын емес кез келген сәтте берілсе, ажырату құрылғысы келесі нөлдік нүктеге жеткенше қосылу үшін «күтеді». Бұл, егер синусоидалық толқынның жарты циклының ортасында кенеттен қосылса, схеманың немесе ортаның күтпеген реакциясын тудыруы мүмкін жоғары жиілікті импульстар сияқты жағымсыз әсерлерді болдырмауға көмектеседі. АЖ желісінің кернеуі нөлге тең болатын нүкте нөлдік өту нүктесі деп аталады. ТРИАК ең қарапайым түрінде қосылғанда, триактың ең төменгі басқару кернеуіне байланысты кернеу қисығының басын кесіп тастауы мүмкін. Нөлдік өту тізбегі осы мәселені шешуге көмектеседі, соның арқасында ТРИАК мүмкіндігінше тиімді жұмыс істейді. Бұл әдетте үш фазаның екеуінде тиристорларды қолдану арқылы жасалады. Көптеген опто-ТРИАК-тар нөлдік өту тізбегімен жабдықталған. Олар көбінесе үлкен қуатты ТРИАК-тарды басқару үшін қолданылады. Мұндай схемада ТРИАК-тың қосылу кешігуі жинақталады, сондықтан жылдам қосылу уақыты маңызды. Фазалық бұрыш тізбектері нөлдік өту тізбектерімен салыстырғанда күрделірек және қымбат.