Кіріспе

Француз теннисшісі Мэри Кэролайн Пирс (15 қаңтар 1975 жылы туған) – зейнеткерлікке кеткен кәсіби теннисші, Франция құрамасы сапында командалық жарыстарда және Олимпиада ойындарында ел атын қорғады. Ол Канадада американдық әкесі мен француз анасынан дүниеге келген, үш елдің азаматтығын иеленеді. Пирс төрт "Үлкен дулыға" (Grand Slam) турнирін жеңіп алды: екеуі жекелей, біреуі қос, біреуі аралас қос. Ол "Үлкен дулыға" жекелей турнирлерінің алты финалына жеткен, соңғы рет 2005 жылы АҚШ және Франция ашық чемпионаттарында. Оның "Үлкен дулыға" жекелей титулдары 1995 жылғы Австралия ашық чемпионатында және 2000 жылғы Франция ашық чемпионатында жеңіске жеткенде болды; Пирс – соңғы Франция теннисшісі (ер немесе әйел) осы турнирде жеңіске жеткен. Ол 2000 жылы Франция ашық чемпионатында Мартина Хингиспен бірге қос сында жеңіске жетті, сондай-ақ 2000 жылы Австралия ашық чемпионатында да Хингиспен бірге әйелдер қос сынының "Үлкен дулыға" финалына өтті. 2005 жылы Уимблдон чемпионатында Махеш Бхупатимен жұптасып, аралас қос сынында жеңіске жетті. Пирс WTA туры бойынша 18 жекелей және 10 қос титулды жеңіп алды, оның ішінде бес Tier I жекелей турнирі бар. Ол сонымен қатар екі рет маусымды аяқтаушы WTA тур чемпионатының финалына жетті. 2019 жылы Халықаралық теннис даңқы залына енгізілді.

Жеке өмір

Мэри Пирс Канаданың Квебек провинциясының Монреаль қаласында Янник Аджадж мен Джим Пирс отбасында дүниеге келген. Оның анасы француз, әкесі американдық, бұл Пирсті үш елдің де азаматтығына ие болуға мүмкіндік берді. Ол АҚШ-та өсті және халықаралық теннис жарыстарында Франция атынан өнер көрсетті. Ол ағылшын және француз тілдерін мүжіл сөйлейді және 2019 жылдың мамыр айынан бастап Маврикийде тұрады. Пирс 1999 жылы бейсболшы Роберто Аломармен, ал кейін Air France ұшқышы Дэвид Эммануэль Адеспен қысқа уақытқа никелесуге келісім берген, бірақ екі келісімді де бұзды. Пирс әкесімен қарым-қатынасы қиын болды, ол теннисші-әке ретінде жаман танымал болды, оны және басқаларды қорқытып, тіпті шабуылдады. Пирс біраз уақыт онымен сөйлесуден бас тартты және оны алшақтату үшін екі күзетшіні жұмысқа алды. Сондай-ақ Әйелдер теннис қауымдастығы "Джим Пирс ережесін" енгізді, ол ата-аналар мен жаттықтырушыларды турнирлерден шеттетуге мүмкіндік берді. Пирс қайта туылған христиан. 2000 жылдың басындағы жеңілістен кейін (оны жеңіп алар French Open алдында) ол өзін "бос және бақытсыз" сезінгенін айтты, бірақ содан кейін "Мен өмірімді Исаға арнадым және қайта тудым, менде бірден өзгерістер болды". Тенниспен танысқаннан кейін екі жыл өткен соң, 12 жасқа дейінгі қыздар арасында ол елде No. 2 орынға ие болды. 1989 жылдың сәуір айында Хилтон-Хедте өткен WTA турнирінде Пирс 14 жас 2 айлық жасында кәсіби турда дебют жасаған ең жас американдық ойыншы болды (1990 жылы Дженифер Каприатиден бұрын). Оның әкесі спортқа қызығушылық танытты. Ол өзінің алғашқы WTA турнирін 1991 жылдың шілде айында Палермода Сандра Чечкиниді жеңіп, жеңіп алды. Осыдан кейін Пирсті Ник Боллеттьери жаттықтырды, оның теннис академиясына ол 1988 жылы жасөспірім кезінде қысқа уақытқа қатысқан болатын. Оның ағасы Дэвид 2006 жылға дейін Пирстің тұрақты жаттықтырушысы болды. Future Tennis Camps-тің негізін қалаушы Герман Агуэро Пирстің ерте табысына да үлес қосты, өйткені ол оны бірнеше жыл бойы қабылдап, тегін жаттықтырды. Пирс 1994 жылғы Франция ашық чемпионатында өзінің алғашқы Гранд Слем жекелей финалына жетті. Ол финалға барар жолда бар болғаны 10 геймге жол берді, оның ішінде жартылай финалда әлемнің No. 1 ракеткасы Стеффи Графты 6–2, 6–2 есебімен жеңді. Алайда, финалда Пирс Аранча Санчес Викариоға тікелей екі сетпен ұтылып қалды. Келесі жылы Пирс 1995 жылғы Австралия ашық чемпионатының финалында Санчес Викарионы тікелей екі сетпен жеңіп, Франция үшін өзінің алғашқы Гранд Слем титулын жеңіп алды және турнирдің барлық кезеңінде бар болғаны 30 геймге жол беріп, Канадада туған алғашқы теннисші Гранд Слем жеңімпазы атанды. Ол сол жылы жекелей рейтингте әлемнің No. 3 ракеткасы болды. Пирс сондай-ақ финалда Санчес Викарионы жеңіп, Жапония ашық чемпионатында жеңіске жетті. Пирс 1996 жылы бірнеше сәтсіздікке ұшырады, соның ішінде Австралия ашық чемпионатында өзінің титулын қорғап үлгермегеннен кейін Ник Боллеттьеримен ажырасты. Амелия аралында өткен Бауш & Ломб чемпионатында және Гамбургте өткен жартылай финалда екінші орын алғаннан басқа, Пирс үшін жылдың басты оқиғасы - оның Уимблдонның ширек финалында алғашқы кездесуі болды. Пирс 1997 жылы Австралия ашық чемпионатының жекелей финалына қайта оралды, онда ол Мартина Хингиске тікелей екі сетпен жеңілді. Ол сондай-ақ сол жылы WTA тур чемпионатының финалында Яна Новотнадан жеңілді. Пирс 1997 жылы Фед Кубогын жеңген француз командасының мүшесі болды, ал сол маусымдағы жалғыз титулы Италия ашық чемпионаты болды, ол финалда Кончита Мартинесті жеңді. Пирс "Жылдың қайта оралған ойыншысы" сыйлығын жеңіп алды, өйткені ол жылды әлемнің No. 7 ракеткасы ретінде аяқтады, ал бастапқыда No. 21 болған. 1998 жылы төрт рет жеңімпаз атанды: Париждегі жабық турнирде, Амелия аралы чемпионатында, Кремль кубогында және Люксембург ашық чемпионатында. Сонымен қатар, ол Сан-Диего классикасында екінші орын алды. Пирс 2000 жылы Франция ашық чемпионатында өзінің екінші Гранд Слем жекелей чемпионаты мен тұңғыш Гранд Слем парлы чемпионатын жеңіп алды. Жекелей финалда ол Мартинесті жеңіп, 1967 жылы Франсуаза Дюррден бері титулды иеленген алғашқы француз әйел болды. Ол сондай-ақ Хингиспен әйелдер қос финалында, Австралия ашық чемпионатынан кейін олардың екінші Гранд Слем турниріне ие болды. Оның рейтингі 2001 жылдың соңында No. 130-ға дейін, 2002 жылдың сәуірінде 300-ге дейін құлдырады. Пирс 2003 жылы финалда АҚШ-ты жеңіп, Францияға екінші рет Фед Кубогын жеңуге көмектесті.

2004-2005 жылдар

Бірнеше тыныш жылдардан кейін Пирс 2000 жылғы French Open турнирінен бері 2004 жылы Rosmalen Open турнирінде тұңғыш рет жеңіске жетті. Афинадағы Олимпиада ойындарында Пирс үшінші раундта алтыншы орын алған Венера Уильямсты жеңіп, ширек финалда Бельгиялық Юстин Хенинге ұтылып, алтын медальді қанағаттандырды. Сол жылы өткен АҚШ Ашық чемпионатында Пирс жақында ғана Уимблдон чемпионы атанған Мария Шарапованы жеңіп, төртінші раундта болашақ чемпион Светлана Кузнецовадан жеңілді. Пирс 2005 жылы әйелдер теннисінде қайтадан көшбасшылар қатарына енді. French Open турнирінде ол үшінші рет жекелей финалға жетті, онда Хенинге екі сетпен 1–6, 1–6 есебімен жеңіліп, бір сағаттан астам уақытқа созылды. Содан кейін ол 1996 жылдан бері алғаш рет Уимблдонның ширек финалына өтті. Пирс осы ширек финалда Венера Уильямсқа қарсы ойын көрсетіп, екінші сеттегі тай-брейкте 22 ұпайдан кейін жеңіліске ұшырады. Пирс Махеш Бхупатибен бірге Уимблдонда аралас жұптарда да жеңіске жетті. Тамыз айында Сан-Диегодағы Acura Classic турнирінде Ай Сугияманы жеңіп, жылдың алғашқы жекелей титулын жеңіп алды. АҚШ Ашық чемпионатының төртінші раундында Пирс мансабында алғаш рет Хенинге қарсы жеңіске жетті. Ширек финалда ол үшінші орын алған Амели Моресмоны жеңіп, алғаш рет АҚШ Ашық чемпионатының жартылай финалына өтті. Жеңіс алғаннан кейін Пирс: "Мен 30 жастамын және 17 жылдан бері турдамын, ал мен үшін әлі де бірінші реттер болып жатыр. Бұл шынымен таңғажайып!" деді. Ол жартылай финалда Елена Дементьеваны үш сетте жеңіп, финалға өтті. Бұл көптеген дау-дамақтарға себеп болды, көптеген адамдар бұл Дементьеваның ойын ырғағы мен шоғырлануын бұзды деп сенді. Финалда ол Ким Клайстерске екі сетпен жеңілді. Бірақ Пирс жылдың екінші титулын Мәскеудегі Кремль Кубогында жеңіп алды. Ширек финалдағы Елена Лиховцеваға қарсы ойында Пирс үшінші сеттегі тай-брейкте 0–6 есебімен, яғни алты матч-пойнттен кейін қайта оралып, жартылай финалға өту үшін қатарынан сегіз ұпай жинады. Мәскеудегі жеңісі оған Лос-Анджелестегі маусым соңындағы чемпионатта қатысуға мүмкіндік берді, онда әйелдер теннисінің үздік сегіз ойыншысы миллион долларлық жүлде үшін күресті. Төрт ойыншыдан тұратын топтағы дөңгелек жүйесінде ол үш матчта да жеңіске жетті: Клайстерге үш сетте; Моресмоға үш сетте; және Дементьеваға екі сетте. Жартылай финалда Пирс ең жоғары рейтингтегі Линдсей Дэвенпортты екі тай-брейкте жеңді, бірақ финалда Мауресмоға үш сағаттан астам уақытқа созылған матчта жеңілді. Пирс жыл соңындағы рейтингте әлемнің 5-орынына көтерілді, ал жыл басында 29-орында болған еді. Бұл оның 1994, 1995 және 1999 жылдардағы мансабындағы ең жақсы көрсеткіштерімен теңесті, және ол әлемнің 4-орыны үшін Шараповадан 200-ден аз ұпайға, ал әлемнің 3-орыны үшін Мауресмодан 300-ден аз ұпайға қалып қойды. Пирстің 2005 жылы қайтадан жақсы формаға енуі - жылдың таңғажайып теннис оқиғаларының бірі болды. 2005 жылы оның табысты өнер көрсетуі бұрынғы әлемнің бірінші ракеткасы Мартина Хингисті де ойынға оралуға ынталандырды.

2006 жыл

Пирс 2006 жылы маңызды титулдарды жеңу үшін маусым арасында қарқынды жаттықты. Оның жыл басындағы алғашқы турнирі Australian Open болды. Ол бірінші турда австралиялық Николь Пратты жеңіп, екінші турда чехиялық Ивета Бенешовадан жеңілді. Бұл жеңіліс оған Мартина Хингиспен үшінші турда кездесу мүмкіндігін бермеді. Пирс келесі турнирінде, Париждегі Gaz de France турнирінің финалына жетті, бірақ отандасы Амели Моресмодан екі сетпен жеңілді. Аяқ және шатыр жарақаттарына байланысты Пирс тамызға дейін жарысқа қатыспады, French Open және Уимблдон турнирлерінен бас тартты. Алты айдан кейін турға оралған Пирс Acura Classic турнирінде өнер көрсетті, ол 2005 жылғы чемпион атанған болатын. Ол жартылай финалда Мария Шараповадан жеңілді. Алты айдан астам уақыттан кейін өткізілген екінші турнирінде Пирс АҚШ ашық чемпионатында өнер көрсетіп, үшінші турда Қытайдан келген 24-ші сірік иесі Ли Надан жеңілді. Пирс келесі үш турнирдің бірінші турында жеңіліске ұшырады. Ол Люксембург ашық турнирінде Алона Бондаренкодан жеңілді, ол кейін турнир жеңімпазы атанды. Елена Янкович Пирсті Штутгартта, ал Катарина Среботник Пирсті Цюрих ашық турнирінде жеңді.

Тізе жарақаттары

2006 жылдың қазан айында өткен Generali Ladies Linz турнирінде Пирс бірінші раундта Ай Сугияманы жеңіп, екінші раундта Вера Звонарьеваға қарсы 6–4, 6–5 есебімен басымдық танытып тұрғанда сол тізесінің алдыңғы крест байламды жыртып алды. Жарақат алғанға дейін ол үш матч-пойнтке ие болған. Пирске 2006 жылдың желтоқсан айында сәтті операция жасалды және ол 2007 жылдың барлығын қатыстырмай өткізді. Ол 2008 жылы турнеге оралуы күтілді, бірақ сол жылдың соңында әлі де қайта оралу күні белгісіз болды. Дегенмен, ол зейнеткерлікке шығуға дайын емес екенін мәлімдеді. Пирс 2007 жылғы French Open турнирінде де көзге түсті, оның құрметіне Ролан Гарростағы бір аллеяға Allée Mary Pierce деп ат қойылды. Ол сонымен қатар French Open турнирінің әлеуметтік шараларына көмектесіп, әйелдер финалынан кейінгі салтанатты марапаттау рәсіміне қатысты. Пирс 2008 жылғы Пекин Олимпиадасына Франция құрамасының мүшесі ретінде шақырылды. Алайда, 2008 жылдың 21 шілдесінде жарақаттарына байланысты Олимпиададан бас тартты. Пирс, Каролина Возняцки және Ана Иванович – Гранд Слем турнирінде чемпиондық атақ пен «ағаш қасық» жүлдесін жеңіп алған үш теннисші. Пирстің «ағаш қасығын» 2002 жылғы Австралия ашық чемпионатында алды, онда ол бірінші раундта Джилл Крейбасқа есе жіберді; ал 1995 жылы ол чемпион атанды, осылайша бір Гранд Слем турнирінде чемпиондық пен «ағаш қасық» жүлдесін алған алғашқы теннисші болды. Кейіннен Желена Остапенко да осы жетістікке қол жеткізіп, 2017 жылғы French Open турнирін жеңіп алды, бірақ келесі жылы титулын қорғағанда «ағаш қасық» жүлдесін иеленді. 2013 жылғы мәліметтерге сәйкес, Пирс Маврикийдегі Блэк Ривер қаласында тұрады және онда теннис сабақтарын береді.