Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1862 жылғы американдық Азамат соғысының шайқасы
1862 battle of the American Civil War
Мемфистің бірінші шайқасы – американдық Азамат соғысы кезінде 1862 жылғы 6 маусымда Теннесси штатының Мемфис қаласының солтүстігінде, Миссисипи өзенінде болған теңіз шайқасы. Осы шайқасты Мемфис тұрғындарының көптегені көрді. Нәтижесінде Конфедерация күштері қатты жеңіліске ұшырады, бұл өзендегі Конфедерацияның теңіз күштерінің дерлік толық жойылуын білдірді. Қарсылық нәтижеге қарамастан, Одақ әскері оның стратегиялық маңыздылығын толыққанды түсіне алмады. Оның ең маңызды тарихи қыры – бұл әскери тәжірибесі жоқ азаматтарға соғыс кемелерін басқаруға рұқсат етілген соңғы жағдай болды. Осылайша, бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кәсіби дамуындағы маңызды кезең саналады.
The First Battle of Memphis was a naval battle fought on the Mississippi River immediately north of the city of Memphis, Tennessee on June 6, 1862, during the American Civil War. The engagement was witnessed by many of the citizens of Memphis. It resulted in a crushing defeat for the Confederate forces, and marked the virtual eradication of a Confederate naval presence on the river. Despite the lopsided outcome, the Union Army failed to grasp its strategic significance. Its primary historical importance is that it was the last time civilians with no prior military experience were permitted to command ships in combat. As such, it is a milestone in the development of professionalism in the United States Navy.
Өмірбаян
Конфедерация қорғаныс күштері федералды күштермен шамалас сандарға ие болды, сегіз көтерілісші кеме тоғыз одақтық канонерлік қайық пен қошқарға қарсы тұрды, бірақ бұрынғыларының жауынгерлік қасиеттері айтарлықтай төмен болды. Әрбір кемеде бір-екі ғана жеңіл калибрлі зеңбірек болды, олар канонерлік қайықтардың бронясын тесіп өте алмайтын. Әрқайсысының басты қаруы – қарсыластарды тарану үшін пайдаланылатын нығайтылған мұрт жағы болды. Конфедерацияның қошқарлары жаудың оқтарынан қорғанудың ерекше ерекшелігімен көзге түсті. Олардың қозғалтқыштары мен ішкі кеңістіктері қалың ағаштан жасалған екі қабатты қоршаумен қорғалған, сыртынан теміржол рельстерімен жабылған. Қоршаулар арасындағы кеңістік, шамамен 1,5 метр, мақтамен толтырылған. Мақта қарудың ең маңызды бөлігі болмаса да, ол көпшіліктің назарын өзіне тартты, соның салдарынан кемелерді «мақта қаптамалы кемелер» деп атады. Соғыстың кейінгі кезеңдерінде кеме экипаждары шағын қарудан қорғану үшін ашық жерлерге орналастырылған мақта балдақтарын пайдаланды, олар да «мақта қаптамалы кемелер» деп аталды. Дегенмен, олар бұл санаттағы алғашқы үлгілерден ерекшеленді. Бесінші канонерлік қайық, флагман «Бентон», Эдс кеме жасаушылығында жасалған, бірақ азаматтық кемеден қайта жабдықталған. Әрбір кемеде 13–16 зеңбірек болды. Қалған төрт кеме – АҚШ қошқар флотының әскери-теңіз кемелері. Олар офицерлердің жеке қаруларынан басқа ешқандай қару-жараққа ие болмады. Барлық қошқарлар азаматтық өзен кемелерінен өзгертілген және олардың бірыңғай дизайны болған жоқ.
The defending Confederates closely matched the advancing federal force in raw numbers, with eight rebel vessels opposing nine Union gunboats and rams, but the fighting qualities of the former were far inferior. Each was armed with only one or two guns, of a light caliber that would be ineffective against the armor of the gunboats. The primary weapon of each was its reinforced prow, which was intended to be used in ramming opponents. The Confederate rams were distinguished by a unique feature of their defense against enemy shot. Their engines and other interior spaces were protected by a double bulkhead of heavy timbers, covered on the outer surface by a layer of railroad iron. The gap between the bulkheads, a space of , was packed with cotton. Although the cotton was the least important part of the armor, it caught the public's attention, and the boats came to be called "cottonclads". Later in the war, ships' crews were often protected from small arms fire by bales of cotton placed in exposed positions, and these vessels were also referred to as "cottonclads". They differed, however, from the originals of the category. The fifth gunboat, flagship Benton, was also a product of the Eads shipyards, but was converted from a civilian craft. Each of these vessels carried from 13–16 guns. The other four vessels were naval rams from the United States Ram Fleet. They had no armament whatever, aside from the small arms carried by the officers. All of the rams had been converted from civilian riverboats and had no common design.
Ұйым
Екі жақ та қақтығысқа кемшіліктері бар басқару құрылымдарымен кірді. Федералды канонерлік қайықтар Миссисипи өзені эскадрильясының құрамында болды, оларға тікелей флаг-офицер Чарльз Х. Дэвис басшылық етті, ол генерал-майор Генри В. Халлекке есеп берді. Канонерлік қайықтар осылайша АҚШ армиясының бір бөлігі болды, бірақ олардың офицерлері теңіз күштерінен тағайындалды. Тоқтыларды полковник Чарльз Эллет кіші басқарды, ол тікелей соғыс министрі Эдвин М. Стэнтонға есеп берді. Осылайша федералды "флот" екі тәуелсіз ұйымнан тұрды, Вашингтондағы басқарудан тыс ортақ басшылығы болмады. Конфедерацияның ұйымдастырылуы одан да нашар болды. Бұл кемелер Нью-Орлеанда тартып алынған және сол қаланы қорғау үшін тоқтыларға айналдырылған он төрт өзенді кемелердің шамамен жартысы еді. "Өзен қорғаныс флоты" деп аталған ол, Конфедерацияның өзендегі иеліктеріне солтүстіктен және Мексика шығанағынан қауіп туғанда екіге бөлінді. Алтысы Дэвид Г. Фаррагуттың флотына қарсы тұру үшін Нью-Орлеанның төменгі жағында қалды, ал сегізін Мемфиске жіберді, өзен бойымен одақтың шабуылын тоқтату үшін. Оларды осылайша солтүстікке жіберу олардың бастапқы мақсатына қайшы келмеді, себебі Мемфис Нью-Орлеан үшін қоршау ретінде қарастырылды. Солтүстік (Мемфис) бөлімін азаматтық өмірде өзен кемесінің капитаны болған Джеймс Э. Монтгомери жалпы басқарды. Басқа кемелер де Монтгомери таңдаған, әскери тәжірибесі жоқ бұрынғы азаматтық өзен кемесінің капитандарымен басқарылды. Жолға шыққаннан кейін Монтгомеридің басқаруы тоқтатылды және тоқтылар тәуелсіз түрде әрекет етті. Бұл шараның нәтижесіздігін әскерилер бірден мойындады, бірақ олардың наразылықтарына құлақ аспады. Сонымен қатар, капитантар қаруды қалай пайдалануды үйренбеді және экипаж мүшелерін осы міндетке тағайындамады, сондықтан қару экипаждарын Конфедерация армиясынан алуға тура келді. Қару қолданушылар экипажға енгізілмеді, бірақ өз армия офицерлерінің бұйрықтарына бағынуын жалғастырды.
Both sides entered the battle with faulty command structures. The federal gunboats were members of the Mississippi River Squadron, commanded directly by Flag Officer Charles H. Davis, who reported to Major General Henry W. Halleck. The gunboats were thus a part of the United States Army, although their officers were supplied by the navy. The rams were led by Colonel Charles Ellet, Jr., who reported directly to Secretary of War Edwin M. Stanton. Thus the federal "fleet" consisted of two independent organizations, with no common command outside of Washington. The Confederate arrangement was even worse. The cottonclads were about half of a group of fourteen river steamers that had been seized at New Orleans and converted into rams to defend that city. Known as the "River Defense Fleet", it was split in two when the Confederate holdings on the river became threatened from both the north and the Gulf of Mexico. Six were retained below New Orleans to face the fleet of David G. Farragut, while eight were sent up to Memphis to block the Union descent down the river. Sending them this far north did not violate their original purpose, as Memphis was regarded as a shield for New Orleans. The northern (Memphis) section was commanded overall by James E. Montgomery, a riverboat captain in civilian life. The other boats were also commanded by former civilian riverboat captains, selected by Montgomery, and with no military training. Once under way, Montgomery's command ceased, and the rams operated independently. The futility of this arrangement was recognized immediately by military men, but their protests were disregarded. Furthermore, the captains would neither learn how to handle the guns themselves, nor assign crew members to the task, so gun crews had to be drawn from the Confederate Army. The gunners were not integrated into the crews, but remained subject to the orders of their army officers.
Шайқас
Коринт қаласындағы федералдық жеңістің нәтижесінде Мемфисті Конфедерацияның шығыс бөлігімен байланыстырған теміржолдар қиылып, қаланың стратегиялық маңызы күрт төмендеді. Сондықтан 1862 жылдың маусым айының басында Мемфис және оның маңындағы бекіністерді көтерілісшілер әскері тастап кетті. Гарнизонның көп бөлігі Виксбургті қоса алғанда, басқа жерлердегі бөлімдерге қосылуға жіберілді, ал тек шағын артқы күзетші ғана номиналды қарсылық көрсету үшін қалды. Өзен қорғаныс флоты да Виксбургке шегінуге тиіс болған, бірақ Мемфисте жеткілікті көмір таба алмады. 6 маусымда федералдық флот пайда болғанда қашу мүмкін болмағандықтан Монтгомери және оның капитандары шайқасуға немесе кемелерін батыруға шешім қабылдауға мәжбүр болды. Олар таңғы ертеде шығып, қарсыласатын эскадраны қарсы алып, одан кейін келе жатқан тарау машиналарын қарсы алды, ал Мемфис тұрғындары оларға қолдау көрсетіп шу көтерді. Шабуыл алыстан оқ атысумен басталды, федералдық канонерлік кемелер өзеннің бойымен шайқас желісін құрып, қарсыластарына, олар шайқасқа мұрттарымен кіргенде, артынан оқ атты. Төрт тарау машинасының екеуі канонерлік кемелердің желісінен өтіп, қарсыластарының қозғалысын бұзды немесе соқтығыстырды, ал қалған тарау машиналары бұйрықтарын дұрыс түсінбеді және шайқасқа қатыспады. Федералдық тарау машиналары мен канонерлік кемелердің үйлесімді қимылдары болмағандықтан және Конфедерация кемелері тәуелсіз түрде әрекет еткендіктен, шайқас тез арада қақтығысқа айналды. Барлығының келісімі бойынша, "Батыс патшайымы" тарау машинасы CSS полковник Ловеллге шабуыл жасап, соғысты бастады. Содан кейін ол қалған тарау машиналарының бірі немесе бірнешесімен соқтығыстырылды. Элет осы кезде тізесіне тапаншадан атылған оқтан жарақат алды, осылайша Одақ тарапынан зардап шеккен жалғыз адам болды. (Ауруханада ол қызылшаға шалдықты, соғыс кезінде шамамен 5000 әскердің өліміне себеп болған балалық ауру. Аурудың және жарақатынан туған әлсіздіктің жиынтығы тым ауыр болды, ол 21 маусымда қайтыс болды.) Шабуылдың қалған бөлігі соғыс тұманынан гөрі көп нәрсемен жасырылған. Көптеген куәгерлердің есебі бар, бірақ олар әдеттегіден гөрі көбірек қайшылыққа толы. Бір ғана анық нәрсе – шабуылдың соңында тарау машиналарының барлығы, біреуін қоспағанда, жойылды немесе қолға түсті, ал бір Одақ кемесі, "Батыс патшайымы", істен шықты. Тек CSS генерал Эрл Ван Дорн ғана қашып құтылып, Виксбургтің солтүстігіндегі Язу өзенінің қорғанысына қашты.
As a result of the federal victory at Corinth, the railroads that linked Memphis with the eastern part of the Confederacy had been cut, severely reducing the strategic importance of the city. Therefore, in early June 1862, Memphis and its nearby forts were abandoned by the rebel army. Most of the garrison were sent to join units elsewhere, including Vicksburg and only a small rear guard was left to make a token resistance. The River Defense Fleet was also to have retreated to Vicksburg, but it could not get enough coal in Memphis. Unable to flee when the federal fleet appeared on June 6, Montgomery and his captains had to decide whether to fight, or scuttle their boats. They chose to fight, steaming out in the early morning to meet the advancing flotilla and the rams trailing behind it, with Memphis citizens cheering them on. The battle started with an exchange of gunfire at long range, the federal gunboats setting up a line of battle across the river and firing their rear guns at the cottonclads coming up to meet them as they entered the battle stern first. Two of the four rams advanced beyond the line of the gunboats and rammed or otherwise disrupted the movements of their opponents; the other rams misinterpreted their orders and did not enter the battle at all. With the federal rams and gunboats not coordinating their movements and the Confederate vessels operating independently, the battle soon was reduced to a melee. It is agreed by all that the ram flagship, Queen of the West, initiated hostilities by slamming into CSS Colonel Lovell. She was then rammed in turn by one or more of the remaining cottonclads. Ellet was at this time wounded by a pistol shot in his knee, thereby becoming the only casualty on the Union side. (In the hospital, he contracted measles, the childhood disease that killed some 5,000 soldiers during the war. The combination of the disease and the debilitation caused by his wound was too great, and he died on June 21.) The remainder of the battle is obscured by more than the fog of war. Several eyewitness accounts are available; however, they are mutually contradictory to a greater degree than usual. All that is certain is that at the end of the battle, all but one of the cottonclads were either destroyed or captured, and one Yankee boat, Queen of the West, was disabled. The sole boat to escape, CSS General Earl Van Dorn, fled to the protection of the Yazoo River, just north of Vicksburg.
Нәтижелер
6 маусым күні таңғы сағаттарда екі сағаттан кем уақытқа созылған шайқас Мемфис қаласының сол күні түске дейін федералды билікке толығымен бағынуына әкелді. Конфедерация әскерлерінің жоғалғандары шамамен 100 адам қаза тапқан немесе жараланған, ал тағы 150 адам тұтқынға алынған. Одақ әскерлері CSS General Price, CSS General Bragg, CSS Sumter және CSS Little Rebel кемелерін жаулап алып, жөндеп, Миссисипи өзені эскадрильясына қосты. Мемфис шайқасы, кейіннен CSS Arkansas темір кемесінің пайда болуынан басқа, Виксбургке қарсы Миссисипи өзені бойымен федералдық әскердің соңғы қарсыласуы болды. Өзен енді сол қалаға дейін ашылды, ол Фаррагуттың кемелерімен қоршауда болды, бірақ федералдық армия басшылығы бұл фактінің стратегиялық маңыздылығын тағы алты айға жуық уақытқа дейін түсінбеді. 1862 жылдың қарашасына дейін ғана Улисс С. Грант басқаратын Одақ әскері өзенді толығымен ашуға тырысты. Өзен қорғаныс флоты әдеттегі мағынада қарақшылардан тұрған жоқ. Бұл шайқас – нашар басқару құрылымының зиянды әсерін көрсететін ескерту болып табылады. Бұл соғыстың теңіз шайқастарының тек екеуінің бірі (жеке кемелердің қатысуын есептемегенде) және ең жақын ашық судан 500 миль (805 км) қашықтықта өтті. Екіншісі – Миссисипидегі Плум Пойнт Бенд шайқасы. Мемфисте 1864 жылдың сәуірінде тағы бір әскери қақтығыс болды, атап айтқанда, Конфедерация генералы Нейтан Бедфорд Форрест Мемфиске қарсы түнгі атты әскер шабуылын ұйымдастырды, мақсаты – конфедерация тұтқындарын босату және онда орналасқан Одақ генералдарын тұтқындау. Шабуыл екі мақсатына да жетпеді, бірақ Одақ әскерін аймақты қатты күзетуге мәжбүр етті.
The battle, which took less than two hours in the early morning hours of June 6, resulted in the immediate surrender of the city of Memphis to federal authority by noon that day. The Confederate casualties totaled approximately 100 killed or wounded and another 150 taken prisoner. The Union forces captured and repaired CSS General Price, CSS General Bragg, CSS Sumter, and CSS Little Rebel, and added them to the Mississippi River Squadron. The battle of Memphis was, aside from the later appearance of the ironclad CSS Arkansas, the final challenge to the federal thrust down the Mississippi River against Vicksburg. The river was now open down to that city, which was already besieged by Farragut's ships, but the federal army authorities did not grasp the strategic importance of the fact for nearly another six months. Not until November 1862 would the Union Army under Ulysses S. Grant attempt to complete the opening of the river. although the River Defense Fleet was not composed of privateers in the usual meaning of the term. The battle remains a cautionary tale, demonstrating the ill effects of a poor command structure. It is also one of only two purely naval battles of the war, excluding single ship actions, and took place 500 mile (805 km) from the nearest open water. The other was the Battle of Plum Point Bend, also on the Mississippi. Another civil war military engagement took place in Memphis, namely the Second Battle of Memphis in April 1864, when Confederate general, Nathan Bedford Forrest led a nighttime cavalry raid on Memphis with the intent of freeing Confederate prisoners and capturing Union generals encamped there. The raid failed in both goals, but forced the Union Army to guard the area more diligently.