Кіріспе

Психиатрияда бір кезде интеллектуалдық мүгеделіктері бар адамдарды сипаттау үшін қолданылған термин. "Ақыл-ой кемтобы" термині 19 ғасырдың соңында Еуропа, Америка Құрама Штаттары және Австралияда кейін аурулар немесе ақыл-ойдың жетіспеушіліктері деп аталатын бұзылыстар үшін қолданылды. Ол кезде ақыл-ой жетіспеушілігі білім беру және әлеуметтік жетіспеушіліктің барлық деңгейлерін қамтыды. Ақыл-ой жетіспеушілігі тұжырымында зерттеушілер идиотиядан бастап, шкаланың ең ауыр соңына дейін, орташа деңгейде имбецилдікке дейін және ең жоғары функционалдық деңгейде "ақыл-ой кемтобы" иерархиясын құрды. Соңғысы жоғары дәрежелі ақыл-ой жетіспеушілігінің бір түрі ретінде қарастырылды. Ақыл-ой жетіспеушілігінің рейтингтік жүйесін әзірлеу 1876 жылы сэр Чарльз Тревелянға жатқызылады және ол евгениканың дамуымен байланысты болды. Бұл термин мен иерархия осы мағынада кем дегенде 10 жыл бұрын қолданылған.

Тарих

Бұл термин ағылшын тілінде алғаш рет 1534 жылы қолданылған, ол Тиндалдың "Жаңа өсиет" кітабының алғашқы ағылшын тіліндегі аудармаларының бірінде кездеседі. 1 Салоникалықтарға арналған хатта "әлсіз саналыларды жұбатқандарың жөн" деген Киелі кітаптағы пәрмен бар. 1834 жылдың қараша айындағы "Лондон Таймс" газетінің редакциондық мақаласында ұзақ жыл қызмет еткен бұрынғы премьер-министр Лорд Ливерпуль "әлсіз саналы кеңселік" деп сипатталған.

Басқа БАҚ-та бейнелеу

Джек Лондон 1914 жылы "Тамшылайтын палатадағы әңгіме" атты қысқа әңгімесін жариялады, онда Калифорниядағы "ақыл-ойы кемтарларға" арналған мекемедегі тұтқындар суреттеледі. Ол оқиғаны өзін "жоғары дәрежелі кемтар" деп атаған адамның көзқарасынан баяндайды. Калифорниядағы ақыл-ойы нашар балаларды күтіп-бағу және оқыту үйі, кейін Сонома даму орталығы, Глен-Элендегі Джек Лондон ранчосының жанында орналасқан.