Кіріспе

Словакиялық хоккейші (1974–2011)

Павол Демитра (; 29 қараша 1974 – 7 қыркүйек 2011) – словакиялық кәсіби хоккейші. Ол Чехословакияның бірінші хоккей лигасында (CSL), Ұлттық хоккей лигасында (NHL), Словакия экстралигасында (SVK) және Континенталдық хоккей лигасында (KHL) он тоғыз маусым ойнады. Ұсыныс беретін, шабуылға қабілетті ойыншы Демитра мансабының барысында үздік форвард болды. CSL-дегі HC Dukla Trenčín командасымен бір маусым ойнағаннан кейін, Демитра 1993 жылғы NHL драфтында Оттава Сенаторлары клубымен 227-ші нөмірмен таңдалды. Ол содан кейін Словакияны тастап, Сенаторлар ұйымына қосылды, үш маусымын команда мен оның Америка хоккей лигасының филиалы арасында бөлісті. 1996–97 маусымының басындағы келісімшарт дауы Демитраның Сент-Луис Блюз клубына ауысуына әкелді. Демитра Сент-Луиспен өзінің ең табысты маусымдарын өткізді, үш рет NHL All-Star ойындарына қатысты және 2000 жылы Леди Бинг мемориалдық жүлдесін жеңіп алды. "Блюз" сапында ол үш рет кем дегенде 30 гол соқты және бір рет 90 ұпайдан асты. 2004–05 жылғы NHL лок-ауты кезінде Демитра HC Dukla Trenčín клубына оралды, ал келесі жылы NHL-ге қайтқаннан кейін Лос-Анджелес Кингс клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. Лос-Анджелесте бір маусым ойнағаннан кейін, ол Миннесота Уайлд клубына ауыстырылды, онда Ванкувер Кэнакс клубымен келісімшарт жасағанға дейін тағы екі маусым ойнады және соңғы екі маусымын осы командамен өткізді. 2010 жылы Демитра КХЛ-дің «Локомотив» (Ярославль) клубымен келісімшарт жасады, 2011 жылғы «Локомотив» (Ярославль) ұшақ апатында қайтыс болғанға дейін бір маусым ойнады, апатта команданың көп бөлігі болды. Халықаралық аренада Демитра Чехословакия жасөсперімдер құрамасымен жасөсперімдер турнирлерінде ойнады. 1992 жылы 18 жасқа дейінгі IIHF Еуропа чемпионатында алтын медальді, ал 1993 жылы 20 жасқа дейінгі IIHF әлем чемпионатында қола медальді жеңіп алды. 1993 жылы ел екіге бөлінгеннен кейін Демитра Словакия құрамасы үшін ойнай бастады. 1996 жылдан бастап ол алты рет IIHF әлем чемпионаттарында қатысты, 2003 жылы қола медальді жеңіп алды және 2011 жылы құрамасының капитаны болды. Ол сондай-ақ 1996 және 2004 жылғы Хоккей әлем кубогында ойнады. Демитра үш қысқы Олимпиада ойындарында да өнер көрсетті: 2002, 2006 (онда Словакия құрамасының капитаны болды) және 2010 жылдары, ол ұпайлар бойынша барлық ойыншылардан озып, турнирдің символдық құрамасына енді.

Чехословакия

Бастапқыда футболшы болған Демитра, әкесі сияқты (кәсіби деңгейде ойнаған), 15 жасында ғана хоккейге толыққанды көңіл бөлді. Демитра Чехословакияның екінші лигасы командасы ZŤS Dubnica құрамында жоғары деңгейдегі ойындарға қатысты; ол 28 ойында 23 ұпай (13 гол және 10 нәтижелі пас) жинады. Келесі маусымда Демитра 1992–93 жылдары Чехословакияның жоғары лигасы – Экстралиганың HC Dukla Trenčín командасына қосылды, онда ол 46 ойында 11 гол және 28 ұпай көрсетті. Маусым аяқталған соң Демитра 1993 жылғы НХЛ драфтының тоғызыншы турында 227-ші нөмірмен «Оттава Сенаторз» клубына шақырылды. Ол НХЛ тарихындағы ең табысты драфт ойыншыларының бірі деп есептеледі.

Оттава сенаторлары

Демитра 1993-94 маусымын «Оттава Сенаторларымен» бастады, ал 1993 жылдың 9 қазанындағы өзінің алғашқы НХЛ ойынында Демитра «Сент-Луис Блюз» командасының қақпашысы Кертис Джозефтен гол соғып, алғашқы НХЛ голын және ұпайын енгізді. Ол маусым ішінде «Оттава» сапында 12 ойын өткізіп, бір гол соғып, екі ұпай жинады. Демитра маусымның көп бөлігін «Оттаваның» Американдық хоккей лигасының филиалы «Принс-Эдвард аралы Сенаторларымен» өткізді. АХЛ-дегі 41 ойында Демитра 41 ұпай жинап, командада алтыншы орынды иеленді. Келесі маусымның басым бөлігін АХЛ-де өткізіп, 61 ойында 74 ұпай жинады. Демитра сондай-ақ «Оттава» командасында да ойнады, 16 ойында төрт гол соғып, жеті ұпай жинады. 1995-96 маусымын АХЛ-де бастады, бірақ 48 ойында 81 ұпай жинағаннан кейін «Оттаваға» тұрақты шақырылды.

Сент-Луис блюздері

Сент-Луис Блюз клубы Демитраны IHL-дің Гранд-Рапидс Гриффинс командасына тағайындады, онда ол 42 ойында 20 гол мен 50 ұпай жинады. Ол «Блюз» командасына шақырылып, 1997 жылғы 17 наурызда клуб сапында алғашқы ойынын өткізді, бірақ «Феникс Койотс» командасына 3:2 есебімен жеңілген кезде ешқандай ұпай жинамады. Демитра Сент-Луис сапындағы алғашқы екі голын 1997 жылғы 3 сәуірде соқты. Ол маусымды Сент-Луиспен сегіз ойында өткізіп, үш гол соқты. Демитра 1997 жылғы 16 сәуірде плей-офф дебютін жасады, «Блюз» командасының «Детройт Ред Уингс» командасын 2:0 есебімен жеңген ойынында өзінің алғашқы плей-офф ұпайын – нәтижелі пас беруді – тіркеді. 1997 жылғы 22 сәуірде Демитра өзінің алғашқы плей-офф голын соқты, «Ред Уингс» қақпашысы Майк Вернонны жеңіп, «Детройтқа» қарсы 4:0 есебімен жеңіске екі нәтижелі пас берді. Жалпы, Демитра алты плей-офф ойынында бір гол мен төрт ұпай жинады. Демитра 1997–1998 маусымда NHL-де тұрақты ойнады, Сент-Луис сапында 61 ойында 22 гол мен 52 ұпай жинап, команданың ұпай тізімінде бесінші орынға ие болды. 10 плей-офф ойынында Демитра үш гол соқты және алты ұпай жинады. 1998–1999 маусымы Демитра үшін өрбу маусымы болды, ол 89 ұпаймен NHL-де оныншы орынды иеленді, өйткені ол 37 гол соқты және 82 ойында 52 нәтижелі пас берді. Демитра 1999 жылы Флорида штатының Тампа қаласында өткен NHL All-Star Game-де ойнады, ол Солтүстік Америкаға 8:6 есебімен жеңілген әлемдік команда үшін гол соқты. Плей-оффта Демитра 13 ойында бес гол мен тоғыз ұпай жинады. Демитра 1999–2000 маусымдағы табысын жалғастырды, ол 71 ойында 27 гол мен 75 ұпай жинап, «Блюз» командасын тағы да ұпай жинау бойынша жетекке шығарды. Демитра 2000 жылы Онтарионың Торонто қаласында өткен NHL All-Star Game-де ойнады, онда ол Солтүстік Американы 9:4 есебімен жеңіп, екі гол соқты. Демитра өзінің мансабындағы алғашқы хет-тригін 2000 жылғы 12 ақпанда Анахаймның «Mighty Ducks» командасына қарсы 6:3 есебімен жеңіске жетіп, үш гол соқты. Демитра 2000 жылғы 24 наурызда маусымын аяқтауға мәжбүр еткен жарақат алды және плей-оффты өткізіп жіберді. Маусым аяқталғаннан кейін, ол маусым бойында бар болғаны сегіз айыппұл минуты жинағандықтан Леди Бинг мемориалдық жүлдесімен марапатталды. Жарақаттар Демитраның 2000–2001 маусымын қысқартты, ол Сент-Луис сапында бар болғаны 44 ойынға қатысты. Ол 20 гол соқты және 45 ұпай жинап, командалық есепте бесінші орынға ие болды. 2000 жылғы 20 желтоқсанда «Нью-Йорк Рейнджерс» командасына қарсы 6:3 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады және бес ұпайға екі нәтижелі пас берді. Бір аптадан кейін, 2000 жылғы 26 желтоқсанда, Демитра тағы бір жоғары ұпай жинаған ойын өткізді, «Коламбус Блю Джекетс» командасына қарсы 5:0 есебімен жеңіске екі гол мен төрт ұпай жинады. 2000 жылғы 30 желтоқсанда Демитра жарақат алды, бірақ ол маусымның соңында командаға оралды және 15 плей-офф ойынында екі гол мен алты ұпай жинады. 2001–2002 маусымда Демитра дені сау болды, ол Сент-Луис сапындағы барлық 82 ойында ойнап, 35 гол соқты және 78 ұпай жинап, команданы ұпай жинау бойынша жетекке шығарды және лиганың ұпай тізімінде жетінші орынды иеленді. Демитра лигада ең көп 10 ойынды жеңіп алған. 2001 жылғы 27 қарашада бұрынғы командасы «Оттава Сенаторс» командасына қарсы төрт ұпай жинады, 4:2 есебімен жеңіске екі гол мен екі нәтижелі пас берді. Демитра 2002 жылы Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында өткен NHL All-Star Game-де ойнады, бірақ ол Солтүстік Американы 8:5 есебімен жеңіп, есептің ашылуына қатыспады. Плей-оффта Демитра 10 ойында ойнап, төрт гол мен 11 ұпай жинады. Ол 2002 жылғы 7 мамырда «Детройт Ред Уингс» командасына қарсы төрт ұпай жинады, «Блюз» командасының 6:1 есебімен жеңіске гол соқты және үш нәтижелі пас берді. 2002–2003 маусымы Демитраның NHL-дегі ең өнімді маусымы болды, ол 93 ұпай жинап, мансабындағы рекордтық көрсеткішті орнатты, бұл оны NHL-де алтыншы орынға жайғастырды, Демитра 36 гол соқты және 57 нәтижелі пас берді. Ол 2002 жылғы 29 қарашада «Калгари Флеймс» командасына 7:2 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. Плей-оффта Демитра жеті ойында екі гол мен алты ұпай жинады. Демитра 2003–2004 маусымында 23 гол мен 58 ұпай жинап, 68 ойында ең төменгі көрсеткішін көрсетті. Плей-оффта Демитра бес ойында бір гол соқты. Бұл оның «Блюз» командасымен өткізген соңғы маусымы болды, Демитра 494 ойында 493 ұпай жинап, команданың франшизалық ұпай тізімінде бесінші орынды иеленді.

HK Дукла Тренчин

2004–05 жылғы НХЛ локауты маусымды жойғаннан кейін, Демитра 2004 жылдың 17 қыркүйегінде Словакия Экстралигасының «HK Dukla Trenčín» клубымен келісім жасады. Демитра 54 ойында 28 гол және 82 ұпай жинап, лиганың үздік мергені атанды. Командамен плей-оффтың 12 ойынында ол төрт гол және 17 ұпай енгізді.

Лос-Анджелес Кингз

2005 жылдың 2 тамызында Демитра Лос-Анджелес Кингс командасымен үш жылдық, 13,5 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. 2005 жылдың 5 қазанында Демитра «Кингс» командасымен өзінің алғашқы ойынын өткізді, нәтижесі 5–4 есебімен «Даллас Старс» командасына жеңіліп, бір голға көмектесті. Келесі күні, 2005 жылдың 6 қазанында, Демитра жаңа командасымен алғашқы голын соқты, «Финикс Койотес» командасының қақпашысы Дэвид ЛеНевьюге қарсы 3–2 есебімен жеңіске жетті. Маусым ішінде Демитра үш рет төрт ұпай жинады, соның ішінде 2005 жылдың 22 қарашасында бұрынғы командасы «Сент-Луис Блюз» командасына қарсы 6–3 есебімен жеңіске жетті. Демитра маусымда жарақаттарға байланысты, оның ішінде көз проблемасынан 24 ойынды өткізіп алды. Маусымда 58 ойында Демитра 25 гол соқты және 62 ұпай жинап, командалық есепте үшінші орынды иеленді. 2006 жылдың 24 маусымында Лос-Анджелес Демитраны Патрик О'Салливан және 2006 жылғы НХЛ драфтының бірінші раундындағы таңдау құқығына алмастырды.

Миннесотаның жабайы

Демитра 2006–07 маусымда «Дикий» командасына қосылды және отандасы, словак Мариан Габорикпен бірге ойнады. Демитра «Дикий» сапындағы алғашқы ойынын 2006 жылдың 5 қазанында өткізді, нәтижесінде «Колорадо Аваланш» командасын 3–2 есебімен жеңіп, екі нәтижелі пас берді. 2006 жылдың 7 қазанындағы келесі ойында Демитра «Миннесота» сапындағы алғашқы голын соқты, «Нэшвилл Предаторс» командасының қақпашысы Томаш Вокунға қарсы өткен матчта 6–5 есебімен жеңіске жетті. Демитра маусымды командалық есепте бірінші орында аяқтады, 71 ойында 25 гол және 64 ұпай жинады. 64 ұпай – Демитраның 2002–03 маусымнан бергі ең жоғары көрсеткіші. Демитра 2007 жылдың 11 сәуірінде плей-оффтағы алғашқы ойынын өткізді, «Анахайм Дакс» командасының қақпашысы Илья Брызгаловқа қарсы өткен матчта 2–1 есебімен ұтылып, бір гол соқты. Демитра плей-оффтың бес ойынында ойнап, бір гол және төрт ұпай жинады. 2007–08 маусымның басында «Дикий» командасының айналысатын капитандық жүйесінің аясында Демитра 2007 жылдың қазан айында «Дикий» командасының капитаны болып тағайындалды. Демитра үшін маусым қиын болды, ол бар болғаны 15 гол соқты, бұл 1996–97 маусымнан бергі ең төменгі көрсеткіш, 68 ойында 54 ұпай жинап, командалық есепте төртінші орынды иеленді. Плей-оффта Демитра алты ойында бір гол және үш ұпай жинады. Маусым соңында ол еркін агент мәртебесін алды.

Ванкувер Канукс

2008 жылдың 10 шілдесінде Демитра Ванкувер Кэнакс клубымен екі жылдық, 8 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Ол Кэнакс сапындағы алғашқы ойынын 2008 жылдың 9 қазанында өткізді, бірақ Калгари Флеймс клубымен 6:0 есебімен өткен матчта ешқандай ұпай жинамады. Келесі ойында, тағы да Калгариға қарсы, Демитра Ванкувер сапындағы алғашқы голын соқты, бұл гол Микка Кипрусовқа қарсы өткен қосымша уақытта 5:4 есебімен жеңіске жеткізді. Ол маусымды 69 ойында 20 гол және 53 ұпаймен аяқтады, командалық есепте төртінші орынға ие болды. Демитра Ванкувер сапындағы алғашқы плей-офф ойынын 2009 жылдың 15 сәуірінде өткізді, Сент-Луис Блюз клубымен 2:1 есебімен жеңіске жеткен матчта бір нәтижелі пас берді. Демитра Кэнакс сапындағы алғашқы плей-офф голын 2009 жылдың 30 сәуірінде Чикаго Блэкхокс клубының қақпашысы Николай Хабибулинге қарсы 5:3 есебімен өткен ойында соқты. 2009 жылдың 2 мамырында Демитра Блэкхокс клубымен өткен матчта иығына жарақат алды, ол маусымын аяқтауға мәжбүр етті. Алты плей-офф ойынында Демитра бір гол соқты және үш ұпай жинады. 2009-10 маусымы Демитра үшін қиын болды, өйткені ол 2009 жылғы плей-оффта алған иық жарақатынан кейін регулярлық маусымның көп бөлігін өткізіп жіберді. 28 ойында Демитра үш гол және 16 ұпай жинады, бұл 1996-97 жылдардан бергі ең төмен көрсеткіші болды. Плей-оффта Демитра 2010 жылдың 23 сәуірінде Лос-Анджелес Кингс клубына қарсы өткен матчта үш ұпай жинап, Ванкувердің 7:2 есебімен жеңіске жетуіне көмектесті. Барлығы, Демитра 11 плей-офф ойынында ойнап, екі гол және алты ұпай жинады. Маусым аяқталғаннан кейін ол шектеусіз агент мәртебесін алды. Бұл Демитраның НХЛ мансабының соңы болды. Демитра мансабында 847 ойын өткізіп, 304 гол соқты және 464 нәтижелі пас беріп, барлығы 768 ұпай жинады.

Локомотив Ярославль

2010 жылдың 15 шілдесінде КХЛ-дың "Локомотив Ярославль" клубына қосылды. "Локомотив" сапындағы алғашқы маусымында 54 ойында 18 гол және 60 ұпай жинап, лигадағы бомбардырлар тізімінде бесінші орынға шықты. 2011 жылдың қаңтар айында айдың үздік шабуылшысы деп танылды. Ярославль командасымен плей-оффтың 18 ойынында Демитра алты гол соғып, 15 нәтижелі пас берді, барлығы 21 ұпай жинады, бұл көрсеткішпен КХЛ плей-офф бомбардырларының арасында екінші орынды иеленді. Демитра 2011–12 маусымда командаға қайта оралды; алайда, 2011 жылдың 7 қыркүйегінде "Локомотив Ярославль" ұшағының апатында команданың барлық ойыншыларымен және көптеген экипаж мүшелерімен бірге қаза тапты.

Сыйлықтар мен жетістіктер

2000 жылы Леди Бинг мемориалдық кубогымен марапатталды. 1999, 2000 және 2002 жылдары НХЛ All Star ойынында ойнады. 2010 жылғы қысқы Олимпиаданың жұлдызды құрамына ілікті және үздік мерген атанды. Ұшақ ұшып көтерілгеннен кейін бірден өртеніп, Туношна әуежайынан небәрі 4 шақырым қашықтықта құлады. Алдын ала хабарларға сәйкес, борттағы 45 жолаушының 43-і қаза тапты, оның ішінде команданың барлық мүшелері мен 4 жасөспірім хоккейші, ал қалған Александр Галимовтың жағдайы аса ауыр болды. Бірнеше күннен кейін Галимов көз жұмды. Демитраны әйелі Мая және екі баласы Лукас пен Зара еске алады. Ол нәсібін көрмеген кішкентай ұлы Тобиастан бұрын дүниеден өтті. Оның қазасынан кейін Дубница над Вахом қаласындағы оқыған мектебі мен Тренчиндегі шайбалы хоккей стадионы оның есімімен аталды, осы стадионда ол атақты словак хоккейшілері Zdeno Chára, Marián Hossa, Marcel Hossa және Marián Gáborík қатар өзін таныстырған болатын.