Кіріспе
Жұлдыздар соғысындағы ойдан шығарылған планета Явин (оның айларынан ажырату үшін "Явин Прайм" деп те аталады) – Жұлдыздар соғысы галактикасындағы ойдан шығарылған планета. Ол алғаш рет 1977 жылы "Жұлдыздық соғыс" фильмінде пайда болды және көптеген айлары бар үлкен қызыл газ гиганты ретінде бейнеленген. Көтерілісшілер Альянсының жасырын әскери базасы оның төртінші айы, Явин 4-те орналасқан. Фильмнің соңындағы Көтерілісшілер Альянсының Өлім Жұлдызын жоятын ғарыш шайқасы Явин планетасының айналасындағы орбитада өтеді. Star Wars фандомы мен Star Wars кеңейтілген әлемінде бұл оқиға ерекше маңызға ие, себебі ол – ойдан шығарылған Жұлдыздар соғысы әлеміндегі эпоханы белгілейтін тәсілдердің бірі. "Жұлдыздық соғыс аңыздары" үздіксіздігіндегі оқиғалар әдетте BBY ("Явин шайқасынан бұрын") немесе ABY ("Явин шайқасынан кейін") жылдарымен есептеледі.
the fictional planet
Yavin (also known as "Yavin Prime", to distinguish it from its moons) is a fictional planet in the Star Wars galaxy. It first appeared in the 1977 film Star Wars and is depicted as a large red gas giant with an extensive satellite system of moons. The hidden military base of the Rebel Alliance is located on its fourth moon, Yavin 4. The climactic space battle at the end of the film, in which the Rebel Alliance destroys the Death Star, takes place in orbit around the planet Yavin. In Star Wars fandom and the Star Wars Expanded Universe, this event is especially significant as it is one method used to mark an epoch in the fictional Star Wars universe. Events in the Star Wars Legends continuity are typically dated in terms of years BBY ("Before the Battle of Yavin") or ABY ("After the Battle of Yavin").
Сурет
Жұлдыздар соғысы әңгімесінің алғашқы жобаларында автор Джордж Лукас кейіпкерлер мен планеталардың аттарын ойлап тауып, рөлдер мен сипаттамаларды тағайындай бастады. "Жұлдыз соғыстары" (1973) нұсқасында Явин – сегіз фут биіктік Вукилер мекендейтін орманды планета ретінде сипатталған. (Бұл тұжырымдама кейін өзгертілді, бірақ Вукилердің туған планетасының орны кейінірек Кашийк планетасы ретінде қайта пайда болды, бұл 2005 жылғы "Жұлдыздық соғыстар: ІІІ эпизод – Сифтің кек алуы" фильмінде көрінеді.) 1975 жылы Лукастың екінші жобасында "Жұлдызды қастандықшының оқиғалары" I эпизоды: Жұлдызды соғыс, оқиғаның батырлары Явинге құтқару капсулаларында қонады және оларға жәндіктер шабуыл жасайды. Олар көтерілісшілердің Массасси бекінісін табады және Бейл Антиль мен генерал Додонна сияқты кейіпкерлермен кездеседі, ал көтерілісшілердің қолбасшысы – Ұлы Мофф Таркин. Осы жерде Люк Скайуокер өзінің қартайған әкесімен қайта қосылып, ізденісін аяқтайды. Кейінгі редакцияларда Таркин Империя офицеріне айналады, ал Люктің әкесі оқиғадан алынып тасталады – ол кейіннен "Империяның кері соққысы" (1980) фильмінде басты қарсыласы Дарт Вейдердің жасырын тұлғасы ретінде қайта пайда болады. Төртінші жобада (1976) Лукас Люктің балалық шағындағы досы Биггс Дарклайтермен Явинде қайта қосылатын көрініс қосты, бұл көрініс түсірілді, бірақ кейіннен түпнұсқа фильмнің соңғы монтаждан өшірілді. Көрініс 1997 жылы "Жұлдызды соғыс" трилогиясының арнайы басылымына қосылды. Жеңіспен аяқталатын марапаттау рәсімінің соңғы көрінісі алғашқы жобаларда кездеседі, бірақ ол бастапқыда Офучи деп аталатын газды бұлт планетасында өтеді. Lucasfilm компаниясының Star Wars Story Group атқарушы директоры Лиланд Чидің сөзінше, "Явин 4" ("Явин Төрт" диалогта) дұрыс жазылады, "Явин IV" емес.
Фильм
Явин планетасы алғаш рет 1977 жылы «Жұлдыздық соғыстар» фильмінде пайда болды. Бұл планета Millennium Falcon ғарыш кемесі жақындағанда үлкен қызыл газды алып планета ретінде көрсетіледі; осы планетаның орбитасындағы төртінші серік – Явин 4, экранда жасыл/көк түсті, Жерге ұқсас әлем ретінде көрінеді. Көтерілісшілердің базасын көрсететін сахналардың бәрі осы серікте түсірілген, ол тығыз, тұманға оранған ормандармен жабылған. Көтерілісшілер Альянсы өзінің базасын ежелгі храм қиратылыстарының кешенінде, Массасси қиратылыстары деп белгілі бір жерде орнатқан. Базаның кірістері мен шығыстарын бақылау үшін ағаштардың үстінде биік бақылау мұнаралары тұрғызылған. Галактикалық Империя базаны тапқаннан кейін, Явин базасына Өлім Жұлдызы қауіп төндіреді – бұл Империяның бүкіл планеталарды жоюға қабілетті алып ғарыш станциясы. Көтерілісшілер X және Y қанатты ғарышкерлермен Өлім Жұлдызына шабуыл жасайды; Явин серігін жоюға санаулы секундтар қалғанда Люк Скайуокер протондық торпедаларды ұшырып, Өлім Жұлдызын сәтті жояды. Фильм Явин 4-те өткен марапаттау рәсімімен аяқталады, онда батырлар ерлігі үшін марапатталады. Бұл шайқас Явин шайқасы деп танылды, ал оның күні «Жұлдыздық соғыстар» ғаламындағы оқиғалардың мерзімін белгілеу үшін қолданылады. Явин шайқасына дейінгі оқиғалар BBY («Явин шайқасынан бұрын») деп, ал одан кейінгі оқиғалар ABY («Явин шайқасынан кейін») деп белгіленеді. IV эпизодтан кейін: «Жаңа үміт», Көтерілісшілер серікті тастап, басқа жерде пана іздейді. Дегенмен, Явин базасы 2016 жылғы «Rogue One» жеке фильмінде қайтадан пайда болады. IV эпизодқа аз уақыт бұрынғы оқиғаларды баяндайтын «Rogue One» фильмінде көтерілісшілерге қосылған жас заңнан тыс Джин Эрсоның тарихы көрсетіледі. Эрсо Явин 4-тегі базаға жеткізіледі, ал базадағы бірнеше сахналарда бұрынғы «Жұлдыздық соғыстар» фильмдерінде пайда болған кейіпкерлер бейнеленген, олардың ішінде сенатор Мон Мотма, Бейл Органа және генерал Додонна бар. Эрсо Явин 4-тегі Көтерілісшілер басшылығымен Өлім Жұлдызының сызбаларын ұрлау мақсатында Империялық базаға жоспарланған шабуыл туралы пікір таластырады. Операцияға қарсы шешімге наразылық білдіріп, Эрсо Өлім Жұлдызының жоспарларын ұрлау үшін құрылған топқа қосылады, осылайша IV эпизодқа дейінгі оқиғалар тізбегін іске қосады.
Фильм түсіру орындары
Басқа да "Жұлдызды соғыстар" әлемінен ойдан шығарылған жерлер сияқты, Явин Айын жасау үшін де бірнеше нақты түсірілім алаңдары қолданылды. 1977 жылғы түпнұсқа фильм үшін Гватемала Явин базасының негізгі кадрларын түсіру үшін екінші топқа таңдалып алынды, ал 1977 жылдың наурыз айында Ричард Эдлунд басқаратын топ Гватемалаға сапар шекті. Явин 4-тің көрінісін көрсететін панорамалық кадрлар тығыз жаңбырлы ормандардың арасындағы ежелгі Майя пирамидалары кешенінен түсірілді. Көтерілісшілердің бақылау бекеті қоқыс жәшіктерінен бір-біріне жабыстырылып, бір тіреуге орнатылды; арнайы эффекттер жасаушы Лорн Питерсон көтерілісшілердің формасын киіп, сол кадрға түсу үшін қауіпті құрылымға өрлеуге көндірілді. Көтерілісшілердің ангарлық көріністері Англиядағы RAF Cardington әуежайындағы екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын қолданыстан шыққан дирижабль ангарларында түсірілді. 1-ші ангар IV эпизодта көтерілісшілердің ангары ретінде пайдаланылды. Ангардың кіреберісінің сыртқы түрі ғибадатхана құрылысының суреті арқылы Кардингтонда түсірілді.
Басқа медиа
Явин 4 жиі "Жұлдыздық соғыстар" кеңейтілген әлемінде кездесетін. 2012 жылы Lucasfilm компаниясын The Walt Disney Company сатып алғаннан кейін, 2014 жылдың сәуірінде 1977 жылғы түпкілікті фильмнен бастап шығарылған көптеген лицензиялық "Жұлдыздық соғыстар" романдары мен комикстері "Жұлдыздық соғыстар: Аңыздар" деп қайта аталды және франшизаның каноны емес деп жарияланды. Явин 4 2015 жылғы "Жұлдыздық соғыстар: Шаттырылған империя" комикс мини-сериясында По Дамеронның ата-анасы Шара Бей мен Кес Дамеронның туған жері ретінде бейнеленеді. "Жұлдыздық соғыстар" жалғасы трилогиясында Дамерон рөлін сомдайтын Оскар Айзек, айдағы түсірілімдер өзінің туған елі Гватемалада өткенін білгеннен кейін, өзінің кейіпкерінің туған әлемі Явин 4 болуын тікелей сұрады.
Аңыздар
1981-1983 жылдар аралығында Арчи Гудвин жазған «Жұлдызды соғыстар» газетінің комикстерінде Көтерілісшілер Империяның блокадасы кезінде Явин 4-те біраз уақыт тұрақтайды. Сол сияқты, 1997 және 1998 жылдар аралығында жарық көрген «Жұлдызды соғыстар» балалар комикстерінде Көтерілісшілер Явин 4-те қалады, бірақ олардың базасына тыңшы кіріп кетеді. «Аңыздар» үздіксіздігінде Явин 4 айындағы алып ғибадатханалардың ғасырлар бұрын Массассилердің Нага Садоуға табыну үшін салғаны айтылады, ол Сит химиясын қолданып, Массассилерді құл етіп, өзгерткен. «Джедай туралы әңгімелер» комикстер сериясында Явин 4-тің Нага Садоудың Республикадан жасырынған жері екені көрсетіледі. Комикстер сериясына сәйкес, Көтерілісшілер пайдаланған қираған ғимараттарды салған Массасси жауынгерлерін Сит ордені планетаға алғашқы жылдары әкелген. 1994 жылғы «Джедай академиясы» трилогиясында Кевин Дж. Андерсон Экзар Кунның ғибадатханаларды салғанын болжайды. Қараңғы жаққа бой алған Кун өзін құдай деңгейіне көтерді. Ол Массассилерді құл етіп, оларды Ситтың құпия рәсімдері мен салт-дәстүрлеріне арналған алып ғибадатханалар кешенін салуға мәжбүр етті, бұл қараңғы жақтың күшіне шоғырландыратын орын болды. Осы серияда Явин 4 – Джедай шебері Люк Скайуокердің Джедай Праксеумының базасы, онда ол жеке өзі келесі буын Джедай рыцарларын тәрбиелейді. Скайуокер жеткілікті Джедайларды даярлағаннан кейін, бұл міндетті үйленген Джедай шеберлері, майдан шебері Кам Солусар және оның әйелі бас кітапханашы Тионн Солусар, сондай-ақ Скайуокердің бұрынғы шәкірттерінің бірі Стрейн атқарады. Праксеум 26 жылы Айға шабуыл жасаған Юужан Вонгтармен қиратылады. Праксеум ақырында ежелгі Джедай ошағына, Оссұсқа көшіріледі. Праксеум – «Жас Джедай рыцарлары» сериясының негізгі орны, ол Скайуокердің жасөспірім немересі мен немере інісі Жайна мен Джейсен Солоға негізделген. «Джедайлардың жоғалған қаласы» (1992) романында, атауыннан көрініп тұрғандай, ежелгі Джедайлар Явин 4 планетасында жоғалған қала салғаны айтылады. «Жұлдызды соғыстар: Клон соғыстары» (2003) анимациялық микросериалында Явин 4 – Анакин Скайуокер мен граф Дукудың ізбасары Асадж Вентресс арасындағы жекпе-жектің орны. Анакин Асаджды жеңіп, оны қараңғы тұңғиыққа құлатып жібереді. «Жұлдызды соғыстар» видео ойындарында Явин 4 «Жұлдызды соғыстар: Ескі республиканың салт аттылары» видео ойынының жүктеуге болатын контентінде пайда болады. Явин 4 сонымен қатар «Жұлдызды соғыстар: Ескі республика» MMORPG-нің соңғы кеңейтуінде (2014 жылғы желтоқсан) қосылды. «Реванның көлеңкесі» деп аталатын кеңейту бұл ойынды алдыңғысымен байланыстырады. «Қайсарлы балға» супер жұлдызды жойғыш кемесі, бүлікші кемесімен соқтығысқаннан кейін планетаның ядросына бағытталғандықтан осы жерде жойылды. «Кескіш Джедай» сериясында екінші мекенделген ай, Явин 8 және үшіншісі, Явин 13 туралы айтылады. Явин 8 – теңіз қызына ұқсайтын түрлер, әуендер және олардың түрлі жыртқыштары мекендейді. Явин 13 – Герб тәрізді қоян және жылан тәрізді Слит түрлеріне тән. Екі айдың және олардың халқының тағдыры «Жаңа Джедай ордені» сериясындағы Юужан Вонгтың басып кіруінен кейін белгісіз, айлардың барлық тіршілік иелерінен тазаланғаны немесе басқыншылар тек Күшті пайдаланушыларды нысанаға алғаны туралы қарама-қайшы деректер бар.