Кіріспе
Австралияда телефон нөмірлерін бөлу Австралияның телефондық нөмірлеу жоспарымен реттеледі. Бұл жоспар көп рет өзгерген, соңғы маңызды өзгерістер Австралияның коммуникация және медиа органы тарапынан 1994-1998 жылдар аралығында жүзеге асырылды.
The Australian telephone numbering plan governs the allocation of telephone numbers in Australia. It has changed many times, the most recent major reorganisation by the Australian Communications and Media Authority taking place between 1994 and 1998.
Тікелей байланыс телефондары
Австралияда басқа аймақтағы нөмірді қоңырау шалу үшін 0 нөмірін, содан кейін аймақтық кодты, одан кейін жергілікті нөмірді теру қажет. Ірі орталықтарда алғашқы төрт сан CCA (шақыруды жинау аймағы, сондай-ақ биржа) белгілейді, ал қалған сандар сол биржадағы нөмірді көрсетеді, олардың саны 10 000-ға дейін болуы мүмкін. Алшақ аудандардағы кішкентай биржаларға 100-ден астам нөмірді қосу мүмкін болмайды. Бір аймақтағы нөмірге қоңырау шалу үшін тек сегіз санды теру жеткілікті. Басқа аймақтағы нөмірге қоңырау шалу үшін алдымен 0 нөмірін, содан кейін аймақтық кодты (2, 3, 7 немесе 8) және содан кейін жергілікті нөмірді теру қажет. Аймақтық кодтар штаттар мен аумақтардың шекараларымен дәл сәйкес келмейді. Мысалы, Жаңа Оңтүстік Уэльстің Брокен-Хилл аймағы (штаттың аумағының үлкен бөлігі, бірақ халқының 1%-дан аз) (08) 80xx нөмірін пайдаланады, ал Викториядағы Водонга Жаңа Оңтүстік Уэльстің (02) аймақтық кодына кіреді. Сол сияқты, Жаңа Оңтүстік Уэльстің шекаралық қалалары, оның ішінде Дениликин мен Буронга Оңтүстік-Шығыс (Виктория) (03) аймақтық кодына, ал Твид-Хедс Солтүстік-Шығыс (Квинсленд) (07) аймақтық кодына жатады. Физикалық биржаларға бір немесе бірнеше префикстер тағайындалуы мүмкін, ал қазіргі технология осы сан диапазондарының бөліктерін басқару терминалы орналасқан биржадан физикалық қашықтықта орналасқан коммутациялық құрылымдарға беруге мүмкіндік береді. (Осылайша, «телефондық биржа» деген ұғым шатастыруы мүмкін.) Құрлық желілері ашық теру жоспарын қолданады: егер қоңырау шалушының телефоны шақырылған телефонмен бірдей аймақтық кодты бөліссе, аймақтық кодты жіберуге болады. Мысалы, (02) 5551 5678 нөмірінен (02) 7010 1111 нөміріне қоңырау шалған адам тек 7010 1111 нөмірін терсе, қоңырау жалғанады. Сол сияқты, Мельбурндағы (яғни, 03 аймағында) 7010 5678 нөміріне қоңырау шалған адам 03 7010 5678 нөміріне қосылады. Осы себепті құрлық желілерінің нөмірлері көбінесе аймақтық кодсыз көрсетіледі. Егер қоңырау шалушының және шақырылатын абоненттің нөмірі бірдей аймақтық кодты бөліссе, аймақтық код қажет емес, тіпті бұл жергілікті (уақытсыз) қоңырау болмаса да. Дегенмен, халықаралық нөмірді толық теру қажет, өйткені Австралия телефон желісі мақсатты жердің халықаралық, басқа ұлттық аймақта немесе жергілікті аймақта екенін анықтай алады және қоңырауды тиісінше бағыттап, тарифтей алады. Сондықтан, телефон иесі телефонды үйден тыс жерде, Австралияда немесе халықаралық деңгейде пайдалануы мүмкін болса, телефон нөмірін ұялы телефонға толық халықаралық форматта сақтау ұсынылады.
Ұялы телефондар
Австралияда ұялы телефон нөмірлері 04 немесе 05 – Австралияның ұлттық транзиттік коды 0, содан кейін ұялы телефон белгісі 4 немесе 5 – және одан кейін сегіз цифрдан басталады. Бұл Австралияда әдетте 04XX XXX XXX деп, ал халықаралық аудитория үшін +61 4XX XXX XXX деп жазылады. Бұл формат 2001 жылдың 25 қыркүйегінде енгізілген ұялы нөмірлерді тасымалдау мүмкіндігіне дейін ұялы байланыс операторлары өздерін анық көрсету үшін нөмірлерді осылай жарнамалағандықтан пайда болды. Ұялы нөмірлерді тасымалдауға дейін ұялы операторлар әдетте 04 xy z блоктарында нөмірлерді резервке алған. xy цифрлық кодтары (кейде xy z) желілерге бөлінеді. Нөмірді тасымалдау енгізілгеннен бері ұялы телефон нөмірі мен оны пайдаланатын желі арасында тікелей байланыс жоқ. 2015 жылы 05 префиксі (0550 емес) 2015 жылғы Телекоммуникациялық нөмірлеу жоспарының бөлігі ретінде цифрлық ұялы телефондарға да арналды. Алайда, 2019 жылға дейін бұл префикспен ешқандай нөмірлер берілген жоқ. Австралияда ұялы нөмірлерді шалушының орналасқан жеріне қарамастан, әрқашан толық 10 цифрмен теру қажет.
Жерсеріктік телефон нөмірлері (014)
014-тен басталатын нөмірлер көбінесе спутниктік қызметтер үшін қолданылады. 014 префиксінің бір бөлігі бұрын AMPS ұялы телефонына қатынау үшін 9 таңбалы код ретінде пайдаланылған. 01471 префиксі ITERRA спутниктік телефонының бұрынғы 9 таңбалы коды 0071 xxxxx-тің 10 таңбалы жаңа коды болып табылады. ITERRA (және басқа спутниктік қызметтер) пайдалануға дейін бұл нөмірлер 1999 жылдың наурыз айында берілген. 0145xxxxxx нөмірлері Австралиядағы Optus желісінде қолданылатын қызметтер үшін пайдаланылады. Бұл, негізінен, MobileSat және Thuraya ұялы спутниктік қызметтері үшін қолданылады. Бұл нөмірлер 1992 жылдың желтоқсан айында берілді: 222 000 дана, ал қалғаны "қосалқы" ретінде қалды. 0141, 0142, 0143, 0145 және 0147 префикстері спутниктік жүйелерге арналған; 014 префиксінің қалған бөлігі қазіргі уақытта басқа қызмет түріне бөлінбеген. Бұл қызметтерге сұраныс аз, сондай-ақ көптеген спутниктік телефондарда қазірде әдеттегі ұялы телефон нөмірлері (04 префиксі) бар, сондықтан 014 диапазонының барлығы спутниктік қызметтерге берілмейді.
Орналасу орнынан тәуелсіз байланыс қызметі (0550)
Бұл нөмірлер VoIP (Voice over Internet Protocol) жүйелері үшін арналған, онда олар стационарлық нөмірлер сияқты жұмыс істейді, бірақ географиялық жағдайға байланысты берілмейді. LICS нөмірлері болашақта ұялы нөмірлерге біріктірілуі мүмкін, себебі олар ұқсас мүмкіндіктер ұсынады. Шындығында, 2012 жылғы шілде айындағы нөмірлеу жоспарының жаңа нұсқасы 05 диапазонының қалған бөлігін цифрлық ұялы нөмірлеуге бөлді.
Деректер нөмірлері (0198)
0198 нөмірлеріне қоңырау шалудың бәрі 13 және 1300 нөмірлері сияқты "жергілікті қоңырау" тарифымен есептеледі, бірақ олар интернет-провайдерлерге қосылу үшін пайдаланылады. Олар dial-up модемдермен де, ISDN желісімен де қолданылады.
Ескірген нөмірлер
Телекоммуникациялық нөмірлеу жоспарының 2015 жылғы нұсқасы немесе осы толық жаңаруы бойынша бұрын қолданылмайтын көптеген нөмірлер алынып тасталды. (Төменде қараңыз)
Дегенмен, 0163 префиксі пейджерлермен пайдалану үшін сақталды. Бұл бұрынғы нөмірлеу жоспарының бір өзгеруінде 016 префиксінен қысқартылған болатын. 2011 жылдың наурыз айында 1000 нөмір ғана бөлінген, ал 2012 жылдың соңына қарай бөлінген нөмірлер қалмады.
Тез жәрдем қызметтерінің телефондары (000, 106, 112)
000 – Австралиядағы басты жедел телефон нөмірі болып табылады. Австралиядағы жағдай 000 және 112 нөмірлерінің арасындағы шатасуға, төтенше жағдайда қай нөмірге қоңырау шалу керектігін білмеуге әкелді. 112 – қосалқы жедел жәрдем нөмірі ретінде, барлық технологияларда жұмыс істеуіне кепілдік берілмейді; әсіресе, ол стационарлық телефондардан жұмыс істемейді. 000 нөмірін пайдалануға ынталандыру мақсатында, Австралияға коммерциялық түрде импортталатын ұялы телефондар 000 нөмірін 112 нөмірімен бірдей қарастыру үшін бағдарламаланады (яғни, кілт құлпысы қосылған күйде қоңырау шалу, кез келген операторды пайдалану, басымдықпен маршруттау және т.б.). Ескі немесе жеке импортталған (мысалы, басқа елден роуминг режимінде) телефондарда 000 нөміріне мұндай басымдық берілмеуі мүмкін.
Жергілікті тарифтер мен тегін қоңыраулар (13, 180)
Австралияда 10 таңбалы тегін қоңырау нөмірлері үшін 1800 тегін қоңырау префиксі қолданылады. Бұл Солтүстік Америка немесе NANPA префиксі 1–800-ге ұқсас, бірақ Солтүстік Америкада 1 – алыс қашықтық немесе абоненттік төлем префиксі, ал 800 – аймақтық код; 1800 Австралияда өзі «виртуалды аймақтық код» болып табылады (8 таңбалы нөмірлерді енгізуге дейін тегін қоңырау коды 008 болды). Сонымен қатар, 180-ден басталатын 7 таңбалы тегін қоңырау нөмірлері де бар. Қазіргі уақытта бөлінген жалғыз нөмірлер 1802-ден басталады. 13 және 1300 нөмірлері Жергілікті тарифтік нөмірлер немесе SmartNumbers деп аталады. Олар сондай-ақ 13-ші және 1300-ші басымдықтар деп те аталады. Бұл нөмірлер кең аумақтарда (мүмкін, бүкіл Австралияда) жұмыс істейді және қоңырау шалушыдан төмен баға алады, қоңырауды белгілі бір аймақтағы тиісті орынға бағыттайды. Мысалы, компания 139999 нөмірін алып, телефон компаниясына орнату арқылы Мельбурннен қоңырау шалса, ол Мельбурн нөміріне, Брисбеннен қоңырау шалса, Брисбен нөміріне, ал Австралияның басқа жерінен қоңырау шалса, Сидней нөміріне бағытталады, бәрі де қоңырау шалушы үшін жергілікті тарифпен. 13 нөмірлері қазіргі 8 таңбалы жергілікті нөмірлеу жоспары енгізілгенге дейін қолжетімді болмады. Жергілікті қоңыраулар алатын компаниялар көбінесе «1300» нөміріне қосылады. Бұл нөмірлер «жергілікті» емес, «жергілікті тарифтік» нөмірлер деп аталады, сондықтан олар жергілікті қоңырау сияқты тұра алмайды: шын мәнінде, көптеген (стационарлық және ұялы) телефон жоспарлары оларды «қосылған» несиеге жатқызбайды және/немесе оларды «қалыпты» нөмірлерге қарағанда жоғары бағамен алады. «Жергілікті тарифтік» қоңыраулар деп жарнамаланғанымен, 13 және 1300 нөмірлеріне қоңырау шалу VoIP пайдаланатын және барлық жергілікті және ұлттық қоңыраулар тегін болатын адамдар үшін жергілікті қоңыраудан қымбатқа түседі. 1800, 1300 және 13 нөмірлері кері төлем желілері болып табылады. 13 және 1300 нөмірлерінің арасындағы айырмашылық – қысқа нөмір иесі үшін ақы жоғары. Қоңырау шалушы үшін ешқандай айырмашылық болмауы керек. 1800 нөміріне стационарлық телефоннан және 2014 жылдан бері ұялы телефоннан қоңырау шалу тегін. 13 және 1300 нөмірлеріне қоңырау шалудың бағасы жеке ұялы телефон жоспарына байланысты: барлық жоспарлар енді 1800 үшін ақы алмайды, бірақ 13 және 1300 әлі де жоғары тарифпен немесе «қосылған» қоңыраулар шегінен тыс ала алады. Бұл нөмірлер географиялық немесе ұялы телефон нөміріне «бағыттайды». Алушы әрбір қоңырау үшін жоспар мен бағытына байланысты секунд сайын белгіленген мөлшерде төлейді.
Премиялық нөмірлер (19)
190x (оны 0198мен шатастырмау керек) – премиум тарифтермен қызметтердің префиксі (мысалы, жазылған ақпарат, бәсекелестік желілері, экстрасенстер, телефондық секс және т.б.). (Жергілікті 8 таңбалы нөмірлер енгізілгенге дейін префикс 0055 болды.) 190 нөмірлеріне қосылатын баға провайдер белгілейді – минуттық тарифпен (минутына 5,50 АҚШ долларына дейін) немесе белгілі бір тарифпен (бір қоңырау үшін 38,50 АҚШ долларына дейін). Соңғы әдіс көбінесе уақыт бойынша төлем қажет емес факс-ретрансляция қызметтері үшін қолданылады. Кездейсоқ жеңіс-проигрышқа байланысты 190 нөміріне қоңырау шалудың құны мемлекеттік заңнамамен бір қоңырау үшін 0,55 долларға дейін шектелуі мүмкін. (Алдыңғы нөмірлеу жоспарында 0055 нөмірлері үш деңгейге бөлінген: Премиум тариф, Құнды тариф және Эконом тариф, олардың минуттық тарифтері сәйкесінше 0,75 доллар, 0,60 доллар және 0,40 доллар болған.) 19 санынан басталатын басқа нөмірлер премиум тарифті SMS қызметтері үшін қолданылады. Бұлар бастапқыда 188 префиксімен сынақтан өтті. Олардың құны стандартты SMS бағасынан (әдетте 25 цент) бастап, бәсекелестік үшін 55 центке дейін, ал басқа мақсаттар үшін, мысалы, эксклюзивті аукциондар үшін бірнеше долларға дейін жетеді.
2010 жылдар
Көптеген ескі нөмірлер 2015 жылғы нұсқада Телекоммуникациялық нөмірлеу жоспарынан ресми түрде алынып тасталды, жаңа нұсқасында немесе одан бұрынғы нұсқаларында болсын. 018 AMPS телефон нөмірлері толығымен жойылды. 0500 жеке нөмірлер алынып тасталды. 114 жалпы шақыру қызметі сияқты қолданылмаған префикстер де алынып тасталды.
1990 жылдар
0055 нөмірлері бұрын артық төлемді нөмірлер болып келген, бірақ 1999 жылға дейін 190 нөмірлеріне ауыстырылды. Алғашқы тегін қосылу коды 008 болды, бірақ форматы 1800-ге өзгертілді. Телефондық анықтамалық қызметтер үшін әртүрлі нөмірлер пайдаланылды: жергілікті қосылулар үшін 013, басқа ұлттық қосылулар үшін 0175 және халықаралық қосылулар үшін 0103. Екі ішкі нөмір 1223-ке алмастырылды, ал 0103 нөмірі 1225-ке алмастырылды. Тасымалдаушыға байланысты, телефондық анықтамалық қызметтерге қоңырауды жалғау мүмкіндігі бар басқа да нөмірлер бар. 011 бастапқыда оператор коды болды, ал 0011 кейін халықаралық шығу коды болды. 014 нөмірі бастапқыда уақытты білу үшін пайдаланылды (кейін 1104), ол 1976 жылы 1194-ке өзгертілді. 0176 нөмірі қоғамдық телефоннан қоңырау шалғанда оператордың коды болды. Кейін ол кері төлемді қоңырау операторының коды болды, ол 12550 нөміріне ауыстырылды. Басқа да үшінші тарап компаниялары бар. Қолжетімді қоңырауды жинау#Австралия