Кіріспе

Эдмонтон қаласындағы көпмақсатты стадион, Альберта, Канада. Кентуккидегі нысан, сондай-ақ, Комонвелт стадионы деп те аталады.

Комонвелт стадионы – ашық аспан астындағы, көпмақсатты стадион. Канаданың Альберта провинциясының Эдмонтон қаласының Маккоули ауданында орналасқан. Оның 56 302 орындыққа дейін сыйымдылығы бар, бұл оны Канададағы ең ірі ашық стадионға айналдырады. Негізінен канадалық футболға қолданылады, сонымен қатар жеңіл атлетика, футбол, регби және концерттер де өткізіледі. Құрылысы 1975 жылы басталды және 1978 жылғы Достастық ойындарына дейін ашылды (сондықтан осылай аталды), бұл көршілес Кларк стадионының орнына Эдмонтон Эскимосының (2020 жылға дейін «Элкстің» атауы) үй стадионы болды. 1983 жылғы жазғы Универсиада алдында стадион кеңейтіліп, сыйымдылығы 60 081 орынға жетті. Оның негізгі арендаторлары – Канадалық футбол лигасының (CFL) «Эдмонтон Элкстің» командасы. Стадионда бес рет Грей Кап – CFL чемпионатының финалы өткізілді. 2010 жылы FieldTurf Duraspine Pro төселінеше, бұл стадион CFL-де табиғи шөппен жабдықталған жалғыз арена болып келді. Футбол турнирлеріне Канадалық ерлер құрамасының ФИФА Әлем Чемпионатына іріктеу кезеңдерінің тоғыз матчы, Канада кубогының екі нұсқасы, 1996 жылғы КОНКАКАФ ерлер олимпиадалық турнирі, 2002 жылғы ФИФА 19 жасқа дейінгі әйелдер әлем чемпионаты, 2007 жылғы ФИФА 20 жасқа дейінгі әлем чемпионаты, 2014 жылғы ФИФА 20 жасқа дейінгі әйелдер әлем чемпионаты және 2015 жылғы ФИФА әйелдер әлем чемпионаты кірді. «Эдмонтон» футбол клубы 2011-2013 жылдары Комонвелт стадионында Канада чемпионатының ойындарын өткізді. Стадионда өткен басқа да іс-шаралар: 2001 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты, 2006 жылғы әйелдер регбиден әлем кубогы және Черчилль кубогының үш турнирі.

Тарих

Эдмонтонның негізгі стадионы 1939 жылы ашылған Кларк стадионы болды. 1978 жылғы Комонвелт ойындарын өткізуге өтініш беру жұмыстары 1970 жылдардың басында басталды. Бұл жобаны федералдық, провинциялық және қалалық қаржы қолдағандықтан, қаладағы түрлі спорттық нысандарды кең ауқымды жаңғырту қажет болды. Алғашқы жоспар бойынша Кларк стадионы қайтадан салынып, кеңейтіліп, жеңіл атлетика жарыстарын қабылдауға дайындалатын болды. 1974 жылға қарай Кларк стадионы жеткіліксіз екені және жаңа стадион салу қажеттігіне келісім пайда болды. Бірнеше орналасқан жерлер мен өлшемдер талқыланды, ал 1975 жылдың қаңтар айында Эдмонтон қалалық кеңесі Кларк стадионының жанында 40 000 орындық арена салу туралы шешім қабылдады. Арена жобасын Ragan, Bell, McManus Consultants компаниясы жүзеге асырды. Қала сонымен қатар қосымша жаңа нысандар салуды шешті: Kinsmen Aquatic Centre және Argyll Velodrome. Стадионды қолдаудың бір бөлігі, оның Эскимостар (2020 жылға дейінгі Elks атауы) командасының да пайдалануына мүмкіндік беруімен байланысты болды. Бұл жоспар жергілікті тұрғындардың қарсылығына ұшырады. Сондай-ақ, 50 000 долларлық патшалық зейнеткерлік бөлме және Эскимостар командасына оқу-жаттығу және кеңсе кеңістігін бөлу қажеттігі талқыланды. Ең көп талқыланған мәселе стадионға шатыр немесе күмбез қажеттігі болды. Шатырдың құны 18,2 миллион долларды құрағандықтан, көпшілік қолдауы шектеулі болды, сондықтан стадион онысыз салынды. Арена бұрынғы Rat Creek Dump және Williamson Slaughter House орнында салынды. Қазба жұмыстары кезінде қоқыс тастау орнынан қалдықтар табылды, нәтижесінде археологиялық зерттеулер жүргізілді. Стадионның құрылысы бюджетке сәйкес және уақытында аяқталды. Канададағы көптеген ірі стадиондардан айырмашылығы, Комонвелт стадионында табиғи шөптік жабын таңдалды. 2010 жылдың мамыр айында табиғи шөптік жабын FieldTurf Duraspine Pro жасанды жабынымен ауыстырылды, бұл Эскимостар командасын жасанды жабынға ауысқан соңғы CFL командасы (және CFL-дегі барлық алаңдарда жасанды жабын пайдалануды қамтамасыз етті; бұл алты маусымға созылды) және 2016 жылғы маусымда BMO Field аренасында ойнай бастаған Торонто Аргонавттары командасына дейін шөпте ойнаған соңғы команда етті. Бұл жобаға 2,6 миллион доллар жұмсалды, ал шығындар қала мен Эскимостар командасы арасында тең бөлінді. MacLennan Jaunkalns Miller Architects және HIP Architects компаниялары жобалаған, Комонвелт қоғамдық демалыс орталығы деп аталатын кешенде су орталығы мен фитнес орталығы да бар. Кешен 2012 жылдың ақпан айында аяқталды. Отырғыштар орнатылғаннан кейін, аренаға жұмсалған жалпы инвестиция 200 миллион доллардан асты. 2014 жылғы CFL маусымы басталғанға дейін жол жабыны алынып тасталды, нәтижесінде футбол алаңының аяқтары тікбұрышты болды; бұрын олар дөңгелек болған. 2016 жылдың 15 маусымында Эдмонтон Эскимосы CFL шаралары кезінде алаңға "The Brick" компаниясымен бес жылдық эксклюзивті құқықтар туралы келісімге келді, нәтижесінде алаң "The Brick Field at Commonwealth Stadium" деп аталды. Эдмонтон Elks командасы 2024 жылғы CFL маусымында Комонвелт стадионының жоғарғы бөлігіндегі билеттерді сатпайды, бұл стадионның сыйымдылығын 31 000 орынға дейін азайтады.

Мекемелер

Комонвелл стадионының барлық орындықтарымен жабдықталған 56 302 адамдық сыйымдылығы бар. Стадионның әр жағында екі қабатты трибуналар орналасқан, ал бұрыштары мен соңғы бөліктерінде бір қабатты трибуналар бар. Жақтарында 44 032 орындық, ал қалған 12 386 орын бұрыштар мен соңғы бөліктерде. Бүйірлік орындықтар кең және ыдыс ұстағышы бар, ал тар соңғы аймақ орындықтарында мұндай мүмкіндік жоқ. Орындықтар түсті мозаика үлгісімен орналастырылған, төменгі бөлігінде қою жасыл, ортасында сары және жоғарғы бөлігінде ашық жасыл түс басым. Жақтарында 14 203 қою жасыл, 19 019 сары және 10 810 ашық жасыл орындықтар бар. Бұрыштар мен соңғы аймақтарда 8 672 қою жасыл және 3 713 сары орындықтар орналасқан. Стадионда 2016 жылы GTR turf компаниясы орнатқан Shaw Sports Turf Powerblade Elite 2.5S жасанды газон жүйесі қолданылады, ол қосымша серпімділік үшін қосымша амортизациялық төсеммен жабдықталған. Жүгіру жолының болуына байланысты, соңғы аймақтардың бұрыштары ішінара қиылып алынған. 2014 жылы соңғы аймақтардың пішіні түзетілді. Трек және дала бөлімі Италияның Mondo компаниясы өндірген Sportflex Super X толыққанды жағдайға арналған жүгіру жолынан тұрады. Халықаралық жеңіл атлетика федерациясы стадионды 1-сыныпты арена ретінде сертификаттады, Канадада осындай сертификатқа ие тағы екі стадион бар: Монктон стадионы және Шербрук университетінің стадионы. Комонвелл стадионының кешенінде үш қабатты жаттығу орталығы – Field House орналасқан, онда жүгіру жолы, жасанды газонды жаттығу алаңы, фитнес және салмақ көтеру залы, киім ауыстыру бөлмелері және жүгіру жолы бар. Ол Комонвелл қауымдастығының демалыс орталығының бір бөлігі болып табылады, сонымен қатар төрт жолақты бассейн, су серсегі және демалыс бассейні бар су спорты орталығы, әкімшілік кеңселер және фитнес орталығы да бар. Ғимараттың орталық вестибюлі бар, ал барлық нысандар қосымша бөлімдерде орналасқан. Орталық LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) күміс сертификатына ие. Стадионға Эдмонтон қалалық теміржолының Капитал желісіндегі Стадион станциясы арқылы қызмет көрсетіледі. Элькс командасының ойындары кезінде қызмет ету жиілігі артырылады. Эдмонтон қаласы мен Элькс командасы Green & Go бағдарламасын бірлесіп жүзеге асырады, ол Эдмонтон қаласының алты тұрақтан стадионға тегін қоғамдық көлікпен баруға мүмкіндік береді. Алдын ала сатып алынған ойын билетінің иегерлері осы тұрақтардан Комонвелл стадионына баратын автобустарда тегін жол тарта алады. Қала әкімдігі бұл бағдарламаны стадион маңындағы тұрақ және жол ағлағын азайту мақсатымен бастады. Ойын билеттері ойынға дейін екі сағаттан және ойыннан кейін екі сағатқа дейін LRT қызметінде де жарамды тариф ретінде қолданылады. Қала стадион маңындағы көшедегі тұраққа ойын кезінде тыйым салады, тек тұрғын үй рұқсаты бар көліктерге рұқсат беріледі.

Концерттер

Коммуналдық стадионда өткен концерттерге Pink Floyd, Beyoncé, David Bowie, Tim McGraw, Genesis, The Rolling Stones, The Police, Fiction Plane, AC/DC, Metallica, U2, Kenny Chesney, Bob Dylan, Willie Nelson, Taylor Swift, Bon Jovi, Guns N' Roses, Lilith Fair, Mötley Crüe, Edgefest және One Direction кірген.

| Дата | Artist(s) | Opening act(s) | Tour | Сатылған билеттер | Кіріс | Қосымша жазбалар |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 7 тамыз 1983 | David Bowie | Peter Gabriel, The Tubes | Serious Moonlight Tour | — | — | — |
| 17 тамыз 1987 | David Bowie | Duran Duran, The Georgia Satellites, The Northern Pikes | Glass Spider Tour | — | — | — |
| 12 маусым 1992 | Genesis | — | We Can't Dance Tour | — | — | — |
| 28 маусым 1994 | Pink Floyd | — | The Division Bell Tour | 57,701 / 57,701 | $1,834,004 | — |
| 4 қазан 1994 | The Rolling Stones | Colin James | Voodoo Lounge Tour | 121,604 / 121,604 | $4,327,764 | — |
| 5 қазан 1994 | | | | | | — |
| 14 маусым 1997 | U2 | Fun Lovin' Criminals | PopMart Tour | 90,000 / 90,000 | $3,493,456 | — |
| 15 маусым 1997 | | | | | | — |
| 2 қазан 1997 | The Rolling Stones | Blues Traveler | Bridges to Babylon Tour | 44,036 / 44,036 | $2,033,971 | — |
| 18 тамыз 1998 | Backstreet Boys | Aaron Carter | Backstreet's Back Tour | — | — | — |
| 2 маусым 2007 | The Police | Sloan, Fiction Plane | The Police Reunion Tour | 29,592 / 29,592 | $3,216,118 | — |
| 9 шілде 2009 | Taylor Swift, Kenny Chesney | Gloriana, Kelly Pickler, Lady Antebellum, Miranda Lambert | Fearless Tour, Sun City Carnival Tour | 33,910 / 44,500 | $2,540,906 | Бұл концерт Commonwealth Country аясында өтті. |
| 26 тамыз 2009 | AC/DC | The Answer | Black Ice World Tour | 55,838 / 55,838 | $4,764,061 | — |
| 15 шілде 2010 | Bon Jovi | Kid Rock | The Circle Tour | 40,451 / 40,451 | $2,811,477 | — |
| 1 маусым 2011 | U2 | The Fray | U2 360° Tour | 66,835 / 66,835 | $6,498,291 | — |
| 21 шілде 2015 | One Direction | Icona Pop | On the Road Again Tour | 40,989 / 40,989 | $3,188,215 | — |
| 20 қыркүйек 2015 | AC/DC | Vintage Trouble | Rock or Bust World Tour | 55,000 / 55,000 | — | — |
| 20 мамыр 2016 | Beyoncé | — | The Formation World Tour | 39,299 / 39,299 | $3,723,830 | Бұл концерт суық және жаңбырлы ауа райында өтті. |
| 16 тамыз 2017 | Metallica | Avenged Sevenfold, Gojira | WorldWired Tour | — | — | — |
| 30 тамыз 2017 | Guns N' Roses | Our Lady Peace | Not in This Lifetime Tour | 44,393 / 46,656 | $4,780,270 | Глен Кэмпбеллдің "Wichita Lineman" және Джеймс Браунның "I Got You (I Feel Good)" әндерін орындады. |
| 24 маусым 2022 | Garth Brooks | Mitch Rossell | The Garth Brooks Stadium Tour | 130,000 / 130,000 | $9,387,811 | — |
| 25 маусым 2022 | | | | | | — |
| 4 қыркүйек 2022 | Mötley Crüe | — | The Stadium Tour | 46,077 / 46,077 | $4,845,322 | — |
| 3 маусым 2023 | Luke Combs | Riley Green, Lainey Wilson | Luke Combs World Tour | — | — | — |
| 23 тамыз 2024 | Metallica | Pantera, Mammoth WVH | M72 World Tour | — | — | — |
| 25 тамыз 2024 | Five Finger Death Punch | Ice Nine Kills | — | — | — | — |
| 31 тамыз 2024 | P!NK | Sheryl Crow, KidCutUp, The Script | P!NK: Summer Carnival | — | — | — |

Мұз үстіндегі хоккей

2003 жылғы Heritage Classic – 22 қарашада Ұлттық хоккей лигасының (NHL) «Эдмонтон Ойлерс» және «Монреаль Канадлар» командалары арасында ашық ауада өткен шайбалы хоккей ойыны. NHL тарихындағы алғашқы рет тұрақты маусымда ашық ауада өткізілген матч, онда «Канадлар» 57 167 көрерменнің алдында 4:3 есебімен жеңіске жетті. Ауа температурасы шамамен -18°C, желдің салқынынан -30°C (-22°F) төмен болды. Бұл матч «Ойлерс» командасының 1979 жылы NHL-ге қосылғанының 25 жылдығы мен 1984 жылы алғашқы Стэнли кубогын жеңгенінің 20 жылдығын атап өту мақсатында ұйымдастырылды. Канадалық телерадиокорпорациясының телеарнасы бұл ойынды Канадада 2,747 миллион көрермен тамашалады, бұл NHL тұрақты маусымындағы екінші ең көп көрермендік көрсеткішті құрады. Ал «Ойлерс» командасы 5:2 есебімен жеңіске жетті.

Регби одағы

Комонвелл стадионы Черчилль кубогы матчтарын қабылдау үшін пайдаланылды. 2004 жылғы турнирдің бірінші турындағы ойындар Калгариде, ал екінші турындағы ойындар Комонвелл стадионында өтті. 2005 жылғы турнирде барлық матчтар Эдмонтонда өтті, финалға 17 000 көрермен келді. 2006 жылғы турнирде үш финалдық матч та Комонвелл стадионында өтті. 2006 жылғы Әйелдер регбиден әлем чемпионаты Эдмонтон және оның маңындағы Сент-Альберт қаласында өткізілді. Эдмонтондағы көптеген ойындар Элерсли регби паркінде өтті, бірақ финал, үшінші орын үшін матч және бесінші орын үшін матч Комонвелл стадионында өтті. 2018 жылдың 9 маусымында Канаданың ерлер құрамасы сол кездегі әлемдік рейтингте 6-орында тұрған Шотландияға қарсы сынақ матчын Комонвелл стадионында өткізді. Шотландия Комонвелл стадионында 12 824 көрерменнің алдында Канаданы 48:10 есебімен жеңді.

Басқа іс-шаралар

1980 жылы бұл аренада Білли Грэмнің Солтүстік Канададағы крест жорығы аясында шара өтті. 1983 жылы Эдмонтон Трапперс Трипл А бейсбол командасы Мейджор Лигасының «Калифорния Энджелс» командасын 24 830 көрерменнің куәгерлігімен өткен көрсету ойынында жеңді. 2022 жылдың 26 шілдесінде Папа Франциск Канадаға жасаған алғашқы сапарының аясында шамамен 50 000 адамның қатысуымен ашық аспан астында мисса өткізді. 2022 жылдың 30 шілдесінде Monster Jam стадионда бір рет ғана өнер көрсетті.