Кіріспе

Жартылай өткізгіш өндірістегі технология

Жартылай өткізгіш өндірісінде кремнийді оқшаулағыш (SOI) технологиясы – құрылғыдағы паразиттік сыйымдылықты азайту арқылы өнімділікті жақсарту мақсатында, қабатты кремний-оқшаулағыш-кремний субстратында кремний жартылай өткізгіш құрылғыларын жасау процесі болып табылады. SOI негізіндегі құрылғылар дәстүрлі кремнийден жасалған құрылғылардан кремнийлі торап электрлік оқшаулағыштың үстінде орналасқандығымен ерекшеленеді, әдетте бұл кремний диоксиді немесе сапфир (мұндай құрылғылар сапфирдегі кремний немесе SOS деп аталады). Оқшаулағыштың таңдалуы көбінесе қолданылу мақсатына байланысты: сапфир жоғары өнімділіктегі радиожиілік (RF) және сәулеленуге сезімтал қолданыстар үшін, ал кремний диоксиді – басқа микроэлектроникалық құрылғыларда қысқа арна әсерін азайту үшін қолданылады. Оқшаулағыш қабат пен жоғарғы кремний қабаты да қолданылу саласына қарай әртүрлі болуы мүмкін.

SOI транзисторлары

SOI MOSFET – металл-оксид-жартылайөткізгіш өрістік эффектті транзистор (MOSFET) құрылғысы, онда кремний немесе германий сияқты жартылайөткізгіш қабаты, жартылайөткізгіш субстратқа орналастырылған оқшаулағыш қабатында, көмбелі оксид (BOX) қабаты болуы мүмкін. SOI MOSFET құрылғылары компьютер индустриясында қолдануға бейімделген. Көмбелі оксид қабаты SRAM схемаларында қолданылуы мүмкін. SOI құрылғыларының екі түрі бар: PDSOI (ішінара сарқылған SOI) және FDSOI (толық сарқылған SOI) MOSFET. n-типі PDSOI MOSFET үшін, қақпа оксиді (GOX) мен көмбелі оксид (BOX) арасындағы n-типі пленканың қалыңдығы жоғары болғандықтан, сарқылу аймағы бүкіл n-аймақты жаба алмайды. Сондықтан PDSOI белгілі бір жағдайларда жайлы MOSFET сияқты әрекет етеді. Әрине, жайлы MOSFET-терге қарағанда бірнеше артықшылықтары бар. FDSOI құрылғыларында пленка өте жұқа болғандықтан, сарқылу аймағы бүкіл арна аймағын жабады. FDSOI-де алдыңғы қақпа (GOX) жайлы MOSFET-ке қарағанда аз сарқылу зарядын ұстайды, нәтижесінде инверсия зарядының артуына және жоғары жылдамдыққа ие болады. BOX арқылы сарқылу зарядының шектелуі сарқылу сыйымдылығының төмендеуіне және субпороговый қисықтың азаюына әкеледі, бұл FDSOI MOSFET-терінің төменгі қақпалық кернеуде жұмыс істеуіне және төмен қуатты жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Субпороговый қисық 300K температурада MOSFET үшін 60 мВ/онжылдық болатын ең төменгі теориялық мәнге жете алады. Бұл идеалды мән алғаш рет сандық модельдеу арқылы көрсетілді. Жайлы MOSFET-тердегі кернеудің төмендеуі сияқты басқа кемшіліктер FDSOI-де азайтылады, өйткені BOX қабатының арқасында бастапқы және аяқтағы электр өрістерінің әсері байқаылмайды. PDSOI-дегі негізгі мәселе – пленканың ешқандай қуат көзіне қосылмауынан туындайтын "қозғалмалы дене эффектісі (FBE)".

Жоғары өнімділіктегі радиожиілік (RF) қолданбаларда пайдалану

1990 жылы Peregrine Semiconductor стандартты 0,5 мкм CMOS түйінін және жетілдірілген сапфирлік субстратты пайдалана отырып, SOI процесінің технологиясын әзірлеуді бастады. Оның патенттелген кремний-сапфир (SOS) процесі жоғары өнімділіктегі радиожиілікті (RF) қолданбаларда кеңінен қолданылады. Оқшаулағыш сапфирлік субстраттың ішкі артықшылықтары жоғары оқшаулау, жоғары сызықтық және электростатикалық разрядқа (ESD) төзімділікті қамтамасыз етеді. Көптеген басқа компаниялар да смартфондар мен ұялы байланыс радиоларындағы сәтті RF қолданбаларында SOI технологиясын пайдаланды.

Фотоникада қолдану

SOI пластинкалары кремний фотоникасында кеңінен қолданылады. Оқшаулағыштағы кристалды кремний қабаты оптикалық толқын жетектері және басқа да оптикалық құрылғыларды жасау үшін пайдаланылады, олар пассивті немесе белсенді болуы мүмкін (мысалы, тиісті имплантациялар арқылы). Жерленген оқшаулағыш, толық ішкі шағылысу принципі негізінде кремний қабатында инфрақызыл сәуленің таралуын қамтамасыз етеді. Толқын жетектерінің үстіңгі беті әдейі ашық қалдырылып, ауаға шығарылуы мүмкін (мысалы, сенсорлық қолданыстар үшін) немесе әдетте кремнийден жасалған қаптамамен жабылуы мүмкін.

Кемшіліктер

SOI технологиясының дәстүрлі жартылай өткізгіш өнеркәсібімен салыстырғандағы басты кемшілігі – өндіріс құнының жоғары болуы. 2012 жылға дейін тек IBM және AMD ғана жоғары өнімді процессорларды жасау үшін SOI технологиясын қолданды, ал қалған өндірушілер (Intel, TSMC, Global Foundries сияқты) CMOS чиптерін жасау үшін дәстүрлі кремний пластиналарын пайдаланды.