Кіріспе
Американдық музыкант
Майкл Франти (1966 жылғы 21 сәуірде туған) – американдық әнші, ән жазушы, музыкант, ақын, қоғамдық белсенді, деректі фильмдер авторы және рэпер. Ол саяси және әлеуметтік маңызы бар көптеген музыкалық жобаларға қатысқандығымен белгілі, соның ішінде Beatnigs және Disposable Heroes of Hiphoprisy тобындағы жұмыстары ерекше аталады. Ол фанк, регги, джаз, фолк және рок сияқты әртүрлі стильдерді хип-хоппен үйлестіретін Майкл Франти & Spearhead тобының құрушысы және жетекші вокалисі. Ол бейбітшілік және әлеуметтік әділдік мәселелерін жақтайтын белсенді тұлға, әсіресе Таяу Шығыстағы бейбітшілікке үміткер.
Ерте өмір
Майкл Франти Калифорния штатының Окленд қаласында дүниеге келген. Оның анасы Мэри Лофидің ирланд, неміс және бельгиялық тегі болды; әкесі Томас Хопкинс афроамерикалық және американдық жергілікті халықтан шыққан. Оны Оклендте тұратын фин-америкалық отбасы – Кароль Висти мен Чарльз Франти асырап алды, олардың сол кезде үш туған баласы және бір асырап алынған афроамерикалық ұлы болған. Чарльз Франти UC Davis ветеринариялық медицина мектебінің эпидемиология және алдын алу медицинасы кафедрасының профессоры болды және 2003 жылы қайтыс болды. Майклдың төрт асырап алынған аға-інісі мен қарындасы – Ребекка, Сара, Дэн және Мэтью. Майклдың төрт жартылай аға-інісі мен қарындасы бар: Теа, Томас, Чарльз және Артур Хопкинс. Майкл Франти Альберта провинциясының Эдмонтон қаласындағы Хайленд орта мектебінде 9-сыныпты бітірді. Содан кейін ол Дэвис жоғары мектебіне және Сан-Франциско университетіне баскетбол бойынша толық стипендиямен оқуға түсті, онда 1985–1986 оқу жылындағы маусымда ойынға орташа есеппен 2,4 ұпай жинады. USF-де оқып жүргенде ол әңгімелер жазуға үйреткен дін қызметкерімен танысты және көп ұзамай өлеңдер жаза бастады. Ол ломбардтан бас гитара сатып алып, университет кампусының радиостанциясы KUSF-де ойналатын хип-хоп, панк және регги музыкасынан шабыт алып, музыка жасай бастады.
Би-би-силер (1986-1990)
Франти өзінің музыкалық мансабын 1986 жылы The Beatnigs индустриалды панк / сөйлеу жанрындағы тобының құрамында бастады. Сан-Франциско университетінде оқып жүріп және KUSF радиостанциясының үстінде тұрғанда ол музыкаға деген қызығушылықты дамытып, топ құруға бел буды. The Beatnigs тобының құрамына биші және перкуссияшы Роно Це кірді. The Disposable Heroes сонымен қатар, жазушы Уильям Берроуздың оқуларына сүйемелдеген музыканы "Spare Ass Annie and Other Tales" альбомына жазды. Disposable Heroes of Hiphoprisy тобының ерекше жұмысы түрлі академиялық зерттемелерде, соның ішінде автор Лесли Хейвуд пен редактор Дженнифер Дрейк жазған "Үшінші толқынның күн тәртібі, феминист болу және феминизмді жасау" кітабында талданды. Талдауда, мысалы, рэп музыкасында басымдылық танытатын, әйелдерге деген жеккөрушілік көзқарастың қалыптасуында ерліктің рөлі қарастырылды. Авторлар Франтидің әйелдерге қатысты әділдік танытқан лирикасы ерекше жағдай деп санайды. Популярлы музыка энциклопедиясы бойынша, Disposable Heroes of Hiphoprisy – инновациялық заманауи хип-хоп тобы; қарапайым риторикадан асып, әсіресе "Language of Violence" әнінде гомофобия туралы айтқан алғашқы рэптердің бірі ретінде ерекшеленетін, мағыналы манифест рэпінің үйлесімі.
Майкл Франти және Спирхед (1994 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1994 жылы Франти The Disposable Heroes of Hiphoprisy тобын таратып, Spearhead деп аталатын жаңа топ құрды. Олардың алғашқы альбомы, 1994 жылдың қыркүйегінде жарық көрген “Home”, Disposable Heroes тобының саяси бағытынан өзгешеленіп, фанк пен соул музыкасына жақын болды. Альбомды Франти мен Джо Николо жасады. “Positive” әні, сондай-ақ “Home” альбомынан, Red Hot Organization ұйымның “Stolen Moments: Red Hot + Cool” жинақ альбомында орын алды. 1998 жылы Spearhead Эрнест Ренглинмен бірлесіп Red Hot Organization ұйымының “Red Hot + Rhapsody” жинақ альбомы үшін “I Got Plenty 'o Nuthin” әнін жазды. Олардың келесі альбомы “Chocolate Supa Highway” 1997 жылдың наурызында шықты, бұл аралықта топ құрамы бірнеше рет өзгерді. Бұл альбомда хип-хоп элементтері мен регги әсері күшті болды және Стивен Марли мен Джоан Осборн сияқты белгілі тұлғалардың қатысуымен жазылды. Екі альбомнан кейін топ Capitol Records лейблімен жол айырды (лейблдің Уилл Смит сияқты басқа да әртістермен бірлесе жұмыс істеуге жиі шақыруы себеп болды). Олар өздерінің Boo Boo Wax атты жеке лейблін құруға шешім қабылдады. Capitol Records “Spearhead” атауына құқығын сақтап қалғандықтан, кейінгі альбомдардың барлығы “Michael Franti & Spearhead” деген атпен шығарылды. Оның “Sometimes” әні 1999 жылғы “Mystery Men” фильмінің саундтрегіне, сондай-ақ 2006 жылғы “Last Holiday” фильмінің саундтрегіне енді. “Spearhead” деген атпен, олардың The Police тобының 1979 жылғы No. 32 хит-парадтағы “Roxanne” әні 1997 жылғы “Good Burger” фильмінің саундтрегінде пайда болды. Майкл Франти & Spearhead 2000 жылы өздерінің Boo Boo Wax лейблі арқылы Six Degrees Records инди лейблімен келісім бойынша “Stay Human” альбомын шығарды. Альбомның басты тақырыбы – өлім жазасының әділетсіздігі, сонымен қатар бұқаралық ақпарат құралдарының монополиясы, түрме индустриясы және корпоративтік жаһандану сияқты маңызды мәселелер де көтерілді. Франти “Stay Human” альбомының мазмұны туралы сұхбатында былай деді: “Альбомның жартысы – қазіргі әлемде болып жатқан оқиғалар туралы әндер, ал екінші жартысы – біздің осы жағдайға қалай қарайтынымыз туралы”. “Соғыс, қорқыту, осы елге қарсы әлемнің қалған бөлігі – бұл бізді шаршатады. Альбомның жартысы – осыған байланысты ашу-ызаны білдіруге арналған, ал екінші жартысы – руханилығымызды, қоғамдық байланысымызды және бір-бірімізге деген құрметімізді қалай сақтау туралы”. 2001 жылы Франти Lamb тобының “What Sound” альбомында “I Cry” әніне қосымша вокалмен қатысты. Сондай-ақ 2001 жылы Майкл Франти & Spearhead “Oh My God” әнін шығарды, бұл Майкл Франти & Spearhead тобының ең айқын қарсылық әндерінің бірі саналады. Бұл ән Кэтрин Чапуттың “Қорқынышпен ойын-сауық: риторика және әлеуметтік бақылаудың саяси экономикасы” атты кітабында талданды. Чапут “Oh My God” әнінің мәтінін саясатты экономика мен мәдениеттен бөлек қарастырудың зиянды екенін көрсету үшін пайдаланды. Әннің мәтіні ғылым, халықтық мәдениет және саясат салаларын байланыстырады. “Everyone Deserves Music” альбомы 2003 жылы жарық көрді. Франти көптеген әндерді гитарада ойнап жазды және 21-ғасырдың мәдени глобалистері Ману Чао және Озоматли сияқты өзінің эклектикалық ықпалдарын синтездеуді жалғастырды. Beatnigs және Disposable Heroes тобының индустриалды дыбыстарынан және Spearhead тобының алғашқы минимализмінен өзгеше, Франтидің растаушы өлеңдері енді күшті рок-аккордтарымен үйлесім тапқан, сонымен қатар регги, денсхолл, босса-нова, афробит және фанкке қарай әлемдік ырғақты сақтайды. “Everyone Deserves Music”, “Yes I Will” және “Bomb The World” сияқты әнұрандар The Clash және U2 тобының 1980 жылдардағы рок-музыкасына, сондай-ақ Stax және Motown тобының классикалық жан-дүниесіне сілтеме жасайды. “We Don't Stop” (Blackalicious тобының Gift of Gab қатысуымен және Spearhead тобының рэпері/битбокс шебері Radioactive) әні екі дыбысты “Magnificent Seven” стилінде біріктіреді. “Love Why Did You Go Away” және “What I Be” әндерінде Франти тартымды, сезімтал әнші дауысын таныстырады. “Pray For Grace” және “Bomb The World (Armageddon Version)” әндерінде Франти регги/фанк алыптары Слай және Роббимен (Грейс Джонс, Ролинг Стоунз, Блэк Ухуру, No Doubt) бірлесе жұмыс істейді. Сондай-ақ 2003 жылы Франти көбінесе акустикалық альбом шығарды, “Songs from the Front Porch”, ол “Chocolate Supa Highway”, “Stay Human” және “Everyone Deserves Music” альбомдарынан алынған әндердің қайта ұйымдастырылған нұсқаларын, сондай-ақ бірнеше жаңа тректерді қамтиды. 2006 жылдың 25 шілдесінде Майкл Франти & Spearhead “Yell Fire!” альбомын шығарды, бұл Франтидің Израиль, Батыс жағалау, Газа секторы және Иракқа жасаған сапарынан шабыттанды. Франти өзінің саяхатындағы тәжірибесін бөлісу және соғыстың адамзатқа тигізген зиянын зерттеу үшін “Yell Fire!” альбомындағы әндерін саундтрек ретінде пайдаланып, “I Know I'm Not Alone” атты фильм түсірді. “Yell Fire” альбомынан “One Step Closer To You” әнінде Пинктің қосымша вокалы естіледі. Албұмды оның сайтында тыңдауға болады. Франти мен Spearhead гастрольдер арқылы және Mother Jones журналы мен Democracy Now! сияқты балама медиада пайда болу арқылы бүкіл әлемде танымал болды. Франти жыл сайын 1998 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Power to the Peaceful фестивалін ұйымдастырумен қатар гастрольдік концерттерін жалғастыруда. Фестиваль Мумия Абу Жамалға қолдау көрсету мақсатымен құрылған, ол полицейді өлтіргені үшін сотталған, бірақ кейбір солшылдар саяси тұтқын деп санайды. Майкл Франти кең ауқымды гастрольдер мен жанкүйерлердің ауыз әңгімесі арқылы танымал музыка мен әлеуметтік қозғалыстарда ықпалын күшейтуде. 2001 жылдың қыркүйегінен кейін жазылған оның “Bomb The World” әнінен алынған “You can bomb the world to pieces, but you can't bomb it into peace” деген сөздер Лос-Анджелестен Берлинге, Сан-Францискодан CNN-ге дейін, бейбітшілік үшін өткізілген үлкен және кішкентай демонстрациялардағы плакаттар мен футболкаларда пайда болды. Майкл Франти & Spearhead тобының “Light Up Ya Lighter” әні парализіне ұшыраған Ирак соғысының ардагері Томас Янг туралы “Body of War” сыйлық алған деректі фильмнің саундтрегіне енді. “Yell Fire” және “All Rebel Rockers” альбомдарынан әндер “The Edge of Never” деректі фильмінің саундтрегінде пайда болды, бұл фильмде 15 жасар Кай Петерсон Францияның Шамони аймағында әкесі Тревор Петерсонның тоғызыншы жыл бұрын қаза болған бағытын бағындыруға тырысады. “All Rebel Rockers” альбомы 2008 жылдың 9 қыркүйегінде шықты және көбінесе Ямайкадағы Сент-Эндрюдегі Anchor студиясында жазылды. Топ әмбебап ритм-тобы Слай және Роббимен жұмыс істеді және Billboard 200 поп-чартында қыркүйек айында 38-орынға енген көп дағдылы әнші Шерейн Андерсонның қатысуымен жазылды. “Say Hey (I Love You)” синглы да АҚШ Hot 100 тізімінде 18-орынға жетіп, Франтиге АҚШ-тағы алғашқы 20-лыққа енген синглын сыйлады. Ол Aux.tv телеарнасының Volume бағдарламасында АҚШ саясаты және әлемді жақсырақ етуге жасаған күш-жігері туралы сөйледі. Президент Барак Обаманың инаугурациясын тойлау үшін үш түрлі шараға қатысты: The Green Ball, The Peace Ball және Rock the Vote Party. Франти 2009 жылдың қараша айында музыкант Джон Майермен бірге 2010 жылдың көктемінде Battle Studies Tour-ға қосылатынын жариялады. Топтың экологияға деген бейілділігінің бір бөлігі ретінде Майкл Франти және Spearhead ұлттық гастрольдерде су бөтелкелерін пайдаланбайды және тур автобусын биодизельмен жүргізеді. Франти 2010 жылдың шілдесінде өзінің ресми сайтында “The Sound of Sunshine” альбомын шығаратынын жариялады. Онда атақты әннің екі нұсқасы, жаңа хит-сингл “Shake It”, сондай-ақ оның соңғы концерттерінен “Hey Hey Hey”, “Anytime You Need Me”, “The Thing That Helps Me Get Through” және “I'll Be Waiting” сияқты әндері бар. Альбом бастапқыда 24 тамызда шығуы тиіс болған, бірақ альбомға “көбірек мүмкіндік беру” үшін 21 қыркүйекке кейінге шегерілді. Ол “The Sound of Sunshine” альбомын жазу процесін Ямайкада бастады, бірақ тректерді араластыруды және жазуды Балиде жалғастырды, содан кейін портативтік студияны жолға алып шығуды шешті. Ол жалғастырды...
Саясат
Франти сондай-ақ Таяу Шығыста бейбітшілікті қолдайды. Оның 2005 жылғы «Мен жалғыз емеспін» фильмінде Ирак, Палестина аумақтары мен Израильден түсірілген кадрлар бар. Ол соғыстың адам өміріне тигізген зиянын өз көзімен көру үшін достарымен үш апталық сапарға шықты. Франти: «Бұл фильм түнгі жаңалықтарды көріп, генералдардың, саясаткерлердің және сарапшылардың Таяу Шығыстағы соғыстың саяси және экономикалық салдары туралы айтып, адам құны туралы ештеңе айтпауына байланысты туды. Мен соғысты ең көп зардап шеккен адамдардан – дәрігерлерден, медбикелерден, ақындардан, суретшілерден, сарбаздардан және, әсіресе, музыканттардан естігім келді», – деді. Фильмнің мақсаты – әртүрлі буынға үндеу жасап, соғыс зардап шеккен елдерде өмір сүретін адамдарды жақсырақ түсінуге көмектесу. Ол фильм түсіру үшін ешқандай арнайы үкіметтік ұйымдармен немесе мекемелермен сапарға шықпады. «Бұл саяхат туралы ойға келгенімде, Иракқа қалай бару керектігін білмедім және фильм түсіру туралы да түсінігім жоқ болатын. Иракқа кіру үшін ұшақ билеті ғана қажет екенін білгеннен кейін, фильм түсірудің де осылай оңай болатынына үміттендім». 2001 жылы Франтиге соғысты тоқтатудағы еңбегі үшін Сан-Францискодағы Global Exchange халықаралық қоғамдық ұйымы ішкі адам құқықтары сыйлығын табыс етті. 2006 жылы Австралияның Еңбек партиясының депутаты Дженни Маклин оны Канберрадағы Австралия Парламентінде фильмді көрсетуге шақырды. Музыка мен саясат әрқашан Франти өнерінің бөлігі болды, бұл оның мансабының басындағы «Музыка және саясат» әнінен көрінеді, ол «Disposable Heroes of Hiphoprisy» кезеңінде жарық көрді. Ән Франтидің сөйлеу өнерінен тұрады, ал фондық музыка ретінде жұмсақ электр гитарасы ойналады. Франтидің музыканың саясаттағы рөліне және өзін білдіру үшін қолданатын музыка стиліне қарайысы өзгергеніне қарамастан, ол әлі де саясат туралы жазады және әлеуметтік өзгерістерге қол жеткізу үшін белсенділік танытады. 2008 жылғы «All Rebel Rockers» альбомы (АҚШ тізімінде 39-орын), Spearhead тобымен бірге, Франтидің музыка арқылы саяси көзқарастарын білдіру құралы болды. Франтидің айтуынша, альбом климаттың өзгеруі, жанармай бағасының өзгеруі, қор нарығы мен автокөлікті жасау саласы, сондай-ақ Обаманың президенттік лауазымы сияқты қазіргі заманғы мәселелерден шабыт алды. Оның Таяу Шығысқа жасаған сапары мен әлемді аралап көргені оның әлемдік саяси көзқарасын қалыптастыруға көмектесті. Ол Ubuntu Education Fund қайырымдылық қорымен жұмыс істейді, вегетариандық диеталарды насихаттайды, жалаң аяқ жүруді ұсынады және Майкл Франти мен Spearhead тобының гастрольдік кезеңдерінің бірінде Уолл-стритті басып алу қозғалысын қолдады. Оның қоры музыкалық идолдарымен барлық жастағы жанкүйерлердің байланысын қамтамасыз етеді, оған Билли Айлиш, ДжоДжо Сива, Pentatonix және Франтидің өзі де қатысады.
In 2001 Franti was awarded the Domestic Human Rights Award by Global Exchange, an international NGO based in San Francisco, for his work to end war. In 2006, he was invited by Australian Labour MP Jenny Macklin to show the film at Australia's Parliament House in Canberra. Music and politics have always been a part of Franti's art, as seen early in his career with the song "Music and Politics", released during the "Disposable Heroes of Hiphoprisy" phase. The song consists of Franti reciting spoken word with a soft electric guitar playing riffs in the background. Although Franti's point of view about the role of music in politics and the style of music he uses to express himself have changed, he still writes about politics and continues to work as an activist towards social change. The album All Rebel Rockers from 2008 (US #39) already with Spearhead was also a vehicle to express Franti's political views through music. According to Franti, the album was inspired by contemporary issues like climate change, the price of gas going up and down, the stock market and the auto industry, and the Obama presidency. His trip to the Middle East and his other world travel have helped shape his global political perspective. He works with the charitable cause Ubuntu Education Fund, has promoted vegan diets, has promoted being barefoot, and followed the Occupy Wall Street movement during one of Michael Franti and Spearhead's tours. His foundation has bridged connections between fans of all ages with their musical heroes, with the participation of notable artists including Billie Eilish, JoJo Siwa, Pentatonix, and Franti himself.
Балидегі жан сәулесі
Майкл Франти Балидің Убуд қаласының оңтүстік бөлігінде Soulshine деп аталатын йога курорты қонақ үйінің иесі. Ол «Майкл Франтидің йога, жан және рок-н-ролл оазисі» деп есептеледі. Оның курорты 2011 жылы алғаш ашылғанда Stay Human Yoga Retreat Center деп аталды; бұл Франти мен Карла Свансонның бірлескен кәсіпорны. 2020 жылғы сұхбатында Франти Балиге не тартып алғанын түсіндіріп, «Балиге алғаш келгенімде балилік мәдениетке ғашық болдым. Бұл жердегі адамдар керемет. Бұл 2007 жылы болды. Бали – шығармашылық генийлердің аралы, менің ойымша, банкир, дүкен иесі немесе басқа да біреу болсын, әркімнің де өнермен айналысатын бір саласы бар, олардың барлығы бірігіп жұмыс істейді, өте шығармашыл және мейірімді адамдар. Мен мәдениетке ғашық болдым. Бұл әдемі тропикалық арал, сондықтан бұл өте жақсы» деді. Ол осы жобаның табиғи дамуын былай түсіндірді: «Бұл жерде кішкентай жер сатып алып, мүмкін, демалыс үйі салмақ болар деп ойладым. Сөйтіп, бес бөлме салдық, үстіне йога студиясын жасадық, егер салсаң, келеді дегендей. Шындығында, мұғалімдер студенттерді топтап әкеле бастады. Содан бері ақшаны қайта инвестициялап, бөлмелер салып жатырмыз, қазір 32 бөлмеге жеттік». 2020 жылдың маусым айында Франти йога курортында «Үйде отырып концерт беру» әлемдік турнесін бастады, COVID-19 денсаулық пандемиясына жауап ретінде «виртуалды концерт революциясына» қатысты.
Жеке өмір
Франтидің үш баласы бар: Кэппи, Эйд және Тадж. Ол жедел жәрдем бөлімінде жұмыс істейтін медбике және зергерлік бұйымдар дизайнері Сара Агаға үйленген. Ол бұрын 1998 жылдан 2004 жылға дейін Тара Франти Раймен үйленген; ол Эйдтің анасы. Эйдтен шабыттанған Франти веган болды. 2000 жылы Франти үш күнге аяқ киім кимеуге шешім қабылдады. Содан бері ол, әуежайға отыру немесе мейрамханада қызмет көрсету үшін кейде қарапайым шорпо киюді қоспағанда, жалаң аяқ жүруді қалайды. Ол аяқ киім мен сандал кигенге қарағанда жалаң аяқпен жүруді артық көреді. 2014 жылы Майкл Франтидің екінші баласы Эйдке фокус сегменттік гломерулосклероз (FSGS) деген бүйрек ауруының диагнозы қойылды. Бұл ауру Эйдтің бүйректерінің жұмысқа қабілеттілігін 50 пайызға дейін төмендетті. Майкл былай дейді: "Баламның ауруға шалдыққандығы – менің өмірімдегі ең жаман жаңалық болды. Оның мектепті бітіре алатынын немесе болашақта қандай өмір сүретінін білмейміз. Бұл ауру қалай дамитынын білмейміз, бірақ ол мені күн сайын шабыттандырады". 2018 жылдың қыркүйегінде Тадж дүниеге келді. Оның ата-анасы Майкл Франти және Сара Ага.