Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Электромагниттік сәулеленудің ерекшелігі
Characteristic of electromagnetic radiation
Тіке көру арқылы таралу – электромагниттік сәулелену немесе акустикалық толқын таралуының ерекшелігі, яғни толқындар көздерінен қабылдағышқа тікелей көру қатарымен, кедергілерсіз ғана жүре алады. Электромагниттік таралысқа тіке сызықпен қозғалатын жарық эмиссиясы кіреді. Сәулелер немесе толқындар атмосфера мен материалдық кедергілерден дифракцияланып, сынып, шағылысып немесе сіңірілуі мүмкін және әдетте көкжиектен немесе кедергілерден артық қашыққа жүре алмайды. Тіке көру арқылы таралудан айырмашылығы, төмен жиілікте (шамамен 3 МГц-тан төмен) дифракцияға байланысты радио толқындары Жер контурын ұстанатын жер толқындары ретінде жүре алады. Бұл АМ радиостанцияларының көкжиектен тыс жерлерге сигнал таратуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, шамамен 1 мен 30 МГц арасындағы қысқа толқын диапазонындағы жиіліктер ионосфера арқылы Жерге кері қайтарылуы мүмкін, бұл аспан толқыны немесе "саңғылау" таралуы деп аталады, осылайша осы диапазондағы радиохабарлардың таралуы бүкіл әлемді қамтуы мүмкін. Дегенмен, 30 МГц-тен жоғары жиіліктерде (VHF және одан жоғары) және атмосфераның төменгі деңгейлерінде бұл әсерлер маңызды емес. Осылайша, таратушы антенна (трансмиттер) мен қабылдаушы антенна (ресивер) арасындағы кез келген кедергі, көзге көрінетін жарық сияқты, сигналды тоқтатады. Сондықтан, таратушы антеннаны көру қабілеті (көздің ажыратымдылығының шектеулерін ескермей) одан радиосигнал қабылдау қабілетіне шамамен сәйкес келеді, сондықтан осы жиіліктердегі таралу сипаттамасы "тіке көру сызығы" деп аталады. Таралудың ең алыс нүктесі "радио горизонт" деп аталады. Іс жүзінде, осы радио толқындардың таралу сипаттамалары жіберілетін сигналдың нақты жиілігіне және күшіне (трансмиттер және антенна сипаттамаларының функциясы) байланысты айтарлықтай өзгереді. 100 МГц шамасындағы салыстырмалы түрде төмен жиіліктегі FM радиосы ғимараттар мен орманның әсеріне аз ұшырайды.
Line of sight propagation is a characteristic of electromagnetic radiation or acoustic wave propagation which means waves can only travel in a direct visual path from the source to the receiver without obstacles. Electromagnetic transmission includes light emissions traveling in a straight line. The rays or waves may be diffracted, refracted, reflected, or absorbed by the atmosphere and obstructions with material and generally cannot travel over the horizon or behind obstacles. In contrast to line of sight propagation, at low frequency (below approximately 3 MHz) due to diffraction, radio waves can travel as ground waves, which follow the contour of the Earth. This enables AM radio stations to transmit beyond the horizon. Additionally, frequencies in the shortwave bands between approximately 1 and 30 MHz, can be refracted back to Earth by the ionosphere, called skywave or "skip" propagation, thus giving radio transmissions in this range a potentially global reach. However, at frequencies above 30 MHz (VHF and higher) and in lower levels of the atmosphere, neither of these effects are significant. Thus, any obstruction between the transmitting antenna (transmitter) and the receiving antenna (receiver) will block the signal, just like the light that the eye may sense. Therefore, since the ability to visually see a transmitting antenna (disregarding the limitations of the eye's resolution) roughly corresponds to the ability to receive a radio signal from it, the propagation characteristic at these frequencies is called "line of sight". The farthest possible point of propagation is referred to as the "radio horizon". In practice, the propagation characteristics of these radio waves vary substantially depending on the exact frequency and the strength of the transmitted signal (a function of both the transmitter and the antenna characteristics). Broadcast FM radio, at comparatively low frequencies of around 100 MHz, are less affected by the presence of buildings and forests.
Көздің көшу желісінің бұзылуы
Қуаттылығы төмен микротолқынды таратушыларды ағаш бұтақтары, тіпті ауыр жаңбыр немесе қар бұзуы мүмкін. Тікелей көру сызығында емес объектілердің болуы радиобайланысты бұзатын дифракция эффектісін тудыруы мүмкін. Оңтайлы таралу үшін "бірінші Френель аймағы" деп аталатын көлем кез келген кедергілерден бос болуы керек. Қоршаған жер бетінен немесе тұзды судан шағылысқан сәуле тікелей сигналды жоюға немесе күшейтуге әкелуі мүмкін. Бұл эффектіні антеннаның біреуін немесе екеуін де жерден көтеру арқылы азайтуға болады: қол жеткізілген сигнал жоғалтуының азаюы "биіктік күшеюі" деп аталады. Таралудағы бұзылулар туралы толық ақпарат алу үшін "көзбен көрінбейтін таралу" тақырыбын қараңыз. Карталардан көру сызығын есептеу кезінде, тікелей визуалды анықтама жасау мүмкін болмағанда, Жердің қисықтығын ескеру маңызды. Микротолқынды жүйелер бұрын жол бойындағы аралықтарды есептеу үшін Жер радиусының 4/3 бөлігін пайдаланған.
Low powered microwave transmitters can be foiled by tree branches, or even heavy rain or snow. The presence of objects not in the direct line of sight can cause diffraction effects that disrupt radio transmissions. For the best propagation, a volume known as the first Fresnel zone should be free of obstructions. Reflected radiation from the surface of the surrounding ground or salt water can also either cancel out or enhance the direct signal. This effect can be reduced by raising either or both antennas further from the ground: The reduction in loss achieved is known as height gain. See also Non line of sight propagation for more on impairments in propagation. It is important to take into account the curvature of the Earth for calculation of line of sight paths from maps, when a direct visual fix cannot be made. Designs for microwave formerly used 4/3 Earth radius to compute clearances along the path.
Жердің көтерілуі
Телекоммуникация саласында Жердің қисықтығы радио толқындарының таралуына тигізетін әсер Жердің бүгілуі деп аталады. Бұл, Жер бетінің дөңгелек бөлігінің салдарынан туындайды, ол ұзақ қашықтықтағы байланыстың кедергісін тудырады. Радио толқыны Жер бетінен әртүрлі биіктікте таралатындықтан, таралу жолындағы жағдайлар да сәл өзгеше болады.
In telecommunications, Earth bulge refers to the effect of earth's curvature on radio propagation. It is a consequence of a circular segment of earth profile that blocks off long distance communications. Since the vacuum line of sight passes at varying heights over the Earth, the propagating radio wave encounters slightly different propagation conditions over the path.
Атмосфералық сыну
Атмосфераның биіктікпен қысымының төмендеуі (вертикальді қысымның өзгеруі) радио толқындарын Жер бетіне қарай иілуге (рефракцияға) әкеледі. Бұл Жер радиусының шамамен 4/3 есеге артуымен нәтижеленеді. Бұл k коэффициенті ауа райына қарай орташа мәнінен өзгеріп отыруы мүмкін.
The usual effect of the declining pressure of the atmosphere with height (vertical pressure variation) is to bend (refract) radio waves down towards the surface of the Earth. This results in an effective Earth radius, increased by a factor around 4/3. This k factor can change from its average value depending on weather.