Кіріспе

Вирджиния класы (сондай-ақ CGN 38 класы деп те аталады) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ядролық қуатпен жүретін, бағытталған зымыранмен жабдықталған төрт крейсерлік кемесі. Екі басты крейсерлер (ракеталық қару-жарақтары алдыңғы және артқы бөліктерде орналасқан) 1976-1980 жылдар аралығында қолданысқа енгізілді. Олар ядролық қуатпен жұмыс істейтін крейсерлердің соңғы класы болды және 1975 жылға дейінгі жіктеу жүйесі бойынша эсминец басшылары ретінде тапсырыс берілген соңғы кемелер еді. Кемелердің қызмет мерзімі, басқа су үсті кемелерімен салыстырғанда, салыстырмалы түрде қысқа болды. Ядролық қуатпен жүретін кемелердің жұмыс істеуі қымбатқа түсті. 1994 жылғы Қорғаныс туралы заң жобасы дайындалып жатқанда, класс реактордың орташа өмірлік циклындағы отынды қайта толтыруға жақындады, бұл 1993 жылғы заң жобасына қарағанда Әскери-теңіз күштерінің бюджетін 38%-ға қысқартуға әкелді. Әр қайта толтырудың және басқа да жаңартулардың 300 миллион доллардан астам құны класс үшін жай тоқтатуға себеп болды. Сондықтан әр кеме, 1993 жылдың шілдесінде «Техас» штатынан бастап, 1998 жылы «Арканзас» штатымен аяқталып, қызметтен шығарылды; барлығы ядролық кемелерді жою және қайта өңдеу бағдарламасынан өтті.

Сыныптың сипаттамасы

Кемелер бұрынғы Калифорния класының ядролық крейсерінен (CGN 36 класы) туындады. Вирджиния класының төрт кемесінің үшеуі басқарылатын зымырандық фрегаттар ретінде (1975 жылға дейінгі анықтама бойынша) бекітілді; олар комиссияға тапсырылғанға дейін немесе суға түсірілгенге дейін крейсерлер ретінде қайта тағайындалды. Соңғы кеме – Арканзас, рұқсат етіліп, құрылысы басталды, суға түсірілді және комиссияға тапсырылды, басқарылатын зымырандық крейсер ретінде. Сыныптың бесінші кемесі CGN 42, атауы берілгенге немесе құрылысы басталғанға дейін жойылды. Ядролық электр станцияларымен және оның нәтижесінде ұзақ мерзімге жоғары жылдамдықпен жүзуге қабілеттілігімен, бұл кемелер жылдам ядролық қуатпен жүретін авианосецтерге тамаша сүйемелдеушілер болды. Олардың негізгі міндеті әуе қорғанысы кемелері ретінде болды, сонымен қатар олар су астына қарсы соғыс (ASW) кемелері, жер-жер соғысы (SSW) кемелері және жағалаудағы нысаналарды артиллериямен және зымырандармен бомбалауға қабілетті болды. Вирджиния класы жобаланғандай, бір LAMPS тікұшағын ұшу палубасымен бірге кеменің үстін құрылысының артында алып жүрді. АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі ерекше құрылым ретінде, ангарлар палубаның астында орналасқан, телескопиялық люкпен жабылған электромеханикалық лифтпен жабдықталған. Бұл бұрынғы Калифорния класынан жақсырақ болды, онда тек қону алаңы мен қарапайым жанармай құю жабдығы болған. Ядролық қуатпен жұмыс істейтін соғыс кемелерін жаппай өндіруге болатыны анықталды, бірақ олар дәстүрлі қуатпен жұмыс істейтін кемелерге қарағанда тиімдірек болған жоқ. Сонымен қатар, жаңа газ турбиналық кемелер флотка келгенде, оларға адам күші әлдеқайда аз қажет болды. Вирджиния класының он бір кемесі жоспарланған, бірақ тек төртеуі ғана салынды, ал қалғаны жойылды. Сыныптың соңғы кемесі Арканзас аяқталғаннан кейін, АҚШ Әскери-теңіз күштері дәстүрлі эсминец/крейсер өндірісін жалғастырды және DDG 47 класының басқарылатын зымырандық эсминецтерін CG 47 деп қайта атады.

Қайта жөндеу

1980 жылдары класс жаңа қауіп-қатерлерге жаңарту электрондық модернизациядан өтті, бұл оларды қазіргі қауіптерге жақсы бейімдеуге мүмкіндік берді. Олардың Mk 26 жылдам атуға арналған ұшыру құралдары қуатты Standard SM-2MR орта қашықтықтағы жер-әуе зымыранын атуға қабілетті болды. Алдыңғы, қызметтен шығарылған крейсерлер баяу атуға арналған Mk 10 ұшыру құралдарын пайдаланды, олар зымыранды ұшыру алдында қанаттарын қолмен орнатуды талап етті. Дегенмен, CGN 38 класындағы крейсерлер, зымыран қоймалары мен Mk 26 зымыран ұшыру құралдарымен бірге, SM-2ER ұзын қашықтықтағы жер-әуе зымыранын тасымалдауға қабілетсіз болды; олар SM-2MR орта қашықтықтағы жер-әуе зымыранымен ғана шектелді. Бұл олардың қабілеттерінің маңызды шектеуі болды. Класс мүшелерінің әрқайсысы Tomahawk крылаты зымыралары үшін брондалған ұшыру контейнерлерін де алды. Tomahawk зымыралары орнатылды, тіпті бұл LAMPS тікұшағын алып тастауды білдірді, себебі лифт пен палуба астындағы ангар авиациялық операциялар кезінде қиындықтар тудырды.

Алдын ала істен шығару

Төрт кеме де 1990-шы жылдардың басындағы "бейбітшілік дивидендісі" аясында, Суық соғыс аяқталғаннан кейін қызметтен шығарылды. Әскери-теңіз стандарты бойынша, олардың жобаланған 38 жылдық қызмет мерзіміне қарағанда бұл ерте зейнеткерлік саналды. Заманауи конструкциясы және жақында өткізілген жөндеуіне қарамастан, "Вирджиния" ядролық крейсерлерінің қызметтен шығарылуына себеп – ресурстардың жетіспеушілігі болды. Себебі, Суық соғыс аяқталғаннан кейін Әскери-теңіз флоты мен АҚШ әскерінің басқа да түрлері үлкен бюджеттік қысқартуларға ұшырады. Кемелердің класы алғашқы ядролық отынды толықтыруға, өмір ортасынан күрделі жөндеуге және NTU жөндеулеріне жетіп келді, бұл жобалардың барлығы бюджеттелген және жаңа кеменің бағасының шамамен жартысына тең болатын. Бұған қоса, олар салыстырмалы түрде үлкен экипаждарды қажет етті, бұл операциялық бюджетке үлкен жүк болды. 1996 жылғы Әскери-теңіз флотының операциялық және қолдау шығындарын көру және басқару (VAMOSC) зерттеуі "Вирджиния" класының крейсерін бір жыл ішінде пайдалануға жұмсалатын шығынның 40 миллион долларға, ал "Тикондерога" класының крейсеріне 28 миллион долларға, ал басқасына 20 миллион долларға тең екенін анықтады, соңғы екі класс әлдеқайда қабілетті Aegis жауынгерлік жүйесімен жабдықталған. Крейсерлерге деген қажеттілік төмен болғандықтан, ақшаны үнемдеу мақсатында "Вирджиния" класын және басқа да ядролық қуатпен жұмыс істейтін кемелерді қызметтен шығару туралы шешім қабылданды. Бұл шешім "Техас" кемесі отынды толықтыру жөндеу ортасында болған кезде қабылданды. Вертикальді ұшыру жүйесі болмаған "Тикондерога" класының алғашқы крейсерлері де шамамен 18-21 жыл қызмет етті.

Сыныптағы кемелер

Атын атаңыз. ҚұрылысшыБейінгі нөміріТапсырыс берілгенКұрылысы басталғанСуға түсірілгенҚызметке кіргенҚызметтен шығарылғанТағдырыNVR сілтемесіВирджиния CGN 38Ньюпорт Ньюс Кеме құрылысы және құрғақ док компаниясы, Ньюпорт Ньюс21 желтоқсан 197119 тамыз 197214 желтоқсан 1974 11 қыркүйек 1976 10 қараша 1994 Бремертонда кеме-субмаринаны қайта өңдеу бағдарламасы арқылы жойылды, 1999[]Техас CGN 39 18 тамыз 19739 тамыз 197510 қыркүйек 1977 16 шілде 1993 Бремертонда кеме-субмаринаны қайта өңдеу бағдарламасы арқылы жойылды, 1999[]Миссисипи CGN 4021 қаңтар 197222 ақпан 197531 шілде 1976 5 тамыз 1978 28 шілде 1997 Бремертонда кеме-субмаринаны қайта өңдеу бағдарламасы арқылы жойылды, 2004[]Арканзас CGN 41 31 қаңтар 197517 қаңтар 197721 қазан 197818 қазан 1980 7 шілде 1998 Бремертонда кеме-субмаринаны қайта өңдеу бағдарламасы арқылы жойылды, 1998[]CGN 42colspan=6 Ядролық қуатпен жұмыс істейтін AEGIS крейсері; 1983 жылы жоба тоқтатылды