Кіріспе

1988 жылғы R. C. Pro Am – Rare компаниясы жасаған және Nintendo Entertainment System жүйесі үшін Nintendo басып шығарған жарыс ойыны. Ол Солтүстік Америкада 1988 жылдың ақпан айында, ал Еуропада 15 сәуірде жарық көрді. Жоғарыдан қарап тұрған изометриялық көзқараспен ұсынылған, бір ойыншы радиоарнамен басқарылатын көлікпен бірнеше трассада көлік шайқасында жарысады. Әр трассадағы үздік үш жарыскер келесі трассаға ілігеді. Жиналатын күшейткіштер көліктің өнімділігін жақсартады, ал қауіптерге жаңбырлы шұңқырлар мен майлы дақтар кіреді, сонымен қатар зымырандар мен бомбалар қарсыластарды уақытша тоқтатып тастайды. Алғашқыда Pro Am Racing деп аталған, ол 1992 жылы Sega Genesis платформасына Championship Pro Am деген атпен көшірілді, бұл жақсартылған графикасы мен қосымша мүмкіндіктері бар жаңартылған нұсқа. R. C. Pro Am екі жалғасын шығарды: Super R. C. Pro Am (1991) және R. C. Pro Am II (1992). Rare компаниясының алғашқы табысты NES ойындарының бірі ретінде R. C. Pro Am графикасы, дыбысы, ойын процесі және қызықтылығы үшін жақсы қабылданды. Оның жоғарыдан қарау бұрынғы бірінші тұлға жарыс ойындарынан ерекшеленеді. Ол Super Off Road, Rock n' Roll Racing және Mario Kart сериясы сияқты кейінгі ойындарға әсер етті. Ол көптеген «барлық уақыттағы ең жақсы ойындар» тізіміне енді және NES кітапханасының ең жақсыларының бірі саналады. Ол Rare компаниясының 2015 жылғы Rare Replay жинағында Xbox One үшін және 2024 жылдың 21 ақпанында Nintendo Switch Online сервисінде қайта шығарылды.

Ойын процесі

R. C. Pro Am – ойыншы радиомен басқарылатын машинамен үш қарсыласқа қарсы трассада жоғарыдан изометриялық бұрыштан жарысатын жарыс видео ойыны. Көлденең басқару панелінің түймелері солға немесе оңға бұру үшін, ал қалған түймелер жылдамдықты арттыру, қару қолдану және ойынды тоқтату үшін қолданылады. 32 трассаның ішінде, төрт жарысшының үшеуі келесі жарысқа өтеді немесе ойын аяқталады. Екі мүмкіндік алдыңғы жарысты қайта бастауға мүмкіндік береді, бірақ барлық ұпайлар жоғалады. Әр трассадан кейін кубок беріледі, ал жоғары нәтиже үлкен "Жоғары нәтиже кубоктарына" және соңында "Супер кубокқа" алып келеді. Он екі түрлі трасса конфигурациясы шексіз қайталанады. Ойынның бастапқы қорабында "жарыс қызылының 32 трассасы" бар деп көрсетілген, бірақ 24-ші трасса де-факто соңғы трасса болып табылады, себебі ол ең үлкені. 24-тен кейінгі әр трасса 1-ші трассаның қайталануы, бірақ қосымша мүмкіндіктерімен. 32-ші трассада компьютер басқаратын қарсыластар ең жоғары жылдамдықпен жүреді және қарусыз жеңіп алу мүмкін емес. Ойынның ресми аяқталуы жоқ; ойыншылардың қару-жарағы бітіп, жарыстан шығарылады. Трассадағы заттарды олардың үстінен өту арқылы жинап алуға болады. "Тюнингтік заттарға" турбо үдеткіші, жоғары жылдамдыққа арналған "күшті қозғалтқыштар" және жақсырақ ұстау және бұрылу үшін "өте жабысқақ шиналар" кіреді.

Өмірбаян және шығару

Ultimate Play the Game ойын әзірлеуші компаниясы 1982 жылы Тим және Крис Стампер ағайындылары мен Тимнің әйелі Кэрол Эшби-де-ла-Зух қаласындағы штаб-пәтерінен құрылған. Олар 1980-жылдардың басында ZX Spectrum үшін бейнеойындар шығара бастады. Компания операциялары мен жобаларының жайлы құпиялылық сақтағанымен белгілі болды. Олардың "жеке командаларда" жұмыс істегенінен басқа көп нәрсе белгілі емес еді: бір команда бағдарламалаумен, ал екіншісі дыбыс немесе графика сияқты басқа салалармен айналысты. 1987 жылы Pro Am Racing ойынын жасап, оны R. C. Pro Am деп атады. Ол Nintendo компаниясымен 1988 жылдың ақпан айында Солтүстік Америкада, ал 15 сәуірде Еуропада Nintendo Entertainment System (NES) үшін шығарылды. 1992 жылы Tradewest компаниясы оны Championship Pro Am ретінде Sega Genesis платформасына көшірді. Оның музыкасын Кобра үшбұрышы және Донки Конг Кантри сериясындағы жұмыстарымен танымал Дэвид Уайз жазған. R. C. Pro Am алдын ала Nintendo Fun Club News журналының 1987 жылғы күзгі санында көрсетілді – бұл Nintendo Power журналының алдыңғы нұсқасы. Ол 1988 жылғы ақпан-наурыз айларындағы журналдың басты мақаласы болып, толыққанды нұсқаулықпен жарияланды. 1988 жылдың қыркүйегінде 8-орынға, ал қарашада 12-орынға түсті.

Қабылдау және мұра

Дүние жүзінде R. C. Pro Am ойынының 2,3 миллион данасы сатылды. Бұл үлкен жетістік Rare компаниясын Nintendo Entertainment System платформасы үшін маңызды ойын жасаушыға айналдырды. Computer Gaming World журналы оны "көлік жарысы ойындарына өте тартымды және жаңаша келген" деп сипаттады. Билл Кункель оны Sega-ның Enduro Racer, Nintendo-ның Mach Rider және Atari-дің Pole Position сияқты бұрынғы жарыс ойындарынан ерекшелендіретін, дәстүрлі "жартылай бірінші тұлға" көрінісінен изометриялық перспективаға өту арқылы айырмашылығын көрсетті. Ол ойынның қарапайымдылығы мен басқаруын жоғары бағалап, оларды нақты радио басқарылатын машинаны басқарумен салыстырды. Ол екі ойыншыға арналмағанын және нұсқаулық кітапшаның түсініксіздігін сынға алды. Ойынның графикасы мен дыбысын мақтап, олардың "ойының кез келген электронды форматта жасалған ең жақсы ойын болуына көмектесетінін" айтты. Bloomberg Businessweek журналы R. C. Pro Am ойынын Cobra Triangle ойынымен бірге Rare компаниясының ең танымал NES ойындарының бірі деп атады. Ойын әлі де жағымды пікірлер алуда. Allgame журналының авторы Крис Купер R. C. Pro Am-ның реалистік сипатының арқасында ең жақсы NES ойындарының бірі екенін мәлімдеді. Ол оның қиындығы мен дыбысын жоғары бағалады. 2009 жылы жарық көрген Vintage Games кітабында бұл ойын Spy Hunter ойынымен салыстырылып, оның күш-қуат пен қару-жарақ жинауға, жарысқа ғана емес, көңіл бөлгені атап өтілді. 2010 жылы Rare компаниясының 25 жылдығына орай журнал бұл Rare компаниясының алғашқы табысты NES ойыны және жарыс пен көлік шайқасын біріктірген алғашқы ойындардың бірі екенін мәлімдеді. Оқырмандар оны ең жақсы 25 Rare ойынының тізімінде 22-орынға қойды. 2016 жылы VintageGamer.com сайты оны 28 жыл өткен соң да қызықты әрі қиын деп бағалады. R. C. Pro Am көптеген "ең жақсы ойындар" тізіміне енді. 1990 жылы GamePro компаниясы жүргізген сауалнамада ол 10-шы ең жақсы спорттық видео ойын деп танылды. Electronic Gaming Monthly журналы 1997 жылы оны барлық уақыттағы ең жақсы 52-ші консольдік видео ойын деп санады. Game Informer журналы 2001 жылдың тамызында "Барлық уақыттың ең жақсы 100 ойыны" тізімінде 84-орынды иеленді. Paste журналы оны NES-тің ең жақсы ойындарының 8-і деп атап, "нақты радио басқарылатын машиналардан гөрі әлдеқайда қызықты" екенін айтты. IGN журналы оны барлық уақыттағы ең жақсы NES ойынының 13-орындысына қойды, оның ойыншылар арасындағы танымалдылығы мен жақсы сатылымын атап өтті. Бас редактор Крейг Харрис бұл ойынның көлік шайқасының концепциясын енгізген алғашқы ойындардың бірі болғанын, ол Super R. C. Pro Am, R. C. Pro Am II және Mario Kart сериясы сияқты басқа ойындарға әсер еткенін айтты. 1UP.com сайты оны 14-ші ең жақсы NES ойыны деп атады, оның жақсы графикасы мен ойын элементтерін бағалап, бірақ қиындық деңгейінің тым жоғары екенін айтты. Басқа ретроспективалар сияқты, веб-сайт қызметкерлері осы ойынды Super Off Road және Rock n' Roll Racing сияқты болашақ серияларға шабыт көзі деп санайды. Rare компаниясының 25 жылдығына арналған ретроспективада GamePro журналы R. C. Pro Am-ды Rare компаниясының ең жақсы ойындарының бірі деп атап, оның шығуы Rare компаниясының ең жақсы сәттерінің бірі екенін мәлімдеді. R. C. Pro Am-ның NES нұсқасы Xbox One жинағы Rare Replay-дегі 30 ойынның бірі болып табылады. Ойын 2024 жылдың 21 ақпанында Nintendo Switch Online сервисі арқылы қайта шығарылды.