Кіріспе
Америкалық бейсболшы және менеджер (1908-2005)
Альфонсо Рамон Лопес (20 тамыз 1908 – 30 қазан 2005) – испандық-американдық кәсіби бейсбол ойыншысы және менеджер. Ол 1928-1947 жылдар аралығында «Бруклин Робинс / Доджерс», «Бостон Биз», «Питтсбург Пайрэтс» және «Кливленд Индианс» командаларында MLB-да ойнады. 1951-1965 жылдар аралығында және 1968 және 1969 жылдардың бір бөлігінде «Кливленд Индианс» және «Чикаго Уайт Сокс» командаларының бас бапкері болды. Испандық тегі мен «әдепті» мінезіне байланысты оны «Эль Сеньор» деп атады. Ойыншы ретінде Лопес екі мәрте All-Star атанды, қорғаныс шеберлігімен, көшбасшылық қабілетімен және төзімділігімен танымал болды, өйткені ол ұзақ жылдар бойы қабылдаушы ретінде өткізген ойындар саны бойынша үлкен лигада рекорд орнатты (1,918 ойын). Менеджер ретінде оның .584 жеңіс көрсеткіші 2000 ойыннан астам ойын өткізген менеджерлердің арасында үлкен лига тарихында төртінші орында тұр. Оның 1954 жылғы «Кливленд Индианс» және 1959 жылғы «Чикаго Уайт Сокс» командалары «Нью-Йорк Янкис» командасының Америка лигасының чемпиондықтарын үзуге қол жеткізген жалғыз командалар болды. Бейсбол менеджері ретінде 18 толық маусым бойы (15 үлкен лигада және 3 кіші лигада) Лопестің командалары ешқашан жеңіліспен аяқталған жоқ. 1977 жылы Бейсбол Даңқы залына енгізілді. Аль Лопестің ата-анасы оның туылысынан аз бұрын Испаниядан АҚШ-қа көшіп келді, және ол Флорида штатының Тампа қаласындағы Ибор қаласының иммигранттар қауымдастығында өсті. Бейсбол карьерасын аяқтағаннан кейін ол отбасымен бірге туған қаласына қайтып келді. Оның жетістіктері Тампада бейсбол стадионымен (Аль Лопес алаңы) және оның есімі мен мүсіні орнатылған қоғамдық саябақпен мәңгіленді. Оның балалық шағындағы үйі Ибор қаласының мемлекеттік мұражайының жанына көшірілді және қазір Тампа бейсбол мұражайы орналасқан жер.
Ерте өмір
Аль Лопес – Модесто мен Фаустинаның (құрметті әйелі Васкес) ұлы. Олар Испанияда үйленіп, 1890 жылдардың ортасында Кубаның Гавана қаласына көшіп келген. Модесто Гавананың көптеген сигара фабрикаларының бірінде табакеро (сигара жасаушы) болып жұмыс істегендіктен, олардың Кубада бірнеше баласы болды. 1906 жылы Модесто Флорида штатының Тампа қаласындағы Ибор қаласындағы кубалық-испандық-итальяндық иммигранттар қауымына жақсы жалақы мен тұрмыс жағдайын іздеу үшін барды, үйі орналасқанша отбасын уақытша қалдырып кетті. Бірнеше айдан кейін Фаустина мен олардың алты баласы оған Ибор қаласында қосылды, ал отбасы Тампаны тұрақты мекен етті. Альфонсо Рамон Лопес, тоғыз баланың жетіншісі, 1908 жылдың 20 тамызында сол жерде дүниеге келді. Аль Лопестің балалық шағында Ибор қаласы 10 000-нан астам халқы бар дамыған иммигранттар ауданы болды. Сигара өнеркәсібі қаладағы ең маңызды сала еді, және тұрғындардың көпшілігі ондаған ірі сигара фабрикаларының бірінде немесе сигара өнеркәсібі мен оның қызметкерлеріне қызмет көрсететін кәсіпорындарда жұмыс істеді. Модесто Лопес сигара фабрикасында жұмыс тауып, әртүрлі сападағы сигараларға қолдану үшін шикі темекі жапырақтарын сұрыптаумен айналысты. Аль бала кезінде әкесінің жұмыс орнына жиі баратын, кейін ол ғимаратқа сіңген темекі жапырағының иісін "жегісіз" деп айтқан және әкесі фабрикадан үйге келген кезде киіміне жабысып қалатын. "Мен ешқашан мұндай жерде жұмыс істемеймін деп серт бердім". Жасөспірім шағында Лопес "La Joven Francesca" нан пісіру зауыты үшін есіктен есікке кубалық нан жеткізуші болып жұмыс істеді, бұл зауыт кейіннен Ибор қаласының мемлекеттік мұражайына айналған ғимаратта орналасқан.
Бейсболшы
Лопестің кәсіби мансабы 16 жасында Флорида штаты лигасының D класындағы «Тампа Смокерс» командасымен ұстап алушы ретінде келісімшарт жасағанда басталды. Ол нан пісірушінің жұмысын тастап, бейсболға толыққандай көңіл бөлгені үшін «Sacred Heart» колледжіндегі (кейін «Иезуиттер орта мектебі» деп аталды) орта мектептің оқуын доғарды. «Смокерс» командасымен бастапқы жалақысы айына 150 доллар (бүгінде шамамен $) құрады, бұл денсаулығы нашарлап, тұрақты жұмыс істей алмайтын әкесіне мұқтаж болған үлкен Лопес отбасына өте қажет болды. «Смокерс» командасымен келісімшарт жасағаннан кейін көп ұзамай Аль Лопес қысқы көрме ойынында атақты бейсболшы Уолтер Джонсонды ұстап алу дағдысымен таң қалдырды. Джонсонның ұсынысымен Аль 1925 жылы көктемгі жаттығулар кезінде «Вашингтон Сенаторлары» командасының жаттығу үшін ұстап алушысы болып жұмысқа қабылданды. Бұл оған өте пайдалы оқу мүмкіндігі болды, ол кейіннен оның жақсы бейсболшы болуына септігін тигізді деп есептеді. «Сенаторлар» Лопестің келісімшарты үшін «Смокерс» командасына 1000 доллар ұсынды, бірақ кіші лига клубы 10 000 доллар талап етті, бұл кәсіби бейсболда бір жыл тәжірибесі бар жас ойыншы үшін бас лига клубының пікірінше, тым қымбат еді. Оның орнына Лопес келесі маусымдарда кіші лигалардың қатарын үнемі көтеріп, өз мансабын дамытты және Бруклин командасымен бас лигада дебют жасады. Лопес 1930 жылдың 12 қыркүйегінде қоршаудан асып кеткен соңғы хоум-ранды соққан ойыншы болды. Келесі жылы ереже өзгертілді, соның нәтижесінде мұндай соққы екі базалық соққыға (ground rule double) теңелді.
Кіші лигалар
Лопес 1947 жылғы маусым аяқталғаннан кейін зейнетке шыққан соң бейсбол жаттықтырушысы немесе менеджері болып жұмыс іздеуге бекінді, ол Кливленд Индиандарының қосалқы ұстауышысы болған. Команданың жаңа иесі Билл Вик, Индиан командасының ойыншы-менеджері Лу Будроның клубты басқаруын ұнатып, Лопеске осы лауазымға қызығушылық таныса ба екенін сұрады. Лопес бас тартты, себебі ол Будроның жұмысынан айырылуына себепкер болғысы келмеді және басқа клубта менеджерлік тәжірибе жинауды артық көрді. Бұл шешім екі тарапқа да пайдалы болды, себебі Индиандар 1948 жылғы әлем чемпионатын жеңіп алды, ал Будро Америка лигасының ең құнды ойыншысы деп танылды. Ал Лопес 1948 жылы Питтсбург Пайретс клубының AAA лигасының филиалы – Индианаполис Индиандарымен басқарушылық мансабын бастады. Ол Индианаполисте үш жыл бойы командасын Америка Ассоциациясында бір рет бірінші орынға, екі рет екінші орынға жеткізді, сонымен қатар команданың резервтік ұстауышысы болып та қызмет етті.
Кливленд үнділері
1947 жылы клубтың бас жаттықтырушысы болу мүмкіндігінен бас тартқаннан кейін, Лопес Кливленд Индиандарының жаңа бас жаттықтырушысы болу ұсынысын қабылдады. Лопестің басшылығымен Индиандар 1951 жылдан 1953 жылға дейін әр маусымда 90-нан астам ойын жеңіп, бірақ әр жылы Нью-Йорк Янкиске екінші орынды иеленді. 1954 жылы Лопестің командасы Американ лигасының рекордтық 111 ойынын жеңіп, лиганың чемпиондық титулын жеңіп алды, бірақ 1954 жылғы Әлем сериясында Уилли Мейс және Нью-Йорк Джайентс командасынан күтпеген жеңіліске ұшырады, бұл Әлем сериясы тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі болды. Лопестің Индиандары 1955 және 1956 жылдары Янкистен кейін екінші орынды алды. Соңғы маусымда Лопес Кливленд жанкүйерлері мен клуб басшылығына "ашуланып" қалды. Жұлдызды үшінші базалық ойыншы Ал Розен жарақатпен ойнаған кезде маусым соңында өте нашар ойнады, және Лопес Индиандар командасының басшылығы оның жарақат алған ойыншысын жанкүйерлердің сыбырлары мен сынап-қанауынан қорғамағанын немесе қолдамағанын сезінді. Лопес бұл жағдайға қатты ренжіді, сондықтан ол маусымның соңғы күні клубтан кетіп қалды. Лопес Индиандардағы карьерасын 570 жеңіс және 354 жеңіліспен аяқтады, ал оның .617 жеңіс көрсеткіші әлі де клуб тарихындағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады.
Чикагоның "Ақ сокс" клубы
Лопез Кливлендте отставкаға кеткеннен кейін шамамен бір ай өткен соң Чикаго Уайт Сокс клубының жаңа менеджері болуға келісті. (Стенгел бірнеше жыл бұрын Лопез Бруклин мен Бостон командаларында қақпашы болғанда оны басқарған.) Басқа командалардан түскен қызығушылықтарға қарамастан, Лопес 1965 жылға дейін Чикагода қалды, бес рет екінші орынды иеленді және ешқашан 82 жеңістен кем нәтиже көрсетпеді. 1968 жылдың шілдесінде "Ақ сокс" клубының менеджері Эдди Станки жұмыстан босатылғанда, ол қайтадан менеджерлік қызметке кірісті. Лопес бұрынғы жаттықтырушыларының көпшілігін командаға қайта шақыруға қол жеткізді. Дегенмен, менеджер болып тағайындалғаннан кейін көп ұзамай апендициттен операция жасатуға тура келді және маусымның қалған бөлігінің көп бөлігін қатыстыра алмады. Ол қайтадан "Ақ сокс" клубын басқаруға келісті, бірақ денсаулығының нашарлауы мамыр айының басында, маусым басталғалы бір ай өтпей, отставкаға кетуге мәжбүр етті.
Басқару стилі
Лопес ешқашан ойыншыларын сөгіп, айқайламайтынымен және жігерлендіру сөздерінен гөрі сындарлы сынды қалауымен танымал болды. «Индианс» командасының иесі Билл Вик Лопестің менеджер ретіндегі жалғыз кемшілігінің «өте әдепті» болғанын айтты, ал Лопес мұны мақтау ретінде қабылдады. Вик сондай-ақ Лопестің «толыққанды сабырлы» басшылығы «командаларының барлық дарынын толыққанды пайдаланды» деді. 1957 жылы «Sports Illustrated» журналында Лопестің менеджерлік стилін сипаттай келе: «Лопес үшін менеджерлік – үнемі алаңдау, жүйкелік кернеу, қиын азап. Кейбір менеджерлер осы қиындықтан құтылу үшін ойыншылар мен спорт журналистеріне ашуланып, немесе тыныш болуға тырысып, сфинкс сияқты үнсіздік сақтайды. Бірақ Лопес – ақылды, ойлы, ерекше сыпайы адам, нағыз мырза. Ол көбінесе ашуға берілмейді және оған сөйлейтін кез келген адаммен сөйлейді», – делінген. Кейіннен оның ұлы, әкесінің жеңіліске ұшырауды ұнатпағанын, бейсбол маусымында ұйқысыздық пен асқазан ауруларынан зардап шеккенін айтты. Испандық тегі мен «жантәттік» мінезіне байланысты Лопеске «Эль Сеньор» деген лақап ат қойылды.
Басқарушылық жазба
Лопестің .584 жеңіс көрсеткіші Бас лига бейсболы тарихындағы барлық уақытта 9-орынды иеленеді. Ол зейнетке шыққан кезде оның 1,410 МЛБ басқарушылық жеңісі барлық уақытта 11-орында болды және 2016 жылғы маусым соңында 26-шы ең көп жеңіс көрсеткіші болды. 18 маусым бойы кіші және басты лигаларда менеджер болып жұмыс істеген ол ешқашан жеңіліске ұшырамады. Оның 1954 жылғы «Индианс» және 1959 жылғы «Уайт Сокс» командалары «Янкилер» емес клубтардың арасында АЛ чемпиондығын жеңген жалғыз командалар болды, ал оның «Уайт Сокс» командасымен 840 жеңісі әлі де франшиза тарихында екінші орында тұр, Джимми Дайкс (899) одан жоғары. «Чикаго Уайт Сокс» командасы бұл стадионда алғашқы жазғы жаттығуларын өткізді. 1957 жылы Лопез «Уайт Сокс» командасының жаңа басқарушысы болған кезде, ол бірнеше маусым бойы өз есімімен аталған стадионда үй ойындарын өткізудің ерекше құрметіне ие болды. Кейін Лопез жазғы жаттығулар кезінде болған бір оқиғаны еске алады, онда ол дауласқан төреші оны ойыннан қуумен қорқытқан. «Мені осы стадионнан қууға сіздің құқығыңыз жоқ», - деп наразылық білдірді Лопез, «Бұл менің стадионым – Аль Лопес алаңы!» Төреші оны бәрібір қуды, соның салдарынан Лопез: «Мені өз стадионымнан қуды!» - деп айғайлады. Лопез 1977 жылғы сыныптың бір бөлігі ретінде Ветерандар комитетімен Бейсбол Даңқы залына енгізілуге таңдалды. Ол 1990 жылғы Бас лига бейсболының Жұлдыздар ойынында АЛ құрамасының құрметті капитаны болды. Аль Лопес алаңы ешқашан салынбаған болашақ Бас лига стадионына орын беру үшін бұзылды. Лопез өзінің есімін алған стадионнан бірнеше шақырым қашықтықта тұрды. 1992 жылғы сұхбатта ол стадионның бұзылуы «өте көңіл көшірмеді» деді. «Мен жаңа стадионның жобасын көрдім және олар үлкенірек және жақсырақ стадион салады деп ойладым, сондықтан жаман сезінбедім. Бірақ содан кейін бірдеңе болды, және олар стадионды ешқашан салмады. Содан кейін көңілім қалды». Одан кейін Тампа қаласы қираған стадионның жанында орналасқан үлкен қалалық парк – Горизонт паркін Аль Лопес паркі деп атады және оның аулау киімдерімен жасалған Лопездің үлкен мүсінін орнатты. Мүсін 1992 жылдың 3 қазанында ашылды, бұл күн ресми түрде қалада екінші «Аль Лопес күні» деп жарияланды. Одан кейін оның жоғарғы мектебі, Аль Лопес паркіне қарсы орналасқан Иезуит орта мектебі, өзінің жаңа спорт орталығын Лопездің құрметіне атады. «Тампа Бэй Девил Рейс» командасы жақын маңдағы Санкт-Петербургте ойынға кіріскенде, Лопез Тед Уильямс, Стэн Музиал және Монте Ирвин сияқты Даңқ залының мүшелерімен бірге бірнеше салтанатты алғашқы тастауларды жасады.
Өлім
Ал Лопес 2005 жылы 30 қазанда 97 жасында ұлының үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның өлімі «Ақ сокс» командасы 2005 жылғы әлем сериясінде жеңіске жеткеннен кейін төрт күн өткен соң болды, бұл 88 жылдан бері олардың алғашқы әлем чемпионаты және Лопес 1959 жылы оларды әлем сериясіне жеткізгеннен бері алғашқы Американ лигасының (AL) жеңімпаздық туы болды. Лопес 1920 жылдары үлкен лига бейсболында ойнаған соңғы тірі адам болды және 2015 жылы Бобби Доерр одан ұзақ жасағанша Бейсбол Даңқы залының ең ұзақ өмір сүрген мүшесі болды. Конни Лопес 1983 жылдың қыркүйек айында қайтыс болды. Ал Лопес ұлы, үш немересі және тоғыз шөбересімен қалды.