Кіріспе

1793 жылғы француз жарлығы террорлық билікті бастады.
Ескерту: Бұл жарлықты 1858 жылы Наполеон III қабылдаған, сондай-ақ "Күдіктілер заңы" деп танылатын Жалпы қауіпсіздік туралы заңмен шатастыруға болмайды. Ол 1848 жылдан кейін саяси қылмыстар үшін сотталғандарға қатысты кез келген түрме іс-қимылы үшін жазалауға және сотсыз тұтқындауға және депортациялауға рұқсат берді. Күдіктілер туралы заң – 1793 жылдың 17 қыркүйегінде Француз революциясы кезінде Француз Ұлттық Конвенті қабылдаған жарлық. Кейбір тарихшылар осы жарлықты Террорлық биліктің басталуы деп санайды; олар бұл жарлық жеке адамның бостандықтарын елеулі түрде әлсіреткенін, соның салдарынан ұлтты қампқан "революциялық паранояға" әкелді деп мәлімдейді. Заң революцияның ашық жауы деп танылғандардың және күдікті жауы барлық адамдардың тұтқындалуын бұйрық берді, бұл бұрынғы ақсүйектерге, эмигранттарға, қызметтен алынған немесе шеттетілген лауазымды тұлғаларға, сатқындыққа күдікті офицерлерге және тауарларды жинап қойғандарға ерекше бағытталған. Келесі жылы жарлық кеңейтіліп, қатаңдатылды. Заңның орындалуы және тұтқындаулар заң органдарына емес, бақылау комитеттеріне жүктелді. Жарлық сонымен қатар субъектілердің өздерінің кінәсіздігін дәлелдеуі керек екенін енгізді, бұл кейінірек 22 Prairial (10 маусым 1794) заңымен кеңейтілді, осыған сәйкес Конвент "ешқандай айыптама жоқ" тұтқындардың барлығын босату туралы шешім қабылдады.

Тарих

Күдіктілер туралы заң, шын мәнінде заң емес, декрет болды, ол Филип Антуан Мерлин де Дуай мен Жан Жак Реги де Камбасерес ұсынған, және Француз Республикасының Ұлттық Конвенты бекіткен. Ол 1793 жылғы 10 наурыздағы революциялық трибуналдарды құрған бұрынғы заңды толықтырды, бірақ күдіктілердің анықтамасы бұрынғыдан әлдеқайда тар болды. Күдіктілер туралы заң 5 қыркүйекте Париж секциялары Ұлттық конвенцияға шабуыл жасағаннан кейін талқыланды. Оның мақсаты революциялық трибуналдарда кімдерді тұтқындап, тексеру керектігін кеңінен анықтау болды. Бұл заң сонымен қатар заң шығарушыларды "Максимумды" қабылдауға мәжбүр етті. Қоғамдық қауіпсіздік комитетіне тұтқындау және жазалау бойынша кең өкілеттіктер берілді. Оның тапсырмасы бойынша, 1793 жылғы 21 наурыздағы заңмен құрылған қадағалау комитеттері күдіктілердің тізімін жасау және тұтқындау ордерлерін беруге жауапты болды. Азаматтар өздерінің адал азамат екенін куәландыратын азаматтық куәліктерін міндетті түрде алып жүруге тиіс болды.

Жәбірленушілердің шамамен алынған саны

Дональд Грир: Тарихи деректерді зерттеу негізінде, Террор кезеңінде 500 мың айыпталушы күдікті болған. 35 000 – 40 000 адам қаза тапты, оның ішінде 16 594 адам заңды сот процестерінен кейін жазаланды, ал қалғандары азамат соғысы аймақтарындағы жазалауларға сәйкес келді. Альберт Матиз: 300 мың құрбан. Парижде бастапқыда 6 000, ал Термидориялық реакция алдында 8 000-нан астам адам. Луис Джейкоб: 70 000 күдікті. Жан Тулард: 500 000 тұтқын және 300 000 адам үй қамауына алынды. Жан Луис Матаран: "қамауға алынған күдіктілердің жалпы саны – таза болжам" деп санайды, әсіресе 1792 жылдың тамызынан бастап Термидордың екінші жылына дейін "қамауға алынған күдіктілердің босатылуы үздіксіз болды", дегенмен тұтқындаулар азайған болуы мүмкін, сондай-ақ тұтқындалғандардың тез босатылуы және қысқа мерзімге түрмеге қамалуы туралы да мәлімдемелер бар.

Заңның аяқталуы

"Күдіктілер туралы заң" 1794 жылдың 5 тамызына қарай қолданыстан шығып, "Үрейдің" аяқталуын білдірді. Басқарудың орнына революциялық қадағалау комитеттері (Comité de surveillance révolutionnaire) құрылды, олар репрессияны іс жүзінде жүзеге асыруға жауапты болды, ал аудандық комитеттер олардың үстінен бақылау жасады.