Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық комментатор және жүргізуші (1938 жылы туған)
British commentator and presenter (born 1938)
Дэвид Димблби (28 қазан 1938 жылы туған) – ағылшын журналисі және ағымдағы оқиғалар мен саяси бағдарламалардың бұрынғы жүргізушісі. Ол BBC телеарнасының «Сұрақ уақыты» тақырыптық пікірталас бағдарламасын жүргізгенімен танымал. Ол диктор Ричард Димблбидің ұлы және Димблби отбасының Жонатан Димблбидің ағасы. Ұлттық шараларды жариялаумен ұзақ жылдардан бері айналысып келе жатқан Димблби 1979 жылдан 2017 жылға дейін BBC Election Night бағдарламасын, ал 2016 жылға дейін BBC арнасында АҚШ президенттік сайлауларын жүргізді. Ол сонымен қатар сәулет және тарих туралы деректі фильмдер циклын жүргізіп, баяндады.
David Dimbleby (born 28 October 1938) is an English journalist and former presenter of current affairs and political programmes, best known for having presented the BBC topical debate programme Question Time. He is the son of broadcaster Richard Dimbleby and elder brother of Jonathan Dimbleby, of the Dimbleby family. Long involved in the coverage of national events, Dimbleby hosted the BBC Election Night coverage from 1979 to 2017, as well as United States presidential elections on the BBC until 2016. He has also presented and narrated documentary series on architecture and history.
Ерте өмір және білім
Димблби Суррейде журналист және Екінші дүниежүзілік соғыс тілшісі Ричард Димблбидің Уэльстен Дилис Томасқа үйленуінен туған ұлы. Оның кіші інісі Джонатан Димблби, ол да телеарнада ағымдағы оқиғаларды жүргізеді. Дэвид Димблби екі жекеменшік мектепте білім алды: Гленгорс мектебі (Батл, Шығыс Сассекс) және Чартерхаус (Годалминг, Суррей), онда ол журналист Адам Рафаэльмен бірге оқыды. Екі кіші Димблби 1950 жылдары BBC-нің алғашқы демалыс бағдарламасы "Паспорт" арқылы теледидардағы дебюттерін жасады, сол кезде бүкіл отбасы Швейцария немесе Бретаньдегі курорттарға саяхаттайтын. Сонымен қатар, үйге жақын аймандарға арналған "Паспортсыз" атты демалыс бағдарламасы да көрсетілді. Парижде француз, ал Перуджада итальян тілін үйренгеннен кейін, Димблби Оксфордтағы Крайст-Черчте философия, саясат және экономиканы оқып, үшінші санатты дипломмен аяқтады. Оксфордта оқыған кезінде ол Крайст-Черчтің кіші ортақ залының президенті, сондай-ақ әлеуметтік жағынан жабық студенттік тамақ және ішімдік клубы – Буллингдон клубының мүшесі және студенттік журнал "Изис" редакторы болды.
Dimbleby was born in Surrey, the son of the journalist and Second World War war correspondent Richard Dimbleby, by his marriage to Dilys Thomas, from Wales. His younger brother is Jonathan Dimbleby, also a television current affairs presenter. David Dimbleby was educated at two independent schools, the Glengorse School in Battle, East Sussex, and Charterhouse in Godalming, Surrey, where he was a contemporary of the journalist Adam Raphael. The two younger Dimblebys both made their television débuts in the 1950s in the BBC's first holiday programme Passport, at a time when the whole family would visit resorts in Switzerland or Brittany. A holiday programme for the home counties, called No Passport, was also broadcast. After learning French in Paris and Italian in Perugia, Dimbleby read Philosophy, politics and economics at Christ Church, Oxford and graduated with a third class degree. While at Oxford he was President of the Christ Church Junior Common Room, a member of the Bullingdon Club – a socially exclusive student dining and drinking society – and also editor of the student magazine Isis.
Ерте мансап
Димблби 1960 жылдары Бристольде BBC-ге жаңалықтар тілшісі болып қабылданды және 1962 жылдан бері жаңалықтар бағдарламаларында қатысып келеді, ол мектептік білімді тексерудің теледидарлық нұсқасын бірге жүргізді. Ричард Димблби келесі жылы қайтыс болды. 1967 жылдың 24 шілдесінде Димблби Стивен Абрамс жазған, марихуана қолдануды қылмыстық жазадан босатуды қолдайтын «Таймс» газетіндегі жарнамаға қол қойған жетпіс адамның бірі болды. 1969 жылы болған бір оқиға салдарынан, сол кезде бос жұмыс істеген Димблбиді BBC Теледидар директоры шақырды. АҚШ президенті Ричард Никсонның Ұлыбританияға келген сапары барысында, Димблбидің Ұлыбритания мен АҚШ үкімет басшыларының «құны жоғары жалдаған» баспасөз хатшыларының «жұмысы – шындықты жасыру» деген сөздері британдық баспасөздің көп назарына ілікті. Димблби жүргізуші және сұхбаттасушы рөлін деректі фильмдер жасаумен үйлестіретін бірқатар жобаларға қатысты. Бұған алғашқы мысал – «Кешегі адамдар» (1971) фильмі, BBC бұл фильмнің Еңбек партиясы оппозициясын «қарсы алғанын» мойындады және Корпорация мен Еңбек партиясы арасындағы үлкен дауға әкелді; жасалған ұсыныстарға байланысты Димблбидің аты титрлерден алынып тасталды. 1974 жылы ол әкесі жүргізген «Панорама» бағдарламасының жүргізушісі болды.
Dimbleby joined the BBC as a news reporter in Bristol in the 1960s and has appeared in news programmes since 1962, early on co presenting the televised version of the school quiz Top of the Form, and was a reporter on the BBC's coverage of the 1964 general election with his father as linkman. Richard Dimbleby died the following year. On 24 July 1967, Dimbleby was one of seventy signatories to an advertisement in The Times advocating the decriminalisation of cannabis use, which had been written by campaigner Stephen Abrams. An incident in 1969 led to Dimbleby, then freelance, being called in by the BBC's Director of Television. During U. S. President Richard Nixon's visit to the UK, a reference by Dimbleby to UK and US government heads' "expensively hired" press secretaries "whose job is to disguise the truth" was given much attention by the British press. Dimbleby became involved in a number of projects that combined his established role as presenter and interviewer with documentary making. An early example of this was Yesterday's Men (1971), a film which the BBC recognises "ridiculed" the Labour opposition and led to a major conflict between the Corporation and the Labour Party; Dimbleby had his name removed from the credits because of the concessions that were made. In 1974, he became the presenter of Panorama, which had been presented by his father.
Сайлауларды қамту
Димблби 1979 жылғы жалпы сайлаудың BBC-нің түнгі хабарлауын жүргізді және 2017 жылғы жалпы сайлауға дейін осы рөлде қалды, барлығы он жалпы сайлауды қамтыды. Сайлауды жабудан басқа, ол BBC бюджетіне арналған арнайы бағдарламаларды жүргізді және BBC-нің кешкі, апта ішіндегі ағымдағы оқиғалар сериясы Nationwide-дың жүргізушісі болды. Осы кезеңде (1979 жылдан бастап) Димблби сондай-ақ BBC-нің Еуропалық парламент сайлауының нәтижелерін жариялау бағдарламаларын жүргізіп, 2008 және 2012 жылдары АҚШ сайлау түнінің BBC хабарлауын жүргізді. Димблби BBC-нің саяси сериясы «Осы апта, келесі апта» (1984–88) бағдарламасының негізгі жүргізушісі болды. 1988 жылы «Осы апта, келесі апта» бағдарламасы «On the Record» бағдарламасымен алмастырылды, оны оның кіші ағасы Джонатан Димблби 1993 жылға дейін жүргізді. Осы уақытта ол деректі фильмдерде жұмысын жалғастырды, оның ішінде «Африканың ақ тайпасы» (1979) – Оңтүстік Африканың африкаанс қауымдастығының және апартеидтің пайда болуы туралы төрт бөлімді марапатталған тарихы, «Мұхиттың ар жағы» (1988) – англо-американдық қарым-қатынастар тарихын зерттеу, және «Қозғалыс!» (1999) – Ұлыбританияның Зимбабвемен қиын қарым-қатынасының тарихы. Осы кезде Димблби BBC-нің ұлттық маңызы бар оқиғаларды, мысалы Парламенттің ашылу салтанатын, гвардия салтанатын және Уайтхоллдағы Кенотафтағы естелік күнін жабу үшін беделді жүргізуші ретінде танылды. Димблби 1994 жылдан 2018 жылға дейін BBC-нің бейсенбі кешкі тақырыптық пікірталас бағдарламасы «Сұрақ-жауап» төрағасы болды. «Сұрақ-жауап» бағдарламасының ең есте қаларлық сәттерінің бірі Димблбидің Робин Кукты қатемен «Робин Кок» деп атаған кезде болды, ал Кук оған әзілдеп «Дэвид Бамблби» деп жауап берді.
Dimbleby anchored the BBC's overnight coverage of the 1979 general election, and continued in this role until the 2017 general election, for a total of ten general elections. In addition to election coverage, he also hosted BBC Budget specials, and was a presenter of the BBC early evening weekday current affairs series Nationwide. During the same period (beginning in 1979), Dimbleby has also been the anchor for the BBC's European Parliament election results programmes and in 2008 and 2012, anchored the BBC's coverage of the US election night. Dimbleby was the main presenter of the BBC's political series This Week Next Week (1984–88), This Week Next Week was replaced in 1988 by the On the Record, a political series presented until 1993 by his younger brother, Jonathan Dimbleby. Meanwhile, he continued to work in documentaries, including The White Tribe of Africa (1979), an award winning four part history of South Africa's Afrikaans community and the rise of apartheid, An Ocean Apart (1988), an examination of the history of Anglo American relations, and Rebellion! (1999), a history of Britain's troubled relations with Zimbabwe. By this time, Dimbleby was established as the anchor for the BBC's coverage of events of national importance, such as the State Opening of Parliament, the Trooping the Colour, and the National Service of Remembrance service at the Cenotaph in Whitehall. Dimbleby served as chairman of the BBC's Thursday evening topical debate programme Question Time from 1994 until 2018. One of the most memorable moments from Question Time was when Dimbleby accidentally referred to Robin Cook as "Robin Cock", to which Cook responded by jokingly referring to Dimbleby as "David Bumblebee".
2000 жылдар
1999 жылы Димблби Гринвичтен, Англиядан BBC-нің мыңжылдық тойларын жариялаған "2000 Today" бағдарламасын ашты, сондай-ақ 2003 жылы АҚШ президенті Джордж Буштың Ұлыбританияға жасаған мемлекеттік сапарына да басшылық етті. 2002 жылы Димблби Елизавета II патшайымның Алтын юбилейін көрсетуді жүргізді. 2001 жылы "The Observer" газеті үшін Бен Саммерскилл жазған мақалада, Димблбидің мансабын ондаған жылдар бойы бақылаған аты-жөні аталмаған бұрынғы министрдің сөзі келтірілді: "Менің ойымша, ол орта ғасырлық көзқарасқа ие, патшайым Парламент арқылы билік етеді деп санайды. Оның басшылығымен өте жақсы жүзеге асырылатын, қарапайым халық арасындағы дау-дамайлар бар, бірақ олар Ұлыбританияның нағыз мәнісімен көп байланысы жоқ." Дэвид Димблби "Dimbleby Newspaper Group" компаниясының төрағасы болды, бұл компания 2001 жылы "Newsquest Media Group" компаниясы сатып алған "Richmond" және "Twickenham Times" газеттерін бұрын басып шығарған. 2004 жылы Димблбинің BBC төрағасы лауазымына үміткер болғаны туралы хабарлар тарады. Алайда, бұл лауазым ақырында Майкл Грейдке берілді. Димблби 2001 жылдан кейін корпорацияның қиын кезеңінде төрағалыққа үміткер болды.
In 1999, Dimbleby opened 2000 Today, the BBC's coverage of the millennium celebrations, from Greenwich, England. as well as the state visit of US President George W. Bush to the UK in 2003. In 2002, Dimbleby hosted the Golden Jubilee of Queen Elizabeth II coverage. A profile by Ben Summerskill for The Observer in 2001 quoted an unnamed former Cabinet Minister who had observed Dimbleby's career for many decades: "I suspect he has an almost medieval view, that the Queen governs through Parliament There are a few quarrels among the subjects – over which he presides very capably – but they have very little to do with what Britain is really about." David Dimbleby was chairman of the Dimbleby Newspaper Group, former publishers of the Richmond and Twickenham Times, acquired by the Newsquest Media Group in 2001 for a reported £12,000,000. There were reports in 2004 that Dimbleby was shortlisted for the chairmanship of the BBC. However, the position was eventually awarded to Michael Grade. Dimbleby was a contender for the chairmanship in the corporation's tumultuous period following 2001,
2010 жылдар
Димблби 2010 жылғы жалпы сайлауға дейін өткен үш негізгі саяси партия басшыларының қатысуымен өткен үш теледебаттың үшіншісін жүргізді. 2010 жылғы жалпы сайлау күні Димблби Джереми Вайн, Джереми Паксман, Ник Робинсон және Эмили Мэтлиспен бірге BBC жаңалықтарын ұсынды. BBC Television Centre Studio 1-ден жүргізіп, ол комментарийлер беруге, қонақтармен сұхбаттасуға және тікелей эфирлерді ұйымдастыруға қатысты. 2013 жылы Димблби «Британия және теңіз» деген тақырыптағы бағдарламаны, ал бір жылдан кейін «Еуропалық Одақ: кіру немесе шығу» бағдарламасын ұсынды. 2015 жылы Димблби премьер-министр Дэвид Кэмерон мен вице-премьер Ник Клег қатыспағанына қарамастан, BBC-нің алғашқы жалпы сайлау дебатын жүргізді. 2016 жылдың 23-24 маусымында Димблби BBC One, BBC News және BBC World News арналарында Еуроодақ референдумының нәтижелерін көрсетті, осы кезде Ұлыбритания Еуропалық Одақтан шығуға дауыс берген алғашқы және жалғыз ел болды. Бұл бағдарламада BBC Brexit бойынша жеңіс туралы болжамын жариялағанда, 04:40 BST уақытында елге келесідей цитата айтты:
Dimbleby hosted the third of three televised election debates featuring the leaders of the three main political parties held in the run up to the 2010 general election. On the night of the 2010 general election, Dimbleby hosted the BBC coverage, along with Jeremy Vine, Jeremy Paxman, Nick Robinson, and Emily Maitlis. Presenting from BBC Television Centre Studio 1, he was an anchor, and involved in commentary contributions, guest interviews and introducing live outside broadcasts. In 2013, Dimbleby presented Britain and the Sea and a year later, he presented The European Union: In or Out. In 2015, Dimbleby hosted the first BBC general election debate, in spite of the fact that neither Prime Minister David Cameron nor Deputy Prime Minister Nick Clegg took part. Dimbleby hosted the EU referendum results show on BBC One, BBC News and BBC World News overnight on 23–24 June 2016, when the UK became the first and only country to vote to leave the European Union. In this programme, he made the following quote to the country when the BBC released its forecast for a Leave win at 04:40 BST:
2017 жылдың 20 сәуірінде BBC Димблбидің 2017 жылғы жалпы сайлауды жүргізетінін хабарлады, бұған дейін ол 2015 жылғы жалпы сайлау өзінің соңғысы болады деп мәлімдеген еді. 2018 жылдың 17 маусымында BBC Димблбидің 25 жылдық еңбек еткеннен кейін сол жылдың соңында «Сұрақ сағатынан» кететінін мәлімдеді. 2018 жылдың 7 желтоқсанында BBC Фиона Брюстің 2019 жылдың қаңтарынан бастап бағдарламаны жүргізуге тағайындалғанын хабарлады. «Сұрақ сағатынан» кеткеннен бері Димблби BBC үшін кейде деректі фильмдер ұсынады.
On 20 April 2017, the BBC announced that Dimbleby would host their coverage of the 2017 general election, despite having previously said that the 2015 general election would be his last. On 17 June 2018, the BBC announced that Dimbleby would leave Question Time after 25 years at the end of that year. On 7 December 2018, the BBC announced that Fiona Bruce would take over presenting duties from January 2019. Since his retirement from Question Time, Dimbleby has presented occasional documentaries for the BBC.
Сұрақтар қойылғаннан кейінгі уақыт
2019 жылы, ол онжылдықтар бойы BBC-ден тыс жасаған алғашқы жұмыстарының бірі ретінде, медиа-магнат Руперт Мердоктың өміріне арналған «The Sun King» атты танымал подкасттар сериясын ұсынды. Бұл Мердоктың кәсіби мансабындағы маңызды кезеңдерге, атап айтқанда, әлемдегі газеттерді сатып алуына, Fox News телеарнасына, баспа одақтарымен күресіне және телефондық тыңдау дауына назар аударды. Сонымен қатар, ол Мердоктың жеке мотивацияларын және саяси ықпалын зерттеуге тырысты. 2020 жылы Димблби подкасттармен айналысуын жалғастырып, Ирак соғысына дейінгі оқиғалар туралы серия ұсынды. Серия 2003 жылғы басып алуға дейінгі жағдайды қарастырып, оның осы кездегі дұрыстығына және одан қалай аулақ болуға болатындығына сұрақ қойды. Джордж Буш пен Тони Блэр арасындағы қарым-қатынас та мұқият талданды, тіпті Блэр осы серия аясында сұхбат берді. 2020 жылдың қазан айында Димблби BBC төрағасы лауазымына өтініш беруді қайта қарастырып отырғанын мәлімдеді. 2022 жылдың қыркүйегінде Димблби зейнетінен қайтып, BBC үшін Елизавета II патшайымның мемлекеттік жерлеу рәсіміне түсініктеме берді, әсіресе Виндзордағы Сент-Джордж шіркеуіндегі қызметке. 2023 жылы ол BBC-нің мемориалдық Ұлттық естелік шарасындағы баяндамашы қызметін жалғастырды. 2022 жылдың қазанында Димблби BBC патша отбасының билігіне жеткілікті сын көзбен қарамайтынын айтты. Ол BBC монархияға қатысты даулы мәселелерді, мысалы, салық заңнамасын өзгерту мүмкіндігін немесе Корнуолл герцогтігінің капиталдық табыс салығын төлемеуін талқыламайтынын, және мұндай мәселелер зерттелмегенімен келіспейтінін мәлімдеді. Сондай-ақ, монархияның олар туралы таратылатын хабарларды қаншалықты бақылайтынына таңырқанын білдірді.
In 2019, and in some of his first work outside the BBC for decades, he presented an acclaimed series of podcasts on the life of media mogul Rupert Murdoch entitled The Sun King. This focused on various key moments in Murdoch's professional career such as his takeover of newspapers around the world, Fox News, his battles with print unions and the phone hacking scandal. It also attempts to examine Murdoch's personal motivations and his political influence. In 2020, Dimbleby continued his foray into podcasting, presenting a series on the lead up to the Iraq War. The series examined the events in the lead up to the 2003 invasion asking whether it was justified at the time, and whether it could have been avoided. It also closely analysed the relationship between George W. Bush and Tony Blair, with Blair being interviewed as part of the series. In October 2020, Dimbleby said he was again considering putting his name forward for chairman of the BBC. In September 2022, Dimbleby came out of retirement to commentate on the state funeral of Queen Elizabeth II for the BBC, in particular for the committal service at St George's Chapel, Windsor. In 2023, he also continued his long standing role as BBC narrator of the National Service of Remembrance at the Cenotaph. In October 2022, Dimbleby stated that the BBC does not appropriately question the power of the royal family. He said that the BBC would not address controversial topics to do with the monarchy, such as its ability to change tax legislation, or the fact that the Duchy of Cornwall does not pay capital gains tax, and stated his disagreement that such matters were not examined. He also stated his shock over the amount of control the monarchy have over broadcasting covering them.
Құрметтер
Димблби 2005 жылы Эссекс университетінің құрметті түлегі атанды және Азаматтық институтының президенті болып табылады. 2019 жылы Лондонда өткен Ұлттық телеарналар сыйлықтарында жаңалықтар мен өзекті мәселелерге қосқан үлесі үшін ерекше награда алды.
Dimbleby was made an honorary graduate of the University of Essex in 2005, and is the President of the Institute for Citizenship. In 2019, he received the Special Recognition Award for his services to news and current affairs at the National Television Awards in London.