Кіріспе

Голландтық хип-хоп немесе Nederhop ("Netherhop") – Нидерланды мен Фландрияда (Бельгия) голланд тілінде сөйлейтін музыканттар жасаған хип-хоп / рэп музыкасы. Еуропадағы алғашқы голланд рэперлері көбінесе ағылшын тілінде жазғанмен, Osdorp Posse үлкен жанкүйерлер қатарына ие болғанда бұл өзгерді. Олар голланд тілінде хип-хоп жазып, шығарған, үлкен көрермендер алдында өнер көрсеткен және альбомдарымен жарнамада сәттілікке жеткен алғашқылар болды. 1995 жылы Osdorp Posse "Afslag Osdorp" альбомымен топ-20 хит-парадына енген, ал рэпер Extince "Spraakwater" альбомымен топ-10 хит-парадына енген алғашқы голланд рэп-артисі болды. Рэпер Def Rhymz "Doekoe" (Sranan Tongo тілінде "ақша" мағынасында; 1999) және "Schudden" ("Shake (it)"/"Shaking"; 2001) сияқты хиттерімен голландтық негізгі жарнамада бірінші орынға шыққаннан кейін, поп, R&B және би музыкасының ықпалымен голланд тіліндегі хип-хоп 21 ғасырда Нидерланды мен Фландриядағы негізгі поп музыканың маңызды бөлігіне айналды. 2021 жылы Нидерландыдағы музыкалық ағындарда Боэф, Джосильвио, Бродерлифде, Лил Клейне, Снелл және Севен Алиас сияқты голланд рэп әншілері басым болды. Дегенмен, 1980-жылдардың соңында Nederhop ("Netherhop") пайда болды, Def Rhymz, Blonnie B, Alex and the CityCrew, Dynamic Rockers және Osdorp Posse сияқты артистер голланд тілінде рэп айта бастады. Алғашқылар кімдер екені туралы пікірталас болғанымен, пионерлердің жұмысы бастапқыда тәжірибелік сипатта болды, бірақ Амстердамдағы "район" Osdorp-тан шыққан Osdorp Posse тобынан басқа, олар 1989 жылы "Moordenaar" ("Қатқақ") синглын шығарып, голланд тіліндегі алғашқы тректерді жариялады, бұл Nederhop-тың маңызды бастауы болды. Рэпер Али Б бұл нәтижені өте көрнекті және қызықты деп сипаттады. Продюсер Седа Amiga 500-де Protracker бағдарламасымен жасаған олардың биі ауыр дыбысы АҚШ-тың ескі мектеп хип-хопына ұқсас болды, сонымен қатар метал музыкасының үлгілерін пайдаланып, өзіндік стильді қабылдады. Әндердің мәтіндері көбінесе әлеуметтік сынға бағытталған, ал топ жетекшісі Def P оны хардкор рэп деп сипаттады. Девентерде олар алғашқы жанкүйерлерін тапты, соның нәтижесінде голланд тіліндегі алғашқы хип-хоп сахнасы пайда болды. Osdorp Posse-ден кейінгі алғашқы хип-хоп топтары Zuid Oost Posse және Maasstraat Mannen болды. Голланд рэпі әлі де андеграунд жанр ретінде қарастырылса да, үлкен аудиторияға жете берді. Osdorp Posse-нің дебют альбомынан бір жыл өткен соң, олар "Roffer Dan Ooit" және "Vlijmscherp" деп аталатын тағы екі альбом шығарды. Осылайша жол ашылып, көптеген голланд рэп топтары пайда болды. 1994 жылы "De Posse: Nederhop Groeit" ("Nederhop өсіп жатыр") жинақ альбомы шығарылып, бір пластинкада жеті түрлі голланд рэп орындаушысын таныстырды. Бұл топтар бүкіл Нидерландыда өнер көрсетіп, одан да көп аудиторияға ие болды. 1996 жылы Djax Records Ouderkerk Kaffers, White Wolf, West Klan, Dr. Doom, Spookrijders, Zuid Oost Posse, Klaas Vaak, Cut, Mach, Vuurwerk, Loco Motief, Lijkenpikkers, Bitchez & Cream, Space Marines, Jesse, Neuk! және De Uitverkorenen тобының материалдарын шығарды. Бұқаралық ақпарат құралдары голланд рэпіне бойкот жариялады, бірақ оның қатты мәтіндері мен лоу-фай биттеріне сын айтты. Осыған қарамастан, 1995 жылға қарай Osdorp Posse көптеген жанкүйерлерді жинап алды, нәтижесінде бүкіл ел бойынша сатылып кеткен турлер мен голланд фестивальдерінде үлкен орындар болды. Олар 1995 жылы Лоулендс фестивалінде өнер көрсетті, олардың танымалдылығы брондаушылармен мүлдем бағаланбай қалды, бұл жанкүйерлерді тіпті фестиваль шатырының найзағайлары мен бағаналарына көтеріліп, жиынтықты сезінуге мәжбүр етті. 1997 жылы Osdorp Posse Голландияның ең ірі Pinkpop фестивалінде екі концерт берді. Фестивальдің басты күнінде олар басты сахнада жанкүйерлерге толы алаңда өнер көрсетті, нәтижесінде онжылдықтың ең үлкен голланд рэп шоуы болды. Сол жылға дейін топтың екі альбомы голланд альбомдық тізіміне енді, әлі де инди-лейблде және радио мен теледидарда эфирде жоқ. 1995 жылы "Afslag Osdorp", олардың төртінші альбомы, голланд тіліндегі алғашқы рэп альбомы болды, ол 14 апта бойы Албом Топ 100 тізіміне кірді және тіпті алдыңғы 20-ға кірді. Бұл жетістік бірегей болды, оның жарнамадағы ең жоғарғы орындары 7 жылдан кейін ғана Brainpower-мен теңестірілді. Сол кезде топ пен голланд рэпіне де көбірек мән берілді. Osdorp Posse-нің сахнадағы және альбомдық чарттардағы табысынан кейін, әндердің мәтіндері абайлап мақтауға ие болды. 90-жылдардың ортасында Def P Ремко Камперт сияқты танымал және жоғары бағаланған жазушылармен ынтымақтастық жасады және оны Paradiso Double Talk фестивалі сияқты поэзиялық рэп фестивальдерінде өзінің лирикасын оқуға жиі шақырды. Сонымен қатар 1995 жылы рэпер Extince голланд тіліндегі рэпті жаңа коммерциялық деңгейге және басқа аудиторияға жеткізді. Osdorp Posse әлдеқашан альбомдарымен үлкен жарнамалық табысқа жеткен болса, Extince-тің "Spraakwater" еліміздегі негізгі поп-сингл тізіміне енген алғашқы сингл болды. Ән тіпті синглдер тізімінің топ-10-ға кірді және радиода эфир берілді. Содан бері голланд хип-хоп ландшафтында екі стиль басым болды. Бір жағынан Osdorp Posse, De Uitverkorenen, Casto және West Klan сияқты хардкор рэп орындаушылары, олар әлеуметтік сын, саяси тақырыптар және білім туралы мәтіндерге назар аударды, көбінесе энергиялы және қатаң биттермен. Екінші жағынан Extince, ол сүйкімді ағыны мен метафоралық бейнелеуге бейімділігімен әңгімешіл, көбінесе көңілді және сергітетін биттермен. Осы екі стильдің қосылуы 1996 жылы құрылған үш адамнан тұратын Spookrijders тобына жол ашты. MC-лер Stefan және Clyde Амстердамда қара нәсілді адамның өмірі және жеке өмірі туралы рэп айтты, Spookrijders тіпті хип-хоп емес музыканттар мен жанкүйерлердің құрметіне ие болды. Көптеген адамдар продюсер/диджей Cliff 'the Jazz' Nille-дің Spookrijders дебют альбомы "De Echte Shit" ("Нағыз зат") шыққаннан кейін жұмысын бағалады. 1999 жылы Spookrijders "Klokkenluiders" және "Ik ben de man" хиттерімен екі рет чартқа енді. Екі ән де екінші альбом "Klokkenluiders van Amsterdam" альбомында жарияланды. Үш топ мүшесі арасындағы кейбір жеке пікірталастардан кейін Spookrijders 2003 жылы үшінші және соңғы альбомын "Hey Spookies!!" шығарып, тарап кетті. 1999 жылы The Postmen "De Bom" ("Бомба") рэп/регги миксін шығарды, ол топ-3 хит синглы болды. Олар 1998 жылдан 2003 жылға дейін Еуропа бойынша белсенді болды.

2000 жылдар

2000 жылдан бастап голланд тіліндегі хип-хоп әртістер саны да, танымалдылығы да айтарлықтай өсті, соның ішінде андерграунд және мэйнстрим бағыттарында да. 2000 жылдардың басында MC-нің алдыңғы қатарындағы Relax тобы көп эфирде ойнады, көбінесе альбомдарымен көзге түсті. 2002 жылдан бері олар төрт альбом шығарды, алғашқы үшеуі Голландияның альбомдық топ-40 тізіміне енді. Def Rhymz, Spookrijders және Brainpower өнерді дамытуға үлкен үлес қосты. Def Rhymz және Brainpower көптеген хиттер жазды. Али Б. Brainpower-ді "көздік шешісі бар ақ кітапханашы бала" деп сипаттаған, ол голланд тіліндегі рэптің көптеген адамдарға қолжетімді болуына ықпал етті. Ол сол кездегі голланд рэпі үшін ерекше еді. Олар тыңдармандарының жүрегінде мәңгілік із қалдырды, ал 2019 жылы винилде қайта шығарылғанда, ол шығарылған күні винилдер арасында ең көп сатылған альбом атанды. 1990 жылдардың соңынан бастап провинциялық Зволле қаласында Blaxtar, Jawat! және Kubus сияқты талантты рэперлердің андерграунд сахнасы гүлденді, олар Opgezwolle тобының айналасында бірікті. 1998 жылы Sticky Steez және Phreaco Rico рэперлері DJ Delic-пен бірге Opgezwolle тобын құрды (топтың аты қала атын "Swollen" деп аударған), ол шикі хип-хоп музыкасын орындады. 2015 жылы "жаңа толқын" деп аталған, әлеуметтік желілердің (em)қуатымен демеу алған жас әртістердің ұрпағы, Бокоэсам, D Double, Jonna Fraser, Lil' Kleine, Ronnie Flex және SFB қатысқан уақытша жоба ретінде, өздерімен аттас "New Wave" альбомын шығарды. Олардың тоғыз синглы да Top 40 хит-парадына енді. 2016 жылы Lil' Kleine-нің WOP! альбомы Album Top 100 тізімінде бірінші орынға шыққан алғашқы хип-хоп альбомы болды. Сол жылы Әли Б-нің үшінші альбомы "Een klein beetje geluk" ("Аздаған бақыт") 7-орынға жетіп, оның ең жақсы жұмысы екенін көрсетті. 2016 жылдан бастап рэпер Sevn Alias бес тізбектей топ-10 альбом шығарды, екіншісі 1-орынды, ал соңғы үш альбомы тұрақты түрде топ-2-ге енді. Ол өте өнімді және синглдар, ынтымақтастықтар мен басқа да тректермен үлкен жетістіктерге қол жеткізіп келеді.

Қақтығыстар

Голландиялық хип-хоп сахнасында рэперлер арасында көптеген жанжалдар болды, одан кейін дисс-тректер жарық көрді. Нидерланд хип-хопындағы ең ірі қақтығыстар: Osdorp Posse vs. Extince, BrainPower vs. Extince, T.H.C vs. Negativ, Kempi vs. Nino, Yukkie B vs. Negativ, T.H.C. vs. Lexxxus, Baas B vs. Kimo, Kempi vs. Mini, Kempi vs. Bloedserieus, Heist Rockah vs. Negativ және Regga vs. Lexxxus. T.H.C. мен Lexxxus арасындағы жанжал хип-хоп шарасында төбелеспен аяқталды, онда T.H.C. тобының жетекшісі Рокс Lexxxus-пен дауласып, одан кейін төбелес бастады.

Бангстер

Голландиялық гангста-хип-хоп қазіргі уақытта андеграунд-хип-хоппен бірге үлкен арена құрайды. Ең белгілі топтар мен орындаушылардың қатарында THC, Heinek'n, Keizer, Kempi, Steen, Hef, Crooks, Adonis және Negativ бар. Ритмдер американдық рэп өнерінің ықпалында, ал өлеңдердің мәтіні көбінесе қылмыс, есірткі, ақша, әйелдер және басқа да заңсыз істер туралы болады. Голландтың геттоларынан бастау алған мәтіндерде көбінесе осы аймақтарға тән тақырыптар көтеріледі. Голландиялық гангста-хип-хоп көбінесе бес ірі қаладан – Амстердам, Роттердам, Гаага, Утрехт және Эйндховен қалаларынан шығады.

Коммерциялық табыстылық

Голландиялық хип-хоптың коммерциялық сәттілігін Brainpower, Yes R, Ali B, Lange Frans & Baas B және Extince көп бөлігімен жасады. Голландиялық хип-хоп қауымдастығының көп бөлігі үшін Yes R, Ali B және Lange Frans & Baas B кейде шынайы емес деп есептеледі, себебі олар балалар телеарналары үшін көп жұмыс істейді. Алайда, Brainpower және Extince екеуі де туған голланд тілінде хип-хопты дамытқандары үшін зор құрметке ие. Басқа коммерциялық рэптерлер – De Jeugd van Tegenwoordig және Нидерландыдағы ең танымал артистердің бірі, Partysquad немесе The Partysquad. Олар – "Stuk" (Бұзылған) және "Dat is Die Shit" (Міне сонда!) сияқты хиттерімен сәттілікке жеткен екі адамнан тұратын топ. Сондай-ақ, "Non Stop" (Brainpower қатысуымен), "We Gaan Los" (Біз өте қызығулымыз/басқаша айтқанда, ақылдан безіп қалдық) (Kempi қатысуымен) және "Wat Wil Je Doen" (Не істегіңіз келеді?) сияқты танымал әндері де бар.

Голландиялық ескі мектеп

Голландиялық олдскул үш негізгі орындаушыдан тұрады: LTH, Osdorp Posse, Extince, Sugacane және Duvelduvel. Osdorp Posse өздері «хардкор рэп» деп атаған музыка жасайды және N.W.A. тобына ұқсас биттер қолданады. Олардың өлеңдері расизм, проституция, полиция және басқа да әлеуметтік мәселелер туралы. Extince Osdorp Posse-ден өте ерекше, көбірек фанк стиліндегі биттерді пайдаланады және мүлдем басқа рэп стиліне ие. Duvelduvel концептуалды хип-хоп тобы ретінде белгілі.