Журналистерді қорғау комитеті: Пресса еркіндігі үшін күрес

Кіріспе

Америкалық коммерциялық емес ұйым

Журналистерді қорғау комитеті (CPJ) – Нью-Йорк қаласында орналасқан, әлемнің түкпір-түкпірінде тілшілері бар американдық тәуелсіз, коммерциялық емес, үкіметтік емес ұйым. CPJ баспасөз еркіндігін қолдайды және журналистердің құқықтарын қорғайды. "Американ журналистикасы" журналы осы ұйымды "журналистиканың Қызыл Кресті" деп атады. 1980-жылдардың соңынан бері CPJ өз қызметіне байланысты қаза тапқан немесе түрмеге қамалған журналистердің жылдық санағын жариялап келеді.

Тарих және бағдарламалары

Журналистерді қорғау комитеті 1981 жылы парагвайлық журналист Алсибиадес Гонсалес Дельвальге жасалған қысымға жауап ретінде құрылды. Оның құрылтайшы құрметті төрағасы Уолтер Кронкайт болды. 1987-2017 жылдар аралығында баспасөз бостандығына қатысты жылдық зерттеу жариялады. 2018 жылдан бері "Баспасөзге жасалған шабуылдар" цифрлық форматта жарияланып келеді. 1992 жылдан бастап ұйым әлем бойынша қызмет барысында қаза тапқан журналистердің жылдық тізімін жасап келеді. 2017 жылы 46 журналист қызметіне байланысты өлтірілді, бұл 2016 жылғы 48 және 2015 жылғы 72 көрсеткіштен төмен. Осы өлтірілген журналистердің ішінде 18-і қасақана өлтірілген. Ұйымның статистикасы, әдетте, "Шекарасыз журналистер" немесе Халықаралық журналистер федерациясының ұқсас есептерінен төмен, себебі CPJ белгілі бір параметрлерді және растау процедурасын қолданады. Сондай-ақ, ұйым тұтқында отырған журналистердің жылдық санағын жариялайды. Ұйым АҚШ-тағы баспасөз бостандығын қорғау және нығайту жөнінде жұмыс істейді, оның ішінде АҚШ-тағы баспасөз бостандығын қадағалау жобасы да бар. 2017 жылы АҚШ өкілі Грег Джанфорттан 50 000 доллар қаржы түскеннен кейін жобаға қосымша қаржы бөлінді. Бұл қаржы 2017 жылдың мамыр айында "The Guardian" газетінің саяси тілшісі Бен Джейкобске жасалған шабуылдан кейін, Джейкобс денсаулық сақтау саясаты туралы сұрақ қойғаннан соң, Джанфортқа қол жеткізген азаматтық келісімнің шарты ретінде пайда болды. 2017 жылдың маусымында Джанфорт Джейкобске жасаған шабуыл үшін қылмыстық сотта айыпты деп танылды. Оған айыппұл салынды, қоғамдық жұмыстарға және ашуды бақылау бойынша терапияға жіберілді. Джейкобспен жасалған келісімге сәйкес, Джанфорт Журналистерді қорғау комитетіне 50 000 доллар сыйлады, ол бұл қаражатты АҚШ-тағы баспасөз бостандығын қадағалау жобасын қолдауға жұмсайтынын мәлімдеді. Ұйым Халықаралық сөз бостандығы алмасуының (IFEX) құрылтайшы мүшесі болып табылады, бұл әлемдегі сөз бостандығының бұзылуын бақылайтын және сөз бостандығы үшін қуғынға ұшыраған журналистерді, жазушыларды және басқаларды қорғайтын жетпістен астам бейүкіметтік ұйымдардың жаһандық желісі. 2016 жылы "The Times of Israel" басылымы БҰҰ-ның CPJ-ге консультативтік мәртебе беруден бас тартқанын хабарлады, себебі ұйымның қаржылық жағдайына қатысты алаңдаушылықтар болды, сондай-ақ CPJ жек көру сөйлеуіне жаза беруді қолдамайды. Бұл шешім қайта қаралып, 2016 жылдың шілдесінде CPJ-ге консультативтік мәртебе берілді.

The Committee to Protect Journalists was founded in 1981 in response to the harassment of Paraguayan journalist Alcibiades González Delvalle. Its founding honorary chairman was Walter Cronkite. It also published an annual worldwide survey of press freedom called Attacks on the Press between 1987 and 2017. Since 2018, "Attacks on the Press" has been published in digital form. Since 1992, the organization has compiled an annual list of all journalists killed in the line of duty around the world. For 2017, it reported that 46 journalists had been killed in connection with their work, as compared to 48 in 2016, and 72 in 2015, and that of those journalists killed, 18 had been murdered. The organization's figures are typically lower than similar ongoing counts by Reporters Without Borders or the International Federation of Journalists because of CPJ's established parameters and confirmation process. It also publishes an annual census of imprisoned journalists. The organization works to protect and enhance free press rights within the United States, which, among other efforts, includes its US Press Freedom Tracker project. In 2017, the project had a small infusion of financing after a $50,000 contribution from US Representative Greg Gianforte. The funds arose as a stipulation of a civil settlement Gianforte reached after his election eve attack on The Guardian political reporter Ben Jacobs in May 2017, after Jacobs asked him a question on health care policy. Gianforte was convicted of criminal assault in state court in June 2017 stemming from his assault of Jacobs. He was fined and sentenced to community service and anger management therapy. As a stipulation of his settlement with Jacobs, Gianforte donated $50,000 to the Committee to Protect Journalists, which said it would use the funds to support the U. S. Press Freedom Tracker. The organization is a founding member of the International Freedom of Expression Exchange (IFEX), a global network of more than seventy non governmental organizations that monitors free expression violations around the world and defends journalists, writers, and others persecuted for exercising their right to freedom of expression. In 2016, the Times of Israel reported that the United Nations voted to deny consultative status to CPJ citing concerns with the group's finances, and also because CPJ does not support punishment for hate speech. The ban was overturned and CPJ was granted consultative status in July 2016.

2020 жылдан бастап ұйым журналистер өлтірілген және кісі өлтірушілер сотқа тартылмаған елдердің жылдық "Жазасыздық индексін" жариялайды.