Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атлант мұхитындағы дауыл маусымы
Hurricane season in the Atlantic Ocean
1961 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы өте белсенді болды, жинақталған циклон энергиясы (ACE) 189-ға жетті. Дегенмен, аталған дауылдардың саны орташа болды. Маусымда сегіз дауыл және бес ірі дауыл болды, бұл орташа көрсеткіштен жоғары. Бұрынғы мәліметтерге сәйкес, маусымда жеті ірі дауыл тіркелген, бірақ 2019 жылы Атлант мұхитындағы дауылдарды қайта талдау жобасы екі дауылды төмендеткеннен кейін бұл көрсеткіш өзгерді. 1961 жылы екі 5-санатты дауыл болды, бұл Атлант мұхитындағы дауыл маусымдарының тек жетісінде бір маусымда бірнеше 5-санатты дауыл тіркелгенін көрсетеді. Маусым 15 маусымда басталып, 15 қарашада аяқталды. Бұл мерзім әдетте Атлант бассейнінде тропикалық циклонның көп бөлігі пайда болатын кезеңді белгілейді. Бірінші жүйе – операциялық түрде жіктелмеген тропикалық депрессия – 10 маусымда Флориданың шығыс жағалауында пайда болды, бірақ бірнеше күннен кейін тарады. 20 шілдеде Кариб теңізінің шығысында, Виндуард аралдарының жанында Анна дауылы пайда болды. Ол Белизге соққаннан кейін аралдарға аз ғана зиян келтірді, сондай-ақ Орталық Америкаға жел мен су тасқынынан әсер етті. Анна бір адамның өліміне және шамамен 300 000 доллар (1961 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиянға себеп болды. 2 қыркүйекте Бетси дауылы пайда болғанға дейін шамамен бір жарым ай бойы белсенділік тоқтады. Бетси 4-санатты дауылға дейін күшейді, бірақ теңізде қалып, ешқандай әсер етпеді. Маусымның ең маңызды дауылдарының бірі – Карла, ол Техасқа соққанға дейін 4-санатты дауылға жетті. Карла 43 адамның өліміне және шамамен 325,74 миллион долларлық зиянға себеп болды. Дебби дауылы Атлант мұхитының шығысында пайда болған 1-санатты дауыл болды. Оның бастапқы кезеңінде Кабо-Вердедегі Деббиден туындаған ауа райының тұрақсыздығы салдарынан 60 адамның өмірін қиған ұшақ апатына әкелді. Деббидің тропикалық емес қалдықтары Ирландияға соқтығысып, Британ аралдарында ауыр зақымдарға себеп болды. Келесі дауыл – Эстер, Жаңа Англияға үлкен дауыл ретінде соққы беруге дайын тұрды, бірақ тез әлсіреп, Массачусетс штатында тек тропикалық дауыл ретінде құрлыққа шықты. Зиян көбінесе аз болды, шамамен 6 миллион долларлық зиян келтіріліп, жеті адам қаза тапты, олардың барлығы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қарасты ұшақ апатынан қаза болды. Аты белгісіз тропикалық дауыл мен Фрэнсис дауылы құрлықта аз ғана әсер етті. Қазан айының ортасында Герда дауылы Ямайка мен Кубаның шығысына су тасқынын әкеліп, он екі адамның өліміне себеп болды. Тағы бір маңызды дауыл – Хэтти, ол маусым соңында пайда болған 5-санатты дауыл, ол Белизге соқты. Хэтти 319 адамның өліміне және шамамен 60,3 миллион долларлық зиянға себеп болды. Белиздегі қираулар соншалықты ауыр болғандықтан, үкімет жаңа қалаға, Белмопанға көшуге мәжбүр болды. Қараша айының басында кейіннен Женни дауылына айналатын депрессия Пуэрто-Рикоға аздап жаңбыр әкелді. Соңғы тропикалық дауыл Инга 8 қарашада құрлыққа ешқандай әсер етпестен тарады. 11 қыркүйекте үш дауыл – Бетси, Карла және Дебби – бір мезгілде болды, бұл Атлант бассейнінде 1893 жылдан бері және 1998 жылға дейін бір күнде тіркелген ең көп көрсеткіш. Жалпы алғанда, 1961 жылғы Атлант мұхитындағы дауылдар шамамен 392,34 миллион долларлық зиян келтіріп, кем дегенде 437 адамның өмірін қиды.
The 1961 Atlantic hurricane season was a very active Atlantic hurricane season, with an accumulated cyclone energy (ACE) total of 189. The season, however, was an average one in terms of named storms. The season featured eight hurricanes and a well above average number of five major hurricanes. It was previously thought that the season had a record tying seven major hurricanes, before the Atlantic hurricane reanalysis project downgraded two storms in 2019. Two Category 5 hurricanes were seen in 1961, making it one of only seven Atlantic hurricane seasons to feature multiple Category 5 hurricanes in one season. The season started on June 15, and ended on November 15. These dates conventionally delimit the period of each year when most tropical cyclones form in the Atlantic basin. The first system, an operationally unclassified tropical depression, formed offshore east Central Florida on June 10, but dissipated a few days later. Next, Hurricane Anna developed in the eastern Caribbean Sea near the Windward Islands on July 20. It brought minor damage to the islands, as well as wind and flood impacts to Central America after striking Belize as a hurricane. Anna caused one death and about $300,000 (1961 USD) in damage. Activity went dormant for nearly a month and a half, until Hurricane Betsy developed on September 2. Betsy peaked as a Category 4 hurricane, but remained at sea and caused no impact. One of the most significant storms of the season was Hurricane Carla, which peaked as a Category 4 hurricane, before striking Texas. Carla caused 43 deaths and approximately $325.74 million in damage. Hurricane Debbie was a Category 1 storm that existed in the eastern Atlantic Ocean. Early in its duration, unsettled weather from Debbie in Cape Verde resulted in a plane crash that killed 60 people. The extratropical remnants of Debbie then brushed Ireland, causing severe damage over the British Isles. The next storm, Hurricane Esther, threatened to strike New England as a major hurricane, but rapidly weakened and made landfall in Massachusetts as only a tropical storm. Impact was generally minor, with about $6 million in damage and seven deaths, all of which from a United States Navy plane crash. An unnamed tropical storm and Hurricane Frances caused minimal impact on land. In mid October, Tropical Storm Gerda brought flooding to Jamaica and eastern Cuba, resulting in twelve deaths. Another significant storm was Hurricane Hattie, a late season Category 5 hurricane that struck Belize. Hattie caused 319 confirmed fatalities and about $60.3 million in damage. Destruction was so severe in Belize that the government had to relocate inland to a new city, Belmopan. In early November, the depression that would later strengthen into Hurricane Jenny brought light rainfall to Puerto Rico. The final storm, Tropical Storm Inga, dissipated on November 8, after causing no impact on land. On September 11, three hurricanes existed simultaneously – Betsy, Carla, and Debbie – the most on a single day in the Atlantic basin since 1893 and until 1998. Collectively, the storms of the 1961 Atlantic hurricane season caused about $392.34 million in damage and at least 437 fatalities.
Маусым қорытындысы
Атлантикалық дауыл маусымы 15 маусымда ресми түрде басталды. Орташа есеппен қарағанда, он екі тропикалық дауыл пайда болған маусым болды; бұл 1950–2000 жылдардағы орташа 9,6 атаулы дауыл көрсеткішінен асып түсті. Олардың сегізі ураған дәрежесіне жетті, бұл 1950–2000 жылдардағы орташа 5,9 көрсеткішінен де жоғары. «Дебби» дауылы құрлыққа жақын қалып, кейін тропикалықтан тыс дауылға айналғаннан кейін де зардаптар мен өлім-жұлымға себеп болды. Тропикалық циклогенез 10 маусымда пайда болған, бастапқыда жіктелмеген тропикалық депрессиядан басталды. Атлантикалық бассейні 2 қыркүйекте «Бетси» дауылы пайда болғанға дейін тыныш күйде болды. Келесі төрт күнде тағы екі тропикалық циклон – «Карла» және «Дебби» пайда болды. 11 қыркүйекте «Бетси», «Карла» және «Дебби» дауылдары бір мезгілде ураған ретінде қалыптасты, бұл 1893 жылдан бері бір күндік рекордтық көрсеткіш еді және 1998 жылға дейін сақталды. 10 қыркүйекте пайда болған «Эстер» дауылы 12 қыркүйекке дейін ураған дәрежесіне жетпеді. Сол күні Багам аралдарының үстінде атаусыз тропикалық дауыл пайда болып, АҚШ-тың шығыс жағалауында қысқа ғана уақытқа созылды.
The Atlantic hurricane season officially began on June 15. It was an above average season in which twelve tropical storms formed; this was above the 1950–2000 average of 9.6 named storms. Eight of these reached hurricane status, also above of the 1950–2000 average of 5.9. Hurricane Debbie also caused damage and deaths, despite remaining offshore and then after becoming extratropical. Tropical cyclogenesis began with an initially unclassified tropical depression, which developed on June 10. The Atlantic basin remained dormant until Hurricane Betsy developed on September 2. During the next four days, two other tropical cyclones formed – Carla and Debbie. On September 11, the three storms – Betsy, Carla, and Debbie – existed simultaneously as hurricanes, the most in a single day since 1893 and until 1998. Esther, which developed on September 10, did not reach hurricane status until September 12. Later that day, a tropical storm that went unnamed formed over the Bahamas and moved across the East Coast of the United States for its brief duration.
Анна дауылы
17 шілде күні кешке Африканың батыс жағалауынан Атлантика мұхитына көтерілген тропикалық толқын Каеннен солтүстік-шығысқа қарай 925 шақырым жерде пайда болды. Депрессия батысқа қарай солтүстік-батысқа қарай жылжыды және келесі күні ол Анна тропикалық дауылға айналды. 20 шілде күні таңертең Гренаданың оңтүстігінен өтіп, Анна Кариб теңізіне кірді. Қоршаған ортаның қолайлы жағдайлары 20 шілдеде Аннаның дауыл күшін арттыруға мүмкіндік берді. 22 шілдеде 2-ші санатқа дейін жетіп, желдің ең жоғары жылдамдығына жетті. Алайда, дауыл 1-ші санаттағы дауыл ретінде Гондураста Бара Патука, Грасиас-а-Диос департаментіне жақын жерде, желмен құрлыққа түскенге дейін сәл әлсіреп кетті. Кариб теңізіне қайта шыққаннан кейін Анна сәл әлсіреп, 24 шілдеде Утиланы шамамен 01:00 UTC шамасында желмен соқты, шамамен тоғыз сағаттан кейін дауыл Белиздегі Маймыл өзені қаласына жақын жерде дәл осындай қарқындылықпен құлдырады. Анна тез арада жер бетінде әлсіреп, 24 шілдеде кешке қарай жоғалып кетті. Гренадада қатты жел соққан, бірақ кейбір егіндіктерге, ағаштарға және телефон бағаналарына ғана залал келтірілді. Басқа аралдарда желдің қатты соғатыны байқалды, бірақ зақым болған жоқ. Венесуэладан солтүстікке қарай өткен дауыл елде қатты жел соқты. Бүкіл ел бойынша кем дегенде 36 үй қирады, 228-і зақымдалды. Грасиас-а-Диос ауданында болған апат салдарынан жүздеген адам баспанасыз қалды. Сонымен қатар, қатты жел шамамен 10 000 кокос ағашын құлатты. 2 қыркүйекте ауа райы тропикалық дауыл күшіне жеткені анықталды, жақын маңдағы кемелердің хабарлауынша, қатты жел мен аномальды төмен барометрлік қысыммен байланысты. Бастапқыда тропикалық депрессия, солтүстік-батысқа қарай қозғалғанда баяу күшейіп, 4 қыркүйекте жүйе Карла тропикалық дауылға дейін көтерілді. 24 сағаттан кейін Карла дауылға айналды. Көп ұзамай дауыл солтүстікке қарай бұрылып, Юкатан арнасына жақындады. 7 қыркүйек күні кешке Карла Мексика шығанағына кірді. Циклон келесі күні сағат 12:00 шамасында үлкен дауыл қарқынына жетті. Солтүстік-батыс бағытын жалғастыра отырып, Карла күшейе түсті және 11 қыркүйекте 4-ші санаттағы дауыл ретінде шыңына жетті. Карла Техастың Порт О'Коннор қаласының маңында жағаға жетті, желдер тез әлсіреп, 12 қыркүйекте тропикалық дауылға айналды. 13 қыркүйекте Карла оңтүстік Оклахома штатының үстінен орталықталып, солтүстікке қарай бағытталып, экстратропикалық циклонға айналды. Алайда, қалдықтар жалпы солтүстік-шығысқа қарай жалғасты және Канадаға 14 қыркүйекте кірді, 16 қыркүйекте ертерек Чидли мүйісіне жақын таралды. Юкатан арнасынан өтіп бара жатқанда Карланың сыртқы жолақтары Кубаның батысы мен Юкатан түбегіндегі жерлерді қатты жел мен су тасқынынан құтқарып қалды. Бастапқыда Флоридаға айтарлықтай қауіп төндіргенімен, дауыл тек жеңіл жел мен аз мөлшерде жауын-шашын әкелді, штат бойынша Карла 1,915 үйді, 568 шаруа қожалықтарын және 415 басқа ғимараттарды қиратты. Сонымен қатар, 50 723 үй, 5620 шаруашылық ғимарат және 10 487 басқа ғимараттар зақымдалды. Тек Техаста ғана 34 адам қаза тауып, кем дегенде 300 миллион доллар шығын болды. Луизианада бірнеше торнадолар 140 үйді және 11 ферманы және басқа ғимараттарды қиратып, 231 қосымша үйді және 11 ферманы және басқа ғимараттарды қатты зақымдады. Сондай-ақ, 748 үйге, 75 шаруашылық және басқа да ғимараттарға аздап зақым келгені хабарланды. Луизианада алты адам қаза тауып, 25 миллион доллар шығын келтірген Карланың кінәсі бар. Кейбір басқа штаттарда, әсіресе Канзаста, қатты жаңбыр жауды, онда кенеттен су тасқыны егінге қатты зақым келтіріп, бес адамды суға батырып кетті. Барлығы, Карла 325,74 миллион доллар шығынға әкеліп соқты, 46 адам қаза тапты. Канадада Карланың қалдықтары Онтарио мен Нью-Брансуикке қатты жел әкелді, бірақ әсері негізінен электр қуатының үзілуімен және ағаштар мен бұтақтардың құлауымен шектелген.
A tropical wave that emerged into the Atlantic from the west coast of Africa around mid July developed about 575 mile (925 km) northeast of Cayenne, French Guiana, late on July 17. The depression moved west northwestward and by the following day, it intensified into a Tropical Storm Anna. After passing just south of Grenada early on July 20, Anna entered the Caribbean Sea. Favorable environmental conditions allowed Anna to reach hurricane intensity late on July 20. The cyclone continued to slowly intensifying, reaching Category 2 intensity on July 22 and peaking with maximum sustained winds of However, the storm weakened slightly before making landfall as a Category 1 hurricane in Honduras near Barra Patuca, Gracias a Dios Department, with winds of After re emerging into the Caribbean, Anna weakened slightly further, striking Utila around 01:00 UTC on July 24 with winds of About nine hours later, the hurricane made landfall in Belize near Monkey River Town at the same intensity. Anna rapidly weakened over land and dissipated late on July 24. As a developing tropical cyclone over the Windward Islands, Anna produced strong winds on Grenada, though damage was limited to some crops, trees, and telephone poles. Other islands experienced gusty winds, but no damage. Passing just north of Venezuela, the hurricane produced strong winds over the country, peaking as high as Strong winds caused widespread damage in northern Honduras. Throughout the country, at least 36 homes were destroyed and 228 were damaged. Severe damage in the Gracias a Dios Department left hundreds of people homeless. Additionally, high winds toppled approximately 10,000 coconut trees. On September 2, the disturbance was analyzed to have attained tropical storm strength, after nearby ship reports indicated strong winds associated with anomalously low barometric pressures. Initially a tropical depression, it strengthened slowly while heading northwestward, and by September 4, the system was upgraded to Tropical Storm Carla. About 24 hours later, Carla was upgraded to a hurricane. Shortly thereafter, the storm curved northward while approaching the Yucatán Channel. Late on September 7, Carla entered the Gulf of Mexico while passing just northeast of the Yucatán Peninsula. The cyclone reached major hurricane intensity around 12:00 UTC on the next day. Resuming its northwestward course, Carla continued intensification and on September 11, it peaked as a Category 4 hurricane. Carla made landfall near Port O'Connor, Texas, with winds of It weakened quickly inland and was reduced to a tropical storm on September 12. Heading generally northward, Carla transitioned into an extratropical cyclone on September 13, while centered over southern Oklahoma. However, the remnants continued generally northeastward and entered Canada on September 14, before dissipating near Cape Chidley early on September 16. While crossing the Yucatán Channel, the outer bands of Carla brought gusty winds and severe local flooding in western Cuba and the Yucatán Peninsula. Although initially considered a significant threat to Florida, the storm brought only light winds and small amounts of precipitation, reaching no more than Throughout the state, Carla destroyed 1,915 homes, 568 farm buildings, and 415 other buildings. Additionally, 50,723 homes, 5,620 farm buildings, and 10,487 other buildings suffered damage. There were 34 fatalities and at least $300 million in losses in Texas alone. Several tornadoes also touched down in Louisiana, causing the destruction of 140 homes and 11 farms and other buildings, and major damage to 231 additional homes and 11 farm and other buildings. Minor to moderate damage was also reported to 748 homes and 75 farm and other buildings. Six deaths and $25 million in losses in Louisiana were attributed to Carla. Heavy rainfall occurred in several other states, especially in Kansas, where flash flooding severely damaged crops and drowned five people. Overall, Carla resulted in $325.74 million in losses and 46 fatalities. In Canada, the remnants of Carla brought strong winds to Ontario and New Brunswick, though impact was primarily limited to power outages and falling trees and branches.
Дебби дауылы
Тропикалық дауыл алғаш рет тамыз айының соңында Орталық Африка үстінде анықталды. 5 қыркүйекте сағат 12:00-де Сенегал жағалауынан тропикалық депрессияға айналды. Ол келесі күні таңертең Дебби тропикалық дауылға күшейді. Бірнеше сағаттан кейін Дебби Кабо-Верде аралдарының оңтүстігінен күшті тропикалық дауыл немесе ең төменгі дауыл ретінде өтіп өтті, нәтижесінде 60 адамнан тұратын ұшақ апаты болды. Аралдардан өткеннен кейін дауыл туралы мәліметтер сиреп, келесі бірнеше күн бойы батыс-солтүстік бағытта, кейін солтүстікке қарай жылжуының нәтижесінде Деббидің жағдайы белгісіз болды. 10 қыркүйекте коммерциялық авиалайнер дауылды ұшып өтіп, оның орны нақтыланды. Келесі күні Дебби күшейіп, максималды жел жылдамдығымен 1-санаттағы күшті дауылға жетті. Дауыл бірте-бірте жылдамдығын төмендетіп, әлсіреген. 13 қыркүйекке қарай Деббидің қозғалысына батыс желдері әсер етіп, солтүстік-шығысқа қарай жылдамдығын арттырды. Ауқымды жел зақымдары мен бұзылулар орын алып, ондаған мың ағаштар мен электр сымдары құлады. Көптеген ғимараттар түрлі деңгейде зақымданып, көптеген шағын ғимараттар қирады. Ауыл шаруашылығында арпа, жүгері және бидай егістеріне үлкен шығын келді. Ирландия бойынша Дебби 18 адамның өмірін қиды, оның 12-сі Ирландия Республикасында, ал 6-сы Солтүстік Ирландияда болды. Дауыл Ұлыбританияның бір бөлігіне де соқтығып, желдің жылдамдығы жоғары болды. Нью-Йорктегі күшті желдер егін шығысына және 300 мыңнан астам тұрғындарда электр қуатының үзілуіне әкелді. Жоғары толқындар жағалауда су тасқынына және бірнеше демалыс қайықтарының зақымдануына себеп болды. Массачусетс штатында да ұқсас жағдай тіркелді. Сонымен қатар, кейбір аймақтарда жауын-шашын мөлшері артып, жертөлелерді, төменгі жатқан жолдарды және жер асты жолдарды су басты.
A tropical disturbance was first identified in late August over Central Africa. The wave developed into a tropical depression just offshore Senegal around 12:00 UTC on September 5. It was estimated to have intensified into Tropical Storm Debbie early the next day. Several hours later, Debbie passed through the southern Cape Verde Islands as a strong tropical storm or minimal hurricane, resulting in a plane crash that killed 60 people. Once clear of the islands, data on the storm became sparse, and the status of Debbie was uncertain over the following several days as it tracked west northwestward and later northward. It was not until a commercial airliner intercepted the storm on September 10 that its location was certain. The following day, Debbie intensified and reached its peak intensity as a strong Category 1 hurricane with maximum sustained winds of The hurricane gradually slowed its forward motion and weakened. By September 13, Debbie's motion became influenced by the westerlies, causing the system to accelerate east northeastward. Widespread wind damage and disruption occurred, downing tens of thousands of trees and power lines. Countless structures sustained varying degrees of damage, with many smaller buildings destroyed. Agriculture experienced extensive losses to barley, corn and wheat crops. Throughout Ireland, Debbie killed 18 people, with 12 in the Republic of Ireland and six in Northern Ireland. The storm also battered parts of Great Britain with winds in excess of In New York, strong winds led to severe crop losses and over 300,000 power outages. High tides caused coastal flooding and damage a number of pleasure boats. Similar impact was reported in Massachusetts. Additionally, some areas observed more than of rainfall, flooding basements, low lying roads, and underpasses.
Зейнеткерлік
Карла мен Хэтти есімдері маусым соңында олардың қатты соққыларының күшіне байланысты қолданудан алынып тасталды. 1965 жылғы маусымда олар тиісінше Кэрол және Холлимен ауыстырылды.
The names Carla and Hattie were retired after the season due to their severity of impacts. They were replaced with Carol and Holly, respectively, for the 1965 season.
Маусымдық әсерлер
Бұл 1961 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымында қалыптасқан барлық дауылдардың тізімі. Онда олардың атауы, соқтығысу ұзақтығы, ең жоғары санатталуы мен қарқындылығы, әсер еткен аймақтар, келтірген зиян және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы өлімдер (жақшада көрсетілген) қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес өлімге жатады), бірақ бәрібір сол дауылмен байланысты. Зиян мен қаза болғандардың саны дауыл экстратропикалық аймаққа өткенде, толқынға айналғанда немесе төмен қысымды аймақ болғандағы көрсеткіштерді де қамтиды, ал барлық зиян сомасы 1961 жылғы АҚШ долларымен есептелген.
This is a table of all of the storms that formed in the 1961 Atlantic hurricane season. It includes their name, duration, peak classification and intensities, areas affected, damage, and death totals. Deaths in parentheses are additional and indirect (an example of an indirect death would be a traffic accident), but were still related to that storm. Damage and deaths include totals while the storm was extratropical, a wave, or a low, and all of the damage figures are in 1961 USD.